Sygn. akt I C 2476/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 września 2023 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : Krzysztof Lisek Protokolant
§ 3k.c.
, a z uregulowania tego przepisu wynika, że sądowa waloryzacja odnosi się do wszelkich zobowiązań, bez względu na źródło ich powstania. Mogą to być zatem zobowiązania do świadczenia pieniężnego powstałe zarówno z umów jak i z innych zdarzeń. Stąd też dopuszcza się możliwość waloryzacji także świadczenia pieniężnego podlegającego zwrotowi z nieważnej umowy. Nie ma racjonalnego powodu do przeprowadzenia zwężającej interpretacji art.
§ 4k.c.
i przyjęcia, iż zakaz waloryzacji w odniesieniu do stron prowadzących przedsiębiorstwo nie dotyczy innych świadczeń pieniężnych jak tylko tych, których źródłem jest umowa. Tym bardziej, iż przepis ten jedynie wskazuje, iż z żądaniem zmiany wysokości lub sposobu spełnienia świadczenia pieniężnego nie może wystąpić strona prowadząca przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa, a wobec tego zakaz ten nie może być odnoszony do innego zakresu waloryzacji niż ten dopuszczony przepisem art.
§ 3k.c.
skoro wprowadza jedynie kryterium podmiotowe, a nie przedmiotowe, wyłączenia możliwości żądania waloryzacji. Świadczenie pieniężne należne powódce aczkolwiek wynika z nieważnej umowy, to jednak uznać należy za pozostające w związku z prowadzeniem przez nią przedsiębiorstwa gdyż wystarczające jest tu to by świadczenie pozostawało w jakimkolwiek związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Nie ulega wątpliwości, iż sama umowa, która okazała się być czynnością nieważną, stanowiła przejaw działalności gospodarczej obu stron. Jeśli więc czynność taka podjęta została przez obie strony w ramach prowadzonej działalności gospodarczej to następnie zwrot świadczenia z takiej czynności, w konsekwencji ustalenia, iż jest ona nieważna uznać należy za pozostające w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa gdyż także to świadczenie (wierzytelność) wchodzi w skład przedsiębiorstwa - jako składnik niematerialny przedsiębiorstwa przeznaczony do realizacji zadań gospodarczych ( art. 55 1 k.c. ). Odnośnie do kwestii ewentualnej wysokości roszczenia ponad wypłacony kapitał , z powołaniem się na waloryzację świadczenia (art. 358
(1)par 3 k.c.) zdaniem Sądu waloryzacja ta mogła by zostać dokonana przy użyciu współczynnika w postaci przeciętnego wynagrodzenie w gospodarce narodowej publikowanego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , które w 2007r. wynosiło: 2691,03 zł. a obecnie zgodnie z KOMUNIKATEM PREZESA GŁÓWNEGO URZĘDU STATYSTYCZNEGO z dnia 9 lutego 2023 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2022 r. wynosi 6346,15 zł. Porównane powyższych wartości świadczy o istotne zmianie siły nabywczej pieniądza wzrost o 2,35 . Przy uwzględnieniu obciążeniem obu stron ryzykiem inflacji, zgłoszone roszczenie w oparciu o ww podstawę byłoby zasadne. Przy czym z powyższych względów podlega oddaleniu. Odnośnie do kwestii podniesienia zarzutu potrącenia. Zgodnie z art.
- §
- K.c. Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. W zakresie oświadczenia zawartego w odpowiedzi na pozew, podpisanego przez pełnomocnika, pełnomocnik posiadał umocowanie do składania oświadczeń materialnoprawnych (k. 103-104). Warunkiem skutecznego podniesienia ww zarzutu jest wymagalność roszczenia. W zakresie kwot dochodzonych przed Sądem w Gdańsku tj. 54.463,18 zł. i 90.797,66 CHF, jak wskazano wyżej zostały one postawione w stan wymagalności z chwilą doręczenia pozwu w X 2000, stąd mogły zostać przedstawione do potrącenia. Kwota 90.797,66 CHF podlega przeliczeniu na PLN zgodnie z art. 358 par 2 k.c.(kurs z chwili wymagalności) – ponieważ nie jest znana dokładna data doręczenia pozwu, przyjmując 30-10-2020 i kurs 4,3197 co daje kwotę 392.218,65 zł. Łącznie pozwani mogli by przedstawić do potrącenia kwotę 54.463,18 zł. + 392.218,65 zł. = 446.681,83 zł. Do potrącenia została przedstawiona kwota: 430.374,57 zł. (k.95). Doszło więc do skutecznego umorzenia wierzytelności powoda do kwoty : 24.625,43 zł. , która podlega zasądzeniu od dnia następnego po dniu doręczeni pozwu czyli 22-10-
- O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 100 k.p.c. i par 2 pkt 7 i par 19 ROZPORZĄDZENIA MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. W zakresie w jakim doszło do skutecznego potrącenia i powództwo podlega oddaleniu, pozwani są traktowani jako wygrywający sprawę (powód nie uznał potrącenia i podtrzymywał roszczenie, a nadto wcześniej nie wzywał pozwanych do zapłaty a ci niezwłocznie po doręczeniu pozwu złożyli oświadczenie o potrąceniu). Ponadto w zakresie roszczenia o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału pozwani są traktowani jak wygrywający sprawę. Stąd powód wygrał sprawę w 3,98% , stąd całość kosztów zasądzana jest na rzecz pozwanych (10800 zł. wynagrodzenie pełn, 34 zł. opłata skarbowa). Krzysztof Lisek