Sygn. akt I C 108/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Krzysztof Lisek Protokola
§ 3
k.c., a z uregulowania tego przepisu wynika, że sądowa waloryzacja odnosi się do wszelkich zobowiązań, bez względu na źródło ich powstania. Mogą to być zatem zobowiązania do świadczenia pieniężnego powstałe zarówno z umów jak i z innych zdarzeń. Stąd też dopuszcza się możliwość waloryzacji także świadczenia pieniężnego podlegającego zwrotowi z nieważnej umowy. Nie ma racjonalnego powodu do przeprowadzenia zwężającej interpretacji art.
§ 4k.c.
i przyjęcia, iż zakaz waloryzacji w odniesieniu do stron prowadzących przedsiębiorstwo nie dotyczy innych świadczeń pieniężnych jak tylko tych, których źródłem jest umowa. Tym bardziej, iż przepis ten jedynie wskazuje, iż z żądaniem zmiany wysokości lub sposobu spełnienia świadczenia pieniężnego nie może wystąpić strona prowadząca przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa, a wobec tego zakaz ten nie może być odnoszony do innego zakresu waloryzacji niż ten dopuszczony przepisem art.
§ 3k.c.
skoro wprowadza jedynie kryterium podmiotowe, a nie przedmiotowe, wyłączenia możliwości żądania waloryzacji. Świadczenie pieniężne należne powódce aczkolwiek wynika z nieważnej umowy, to jednak uznać należy za pozostające w związku z prowadzeniem przez nią przedsiębiorstwa gdyż wystarczające jest tu to by świadczenie pozostawało w jakimkolwiek związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Nie ulega wątpliwości, iż sama umowa, która okazała się być czynnością nieważną, stanowiła przejaw działalności gospodarczej obu stron. Jeśli więc czynność taka podjęta została przez obie strony w ramach prowadzonej działalności gospodarczej to następnie zwrot świadczenia z takiej czynności, w konsekwencji ustalenia, iż jest ona nieważna uznać należy za pozostające w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa gdyż także to świadczenie (wierzytelność) wchodzi w skład przedsiębiorstwa - jako składnik niematerialny przedsiębiorstwa przeznaczony do realizacji zadań gospodarczych (art. 55 1 k.c.). Odnośnie do kwestii ewentualnej wysokości roszczenia ponad wypłacony kapitał , z powołaniem się na waloryzację świadczenia (art. 358
(1)par 3 k.c.) zdaniem Sądu waloryzacja ta mogła by zostać dokonana przy użyciu współczynnika w postaci przeciętnego wynagrodzenie w gospodarce narodowej publikowanego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, które w 2009r. wynosiło: 3 102,96 zł. a obecnie zgodnie z KOMUNIKATEM PREZESA GŁÓWNEGO URZĘDU STATYSTYCZNEGO z dnia 9 lutego 2023 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2022 r. wynosi 6346,15 zł. Porównane powyższych wartości świadczy o istotne zmianie siły nabywczej pieniądza wzrost o 2,05 Przy uwzględnieniu obciążeniem stron ryzykiem inflacji, zgłoszone roszczenie w oparciu o ww podstawę byłoby zasadne. Przy czym z powyższych względów podlega oddaleniu. Odnośnie do kwestii podniesienia zarzutu potrącenia Zgodnie z Art.
- §
- K.c. Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Powód przedstawił co potrącenia kwoty: - 602.957,68 zł. tytułem spłaconej kwoty Wskazać należy, że w zakresie kwoty 577.014,10 zł. powyższa kwota nie mogła być skutecznie przedstawiona do potrącenia. Zgodnie z art. 203
- § 2 Pozwany może podnieść zarzut potrącenia nie później niż przy wdaniu się w spór co do istoty sprawy albo w terminie dwóch tygodni od dnia, gdy jego wierzytelność stała się wymagalna. § 3 Zarzut potrącenia może zostać podniesiony tylko w piśmie procesowym. Do pisma tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące pozwu, z wyjątkiem przepisów dotyczących opłat. Jak wynika z akt , odpoiweź na pozew została złożona w dniu 11-10-2022 k. 136 (data wpływu). Jak wynika natomiast z wyroku wydanego w sprawie I C 72/18 Sąd zasądził kwotę 577.014,10 zł. od dnia 7-09-2022 (pismo modyfikujące roszczenie w sprawie I C 727/18 datowane jest na dzień 7-09-2022). Stąd uznając , że najpóźniej tym pimem kredytobiorcy postawili w stan wymagalności roszczenie o zaplatę kwoty 577.014,10 zł. zarzut potrącenia zawarty w piśmie z dnia 24-05-2023 k. 302 w zakresie powyższej kwoty jest bezzasadny (spóźniony). Potrącenie natomiast jest skuteczne w zakresie kwoty 25.943,58 zł. Odnosząc się do zarzutów Banku , iż w wezwaniu do zapłty termin spełnienia świadczenia był za krótki, przypomnieć należy, że od 2018 trwał proces w przedmiocie nieważności umowy, w 2022 zapadł wyrok korztystny dla kredytobiorców, stąd Bank miał wystarczająco dużo czasu na przygotowanie swojego stanowiska i wypłatę świadczenia. Odnośnie do kwestii cofnięcia pozwu Powód modyfikując roszczenie k. 357 (pismo z dnia 28-07-2023) w rzeczywistości dokonał cofnięcia pozwu co do roszczenia zwartego w pkt 2 pozwu, na co pełn pozwanego na rozprawie w dniu 13-12-2023 wyraził zgodę. Wobec czego w tym zakresie roszczenie podlega umorzeniu zgodnie z art. 350 k.p.c. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 100 k.p.c. i par 2 pkt 7 i par 19 ROZPORZĄDZENIA MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Sąd uwzględnił, że powód wygrał sprawę w 47,57%. (wyłącznie co do kwoty 573.782,92 zł, a łącznie powód dochodził z roszczeniem ew. kwoty 1.206.085,19 zł . Stąd powód powinien ponieść koszty w 52,43% , a pozwany 47,57% . Rozliczenie kosztów przedstawione jest w poniższej tabeli: koszty powód pozwany (...) (...) wyn pełn (...) opł sąd 34 opł sk (...) (...) (...) 52,43% 47,57% powinien (...),54 (...),46 powinien (...),46 - (...),46 do rozl. ______________ SSO Krzysztof Lisek