pierwsze k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). W myśl art.
drugie k.c. nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Według art.
jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. W myśl art.
nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Według art.
ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje. Na podstawie art. 385 2 k.c. oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny. W przypadku umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek na podstawie art. 808 § 5 k.c. jeżeli umowa ubezpieczenia nie wiąże się bezpośrednio z działalnością gospodarczą lub zawodową ubezpieczonej osoby fizycznej, art.
–385 3 k.c. stosuje się odpowiednio w zakresie, w jakim umowa dotyczy praw i obowiązków ubezpieczonego. Rażące naruszenie interesów konsumenta w rozumieniu art.
pierwsze k.c. oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na niekorzyść konsumenta w określonym stosunku obligacyjnym, natomiast działanie wbrew dobrym obyczajom w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego wyraża się w tworzeniu przez partnera konsumenta takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową tego stosunku (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2013 r., I CSK 149/13, OSNC 2014/10/103, LEX nr 1413038). W orzecznictwie sądowym utrwalony został trafny pogląd, który Sąd Rejonowy podziela i w myśl którego postanowienie ogólnych warunków umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym przewidujące utratę całości lub znacznej części środków zgromadzonych na rachunku ubezpieczającego w razie wypowiedzenia przez niego umowy przed upływem 10 lat od jej zawarcia umowy bez względu na wysokość uiszczonej przez ubezpieczającego składki oraz wysokość środków zgromadzonych na prowadzonym dla niego rachunku rażąco narusza interes konsumenta, prowadzi do nierówności stron stosunku zobowiązaniowego i kształtuje uprawnienia i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2013 r., I CSK 149/13, OSNC 2014/10/103, LEX nr 1413038; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2012 r. VI ACa 87/12, LEX nr 1220721; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2010 r., VI ACa 1175/09, LEX nr 694224). Opłata administracyjna nie była pobierana od składki pierwszej, wynoszącej 13.500,00 zł, a jedynie od składek bieżących w kwocie 1.296,00 zł rocznie (108,00 zł miesięcznie), stanowiącej iloczyn 1,92% oraz całości umówionej składki w kwocie 67.500,00 zł, która miała zostać zainwestowana przez powoda w wykonaniu umowy. W okolicznościach sprawy niniejszej opłata administracyjna w kwocie 108,00 zł miesięcznie nie stanowiła zatem nadmiernego obciążenia powoda jako konsumenta i nie prowadziła do rażącego naruszenia jego interesu ani naruszenia dobrych obyczajów. Skoro pozwany zaniechał poboru opłaty za wykup, opłata administracyjna była w istocie jedyną obciążającą powoda opłatą pobieraną przez pozwanego w wykonaniu umowy ubezpieczenia, bowiem opłata za ryzyko pobierana była tylko w ramach opłaty administracyjnej. Dotyczyła zatem zarówno elementu ochronnego, jak i inwestycyjnego umowy ubezpieczenia. Opłata administracyjna stanowiła jedyny ekwiwalent uzyskiwany przez pozwanego w związku z zarządzeniem środkami wpłaconymi przez powoda tytułem składki w wykonaniu umowy ubezpieczenia, lokowanymi w wybrany ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy. Ponadto wysokość opłaty administracyjnej w kwocie 1.296,00 zł rocznie (108,00 zł miesięcznie), stanowiącej iloczyn 1,92% oraz całości umówionej składki w kwocie 67.500,00 zł, która miała zostać zainwestowana przez powoda w wykonaniu umowy, była jednoznacznie określona. Do ustalenia wysokości tej opłaty wystarczające było bowiem dokonanie prostej operacji matematycznej. Uwzględniając wynik procesu na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. na rzecz pozwanego od powoda należało zasądzić kwotę 3.617,00 zł celowych kosztów obrony pozwanego obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 3.600,00 zł, ustalone na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł. Podstawę zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty stanowił natomiast art. 98 § 1 1 k.p.c. Z tych względów Sąd Rejonowy orzekł jak w sentencji. Sędzia Robert Bełczącki ZARZĄDZENIE (...) (...) A. B. (...) (...). A. B. (...) telefonicznie, której sprawy (...) Sędzia Robert Bełczącki
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.