← Polska

I C 326/21

Sygn. akt I C 326/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 maja 2021 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Asesor Sądowy Mi

§ 1k.c.) prowadzący do sprzeczności umowy z ustawą (art.

69 art. ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo bankowe w zw. z art. 58 § 1 k.c.) W ocenie Sądu § 10 ust. 2 umowy kredytu jest sprzeczny z ustawą, tj. art. 76 pkt 1 prawa bankowego, a przynajmniej zmierza do obejścia tego przepisu. Natomiast w razie przyjęcia odmiennej oceny, należy przyjąć, że postanowienie to co najmniej stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art.

§ 1k.c.

Umowa kredytu została zawarta przez kredytobiorcę będącą konsumentem z pozwanym będącym przedsiębiorcą. Brak jest dowodu, aby zawarcie umowy kredytu było związane bezpośrednio z działalnością gospodarczą strony powodowej, wobec czego należy uznać, że jest ona konsumentem w rozumieniu art. 22 1 k.c. Okoliczność zarejestrowania działalności gospodarczej przez powódkę w kredytowanej nieruchomości nie ma tutaj znaczenia, skoro oceny, czy umowa ma charakter konsumencki, należy dokonywać na według stanu z chwili jej zawarcia, natomiast nawet późniejsza utrata statusu konsumenta nie zmienia faktu, że w dacie zawarcia kredytobiorca był konsumentem. Co więcej, sama tylko rejestracja działalności gospodarczej pod adresem nieruchomości nie świadczy o tym, aby umowa kredytu była bezpośrednio związana w prowadzoną działalnością gospodarczą, skoro rejestracja miała charakter wyłącznie ewidencyjny, a sama działalność gospodarcza była faktycznie prowadzona pod innym adresem. Pozwany nie wykazał, aby doszło do indywidualnego uzgodnienia treści umowy z konsumentem. Co więcej, specyficzna konstrukcja tej klauzuli w ogóle wykluczała możliwość prowadzenia negocjacji jej treści. Sąd miał przy tym na uwadze, że wysokość pierwotnego oprocentowania kredytu (§ 1 ust 8 umowy), nawet gdyby została wynegocjowana przez kredytobiorcę, to nie miałaby żadnego wpływu na klauzulę zmiennego oprocentowania, zawartą w innym postanowieniu umownym i dotyczącym nie konkretnej wysokości oprocentowania na początku umowy, ale warunków późniejszej zmiany tego oprocentowania, które w żadnym zakresie nie odbiegały od warunków przewidzianych przez pozwany bank we wzorcu umownym. Postanowienie zawarte w § 10 ust. 2 umowy jest głównym świadczeniem umowy kredytu, jako że jest ściśle powiązane z wysokością oprocentowania kredytu, które z kolei stanowi istotę tej umowy. Wyrażona ocena nie wyklucza jednak możliwości uznania kwestionowanego postanowienia za abuzywne, ponieważ ma ono charakter niejasny, niejednoznaczny i nieprecyzyjny, gdyż nie wynika z niego, kiedy, w jaki sposób i z jakich przyczyn oprocentowanie kredytu ulega zmianie. Za oceną, że klauzula zmiennego oprocentowania kształtuje prawa i obowiązku konsumenta rażąco naruszając jego interesy, przemawiają okoliczności wskazane już we wcześniejszej części uzasadnienia. Postanowienie umowne zostało sformułowane w sposób tak dalece niejasny i nieprecyzyjny, że w rzeczywistości nie jest możliwe stwierdzenie, jakie konkretnie okoliczności mają uzasadniać zmianę wysokości oprocentowania kredytu. Postanowienie nie wyjaśnia również, jaki konkretnie wpływ ma mieć zmiana wskazanych w nim parametrów na skalę zmiany wysokości oprocentowania. Przede wszystkim zaś postanowienie umowne oznacza w praktyce, że pozwany bank posiada pełną dowolność w zakresie określania wysokości oprocentowania kredytu i może je zmienić w każdej chwili i do dowolnej wysokości. W konsekwencji więc bank może określić wysokość świadczenia, które ma spełnić kredytobiorca. Tak daleko idące uprawnienie banku niewątpliwie mieści się w pojęciu ukształtowania praw i obowiązków sprzecznie z dobrymi obyczajami i w sposób oczywisty rażąco narusza interesy konsumenta. W konsekwencji, § 10 ust. 2 umowy stanowi niedozwolone postanowienie umowne, które nie wiąże konsumenta. Jednocześnie, niedozwolonego charakteru nie posiada postanowienie umowy, przewidujące, że oprocentowanie kredytu jest zmienne (§ 10 ust. 1). W umowie kredytu, której oprocentowanie jest zmienne, powinny być określone warunki zmiany oprocentowania, co wynika wprost z art. 69 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo bankowe. Skoro jednak klauzula zmiennego oprocentowania nie obowiązuje (wskutek uznania jej za nieważną, a przynajmniej abuzywny), to prowadzi to do sytuacji, w której oprocentowanie jest zmienne, ale warunki zmiany oprocentowania nie są określone. Tym samym umowa ta jest wewnętrznie sprzeczna, a jej treść zawiera nienaprawialną wadę konstrukcyjną. Określenie zmiany oprocentowania stanowi – jak wskazano wcześniej – świadczenie główne umowy, a jednocześnie element przedmiotowo istotny tej umowy, bez którego umowa nie może funkcjonować. Przede wszystkim zaś brak określenia warunków zmiany oprocentowania kredytu jest wprost sprzeczny z art. 69 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo bankowe. Tym samym umowa jako sprzeczna z ustawą w całości jest nieważna z mocy art. 58 § 1 k.c. Tożsame stanowisko zostało wyrażone już wcześniej w orzecznictwie.8 4. Nieważność umowy z uwagi na sprzeczność z ustawą § 7 ust. 1, § 10 ust. 2, § 11 ust. 4 i § 13 ust. 5 umowy (art. 353 1 k.c. w zw. z art. 58 § 3 k.c.) Postanowienia zawarte w § 7 ust. 1, § 11 ust. 4 i § 13 ust. 5 umowy kredytu (dalej: klauzule przeliczeniowe) są nieważne wobec naruszenia przez nie zawartej w art. 353

(1)k.c. zasady równości kontraktowej stron umowy. W oparciu o te postanowienia pozwany bank uzyskał upoważnienie do dowolnego i niczym nieograniczonego kształtowania wysokości kursu CHF przez cały czas trwania umowy. Umowa nie wskazywała na jakiekolwiek czynniki, które bank powinien był wziąć pod uwagę ustalając wysokość kursu waluty obcej, a zatem kurs ten mógł nawet w sposób rażący odbiegać od jakiegokolwiek kursu spotykanego normalnie na rynku. Jednocześnie, skoro kurs waluty obcej miał bezpośrednie przełożenie na wysokość rat kredytu, w istocie powodowało to, że bank kształtował wysokość zobowiązania kredytobiorcy wobec siebie. Natomiast kredytobiorca nie posiadał jakichkolwiek uprawnień do sprzeciwienia się wysokości kursu narzuconego przez bank, jak też nie miał możliwości weryfikacji wysokości tego kursu i metodyki jego ustalania. Co więcej, kredytobiorca nie mógł też w żaden sposób „uwolnić się” od kursu stosowanego przez bank, ponieważ raty kredytu mogły być spłacane tylko w PLN z zastosowaniem kursu pozwanego banku, natomiast spłata kredytu bezpośrednio w walucie obcej nie była możliwa. Taki sposób ukształtowania praw i obowiązków stron umowy stanowi jaskrawe i oczywiste naruszenie zasady słuszności kontraktowej i równości stron, sprzeczne z art. 353
(1)k.c. Powyższe stanowisko znajduje oparcie w aktualnym orzecznictwie.9 Jednocześnie należy zauważyć, że sformułowanie zasad przeliczania kursów waluty obcej w sposób obiektywny i nie budzący możliwości bez wątpienia było możliwe, o czym świadczy treść umowy kredytu zawartej przez powódkę w dniu 5.08.2002 r. z (...) spółką akcyjną z siedzibą w W., gdzie przeliczenia kursu waluty obcej odbywały się na podstawie kursu średniego NBP, a nie kursu ustalanego samodzielnie przez bank będący stroną umowy. W zasadzie tożsame zarzuty można sformułować w stosunku do treści § 10 ust. 2 umowy. Postanowienie to odwoływało się do szeregu nieprecyzyjnie określonych czynników ekonomicznych mających warunkować zmiany oprocentowania umowy kredytu. Jednakże wskazanie na te czynniki było w istocie pozornie, gdyż w rzeczywistości wyłączna decyzja o zmianie oprocentowania i zakresie tej zmiany należała do pozwanego banku. Bank mógł zmienić oprocentowanie w dowolnej chwili i w dowolny sposób, zaś kredytobiorca nie miał żadnej możliwości, aby się temu sprzeciwić bądź żeby móc zweryfikować zasadność zmiany oprocentowania. W konsekwencji, pozwany posiadał pełną swobodę w zakresie kształtowania wysokości oprocentowania kredytu i tym samym wprost wpływał na wysokość zobowiązania kredytobiorcy. Taki sposób ułożenia praw i obowiązków stron umowy jest nie do pogodzenia z art. 353 1 k.c. Jest oczywiste i bezsporne, że strony (a w szczególności pozwany bank) nie zawarłyby umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej bez postanowień zawartych § 7 ust. 1, § 10 ust. 2, § 11 ust. 4 i § 13 ust. 5 umowy. Tym samym więc sprzeczność tych postanowień z ustawą (art. 353 1 k.c.) prowadzi w konsekwencji do nieważności całej umowy z mocy art. 58 § 3 k.c. 5. Nieważność umowy z uwagi na niedozwolony charakter umowny § 7 ust. 1, § 11 ust. 4 i § 13 ust. 5 umowy (art.

§ 1k.c.) prowadzący do sprzeczności umowy z ustawą (art. 58 § 1 k.c.) Do § 7 ust 1 i § 11 ust. 4 umowy kredytu znajduje zastosowanie art. 479

(43)k.p.c. (mający w niniejszym wypadku nadal zastosowanie na podstawie art. 9 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw). Na podstawie prawomocnych wyroków Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone zostały wpisane stosowane przez pozwany bank postanowienia o treści: "Raty kapitałowo-odsetkowe oraz raty odsetkowe spłacane są w złotych po uprzednim ich przeliczeniu wg kursu sprzedaży CHF z tabeli kursowej (...) S.A. obowiązującego na dzień spłaty (...) (pozycja (...)) i "przeliczenia kredytu na walutę waloryzacji bank dokonuje wg kursu kupna danej waluty z tabeli kursowej banku obowiązującej w dniu i godzinie uruchomienia kredytu" (pozycja (...), których treść jest tożsama z § 7 ust 1 i § 11 ust. 4 umowy kredytu. Zgodnie z art. 479
(43)k.p.c., wyroki Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów mają skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanych za niedozwolone postanowień wzorca umowy do rejestru. Na powyższy skutek stosowania art. 479
(43)k.p.c. wskazano także w orzecznictwie.10 Tak rozumiany skutek tzw. rozszerzonej prawomocności wyroków Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest również zgodny z dyrektywą 93/13 i realizuje jej cele wskazane w art. 6 i 7.11 Niezależnie od tego, § 7 ust. 1, § 11 ust. 4 i § 13 ust. 5 umowy spełniają wszystkie przesłanki z art.

§ 1k.c.

Pozwany zawarł umowę kredytu z kredytobiorcą w ramach swojej działalności gospodarczej, natomiast po stronie kredytobiorcy brak jest związku tej umowy z działalnością gospodarczą, a tym samym należy go uznać za konsumenta w rozumieniu art. 22 1 k.c. Jak już wskazano wcześniej, fakt późniejszego zrejestrowania działalności gospodarczej pod adresem kredytowanej nieruchomości nie ma w tym względzie żadnego znaczenia. Umowa została zawarta z wykorzystaniem wzorca umownego stosowanego przez pozwanego, a ponadto pozwany nie przedstawił żadnego dowodu, aby analizowane postanowienia umowne były przez powoda negocjowane w jakimkolwiek zakresie. Oceny tej nie zmienia fakt, że strony uzgodniły treść innych postanowień umownych (wysokość kredytu, data płatności rat, cel kredytu itd.). Tym samym pozwany nie udowodnił, aby treść umowy została indywidualnie uzgodniona przez kredytobiorcę, pomimo że to na nim spoczywał ciężar dowodu w tym zakresie (art.

§ 3k.c.).

Kwestia, czy klauzule przeliczeniowe określają główne świadczenia stron była sporna w orzecznictwie, aktualnie nie budzi wątpliwości, że postanowienia te określają główne świadczenia stron.12 Ocena ta nie sprzeciwia się jednak możliwości uznania klauzul przeliczeniowych za niedozwolone postanowienia umowne, ponieważ zostały one sformułowane w sposób niejednoznaczny ( art.

§ 1zd.

2 k.c.), czyli nie zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem (art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13/EWG). Treść tych postanowień umownych nie pozwala na stwierdzenie, w jaki sposób pozwany bank ustala kurs CHF dla celów wyliczenia salda kredytu i wysokości rat kapitałowo-odsetkowych. Tożsamy wniosek obecnie przeważa w orzecznictwie w stosunku do klauzul przeliczeniowych o zbliżonej bądź tożsamej treści. 13 Zakwestionowane postanowienia umowy kredytu kształtowały prawa i obowiązki kredytobiorcy w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jej interesy. Po pierwsze, w oparciu o te postanowienia kredytobiorca został obciążony koniecznością pokrywania kosztów spreadu (różnicy pomiędzy kursem kupna i sprzedaży waluty obcej), pomimo że koszty te nie odpowiadały żadnej usłudze świadczonej przez bank na rzecz klienta, a służyły jedynie pokryciu kosztów udzielenia przez bank kredytu i zabezpieczenia banku przed ryzykiem kursowym. Jednocześnie, w umowie brak jest jednoznacznej informacji o tym, że konsument ponosi takie koszty oraz jaka jest ich wysokość i z czego one wynikają. Po drugie, konsument nie został właściwie pouczony o ryzyku kursowym wiążącym się z zawarciem umowy kredytu powiązanej z walutą obcą, a przedstawione przez bank informacje były lakoniczne i nieadekwatne do rozmiarów ryzyka obciążającego nieprofesjonalnego klienta banku. Po trzecie i najbardziej istotne, klauzule przeliczeniowe dawały pozwanemu bankowi w istocie całkowitą swobodę w sposobie kształtowania wysokości kursu waluty obcej, ponieważ postanowienia umowy w żaden sposób nie precyzowały, w oparciu o jakie zasady kurs waluty obcej miał być ustalany przez bank. Tym samym bank mógł ustalić ten kurs na dowolnym poziomie, nawet oderwanym od jakiegokolwiek kursu występującego na rynku, ze szkodą dla kredytobiorcy. Jednocześnie kredytobiorca w żaden sposób nie mógł się sprzeciwić wysokości kursu narzuconego przez bank, a pomimo tego był on zmuszony zastosować się do tego kursu, gdyż nie miał możliwości spłaty rat kredytu bezpośrednio w walucie obcej. W rezultacie więc bank w oparciu o klauzule przeliczeniowe uzyskał rzeczywistą możliwość dowolnego kształtowania wysokości świadczeń kredytobiorcy, co jest w oczywisty sposób sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta. Tym samym Sąd podziela opinię, że " Mechanizm ustalania przez bank kursów waluty, pozostawiający bankowi swobodę, jest w sposób oczywisty sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta. Klauzula, która nie zawiera jednoznacznej treści i przez to pozwala na pełną swobodę decyzyjną przedsiębiorcy w kwestii bardzo istotnej dla konsumenta, dotyczącej kosztów kredytu, jest klauzulą niedozwoloną."14 Sąd dokonał oceny, czy postanowienia umowne są niedozwolone (art.

§ 1

k.c.), według stanu z chwili zawarcia umowy.15 Tym samym dla powyższej oceny nie miały żadnego znaczenia okoliczności takie jak sposób wykonywania umowy, faktyczny sposób ustalania wysokości kursów waluty obcej przez bank i ich relacja do innych kursów występujących na rynku, późniejsze zmiany regulaminu pozwanego banku, późniejsze zmiany stanu prawnego (w szczególności zmiana brzmienia art. 358 k.c. z dniem 24.01.2009 r. i wejście w życie ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw), kwestia zawarcia bądź niezawarcia przez strony aneksu do umowy kredytu upoważniającego kredytobiorcę do spłaty rat kredytu bezpośrednio w walucie obcej, wieloletnie wykonywanie umowy przez kredytobiorcę bez żadnych zastrzeżeń. Dla oceny abuzywności klauzul przeliczeniowych nie miało znaczenia, że wybór kredytu waloryzowanego kursem waluty obcej pozwalał kredytobiorcy na skorzystanie z niższego oprocentowania (LIBOR CHF 3M) charakterystycznego dla kredytów udzielanych w walucie CHF lub powiązanych z tą walutą. Zgodnie z art.

§ 1k.c., niedozwolone postanowienia umowne nie wiążą konsumenta.

Tym samym brak jest podstaw do jakiejkolwiek modyfikacji tych postanowień, uznania, że nie wiążą one konsumenta jedynie w pewnym zakresie ani uzupełnienia powstałej po tych postanowieniach „luki” jakąkolwiek treścią, w tym w szczególności przepisami prawa krajowego. Odmienne zapatrywanie byłoby sprzeczne z brzmieniem oraz celem przepisów art.

§ 1k.c.

i art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG.16 Według stanowiska całkowicie przeważającego w aktualnym orzecznictwie, uznanie klauzul przeliczeniowych za niedozwolone postanowienia umowne skutkuje nieważnością całej umowy kredytu.17 Należy tutaj zwrócić uwagę, że wprawdzie art.

§ 1k.c.

nie wskazuje wprost na sankcję nieważności umowy zawierającej niedozwolone postanowienia umowne, niemniej jednak jeżeli te niedozwolone postanowienia umowne określają świadczenia główne umowy, to należy przyjąć, że w takiej sytuacji sankcja nieważności całej umowy będzie mieć podstawę w art. 58 § 1 k.c.

  1. Wysokość roszczenia Bezwzględna nieważność całej umowy kredytu ex tunc wynikająca z powyższych przyczyn oznacza, że wszystkie świadczenia spełnione na jej podstawie stanowią świadczenia nienależne ( condictio sine causa) podlegające zwrotowi na podstawie art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 k.c. Tym samym roszczenie główne o zwrot rat kredytu było uzasadnione. Natomiast okoliczność, że pozwany bank posiada wobec kredytobiorcy przedawnione już roszczenie o zwrot równowartości wypłaconego kapitału kredytu nie ma w tym względzie znaczenia i nie wpływa w żaden sposób na zasadność powództwa kredytobiorcy, skoro pozwany nie podniósł zarzutu potrącenia, zarzutu zatrzymania ani nie wytoczył powództwa wzajemnego18, a w okolicznościach niniejszej sprawy nie miały znaczenia tym bardziej, że suma rat kredytu przewyższa wysokość wypłaconego kapitału kredytu. Okoliczności te uzasadniały uwzględnienie powództwa co należności głównej. Z przeprowadzonych w sprawie dowodów z dokumentów wynika, że od dnia zawarcia umowy z dnia 31.08.2006 r. do dnia 10.03.2019 r. powódka uiściła na rzecz pozwanego kwotę 263.909.90 zł tytułem spłaty rat kredytu. Powódka w niniejszej sprawie dochodziła kwoty 38.909,90 zł, czyli nadwyżki, która powstała w związku z tym, że uiściła tytułem spłaty rat kredytu kwotę przewyższającą 225.000 zł (równowartość kapitału kredytu). Roszczenie powódki obejmuje zatem równowartość części rat kredytu uiszczonych od dnia zawarcie umowy do dnia 10.03.2019 r., w części przekraczającej równowartość kwoty 225.000 zł. Tym samym powódka wykazała swoje roszczenie zarówno co do zasady, jak i co do wysokości. Niemniej jednak, w razie przyjęcia, że pomimo wszystkich powyższych uwag umowa kredytu nie byłaby nieważna, natomiast mogłaby funkcjonować bez niedozwolonych postanowień umownych, to na uwzględnienie zasługiwałoby roszczenie ewentualne pozwu. W razie takiego bowiem stanowiska należałoby przyjąć, że po usunięciu z umowy abuzywnych klauzul przeliczeniowych umowa ta może być wykonywana jako umowa kredytu złotowego, niepowiązana w żaden sposób z walutą obcą, ale oprocentowania w oparciu o stawkę LIBOR CHF 3M. Natomiast wobec ustalenia rat kredytu w zawyżonej wysokości przez pozwany bank kredytobiorcy przysługuje roszczenie o zwrot świadczenia nienależnego ( condictio indebiti) w postaci nadpłaconej części rat kredytu na podstawie art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 k.c. Po rozszerzeniu powództwa (k. 475), powódka dochodziła od pozwanego nadpłaty wysokości 66.643,39 zł za okres od dnia 10.10.2006 r. do dnia 10.03.2019 r. Wysokość roszczenia dochodzonego przez powódkę odpowiada wysokości nadpłaty rat kredytu ustalonej przez Sąd w oparciu o dowód z opinii biegłego, a tym samym wysokość roszczenia została przez powódkę wykazana. Podsumowując, w razie uznania, że umowa kredytu zawiera niedozwolone postanowienia umowne, lecz nie jest nieważna, uwzględnieniu podlegałoby powództwo ewentualne i tym samym należałoby zasądzić od pozwanego na powódki kwotę 66.643,39 zł.
  2. Odsetki Roszczenie o zwrot świadczenia nienależnego stanowi roszczenie bezterminowe, a zatem w świetle art. 455 k.c. staje się wymagalne po wezwaniu dłużnika do zapłaty. Powódka przed wszczęciem postępowania nie wzywała pozwanego do zapłaty, a zatem funkcję wezwania do zapłaty spełnił pozew. Został on doręczony pozwanemu w dniu 31.07.2019 r., wobec czego Sąd przyjął, że pozwany powinien był spełnić świadczenie dochodzone pozwem w terminie 14 dni, a zatem po upływie tego terminu, czyli od dnia 15.08.2019 r., pozwany pozostawał w opóźnieniu. Wobec tego Sąd na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. zasądził od pozwanego na rzecz powoda odsetki ustawowe za opóźnienie od tej daty, jednocześnie oddalając powództwo w zakresie żądania zasądzenia odsetek za okres wcześniejszy.
  3. Zarzut przedawnienia Podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia Jest nietrafny. Powódka nie domagała się od pozwanego zapłaty z tytułu łączącego ich stosunku umownego, lecz z tytułu świadczenia nienależnego (art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c.), które ze swojej natury nie może stanowić roszczenia o świadczenie okresowe. Wobec tego do roszczenia strony powodowej odnosił się dziesięcioletni termin przedawnienia (art. 118 k.c.). Należy w tym miejscu zauważyć, że zgodnie z aktualnym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, art. 120 § 1 zd. 2 k.c. w zw. z art. 455 k.c. powinien być rozumiany w ten sposób, że termin przedawnienia roszczenia konsumenta o zwrot świadczenia nienależnego spełnionego w wykonaniu umowy zawierającej niedozwolone postanowienia umowne zaczyna bieg nie z datą spełnienia świadczenia, lecz z datą, w której konsument dowiedział się, że umowa zawiera niedozwolone postanowienia umowne lub przy zachowaniu należytej staranności powinien był się o tym dowiedzieć.19 Przeprowadzone w sprawie nie pozwoliło na ustalenie, że powódka dowiedziała się lub powinna była dowiedzieć się o niedozwolonym charakterze postanowień umownych zawartych w umowie kredytu w jakiejkolwiek wcześniejszej dacie niż data wniesienia pozwu. Skoro zaś data wniesienia pozwu jednoczenie spowodowała przerwanie biegu przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 1 k.c.), to roszczenie powódki nie może być uznane za przedawnione.
  4. Koszty procesu Pozwany przegrał sprawę niemal w całości, co uzasadniało zasądzenie od niego na rzecz strony powodowej całych kosztów procesu na podstawie art. 100 k.p.c. w wysokości 6.117 zł obejmujących kwoty: - 1.000 zł tytułem równowartości opłaty od pozwu (k. 14), - 17 zł tytułem równowartości opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (k. 22), - 1.500 zł tytułem pobranej i wykorzystanej zaliczki na poczet wydatków związanych z dopuszczeniem dowodu z opinii biegłego sądowego, - 3.600 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego w stawce wynikającej z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
  5. Koszty sądowe Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd obciążył pozwanego, jako stronę przegrywającą, kosztami sądowymi w postaci wynagrodzenia biegłego sądowego w zakresie kwoty 3.600,90 zł, co do której wynagrodzenie to zostało tymczasowo pokryte z środków Skarbu Państwa (k. 450, 490). ZARZĄDZENIE 1.(...)
  6. (...). W., dnia 8 czerwca 2021 r. 1 por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2019 r., I ACa 7/18, L. nr 2627888, 2 por. wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 29 października 2019 r., V Ca 403/19, L. nr 2271826, 3 por.: - wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 8 maja 2015 r., III Ca 155/15, L. nr 2063717, - wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 28 września 2016 r., XXVII Ca 678/16, L. nr 2257295, - wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 22 grudnia 2016 r., XXVII Ca 1935/16, L. nr 2439683, - wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 27 kwietnia 2017 r., XXVII Ca 147/17, L. nr 2439685, - wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 7 listopada 2017 r., III Ca 1350/17, L. nr 2070041, - wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 19 grudnia 2017 r., III Ca 1541/17, L. nr 2068268, - wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 26 stycznia 2018 r., III Ca 1596/17, L. nr 2069490, - wyrok Sądu Okręgowego w Ł.z dnia 19 kwietnia 2018 r., III Ca 76/18, L. nr 2065081, - wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 29 października 2019 r., V Ca 403/19, L. nr 2271826, 4 III Ca 1427/15, L. nr 1611366 5 por.: wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 3 lipca 2013 r., II C 1693/10, L. nr 2063815; wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 30 kwietnia 2014 r., I ACa 1209/13, L. nr 1067292; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 2015 r., II CSK 768/14, OSNC 2015 nr 11, poz. 132, str. 58; wobec cofnięcia apelacji przez (...) S.A. postępowanie apelacyjne przed Sądem Apelacyjnym w Ł. pod sygn. akt I ACa 1058/15 zostało umorzone, 6 por.: - wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 29 października 2019 r., V Ca 403/19, L. nr 2271826, - wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 13 grudnia 2019 r., XXVII Ca 3480/16, L. nr 2295862, - wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 16 grudnia 2019 r., I ACa 952/18, niepubl., 7 por. K. K., Nieważność umowy kredytu na skutek wadliwego określenia warunków zmiany oprocentowania, Przegląd Prawa (...), (...)/el. 2017, 8 por. wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 29 października 2019 r., V Ca 403/19, L. nr 2271826, 9 por: - wyrok Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 9 września 2019 r., I ACa 448/19, L. nr 2737849, - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 23 października 2019 r., V ACa 567/18, L. nr 2761603, - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 12 lutego 2020 r., V ACa 297/19, L. nr 2977478, - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 3 kwietnia 2020 r., VI ACa 538/19, L. nr 3102931, - wyrok Sądu Apelacyjnego w G. z dnia 6 lipca 2020 r., V ACa 52/20, L. nr 3102690, - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 26 sierpnia 2020 r., VI ACa 801/19, L. nr 3114801, - wyrok Sądu Apelacyjnego w W.z dnia 22 października 2020 r., I ACa 702/19, L. nr 3112541, 10 por.: - uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2015 r., III CZP 17/15, L. nr 1916698, - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2016 r., II CSK 750/15, L. nr 2182659, - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 18 grudnia 2018 r., I ACa 953/16, L. nr 2636486, - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 10 lipca 2019 r., VI ACa 1712/17, niepubl., - wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 16 października 2019 r., V Ca 3290/18, L. nr 2271456, - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 8 listopada 2019 r., I ACa 202/19, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 22 stycznia 2020 r., I ACa 1409/18, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 29 stycznia 2020 r., I ACa 67/19, L. nr 2292747, - wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 6 lutego 2020 r., XXVII Ca 2114/18, L. nr 3032902 - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 28 maja 2020 r., I ACa 397/18, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 24 czerwca 2020 r., V ACa 442/19, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 10 sierpnia 2020 r., I ACa 1276/18, niepubl., 11 por.: - pkt 44 wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 26 kwietnia 2012 r., C-472/10, N. H., - pkt 47 wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r., C-119/15, Biuro (...) 12 por.: - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, L. nr 2642144, - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2019 r., I CSK 242/18, L. nr 2690299, - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2019 r., IV CSK 13/19, L. nr 2741776, - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, L. nr 2771344, - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2020 r., I CSK 556/18, L. nr 3126114, 13 por.: - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, L. nr 2642144, - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2019 r., I CSK 242/18, L. nr 2690299, - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, L. nr 2771344, - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2020 r., I CSK 556/18, L. nr 3126114, 14 por.: - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14, I CSK 1049/14, - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 marca 2017 r., IV CSK 285/16, L. nr 2308321, - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2017 r., II CSK 803/16, L. nr 2369626, - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, L. nr 2642144, - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2019 r., I CSK 242/18, L. nr 2690299, - postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2019 r., V CSK 152/19, L. nr 2745871, - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2019 r., IV CSK 309/18, L. nr 2732285, - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2019 r., V CSK 347/18, L. nr 2749471, - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2019 r., II CSK 483/18, L. nr 2744159, - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, L. nr 2771344, - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2020 r., I CSK 556/18, L. nr 3126114, 15 por. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, L. nr 2504739 16 por.: - wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 3 października 2019 r., C-290/18, D., - wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2021 r., C-19/20, Bank (...), 17 por.: - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, L. nr 2771344, - wyrok Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 19 czerwca 2019 r., I ACa 250/19, L. nr 2716967, - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 10 lipca 2019 r., VI ACa 1712/17, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 5 września 2019 r., I ACa 349/18, L. nr 2238772, - wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 16 października 2019 r., V Ca 3290/18, L. nr 2271456, - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 23 października 2019 r., V ACa 567/18, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 13 listopada 2019 r., I ACa 674/18, L. nr 2288617, - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 13 listopada 2019 r., I ACa 268/19, L. nr 2282846, - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 19 listopada 2019 r., I ACa 265/19, L. nr 2271952, - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 26 listopada 2019 r., I ACa 722/18, L. nr 2315111, - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 27 listopada 2019 r., V ACa 752/18, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 28 listopada 2019 r., V ACa 490/18, L. nr 27767463, - wyrok Sądu Apelacyjnego w W.z dnia 4 grudnia 2019 r., I ACa 442/18, L. nr 2770377, - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 4 grudnia 2019 r., I ACa 66/19, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł.z dnia 16 grudnia 2019 r., I ACa 952/18, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 18 grudnia 2019 r., I ACa 86/19, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 30 grudnia 2019 r., I ACa 697/18, L. nr 2279162, - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 30 grudnia 2019 r., VI ACa 361/18, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w P. z dnia 13 stycznia 2020 r., I ACa 1205/18, L. nr 2334192, - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 15 stycznia 2020 r., I ACa 104/19, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w W.z dnia 22 stycznia 2020 r., I ACa 473/18, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 29 stycznia 2020 r., I ACa 67/19, L. nr 2292747, - wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł.z dnia 4 lutego 2020 r., I ACa 1196/18, niepubl., - postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 5 lutego 2020 r., I ACa 333/19, L. nr 2396291, - wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 6 lutego 2020 r., XXVII Ca 2114/18, L. nr 3032902, - wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 6 lutego 2020 r., I ACa 546/18, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 12 lutego 2020 r., V ACa 297/19, L. nr 2352943, - wyrok Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 28 lutego 2020 r., I ACa 739/18, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 6 marca 2020 r., I ACa 367/19, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego we W. z dnia 10 marca 2020 r., I ACa 846/19, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 18 lutego 2020 r., I ACa 565/18, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego wS.z dnia 27 lutego 2020 r., I ACa 217/19, L. nr 2937477, - wyrok Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 28 lutego 2020 r., I ACa 739/18, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w S.z dnia 30 marca 2020 r., I ACa 446/19, L. nr 3042470, - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 28 maja 2020 r., I ACa 397/18, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 16 czerwca 2020 r., I ACa 540/19, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w G. z dnia 6 lipca 2020 r., V ACa 52/20, L. nr 2496259, - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 8 lipca 2020 r., I ACa 397/19, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 10 lipca 2020 r., I ACa 1027/18, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 17 lipca 2020 r., I ACa 831/18, L. nr 3057529, - wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 30 lipca 2020 r., I ACa 99/19, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 4 sierpnia 2020 r., I ACa 1124/17, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 10 sierpnia 2020 r., I ACa 1276/18, niepubl., - wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 14 sierpnia 2020 r., I ACa 865/18, L. nr 3054618, - wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 17 września 2020 r., I ACa 763/19, L. nr 2494904, 18 por.: - uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2021 r., III CZP 11/20, - uchwała skłądu 7 sędziów Sądu Najwyższego z mocą zasady prawnej z dnia 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, 19 por.: - wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 9 lipca 2020 r., (...), C‑698/18 i C‑699/18, - wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 16 lipca 2020 r., (...), C‑224/19 i C‑259/19, - wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 22 kwietnia 2021 r., (...) (...), C-485/19.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.