Sygn. akt I C 3903/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 października 2023 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Krzysztof Lisek Proto
§ 3k.c.
, a z uregulowania tego przepisu wynika, że sądowa waloryzacja odnosi się do wszelkich zobowiązań, bez względu na źródło ich powstania. Mogą to być zatem zobowiązania do świadczenia pieniężnego powstałe zarówno z umów jak i z innych zdarzeń. Stąd też dopuszcza się możliwość waloryzacji także świadczenia pieniężnego podlegającego zwrotowi z nieważnej umowy. Nie ma racjonalnego powodu do przeprowadzenia zwężającej interpretacji art.
§ 4k.c.
i przyjęcia, iż zakaz waloryzacji w odniesieniu do stron prowadzących przedsiębiorstwo nie dotyczy innych świadczeń pieniężnych jak tylko tych, których źródłem jest umowa. Tym bardziej, iż przepis ten jedynie wskazuje, iż z żądaniem zmiany wysokości lub sposobu spełnienia świadczenia pieniężnego nie może wystąpić strona prowadząca przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa, a wobec tego zakaz ten nie może być odnoszony do innego zakresu waloryzacji niż ten dopuszczony przepisem art.
§ 3k.c.
skoro wprowadza jedynie kryterium podmiotowe, a nie przedmiotowe, wyłączenia możliwości żądania waloryzacji. Świadczenie pieniężne należne powódce aczkolwiek wynika z nieważnej umowy, to jednak uznać należy za pozostające w związku z prowadzeniem przez nią przedsiębiorstwa gdyż wystarczające jest tu to by świadczenie pozostawało w jakimkolwiek związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Nie ulega wątpliwości, iż sama umowa, która okazała się być czynnością nieważną, stanowiła przejaw działalności gospodarczej obu stron. Jeśli więc czynność taka podjęta została przez obie strony w ramach prowadzonej działalności gospodarczej to następnie zwrot świadczenia z takiej czynności, w konsekwencji ustalenia, iż jest ona nieważna uznać należy za pozostające w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa gdyż także to świadczenie (wierzytelność) wchodzi w skład przedsiębiorstwa - jako składnik niematerialny przedsiębiorstwa przeznaczony do realizacji zadań gospodarczych ( art. 55 1 k.c. ). Odnośnie do kwestii ewentualnej wysokości roszczenia ponad wypłacony kapitał , z powołaniem się na waloryzację świadczenia (art. 358
(1)par 3 k.c.) zdaniem Sądu waloryzacja ta mogła by zostać dokonana przy użyciu współczynnika w postaci przeciętnego wynagrodzenie w gospodarce narodowej publikowanego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , które w 2007r. wynosiło: 2691,03 zł. a obecnie zgodnie z KOMUNIKATEM PREZESA GŁÓWNEGO URZĘDU STATYSTYCZNEGO z dnia 9 lutego 2023 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2022 r. wynosi 6346,15 zł. Porównane powyższych wartości świadczy o istotne zmianie siły nabywczej pieniądza wzrost o 2,35 Przy uwzględnieniu obciążeniem obu stron ryzykiem inflacji, zgłoszone roszczenie w oparciu o ww podstawę byłoby zasadne. Odnośnie do kwestii podniesienia zarzutu potrącenia Zgodnie z art.
- §
- K.c. Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Zgodnie z 203
- § 2 kpc Pozwany może podnieść zarzut potrącenia nie później niż przy wdaniu się w spór co do istoty sprawy albo w terminie dwóch tygodni od dnia, gdy jego wierzytelność stała się wymagalna. Ponieważ w odpowiedzi na pozew wniesione w dniu 30-05-2023 (data nadania na poczcie) nie został podniesiony zarzut potrącenia, a taki podniesiono w piśmie wniesionym dnia 7-09-2023 (k. 164) wskazać należy, że skutecznie zarzut potrącenia można podnieść wyłącznie co do wierzytelności , która stała się wymagalna po wymagalnej do 14 dni , a więc w okresie od 24-08-2023r.(wymagalność musiała nastąpić od powyższego dnia nie wcześniej). W piśmie , w którym podniesiono zarzut potrącenia k. 164 powodowie sprecyzowali daty wymagalności poszczególnych przedstawianych do potrącenia roszczeń wskazując: - data wymagalności roszczeń o zapłatę kwoty 541,42 zł. i 22.448,28 CHF – dzień 29-08-2023r. - data wymagalności pozostałych roszczeń – 14-07-2022r. W związku z treścią art. 203
(1)par 2 k.p.c. skuteczność zarzutu potrącenia może dotyczyć wyłącznie pierwszych kwot , a to 541,42 zł. 22.448,28 CHF. Pozostałe dochodzone kwoty były wymagalne w momencie składania odpowiedzi na pozew i zarzut mógł być podniesiony w tamtym piśmie. Odnośnie do potrącenia ww kwot, powód nie zaprzeczył aby zostały wpłacone takie kwoty, stąd stosownie do art. 230 k.p.c. należy uznać te fakty za przyznane. Nadmienić należy , że Bank posiada kompletną wiedzę o kwotach świadczonych przez kredytobiorców, kredytobiorcy realizowali umowę dokonując spłat. Skoro powyższe kwoty były objęte wezwaniem doręczonym w dniu 25-08-2023r. uwzględniając zastrzeżony 3 dniowy termin na zapłatę, wymagalność roszczenia nastąpiła w dniu 28-08-2023r. – zgodnie z twierdzeniem samych pozwanych. Ponieważ zarzut potrącenia został podniesiony w piśnie złożonym w dniu 7-09-2023r. – pozwani w terminie zgłosili zarzut potrącenia. Był on również poprzedzony materialnoprawnym oświadczeniem o potrąceniu Odnośnie do kwestii przeliczenia kwoty w CHF na PLN dla celów potrącenia, stosując normę art. 358 par 2 k.c. należało uwzględnić kur NBP z dnia wymagalności roszczenia tj 28-08-2023 - 4, (...), co daje kwotę 106.110,77 zł. (22448,28 CHF * 4, (...)) po dodaniu kwoty 541,42 zł. uzyskujemy wierzytelność 106.652,19 zł. Wierzytelność powoda o zwrot kwoty 412.681,01 zł. uległa zredukowaniu do kwoty 306.028,82 zł. Powyższa kwota podlega zasądzeniu z odsetkami ustawowymi zgodnie z żądaniem pozwu od 25-12-2022r. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 100 k.p.c. i par 2 pkt 7 i par 19 ROZPORZĄDZENIA MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Powód dochodził łącznie kwoty 675.635,71 zł. , ostatecznie zasądzono kwotę 306 028,82 zł , a więc powód wygrywa w 45,29%. Jakkolwiek częściowo roszczenie zostało zredukowane na skutek potrącenia, powód nie uznał potrącenia domagając się wciąż zasądzenia pełnej kwoty, stąd w tym zakresie również jest uznawany za przegrywającego sprawę. Powód powinien ponieść 54,71% kosztów, a pozwany 45,29%. Rozliczenie kosztów wygląda następująco: Krzysztof Lisek