kc, a czym innym przedawnienie roszczenia o poszczególne, okresowo wymagalne, części renty, co należy oceniać na podstawie art. 118 kc. Istota tego rozróżnienia tkwi w prawidłowej wykładni relacji, w jakiej pozostają do siebie przepisy art.
118 kc. Poszczególne świadczenia (raty) rentowe przedawniają się jako świadczenia okresowe w terminie trzech lat od dnia wymagalności każdej z rat (art. 118 kc). Natomiast roszczenie o rentę (o prawo do renty), jak każde roszczenie majątkowe, ulega przedawnieniu, ale zasady przedawnienia tego roszczenia w pierwszej kolejności zostały określone w przepisach dotyczących tego świadczenia, a dopiero w drugiej kolejności, w sprawach w nich nieuregulowanych, stosuje się przepisy ogólne. Do przedawnienia roszczenia o rentę z tytułu rozstroju zdrowia lub uszkodzenia ciała (w wyniku czynu niedozwolonego) i utraty wskutek tego (całkowitej lub częściowej) zdolności do pracy zarobkowej zastosowanie ma art.
Przy ocenie biegu terminu przedawnienia roszczenia o rentę wyrównawczą każdorazowo należy dokonać rozróżnienia pomiędzy roszczeniem o rentę rozumianym jako roszczenie o przyznanie prawa do renty wyrównawczej a roszczeniem o wymagalną rentę, czyli o zapłatę poszczególnych rat renty. Należy odmiennie traktować – w świetle przepisów o przedawnieniu – roszczenia o rentę oparte na przepisach o czynach niedozwolonych a odmiennie – roszczenia o poszczególne świadczenia okresowe tej renty. Gdy jednak przedawni się prawo do renty, to tym samym przedawni się roszczenie o zaległe świadczenie okresowe. (patrz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 1965 r., III PO 32/64, OSNCP 1966, nr 6, poz. 90). To rozróżnienie przekłada się na sposób ustalenia początku biegu przedawnienia roszczenia powoda o rentę. Bieg przedawnienia roszczeń o zaległe raty rentowe nie może rozpocząć się wcześniej niż bieg przedawnienia roszczenia o rentę (o prawo do renty). Stąd też początek biegu przedawnienia roszczenia o rentę może być wcześniejszy, ale nigdy późniejszy, od początku biegu przedawnienia roszczenia o zaległe świadczenia okresowe (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 1974 r., I PR 184/74, LEX nr 14261). Wprawdzie początek biegu przedawnienia roszczeń z czynu niedozwolonego został określony w art.
120 § 1 kc w zw. z art. 118 kc, jednakże wymagalność poszczególnych rat renty łączy się na tyle ściśle z wymagalnością samej renty, że podlegają one temu samemu reżimowi. Inaczej mówiąc, skuteczne podniesienie zarzutu przedawnienia roszczenia o rentę (o prawo do renty) według art.
kc oznacza bezzasadność roszczeń o poszczególne raty renty, choćby nie były one jeszcze przedawnione według art. 120 § 1 kc w zw. z art. 118 kc (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2011 r., I PK 142/10, LEX nr 786795). Jak wynika z art.
kc roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. W ocenie Sądu podniesienie przez pozwanych zarzutu przedawnienia roszczenia powoda o rentę okazało się skuteczne. Powód bowiem już w momencie otrzymania orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 28 listopada 2013 r. miał świadomość, iż stwierdzona u niego całkowita niezdolności do pracy pozostaje w związku ze stanem jego narządu wzroku, który to stan pogorszył się po zabiegu operacyjnym wykonanym w pozwanym szpitalu, powikłanym udarem niedokrwiennym mózgu. Tym samym powód z pewnością już w dniu 31 grudnia 2013 r. wiedział, iż utracił zdolność do pracy zarobkowej oraz wiedział z czyją działalnością wiązało się pogorszenie jego narządu wzroku powodujące jego całkowitą niezdolność do pracy. Roszczenie powoda o rentę wyrównawczą stało się zatem wymagalne z dniem 31 grudnia 2013 r. a zatem uległo ono przedawnieniu w dniu 31 grudnia 2016 r. Tymczasem roszczenie o rentę wyrównawczą zostało zgłoszone przez powoda w dniu 30 września 2022 r. a więc już po upływie terminu przedawnienia. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił powództwo. Pomimo tego, iż powód przegrał sprawę i w myśl zasady odpowiedzialności finansowej za wynik sporu wynikającej z art. 98 kpc, powinien ponieść koszty procesu, Sąd nie obciążył go tymi kosztami, na co pozwala mu przepis art. 102 kpc. Sąd uznał bowiem, iż obciążeniu kosztami postępowania powoda, który jest osobą schorowaną i całkowicie niezdolną do pracy, sprzeciwiają się względy słuszności.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.