Sygn. akt I C 2509/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 kwietnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Krzysztof Lisek Protoko
§ 3
k.c., a z uregulowania tego przepisu wynika, że sądowa waloryzacja odnosi się do wszelkich zobowiązań, bez względu na źródło ich powstania. Mogą to być zatem zobowiązania do świadczenia pieniężnego powstałe zarówno z umów jak i z innych zdarzeń. Stąd też dopuszcza się możliwość waloryzacji także świadczenia pieniężnego podlegającego zwrotowi z nieważnej umowy. Nie ma racjonalnego powodu do przeprowadzenia zwężającej interpretacji art.
§ 4k.c.
i przyjęcia, iż zakaz waloryzacji w odniesieniu do stron prowadzących przedsiębiorstwo nie dotyczy innych świadczeń pieniężnych jak tylko tych, których źródłem jest umowa. Tym bardziej, iż przepis ten jedynie wskazuje, iż z żądaniem zmiany wysokości lub sposobu spełnienia świadczenia pieniężnego nie może wystąpić strona prowadząca przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa, a wobec tego zakaz ten nie może być odnoszony do innego zakresu waloryzacji niż ten dopuszczony przepisem art.
§ 3k.c.
skoro wprowadza jedynie kryterium podmiotowe, a nie przedmiotowe, wyłączenia możliwości żądania waloryzacji. Świadczenie pieniężne należne powódce aczkolwiek wynika z nieważnej umowy, to jednak uznać należy za pozostające w związku z prowadzeniem przez nią przedsiębiorstwa gdyż wystarczające jest tu to by świadczenie pozostawało w jakimkolwiek związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Nie ulega wątpliwości, iż sama umowa, która okazała się być czynnością nieważną, stanowiła przejaw działalności gospodarczej obu stron. Jeśli więc czynność taka podjęta została przez obie strony w ramach prowadzonej działalności gospodarczej to następnie zwrot świadczenia z takiej czynności, w konsekwencji ustalenia, iż jest ona nieważna uznać należy za pozostające w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa gdyż także to świadczenie (wierzytelność) wchodzi w skład przedsiębiorstwa - jako składnik niematerialny przedsiębiorstwa przeznaczony do realizacji zadań gospodarczych (art. 55 1 k.c.). Odnośnie do kwestii ewentualnej wysokości roszczenia ponad wypłacony kapitał , z powołaniem się na waloryzację świadczenia (art. 358
(1)par 3 k.c.) zdaniem Sądu waloryzacja ta mogła by zostać dokonana przy użyciu współczynnika w postaci przeciętnego wynagrodzenie w gospodarce narodowej publikowanego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, które w 2008r. wynosiło: 2943,88 zł. a obecnie zgodnie z KOMUNIKATEM PREZESA GŁÓWNEGO URZĘDU STATYSTYCZNEGO z dnia 9 lutego 2023 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2022 r. wynosi 6346,15 zł. Porównane powyższych wartości świadczy o istotne zmianie siły nabywczej pieniądza wzrost o 2,16 . Przy uwzględnieniu obciążeniem stron ryzykiem inflacji po połowie , zgłoszone roszczenie w oparciu o ww podstawę byłoby zasadne. Przy czym z powyższych względów podlega oddaleniu. Odnośnie do pozostałych kwestii Jakkolwiek kurator pozwanego w piśmie k. 120 podniósł zarzut potrącenia , to po pierwsze na chwilę złożenia tego pisma roszczenia stron wynikające z umowy nie były wymagalne (wymagalność nastąpiła po złożeniu oświadczenia k. 157), stąd w świetle art. 498 par 1 k.c. potrącenie nie jest skuteczne. Po drugie kurator procesowy nie jest uprawniony do składania oświadczeń materialnoprawnych za stronę. Odnośnie do kwestii żądania „ustalenia nieważności umowy” na k. 156 kurator sprecyzował , że chodziło o wyrażenie stanowiska procesowego. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 100 k.p.c. i par 2 pkt 7 i par 19 ROZPORZĄDZENIA MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie uwzględniając w kosztach: - poniesione przez powoda opłaty sądowe łącznie w kwocie 2* 23.036 zł. (k. 7 akt I C 2509/20 i k. 1 akt I C 105/22) wynagrodzenie pełn. powoda 10800 zł. opłatę skarbową od pełn 17 zł. wynagrodzenie pełn pozwanych 10800 zł. opłatę opłatę skarbową od pełn 34 zł. koszty kuratora pokryte przez powoda w kwocie 5313,60 zł. łącznie 73.036,60 zł. Ponieważ powód wygrał (zliczając roszczenie główne i ewentualne) w 39,37% powinien ponieść koszty w kwocie 44.282,09 zł. (73036,60 zł. * 60,63%). Ponieważ poniósł koszty w kwocie 62.202,60 zł. (2* 23036 zł. + 10800 zł. + 17 zł. + 5313,60 zł. ) ma roszczenie do pozwanych o zwrot kwoty 17.920,51 zł. ___________________ SSO Krzysztof Lisek