zgodnie, z którym postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to oczywiście postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Oznacza to, że jeżeli postanowienie umowy zgodnie z §1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie (§ 2). Przy czym nie uzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. Umowy konsumenckie podlegają więc przede wszystkim ocenie w świetle klauzuli generalnej z art.
z wyłączeniem jedynie jednoznacznie sformułowanych postanowień określających główne świadczenia stron oraz tych postanowień, na których treść konsument miał rzeczywisty wpływ, co musi zostać wykazane przez przedsiębiorcę (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2007 roku, VI Ca 228/07). Obie wskazane w art.
formuły prawne służą ocenie tego, czy klauzule umowne przekraczają zakreślone przez ustawodawcę granice rzetelności kontraktowej w zakresie kształtowania praw i obowiązków stron konsumenckiego stosunku obligacyjnego twórcy wzorca w zakresie kształtowania praw i obowiązków konsumenta (porównaj: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2005 roku, I CK 832/04). W rozumieniu art.
„rażące naruszenie interesów konsumenta” oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym, natomiast „działanie wbrew dobrym obyczajom” w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego wyraża się w tworzeniu przez partnera konsumenta takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową tego stosunku. Abuzywne postanowienie umowne kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, która to sprzeczność rażąco narusza jego interesy. Istotą dobrych obyczajów jest szeroko rozumiany szacunek dla drugiego człowieka. W stosunkach z konsumentami powinien wyrażać się on informowaniem o wynikających z umowy uprawnieniach, niewykorzystywaniem uprzywilejowanej pozycji profesjonalisty przy zawieraniu umowy i jej realizacji, rzetelnym traktowaniu konsumenta jako równorzędnego partnera umowy. Za sprzeczne z dobrymi obyczajami można więc uznać działania zmierzające do niedoinformowania, dezorientacji, wywołania błędnego przekonania u konsumenta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności. Działania te potocznie określa się jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające in minus od przyjętych standardów postępowania (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2011 roku VI ACa 262/11). Należy również zaznaczyć, że przedmiotowa umowa została zawarta w okresie obowiązywania przepisu art. 36a ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim , który wszedł w życie w dniu 11 marca 2016 roku. Przepis ten ustalał maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu tj. wszystkich kosztów, które konsument ponosi w związku z umową o kredyt konsumencki, z wyłączeniem odsetek. Limit ten nie mógł być wyższy od sumy: 25% całkowitej kwoty kredytu oraz 30% całkowitej kwoty kredytu wyrażonej w stosunku rocznym do czasu trwania umowy przy czym koszty w całym okresie kredytowania nie mogą być wyższe od całkowitej kwoty kredytu. Przepis ustalający maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu tj. wszystkich kosztów, które konsument ponosi w związku z umową o kredyt konsumencki, z wyłączeniem odsetek nie wyklucza dokonania oceny postanowień umownych w oparciu o przesłanki z art.
k.c. i cenę tę sąd orzekający winien dokonać nawet w razie biernej postawy pozwanego. Zgodnie bowiem z przyjętą i ugruntowana linią orzecznictwa, którą Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela, okoliczność, że pozaodsetkowe koszty kredytu konsumenckiego nie przekraczają wysokości określonej w art. 36a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim , nie wyłącza oceny, czy postanowienia określające te koszty są niedozwolone (art.
uchwała z dnia 27 października 2021 roku, III CZP 43/20 oraz i z dnia 26 października 2021 roku, III CZP 42/20). Zatem, skoro w niniejszej sprawie Sąd nie miał możliwości zweryfikowania powyższych faktów albowiem powód nie przedłożył pierwotnej umowy pożyczki z dnia 28 grudnia 2021 roku, z której wywodził swoje roszczenie, natomiast Sąd powziął wątpliwości co do legitymacji procesowej powoda z uwagi na niekwestionowane wyjaśnienia pozwanej co do podmiotu, z którym zawarła ona umowę pożyczki, to roszczenie strony powodowej nie zasługiwało na uwzględnienie. Dlatego też Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.