Sygn. akt I C 1819/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 października 2023 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Krzysztof Lisek Prot
§ 3k.c.
, a z uregulowania tego przepisu wynika, że sądowa waloryzacja odnosi się do wszelkich zobowiązań, bez względu na źródło ich powstania. Mogą to być zatem zobowiązania do świadczenia pieniężnego powstałe zarówno z umów jak i z innych zdarzeń. Stąd też dopuszcza się możliwość waloryzacji także świadczenia pieniężnego podlegającego zwrotowi z nieważnej umowy. Nie ma racjonalnego powodu do przeprowadzenia zwężającej interpretacji art.
§ 4k.c.
i przyjęcia, iż zakaz waloryzacji w odniesieniu do stron prowadzących przedsiębiorstwo nie dotyczy innych świadczeń pieniężnych jak tylko tych, których źródłem jest umowa. Tym bardziej, iż przepis ten jedynie wskazuje, iż z żądaniem zmiany wysokości lub sposobu spełnienia świadczenia pieniężnego nie może wystąpić strona prowadząca przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa, a wobec tego zakaz ten nie może być odnoszony do innego zakresu waloryzacji niż ten dopuszczony przepisem art.
§ 3k.c.
skoro wprowadza jedynie kryterium podmiotowe, a nie przedmiotowe, wyłączenia możliwości żądania waloryzacji. Świadczenie pieniężne należne powódce aczkolwiek wynika z nieważnej umowy, to jednak uznać należy za pozostające w związku z prowadzeniem przez nią przedsiębiorstwa gdyż wystarczające jest tu to by świadczenie pozostawało w jakimkolwiek związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Nie ulega wątpliwości, iż sama umowa, która okazała się być czynnością nieważną, stanowiła przejaw działalności gospodarczej obu stron. Jeśli więc czynność taka podjęta została przez obie strony w ramach prowadzonej działalności gospodarczej to następnie zwrot świadczenia z takiej czynności, w konsekwencji ustalenia, iż jest ona nieważna uznać należy za pozostające w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa gdyż także to świadczenie (wierzytelność) wchodzi w skład przedsiębiorstwa - jako składnik niematerialny przedsiębiorstwa przeznaczony do realizacji zadań gospodarczych ( art. 55 1 k.c. ). Odnośnie do kwestii ewentualnej wysokości roszczenia ponad wypłacony kapitał , z powołaniem się na waloryzację świadczenia (art. 358
(1)par 3 k.c.) zdaniem Sądu waloryzacja ta mogła by zostać dokonana przy użyciu współczynnika w postaci przeciętnego wynagrodzenie w gospodarce narodowej publikowanego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , które w 2008r. wynosiło: 2 943,88zł. a obecnie zgodnie z KOMUNIKATEM PREZESA GŁÓWNEGO URZĘDU STATYSTYCZNEGO z dnia 9 lutego 2023 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2022 r. wynosi 6346,15 zł. Porównane powyższych wartości świadczy o istotne zmianie siły nabywczej pieniądza wzrost o 2,15 Przy uwzględnieniu obciążeniem stron ryzykiem inflacji , zgłoszone roszczenie w oparciu o ww podstawę byłoby zasadne. Przy czym z powyższych względów podlega oddaleniu. Odnośnie do kwestii podniesienia zarzutu potrącenia – Zgodnie z art.
- §
- K.c. Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Gdyby przyjąć wymagalność roszczenia przedstawionego do potrącenia (poprzedzonego przekształceniem się bezskuteczności zawieszonej w definitywną nieważność) zarzut potrącenia byłby w zakresie wskazanym przez pozwanych zasadny. Zwrócić należy uwagę, że na chwilę składania oświadczenia o potrąceniu (pismo z 8-08-2022) roszczenie pozwanych nie było wymagalne albowiem dopiero ich pouczenie przez SA w Krakowie i złożenie oświadczenia doręczonego w dniu 28-02-2023 doprowadziło w konsekwencji do wymagalności. Stąd dokonane potrącenie jest nieskuteczne. Sąd nie znalazł podstaw do odraczania terminu zapłaty o 3 miesiące od daty uprawomocnienia się postanowienia o wykreśleniu hipoteki. Art. 320 kpc może być stosowany w razie zaistnienia wyjątkowych okoliczności. Pozwani w dalszym ciągu mogą dokonać potrącenia kwot zasądzonych na ich w toku postępowania z ich powództwa co wygasi roszczenie obecnego powoda. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 100 k.p.c. i par 2 pkt 7 i par 19 ROZPORZĄDZENIA MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Sąd uwzględnił, że powód wygrał sprawę w 64,88%. (wyłącznie co do kwoty 298 000zł, a łącznie z roszczeniem ewentualnym powód dochodził kwoty 459336,95.) . Stąd powód powinien ponieść koszty w 35,12% , a pozwani 64,88% . Rozliczenie kosztów przedstawione jest w poniższej tabeli: Powód Pozwany 20387 17 34 10800 10800 31204 10834 42038 35,12% 64,88% 14763,75 27274,2544 powinni 16440,25 -16440,254 do rozl ___________________ SSO Krzysztof Lisek