i następne k.c. oraz Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (dalej zwana Dyrektywą 93/13) w brzmieniu obwiązującym w dniu 24 listopada 2015 roku. Zgodnie z treścią art. 22 1 k.c., za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Z. w sprawie materiał dowodowy nie pozostawiał wątpliwości, że powodowie zawierając umowę kredytu działa jako konsumenci, albowiem cel kredytu (kredyt mieszkaniowo – budowlany) pozostawał w jakimkolwiek związku z działalnością gospodarczą, a w dacie zawarcia umowy powodowie nie prowadzili działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kredycie konsumenckim przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255.550 zł, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi, w tym w szczególności umowa kredytu w rozumieniu przepisów prawa bankowego. Zgodnie z treścią przepisu art. 69 ust. 1 Prawa bankowego przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Według zaś ust. 2 tego przepisu umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności: strony umowy, kwotę i walutę kredytu, cel, na który kredyt został udzielony, zasady i termin spłaty kredytu, wysokość oprocentowania kredytu i warunki jego zmiany, sposób zabezpieczenia spłaty kredytu, zakres uprawnień banku związanych z kontrolą wykorzystania i spłaty kredytu, terminy i sposób postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych, wysokość prowizji, jeżeli umowa ją przewiduje, warunki dokonywania zmian i rozwiązania umowy. Zgodnie z art. 22 pkt 4 ustawy o kredycie konsumenckim kredytodawca lub pośrednik kredytowy przed zawarciem umowy o kredyt zabezpieczony hipoteką jest zobowiązany podać konsumentowi, na trwałym nośniku m.in. stopę oprocentowania kredytu, zasady jej ustalania oraz warunki jej zmiany z podaniem indeksu lub stopy referencyjnej, o ile ma zastosowanie do pierwotnej stopy oprocentowania kredytu; jeżeli umowa przewiduje różne stopy oprocentowania, informacje te podaje się dla wszystkich stosowanych stóp procentowych w danym okresie obowiązywania umowy, a art. 36 tej ustawy przewidywał obowiązki kredytodawcy związane ze zmianą oprocentowania. Zgodnie z art. 76 Prawa bankowego zasady oprocentowania kredytu określa umowa kredytu, z tym że w razie stosowania stopy zmiennej należy: 1) określić w umowie kredytowej warunki zmiany stopy procentowej kredytu; 2) powiadomić w sposób określony w umowie kredytobiorcę, poręczyciela oraz, jeżeli umowa nie stanowi inaczej, inne osoby będące dłużnikami banku z tytułu zabezpieczenia kredytu o każdej zmianie stopy jego oprocentowania. Sama dopuszczalność zmiennego oprocentowania kredytu nie budziła wątpliwości Sądu skoro wprost przewiduje ją zarówno Prawo bankowe jak i ustawa o kredycie konsumenckim. Dopuszczalność stosowania zmiennej stopy procentowej była również przedmiotem rozpoznania Trybunału Konstytucyjnego (por. Orzeczenie trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 1992 r., sygn. K 6/92, LEX nr 25225), Sądu Najwyższego (por. m. in. Uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 1992 roku, sygn. akt III CZP 141/91, LEX nr 3725) i Sądów Apelacyjnych (por. m.in. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 10 grudnia 2020 r., sygn. akt I AGa 175/19, LEX nr 3184407, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2021 r., sygn. akt VI ACa 349/18, LEX nr 3301508). Również Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wypowiadając się na gruncie Dyrektywy 93/13 nie widział sprzeczności takiego uregulowania ze wskazaną dyrektywą (por. m.in. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 20 marca 2020 roku, sygn. akt C-125/18 oraz postanowienie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 17 listopada 2021 roku, sygn. akt C-655/20). Stosownie do treści art.
postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie (art.
Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta (art.
Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje (art.
Oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienia będące przedmiotem oceny (art. 385 2k.c.). Przez rażące naruszenie interesów konsumenta należy rozumieć nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym, natomiast działanie wbrew dobrym obyczajom w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego oznacza tworzenie takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową stron stosunku umownego. Wskazane formuły prawne służą do oceny tego, czy standardowe klauzule umowne zawarte we wzorcu umownym przekraczają zakreślone przez ustawodawcę granice rzetelności kontraktowej twórcy wzorca w zakresie kształtowania praw i obowiązków konsumenta. Ocena zatem rzetelności określonego postanowienia wzorca umownego wymaga dokonania przez sąd weryfikacji "przyzwoitości" konkretnej klauzuli. Sąd musi zbadać, czy oceniane postanowienie wzorca jest sprzeczne z ogólnym wzorcem zachowań przedsiębiorców wobec konsumentów. Nie ulega wątpliwości, że umowa z powodami została zawarta na podstawie opracowanego przez bank wzorca umowy, a wpływ powodów na jej treść ograniczał się do czasu na jaki umowa jest zawierana, kwoty kredytu czy terminu płatności rat. W ocenie Sądu postanowienia określające sposób ustalania wysokości oprocentowania kredytu określa główne świadczenie stron, stanowią bowiem, z jednej strony cenę płaconą przez kredytobiorcę za korzystanie z oddanych mu do dyspozycji środków finansowych banku, z drugiej zaś strony – wynagrodzenie pobierane przez bank za udostępnienie kredytobiorcy tych środków (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2011 roku, sygn. akt I CSK 46/11, LEX 1102253). Postanowienia określające główne świadczenia stron nie podlegają kontroli pod względem ich abuzywności pod warunkiem, że zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej na gruncie art. 4 ust. 2 i art. 5 dyrektywy 93/13 wskazał, że w celu spełnienia wymogu przejrzystości warunku umownego ustalającego zmienną stopę procentową w ramach umowy o kredyt hipoteczny warunek ten powinien nie tylko być zrozumiały pod względem formalnym i gramatycznym, ale również umożliwiać, by właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny przeciętny konsument był w stanie zrozumieć konkretne działanie metody obliczania tej stopy procentowej i oszacować tym samym w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria potencjalnie istotne konsekwencje gospodarcze takiego warunku dla swoich zobowiązań finansowych. Na elementy szczególnie istotne dla oceny, jakiej powinien dokonać sąd krajowy w tym względzie, składają się z jednej strony okoliczność, czy ze względu na publikację sposobu obliczania wspomnianej stopy procentowej główne elementy dotyczące obliczania tej stopy są łatwo dostępne dla każdej osoby zamierzającej zawrzeć umowę o kredyt hipoteczny, oraz z drugiej strony dostarczenie informacji na temat zmian w przeszłości tego wskaźnika, na podstawie którego obliczana jest ta stopa procentowa, (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 20 marca 2020 roku, sygn. akt C-125/18). W ocenie Sądu w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w tym w szczególności umowy, oświadczeń zawartych we wniosku o kredyt, a także zeznań powodów stwierdzić należało, że bank w wystarczającym stopniu zrealizował obowiązek informacyjny w zakresie ponoszonego przez kredytobiorców ryzyka związanego ze zmiennym oprocentowaniem kredytu. Istnienie indeksu WIBOR 6M było znane przeciętnemu konsumentowi, a w samej umowie wskazano jakie są konsekwencje jego zmiany. WIBOR 6M był powszechnie stosowany w umowach kredytu i przeciętny konsument mógł do niego bez trudu sięgnąć. Ponadto ustawodawca w art. 359 § 2 1 k.c. przewidział uregulowanie, które ogranicza ryzyko wzrostu oprocentowania, a w art. 359 § 2 2 k.c. przewidział sankcje na wypadek naruszenia tego przepisu nie sposób więc przyjąć, że ryzyko obarczające konsumenta jest nieograniczone. Ryzyko to było limitowane do wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie, które ustawodawca uważa za maksymalne dopuszczalne i uczciwe wynagrodzenie za udostępnienie kapitału i jakie postanowienie znalazło się w treści umowy w kwestionowanym przez powodów §3 ust. 1 ostatnie zdanie. Skoro procentowanie kredytu nie podlegało badaniu pod kątem abuzywności jako wyłączone na podstawie art. 4 ust 2 dyrektywy 93/13 i art.
to powództwo należało oddalić. Niezależnie od powyższych rozważań zauważyć należy, że okolicznościach sprawy powodowie zawarli umowę kredytu na 25 lat (300 miesięcznych rat). Nie może ulegać wątpliwości, że w tak długim okresie czasu obie strony umowy są narażone na ryzyko zmian gospodarczych i rynkowych, które mogą wpływać na zakres praw i obowiązków wynikających z tej umowy, w szczególności gdy zdecydowano się na oprocentowanie według zmiennej stopy procentowej. Analiza rozliczenia konta powodów wskazuje, że w okresie pierwszych sześciu lat obowiązywania umowy od grudnia 2015r. do maja 2022r. stopa procentowa kredytu zmieniała się na korzyść powodów, a w okresie od maja 2020 r. do listopada 2021r. spadała z początkowych 3,75%, do 2% a nawet 1,89%. Zatem nawet istotny wzrost oprocentowania w okresie od maja 2022r. do czerwca 2023r. na 8- 8,45% na obecnym etapie trwania umowy nie pozwala przyjąć, że zmienne oprocentowanie kredytu kształtowane wskaźnikiem (...) było dla powodów niekorzystne, czy też rażąco naruszało ich interesy. Tymczasem warunkiem koniecznym dla ustalenia, że postanowienie umowne jest abuzywne byłoby stwierdzenie, że kształtuje ono prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy czy też jak stanowi dyrektywa 93/13 stoi w sprzeczności z wymogami dobrej wiary, powodując znaczącą nierównowagę wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta. WIBOR 6M nie jest i nigdy nie był ustalany przez pozwany bank, do 29 czerwca 2017r. czyli również w dacie zawarcia umowy, wskaźnik ten był ustalany przez Stowarzyszenie (...). Pozwany bank nie był (...) Stowarzyszenia (...), a jedynie jako uczestnik fixingu podawał oferowaną wysokość oprocentowania depozytów zlotowych na polskim rynku międzybankowym. Nie można więc w tej sytuacji mówić o naruszeniu równości stron. O ile bowiem w przypadku kredytów denominowanych bądź indeksowanych do (...) to banki jednostronnie i bez żadnych umownych ograniczeń ustalały kursy walut, co jak się dość powszechnie przyjmuje stanowiło zaburzenie równowagi kontraktowej i naruszenie wyrażonej w art. 353 1 k.c. swobody umów, o tyle w przypadku odniesienia do zewnętrznego indeksu nie sposób dopatrzeć się takich naruszeń. W umowie zawartej z powódką wprost wskazano, że WIBOR 6M oznacza stawkę referencyjną dla 6-miesiecznych depozytów/lokat oferowanych przez banki. Już z treści tego zapisu jednoznacznie wynika, że powodowie zostali poinformowana, że powyższy indeks opiera się na deklarowanym (oferowanym) przez banki oprocentowaniu depozytów. W ocenie Sądu § 3 ust 1 umowy dotyczył głównego świadczenia stron i jako taki był wyłączony spod możliwości kontroli jego abuzywności bowiem został sformułowany jednoznacznie, a nawet gdyby przyjąć, że taka kontrola jest dopuszczalna to nie kształtował praw i obowiązków powodów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając ich interesy. Mając na uwadze brak legitymacji procesowej biernej strony pozwanej, a także wskazane powyżej okoliczności, Sąd zobligowany był powództwo w całości oddalić. O kosztach postępowania sąd orzekł zgodnie z wyrażoną w art. 98 § 1 k.p.c. zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy. Skoro powództwo zostało w całości oddalone powodowie powinna zwrócić stronie pozwanej koszty niezbędne do celowej obrony. Strona pozwana poniosła koszty wynagrodzenia reprezentującego ją pełnomocnika w osobie radcy prawnego w kwocie 5400 zł ustalone na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Z/ 1.Odnotować; 2. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron; 3. (...) dni.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.