Sygn. akt: I C 553/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 kwietnia 2023 r. Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Małgorzata Żelewska Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Bronk-Marwicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2023 r. w G. sprawy z powództwa B. O. przeciwko Gminie M. G. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu I. oddala powództwo; II. zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 270 zł (dwieście siedemdziesiąt złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Powódka B. O. wniosła pozew przeciwko Gminie M. G. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego numer (...) położonego przy ul. (...) w G.. W uzasadnieniu podała, że zmarła najemczyni tego lokalu była jej matką, do której powódka wprowadziła się w 2017 roku. Powódka została zameldowana w tym lokalu. Matka powódki wymagała opieki, którą sprawowała powódka. Urodzenie dziecka przez powódkę nie stanowiło w tym przeszkody, bo gdy powódka opiekowała się matką, to dzieckiem zajmować się jego ojciec – konkubent powódki. (pozew – k. 3-3v.) Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Pozwana twierdziła, że w niniejszej sprawie nie spełniono przesłanek z art. 691 § 1-3 k.c. Powódka nie zamieszkiwała z najemczynią lokalu w chwili jej śmierci. Najemczyni w oświadczeniach oraz wnioskach wskazywała, że w lokalu zamieszkuje sama. Fakt niezamieszkiwania powódki w spornym lokalu potwierdza również sama powódka w oświadczeniach własnych i wnioskach składanych do Urzędu Miasta G., w których to powódka jako adres zamieszkania wskazała inny adres niż spornego lokalu. (odpowiedź na pozew – k. 33-36) Stan faktyczny: K. M. była najemczynią stanowiącego własność pozwanej Gminy G. lokalu numer (...) przy ul. (...) w G.. (bwzsporne, nadto: umowa najmu z dnia 04.01.2012r. – k. 41-42v.) Pod koniec 2017 roku, po rozstaniu z mężem W. O., powódka wprowadziła się do matki tj. do spornego lokalu. W 2018 roku powódka będąc w ciąży z P. K. wyprowadziła się od matki i z nim zamieszkała. (...) urodziła się L. O.. W 2019 roku powódka wraz z konkubentem przyjęli matkę powódki do siebie w związku z koniecznością sprawowania nad nią opieki i lepszymi warunkami w mieszkaniu, które wynajmowali przy ul. (...) w G.. Dnia 27 sierpnia 2020 roku K. M. zmarła. Po śmierci matki, P. K. rozpoczął pracę w Niemczech zaś powódka z córką wprowadziła się do lokalu numer (...) przy ul. (...) w G.. (dowód: odpis skrócony aktu zgonu – k. 43, wniosek najemczyni – k. 48, oświadczenie z dnia 19.10.2018r. – k. 49, wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego z dnia 19.10.2018r. – k. 53, deklaracja o dochodach z dnia 22.10.2018r. – k. 54-54v., wniosek o ustalenie prawa świadczenia rodzicielskiego – k. 56, oświadczenie z dnia 11.07.2018r. – k. 57, wniosek o ustalenie prawa do zasiłku wraz dodatkami – k. 59-64v., zeznania świadków B. P.
(1)– k. 83v., płyta – k. 85, zeznania świadka J. R. – k. 83v., płyta – k. 85, zeznania powódki – k. 89-91, płyta – k. 92) Sąd zważył, co następuje: Powyższy stan faktyczny w spornym zakresie Sąd ustalił w oparciu o dokumenty, zeznania świadków oraz powódki. Żadna ze stron nie podniosła w toku niniejszego postępowania zarzutów co do kopii dokumentów w postaci wniosków oraz oświadczeń. Widnieją pod nimi podpisy, a żadna ze stron nie kwestionowała, aby nie stanowiły odzwierciedlenia oryginalnych dokumentów i w toku kopiowania poddane zostały przeróbkom. Dodatkowo, Sąd miał na uwadze, że żadna ze stron nie zaprzeczyła, iż osoby podpisane pod wyżej wskazanymi kopiami dokumentami nie złożyły oświadczeń w nich zawartych. Co się tyczyło dowodów w postaci notatek służbowych sporządzonych przez pracowników pozwanej Sąd podszedł do nich z dużą ostrożnością. Weryfikując ustalenia dokonane przez pozwaną samodzielnie ustalił fakty w oparciu o zeznania świadków oraz powódkę. Przede wszystkim były to notatki sporządzone na zlecenie pozwanej Gminy. Sporządzający je nie weryfikowały tożsamości osób, które miały udzielić im konkretnych informacji i nie miały ku temu instrumentów prawnych. Osoby udzielające informacji nie miały wiedzy, jak ich relacja zostanie przełożona na formę pisemną. Nie poświadczali zgodności treści zawartych w notatkach ze swoim oświadczeniem. Sąd miał na uwadze, że zeznania świadków składane przed Sądem po pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składane fałszywych zeznań są bardziej wiarygodne niż dowód z notatek, gdyż już sama osoba je redagująca dokonuje ich zniekształcenia. Co więcej zeznania świadków są pełne i uzupełnione o odpowiedzi na pytania stron i skonfrontowane z treścią owych notatek. Natomiast strona powodowa podczas przeprowadzania wywiadów nie była obecna i nie miała wpływu na redakcję uzyskanych informacji. Jakkolwiek dowód z notatki podlega ocenie w ramach swobodnej oceny dowodów, to w pierwszej kolejności należało opierać się na możliwie bezpośredniej relacji. Jeżeli zaś mowa o zeznaniach świadków oraz powódki, wskazanych w ustaleniach stanu faktycznego, były spójne, logiczne i wzajemnie się uzupełniały. Przede wszystkim ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało wprost, że powódka w chwili śmierci jej matki nie zamieszkiwała z nią w spornym lokalu, a nawet sama najemczyni tam wówczas nie zamieszkiwała. Zeznania świadków oraz powódki niewątpliwie nie nosiły znamion przygotowania ich na potrzeby niniejszego procesu, tym bardziej, że fakty z nich wynikające nie były korzystne dla powódki. Sąd jedynie odmówił częściowo wiary zeznaniom świadka W. R.
(1). Z racji wieku i stanu zdrowia zeznania te zasługiwały jedynie na wiarę w zakresie, w jakim potwierdzały zadowolenie spadkodawczyni z opieki i pomocy ze strony córki. Co do jednak istotnego dla rozstrzygnięcia faktu jej zamieszkiwania z matką takiego dowodu stanowić nie mogły, gdyż stały w sprzeczności z notatką z 18 października 2020r. (k. 67), zeznaniami świadków B. P.
(2)i J. R., która nadto jego żona świadka W. R.
(2)oświadczyła, że ten mylił się podczas zeznań. Podstawę żądania powódki stanowił art. 189 k.p.c. w zw. z art. 691 k.c. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, wstąpić z mocy prawa w stosunek najmu może osoba, która: po pierwsze – należy do kręgu osób uprawnionych do nawiązania najmu po śmierci najemcy (§ 1), gdzie w szczególności wymienia się dzieci najemcy; po drugie zaś – stale zamieszkiwał z poprzednim najemcą aż do chwili jego śmierci (§ 2). Zgodnie z poglądem ukształtowanym w judykaturze Sądu Najwyższego stałe zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym oznacza, że lokal ten stanowi centrum życiowe określonej osoby, która zamieszkuje w nim z wolą stałego pobytu. Przez stałe zamieszkanie, stanowiące przesłankę nabycia praw najmu na podstawie art. 691 k.c., należy rozumieć zamieszkiwanie w konkretnym mieszkaniu, w określonej miejscowości z zamiarem stałego pobytu, wyrażonym przez to że w tym mieszkaniu i tej miejscowości skupia się życie osobiste i działalność osoby bliskiej najemcy. Oznacza to ześrodkowanie przez tę osobę całej swej działalności życiowej w lokalu najemcy (por. Wyroki Sądu Najwyższego z 6 maja 1980 r., sygn. akt III CRN 61/80, Legalis 22015, z 17 października 1997 r., sygn. akt I CKN 90/97 oraz z 3 lutego 2000 r., sygn. akt I CKN 40/99, Legalis 503384). Co również istotne, przesłanka co do stałego zamieszkania z najemcą zawiera w sobie wymaganie, żeby osoba bliska najemcy nie miała innego mieszkania (por. wyroki Sądu Najwyższego z 15 stycznia 1981 r., sygn. akt III CRN 314/80, Legalis 22440 oraz z 2 marca 1999 r., sygn. akt I CKN 1031/97, Legalis 312968), w tym sensie, że nie realizuje swych potrzeb mieszkaniowych w innym lokalu mieszkalnym. Nie było spornym, że powódka była córką najemczyni. Rolą sądu zatem było ustalić, czy powódka w chwili śmierci najemczyni z nią zamieszkiwała w spornym lokalu. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, powódka tej przesłanki nie spełniła. Od matki wyprowadziła się w 2018 roku i zamieszkała ze swoim konkubentem. Później pomagała matce opiekując się nią w spornym lokalu a następnie, kiedy ta była już zmuszona korzystać z wózka inwalidzkiego, wraz z konkubentem zabrali ją do siebie, tj. do wynajmowanego mieszkania przy ul. (...). Przyznała, że do spornego lokalu wprowadziła się dopiero po śmierci matki, kiedy to wobec podjęci apracy w Niemczech przez P. K., nieekonomiczne stało się zajmowanie przez nią i córkę wynajętego lokalu. Zeznania świadków oraz złożone w sprawie dokumenty fakty te jedynie potwierdzają. W konsekwencji, uznając iż powódka nie zamieszkiwała z najemczynią w spornym lokalu w dacie jej śmierci, w punkcie I. wyroku na podstawie art. 189 k.p.c. w zw. z art. 691 § 2 k.c. a contrario Sąd powództwo oddalił. O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie II. wyroku na podstawie art. 98 k.p.c., obciążając przegrywającą proces powódkę całością poniesionych przez pozwaną kosztów procesu na co składało się wynagrodzenie kwalifikowanego pełnomocnika w osobie radcy prawnego w stawce minimalnej określonej w § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804 ze zm.). Na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.