1 umowy kredyt został oprocentowany według zmiennej stopy procentowej, która na dzień podpisania umowy kredytu wynosiła 2,35% w stosunku rocznym. Umówiono się, że wysokość zmiennej stopy procentowej będzie ustalana przez Bank jako suma wskaźnika referencyjnego WIBOR 6M oraz marży Banku w wysokości 2,10 p.p. Marża Banku jest niezmienna w całym okresie kredytu, zaś w sytuacji gdy wskaźnik referencyjny WIBOR 6M przyjmie wartość 0 lub ujemną oprocentowanie kredytu będzie równe wysokości marży Banku. W umowie wskazano, że podczas obowiązywania zmiennej stopy procentowej oprocentowanie kredytu nie może przekroczyć w stosunku rocznym wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie określonych w Kodeksie Cywilnym, zaś w przypadku, gdy oprocentowanie kredytu
umową przewyższy wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie wówczas, począwszy od dnia wejście w życie zmienionej wysokości odsetek maksymalnych Bank będzie naliczał oprocentowanie odpowiadające wysokości odsetek maksymalnych. W § 3 ust. 2 umowy ustalono, że z zachowaniem postanowień ust. 1.1 pierwsza zmiana oprocentowania nastąpi w 6 miesiącu kalendarzowym od podpisania niniejszej umowy, w dniu określonym w niej jako dzień spłaty raty kapitałowo-odsetkowej, zaś każda następna zmiana oprocentowania następuje co 6 miesięcy od poprzedniej zmiany w dniu określonym w umowie jako dzień spłaty raty kapitałowo-odsetkowej. W § 3 ust. 3 umowy ustalono, że w kolejnych okresach oprocentowanie jest zmienne i ustalane jako suma wskaźnika referencyjnego WIBOR 6M obowiązującego w dniu zmiany oprocentowania, zaokrąglonego do drugiego miejsca po przecinku oraz marży Banku. W § 3 ust. 5 umowy ustalono, że w pierwszym okresie obowiązywania stopy procentowej wskaźnik referencyjny WIBOR 6M jest ustalany w wysokości tego wskaźnika z ostatniego dnia roboczego miesiąca kalendarzowego poprzedzającego miesiąc, w którym została zawarta umowa, zaokrąglony z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku. Wskazano, że pierwsza zmiana wskaźnika referencyjnego nastąpi w szóstym miesiącu kalendarzowym od podpisania niniejszej umowy, w dniu określonym w niej jako dzień spłaty raty kapitałowo odsetkowej (w okresie karencji – raty odsetkowej) tj. dnia 5. Dalej ustalono, że każda następna zmiana wskaźnika referencyjnego następuje co 6 miesięcy od poprzedniej zmiany, zaś w dniu zmiany oprocentowania kredytu stosowany jest wskaźnik WIBOR 6M obowiązujący w tym dniu, zaokrąglony z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku zachowaniem postanowień ust. 6.
6 umowy jeśli zmiana oprocentowania wypada w sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, do ustalenia oprocentowania przyjmuje się wartość WIBOR 6M obowiązującą w dniu roboczym poprzedzającym ten dzień. Stosownie do § 3 ust. 7 umowy wskaźnik referencyjnych WIBOR 6M jest ustalany
Regulaminem stawek referencyjnych (...) i WIBOR. Wskazano, że administratorem wskaźnika referencyjnego WIBOR jest (...) SA z siedzibą w W.. Regulamin stawek referencyjnych (...) i WIBOR oraz informacja o aktualnej wartości wskaźnika WIBOR są dostępne m.in. na stronie https://gpwbenchmark.pl/. W przypadku istotnej zmiany lub zaprzestania opracowywania wskaźnika referencyjnego WIBOR, strony postępowania będą stosować zasady postępowania określone w załączniku nr 5 stanowiącym integralną część umowy.
8 umowy zmiana oprocentowania
zasadami określonymi w ust. 4-6 nie stanowi zmiany umowy i nie wymaga jej wypowiedzenia ani aneksowania. O zmianie oprocentowania (w tym również o zmianie wskaźnika referencyjnego WIBOR 6M, będącym elementem składowym tego oprocentowania) oraz o wysokości kolejnych rat odsetkowych lub kapitało-odsetkowych obowiązujących w okresie do następnej zmiany stopy procentowej wraz ze wskazaniem daty, od której zmiana następuje, Bank powiadomi Kredytobiorcę najpóźniej wraz z przekazaniem nowego harmonogramu spłat w następujący sposób: po przez system bankowości internetowej – o ile kredytobiorca jest użytkownikiem tego sytemu; w formie listu zwykłego na adres wskazany dla doręczania korespondencji bankowej – dla pozostałych kredytobiorców. Kredytobiorca został zobowiązany do spłat
otrzymaną w harmonogramie informacją o wysokości rat odsetkowych lub kapitałowo-odsetkowych. Zmiana oprocentowania będzie miała wpływ na wysokość rat kapitało-odsetkowych (w okresie karencji – rat odsetkowych) oraz na wartość całkowitego kosztu kredytu. W przypadku zwiększenia oprocentowania, raty kapitałowo-odsetkowe (w okresie karencji – rat odsetkowych) ulegną zwiększeniu, natomiast w przypadku obniżenia oprocentowania raty kapitałowo-odsetkowe (w okresie karencji – raty odsetkowe) ulegną zmniejszeniu. Całkowity koszt kredytu będzie wzrastał w przypadku zwiększenia oprocentowania lub malał w przypadku zmniejszenia oprocentowania. Stosownie do § 8 ust 1 lit. 9 umowy kredytobiorca oświadczył i zapewnił Bank, że jest świadom ryzyka związanego z zaciąganym zobowiązaniem kredytowym, zaś
1 lit. h, ż dokonał wyboru oferty kredytu w złotych opartego na zmiennej stopie procentowej mając pełną świadomość ryzyka związanego ze zmienną stopą procentową. Został również poinformowany przez pracownika Banku o ryzyku i skutkach wynikających ze zmiennej stopy procentowej i jest w pełni świadom ich ponoszenia. (poświadczona za zgodność z oryginałem kopia umowy – k. 51-62) Kredytobiorcy we wniosku kredytowym w punkcie dotyczącym rodzaju oprocentowania wybrali oprocentowanie zmienne, zaś formularz przewidywał również możliwość wyboru oprocentowania stałego. Ponadto, kredytobiorcy oświadczyli, że w przypadku wyboru oprocentowania zmiennego są świadomi ryzyka związanego z zaciąganym zobowiązaniem, oraz, że dokonali wyboru oferty opartej na zmiennej stopie oprocentowania mając pełną świadomość ryzyka związanego ze zmienną stopą procentową. Oświadczyli również, że zostali poinformowani przez reprezentanta Banku o ryzykach i skutkach wynikających ze zmiennej stopy procentowej oraz, że są w pełni świadomi ich ponoszenia oraz tego, że każda zmiana stopy procentowej wpłynie na wysokość rat kapitałowo-odsetkowych. Oświadczyli, że informacje te zostały im szczegółowo przedstawione w formie pisemnej w postaci symulacji wysokości rat kredytu obliczonych m.in. w następujących wariantach: przy zastosowaniu aktualnej stopy procentowej, przy zastosowaniu stopy procentowej wyższej o różnicę pomiędzy maksymalnymi a minimalnym poziomem stopy procentowej z ostatnich 12 miesięcy oraz stopy procentowej wyższej o 400 punktów bazowych, a także przy zastosowaniu stopy procentowej na poziomie: 3%, 5%, 10%. Kredytobiorcy oświadczyli ponadto, że są świadomi, iż w sytuacji w której wskaźnik referencyjny WIBOR przyjmie wartość zero lub ujemną, oprocentowanie kredytu będzie równe marży banku. Ostatecznie kredytobiorcy oświadczyli, że informacja o ww. zasadzie i jej skutkach została im przedstawiona w sposób wyczerpujący w formie ustnej, jak też w pisemnej w postaci symulacji wysokości rat kredytu obliczanej przy założeniu, że wskaźnik referencyjny WIBOR przyjmie wartość zero lub ujemną. (kopia wniosku – k. 360-370v) Od dnia zawarcia umowy do dnia 5 lipca 2022 roku powodowie wpłacili na rzecz pozwanego z tytułu rat odsetkowych łącznie 31708,58 zł. (poświadczona za zgodność z oryginałem kopia zaświadczenia – k. 65-66) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów, który wiarygodność nie budziła wątpliwości i nie były one kwestionowane przez strony. Sąd nie dał wiary zeznaniom powodów (k. 610-610v [00:02:57-00:24:51 i 00:24:51-00:30:38]) w zakresie, w jakim zeznali, że nie mieli świadomości, iż w związku ze zmianą stawki WIBOR wysokość ich rat będzie się zwiększać lub maleć, oraz, że nie wiedzieli w dacie podpisywania umowy, co to jest wskaźnik WIBOR albowiem uzyskanie wszelkich wyjaśnień jest potwierdzone dokumentami podpisanymi przez obie strony, tj. umową, a wcześniej wnioskiem kredytowym. Sąd zważył co następuje: Powództwo główne i ewentualne, zarówno co do powództwa o zapłatę, jak i o ustalenie, należało oddalić z przyczyn podanych poniżej. W niniejszej sprawie strony zawarły w dniu 17 czerwca 2021 roku umowę o mieszkaniowy kredyt budowlano-hipoteczny w złotych, który zgodnie umową został oprocentowany według zmiennej stopy procentowanej, której wysokość w czasie trwania umowy będzie ustalana jaki suma wskaźnika referencyjnego WIBOR 6M i marży Banku w wysokości 2,10 p.p. oraz zmieniana co 6 miesięcy. Spór dotyczył możliwości zastosowania w umowie zawieranej z powodami jako konsumentami zmiennego oprocentowania kredytu opartego w wskaźnik referencyjny WIBOR 6M i w związku tym związanie powodów taką klauzulą umowną. Powodowie z uwagi na abuzywność tych postanowień (ewentualnie ich nieważność) domagali się zasądzenia na ich rzecz sumy uiszczonych części rat kapitałowo-odsetkowych kredytu naliczonych w oparciu o wskaźnik referencyjny WIBOR 6M oraz ustalenia, że postanowienia § 3 ust. 1, ust. 2-3 oraz ust. 5-8 umowy są bezskuteczne wobec powodów od chwili jej zawarcia, ewentualnie są nieważne od momentu zawarcia umowy. W niniejszej sprawie było bezsporne, a nadto nie budziło wątpliwości, że powodowie zawierając z pozwaną umowę kredytu działali jako konsumenci albowiem
art. 22 1 k.c. za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Wysokość oprocentowania została ustalona w oparciu o składnik zmienny – wskaźnik referencyjny WIBOR 6M oraz stałą marżę banku. Taką możliwość dopuszcza art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2245 z późn. zm.),
którym jeżeli strony nie uzgodniły stałej stopy oprocentowania kredytu hipotecznego, sposób ustalania stopy procentowej, o którym mowa w ust. 1 pkt 8 (stopy procentowej, na podstawie której jest obliczana wysokość rat kapitałowo-odsetkowych), określa się jako wartość wskaźnika referencyjnego oraz wysokość marży ustalonej w umowie o kredyt hipoteczny.
art. 385 1 § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Klauzulą niedozwoloną jest więc postanowienie umowy zawartej z konsumentem (lub wzorca umownego), które spełnia łącznie przesłanki określone w przepisie art. 385 1 k.c., tj.: 1. nie jest postanowieniem uzgodnionym indywidualnie; 2. nie jest postanowieniem w sposób jednoznaczny określającym główne świadczenia stron; 3. kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco narusza jego interesy.
art. 385 1 § 2 k.c. nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta (art. 385 1 § 4 k.c.) Nie ulega wątpliwości, że treść umowy łączącej strony nie była negocjowana indywidualnie albowiem umowa została zawarta w oparciu o stosowany przez pozwanego – profesjonalistę wzorzec umowny, a realne możliwości ingerencji powodów w jej treść w istocie ograniczały się do takich kwestii jak kwota kredytu czy dnia spłaty, a nie zaś do kwestionowanych postanowień umownych dotyczących sposobu ustalenie wysokości oprocentowania kredytu. Idąc dalej należy stwierdzić jednak, że kwestionowane postanowienia umowne określają główne świadczenie stron albowiem
e stanowiskiem przyjętym w orzecznictwie odsetki od udzielonego kredytu bankowego są elementem składowym świadczenia głównego stron umowy kredytu, stanowią bowiem, z jednej strony cenę płaconą przez kredytobiorcę za korzystanie z oddanych mu do dyspozycji środków finansowych banku, z drugiej zaś strony - wynagrodzenie pobierane przez bank za udostępnienie kredytobiorcy tych środków (wyrok SN z 4.11.2011 r., I CSK 46/11, LEX nr 1102253). Jednocześnie postanowienia określające główne świadczenia stron nie podlegają kontroli pod względem abuzywności jeśli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny, co również miało miejsce. Postawienia odnoszące się do oprocentowania kredytu zostały sformułowane jednoznacznie i w sposób przystępny dla przeciętnego konsumenta, w tym w § 3 ust. 7 umowy odniesiono się bezpośrednio do mechanizmu ustalania samego wskaźnika referencyjnego WIBOR 6M, wskazując m.in. na Regulamin stawek referencyjnych (...) i WIBOR. Jednocześnie pozwany zrealizował w niezbędnym stopniu swój obowiązek informacyjny, co potwierdzają oświadczenia powodów zawarte najpierw we wniosku kredytowym, a następnie w samej umowie. Skoro postanowienia łączącej strony umowy dotyczące sposobu ustalania wysokości oprocentowania nie podlegają badaniu pod kątem ich abuzywności, należało je ocenić pod kątem nieważności podnoszonej przez powodów w powództwie ewentualnym.
art. 58 § 1 k.c. czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.). Kwestionowane postanowienia umowy łączącej strony nie są sprzeczne z przepisami ustawy albowiem jak wskazano na początku możliwość ustalenie zmiennego oprocentowania dopuszcza art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami. Strona powodowa nie wskazała również konkretnej naruszonej zasady współżycia społecznego. Jednocześnie ustalenie zmiennego oprocentowania nie jest sprzeczne z naturą stosunku łączącego strony albowiem nie wykracza poza zasadę swobody umów. W szczególności nie można zgodzić się z tym, że na stronę powodową przerzucono nieograniczone ryzyko zamiany oprocentowania albowiem z § 3 ust. 1 in fine umowy wynika, że oprocentowanie kredytu nie może przekroczyć wysokości odsetek maksymalnych, a powodowie oświadczyli, że są świadomi ryzyka kredytowego związanego ze zmienną stopą procentową, w tym niemożliwości przewidzenia wysokości swojego zobowiązania w przyszłości. Odnosząc się zaś do samego mechanizmu ustalania wysokości wskaźnika referencyjnego WIBOR 6M, to należy wskazać, że to nie pozwany ustala jego wysokość. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. zasądzając solidarnie od powodów na rzecz pozwanego kwotę 3617 zł, która obejmowała wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem, a ustalone na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.) oraz kwotę 17 zł uiszczoną tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (k. 260). O odsetkach od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu orzeczono na postawie art. 98 § 1 1 k.p.c. Mając na względzie powyższe Sąd orzekł jak w sentencji. ZARZĄDZENIE Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron. Z., dnia 28 listopada 2023 r.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.