I C 1255/22

Sygnatura akt I C 1255/22/P Uzasadnienie wyroku z 23 kwietnia 2024 roku Powódka J. S., prowadząca działalność gospodarczą pod firmą (...).com, wniosła o zasądzenie od strony pozwanej (...) Spółki Akcyjnej w S. kwoty 10.102,84 zł tytułem zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego i kosztów podstawienia/ odbioru pojazdu poza godzinami pracy (9.447,40 zł) wraz z odsetkami skapitalizowanymi na dzień 2 sierpnia 2022 roku (655,44 zł), wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 10.102,84 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Powódka wniosła nadto o zasądzenie od strony pozwanej na jej rzecz kosztów procesu. Na uzasadnienie powódka podała, że na podstawie umowy cesji przysługuje jej wierzytelność wobec strony pozwanej jako ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody komunikacyjnej tytułem części odszkodowania za najem samochodu zastępczego i kosztów z tym związanych. Strona pozwana (...) Spółka Akcyjna w S. w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu. Uznając swoją odpowiedzialność co do zasady, zakwestionowała wysokość stawki dziennej za najem pojazdu zastępczego oraz ilość dni najmu, podnosząc, że stawka 95 zł brutto za dobę najmu jest stawką za która poszkodowany mógł wynająć pojazd zastępczy w sieci współpracujących ze stroną pozwaną wypożyczalni, a okres najmu jest zasadny jedynie na czas faktycznej naprawy pojazdu (22 dni). W odniesieniu do kosztów podstawienia pojazdu strona pozwana podniosła, że powódka nie ma legitymacji czynnej do występowania z roszczeniem o zwrot kosztów podstawienia i odbioru pojazdu, bowiem zawarta umowa cesji wierzytelności przenosi na rzecz powódki wyłącznie roszczenie z tytułu kosztów najmu pojazdu. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące fakty: J. S. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...).com w zakresie m.in. wynajmu i dzierżawy samochodów osobowych i furgonetek. A. S. i B. S. byli współwłaścicielem pojazdu marki R. (...) o numerze rejestracyjnym (...). Dnia 30 września 2020 roku doszło do wypadku drogowego w wyniku którego uszkodzeniu uległ pojazd A. S. i B. S.. (...) Spółka Akcyjna w S. w dacie szkody, miało zawartą umowę ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych z posiadaczem pojazdu sprawcy szkody. Szkoda została zgłoszona Ubezpieczycielowi 2 października 2020 roku, nadano jej numer (...). /fakty bezsporne/ W związku z powyższym zdarzeniem 1 października 2020 roku poszkodowany A. S. zawarł z P..com umowę najmu samochodu zastępczego marki F. (...), nr rej. (...). Na jej mocy poszkodowany zobowiązał się płacić wynajmującemu czynsz najmu w wysokości 220 zł netto za jedną dobę oraz ponieść koszt podstawienia pojazdu i odbioru pojazdu od klienta po godzinach pracy w kwocie 100 zł netto (podstawienie/ odbiór) i 80 zł netto (obsługa poza godzinami pracy). Postanowiono, że czynsz najmu będzie z Towarzystwem (...) z polisy OC sprawcy wypadku na cały okres likwidacji szkody. Poszkodowany korzystał z samochodu zastępczego do 10 listopada 2020 roku (41 dni). Dowód: umowa cesji (k. 13). Poszkodowany upoważnił firmę (...).com do załatwiania wszelkich spraw formalnych w szkodzie w zakresie wynajmu auta w jego imieniu oraz upoważnił ją do odebrania przysługującego mu odszkodowania za wynajem samochodu zastępczego od (...) Spółki Akcyjnej w S.. Dowód: upoważnienie (k. 15). Dnia 2 października 2020 roku (...) Spółka Akcyjna w S. przekazała poszkodowanemu drogą mailową informację, że może on skorzystać z usług współpracujących ze stroną pozwaną wypożyczalni samochodów, gdzie stawka brutto za dobę wynajmu samochodu z segmentu C wynosi 95 zł. Jednocześnie w wiadomości tej podano, że w przypadku nieskorzystania z propozycji ubezpieczyciela i samodzielnego wynajęcia pojazdu zastępczego, nieuzasadnione koszty najmu mogą nie zostać uznane przez Ubezpieczyciela. Ponowna informacja o możliwości skorzystania z najmu pojazdu u firm współpracujących została wysłana A. S. 8 października 2020 roku . Dowód: mail z 02.10.2020 roku wraz z załącznikiem (k. 45, 47, 48), mail z 08.10.2020 roku wraz z załącznikiem (k. 49 – 53). Dnia 10 listopada 2020 roku poszkodowani i J. S. (jako prowadząca działalność gospodarczą pod firmą (...).com) zawarli umowy cesji praw, w której poszkodowani przelali na J. S. swoją wierzytelność przysługującą im względem sprawcy szkody oraz jego ubezpieczyciela z tytułu OC w związku ze szkodą komunikacyjną z 30 września 2020 roku zarejestrowaną pod numerem (...) likwidowaną przez (...) S.A. w S., celem zaspokojenia wierzytelności cesjonariusza z tytułu wynajmu pojazdu zastępczego oraz wszelkich kosztów związanych z jego obsługą, w tym w kosztów podstawienia i odbioru pojazdu zastępczego oraz obsługi w po godzinach pracy. Cedenci przenieśli także na cesjonariusza przysługujące im w stosunku do zakładu ubezpieczeń roszczenie o zaległe odsetki. Dowód: umowy cesji (k. 20, 21). Do umowy najmu zostało dołączone oświadczenie poszkodowanego, w którym podał, że odmówił skorzystania z propozycji najmu pojazdu zastępczego za pośrednictwem Towarzystwa (...) z uwagi na zbyt krótki deklarowany czas wynajmu oraz niekorzystne zapisy w umowie, natomiast zdecydował się na najem u powódki z uwagi na zaoferowanie samochodu na cały okres najmu bez limitu kilometrów, niezwłoczne podstawienie samochodu oraz korzystniejsze warunki. A. S. oświadczył nadto, że pojazd zastępczy jest mu niezbędny do celów zawodowych (w tym dojazdów do pracy) oraz załatwiania spraw osobistych. Dowód: oświadczenia (k. 11, 12). P..com wystawiła poszkodowanym fakturę VAT nr (...) z 18 listopada 2020 roku na kwotę brutto 11.537,40 zł tytułem wynajmu pojazdu zastępczego F. (...) za okres 41 dni (41 x 220 zł = 9.020 zł netto/ 11.094,60 zł brutto) oraz tytułem kosztów podstawienia i odbioru auta do/od klienta poza godzinami pracy (2 x 100 zł + 2 x 80 zł = 360 zł netto/ 442,80 zł brutto). Faktura wraz z innymi dokumentami została wysłana na adres Ubezpieczyciela 18 listopada 2020 roku. /fakt bezsporny/ Pismem z 28 października 2021 roku (...) Spółka Akcyjna w S. przyznała w oparciu o fakturę VAT nr (...) odszkodowanie w wysokości 2.090 zł brutto, uznając stawkę czynszu najmu 95 zł brutto za okres od 2 do 9 października 2020 roku (22 dni). STU wskazało, że nie widzi podstaw do zwrotu kosztów podstawienia, odbioru i obsługi poza godzinami, mając na względzie że nie stanowią one normalnych następstw szkody. Kwota 2.090 zł została wypłacona P..com. /fakt bezsporny/ Stawki dobowe za najem pojazdu segmentu C w okresie od września do listopada 2020 roku na lokalnym rynku (...) oraz (...) nie przekraczały 100 – 120 zł brutto przy okresie wynajmu powyżej miesiąca. Niezbędny i konieczny okres wynajmu pojazdu zastępczego uzależniony od przebiegu postępowania likwidacyjnego wynosił do 34 dni (1 października – 3 listopada 2020 roku). dowód: opinia biegłego wraz z załącznikami (k. 177 – 189), opinia uzupełniająca (k. 218). Odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 1.990 zł za okres od 29 października 2021 roku do dnia 2 czerwca 2022 roku wynoszą 137,73 zł. Dowód: https://kalkulatory.gofin.pl/kalkulatory/kalkulator-odsetek-ustawowych Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wymienionych wyżej dowodów z dokumentów przedłożonych przez strony do akt sprawy, stanowiących materiał dowodowy na mocy art. 243 2 k.p.c. Zarówno autentyczność tych dokumentów, jak i ich prawdziwość w zakresie twierdzeń w nich zawartych, nie budziły wątpliwości Sądu ani nie były kwestionowane przez żadną ze stron procesu, tym samym brak było podstaw do odmowy dania im wiary. Ponadto, wszystkie okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, wyjąwszy wysokość należnego powódce odszkodowania, pozostawały bezsporne. Pozwany ubezpieczyciel nie kwestionował ani faktu wystąpienia szkody ani też swojej odpowiedzialności za jej naprawienie. Przy ustalaniu stanu faktycznego Sąd nie uwzględnił cenników najmu pojazdu przedłożonych przez strony postępowania, bowiem Sąd ustalając stawki rynkowe za najem pojazdów zastępczych w 2020 roku posilił się opinią biegłego sporządzoną w sprawie. Opinia biegłego została sporządzona fachowo i rzetelnie. Biegły ustosunkował się do zgłoszonych zarzutów podniesionych przez powódkę, po czym do opinii nie zgłoszono już zarzutów. Mając na względzie, że opinia została dostarczyła rzetelnych wiadomości specjalnych, Sąd na jej podstawie ustalił wysokość rynkowej stawki za najem pojazdu w 2020 roku oraz długość niezbędnego i koniecznego okresu najmu. Sąd rozważył, co następuje. Powództwo podlegało uwzględnieniu w części, tj. do kwoty 2.127,73 zł. Jest to kwota stanowiąca sumę różnicy pomiędzy należnym powódce odszkodowaniem za najem pojazdu zastępczego w wysokości 4.080 zł a odszkodowaniem wypłaconym przez stronę pozwaną w wysokości 2.090 złotych oraz kwoty skapitalizowanych odsetek w wysokości 137,73 zł. Zgodnie z art. 822 § 1 k.c., przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Na wstępie należy zauważyć, że biorąc pod uwagę treść art. 509 § 1 i 2 k.c. nie budzi wątpliwości Sądu legitymacja czynna strony powodowej, która na podstawie umów przelewu wierzytelności nabyła wierzytelność w stosunku do strony pozwanej o odszkodowanie za najem pojazdu zastępczego oraz wszelkich kosztów związanych z jego obsługą. W umowach cesji jednoznacznie wskazano – wbrew stanowisku strony pozwanej - że cesją objęte jest także roszczenie o zwrot kosztów podstawienia i odbioru pojazdu. Strona pozwana nie kwestionowała w ogóle zasady swojej odpowiedzialności, jak i okoliczności związanych z powstaniem szkody i osobami sprawcy i poszkodowanego. Kwestią sporną był okres najmu pojazdu zastępczego, stosowana przez powódkę stawka dobowa za najem pojazdu oraz zasadność ponoszenia kosztów dodatkowych w postaci podstawiania/odstawienia pojazdu zastępczego. Zdaniem strony pozwanej zasadnym był okres 22 dni najmu przy stawce 95 zł brutto zaś zdaniem powódki zasadnym był okres 41 dni według stawki 220 zł netto za dobę. Strona pozwana wskazała, że przedstawiła poszkodowanemu tańsze oferty, z których winien był on skorzystać, a co do kosztów podstawienia pojazdu podała – co już wyżej podano – że powódka nie posiada legitymacji czynnej w tym zakresie, a poza tym że koszty te nie pozostają w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą. Należało zatem przede wszystkim przeanalizować te kwestie. Przechodząc do kwestii odpowiedzialności odszkodowawczej wskazać należy na art 361 § 1 k.c. zgodnie, z którym zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W treści art. 361 § 2 k.c. wskazano, iż w powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Z powyższego wynika zasada pełnego odszkodowania, które jednak nie może być przyznawane automatycznie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego (por.m.in. uchwała Sądu Najwyższego