Sygn. akt I C 693/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 maja 2023 r. Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Małgorzata Nowicka- Midziak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 maja 2023 r. w G. sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. w K. przeciwko O. P. o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji ewentualnie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności
- oddala powództwo o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji;
- oddala powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności;
- kosztami procesu obciąża powoda, uznając je za uiszczone. Sygnatura akt I C 693/21 UZASADNIENIE Powódka (...) spółka z o.o. z siedzibą w K. wniósł pozew przeciwko O. P. o zwolnienie spod egzekucji wierzytelności O. P. wobec R. P. wynikającej z aktu notarialnego rep. A (...) złożonego do sprawy o egzekucję zaległych alimentów prowadzonej przez Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Gdyni J. C. w sprawie Kmp 10/13 ewentualnie o pozbawienie wykonalności ww. tytułu wykonawczego. W uzasadnieniu pozwu powódka podniosła, że obecnie z jej wniosku toczy się postępowanie egzekucyjne przeciwko R. P. na podstawie nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w Lęborku z dnia 27 września 2021r. Z informacji uzyskanej od Komornika w toku postępowania egzekucyjnego Km 834/06 wynika, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Sopocie z dnia 30 września 2019r., sygn. akt II K 508/18 uznano R. P. winnym za celowe działania pozornie obciążające jego nieruchomość nr (...) na podstawie aktu notarialnego rep. A (...) złożonego do sprawy o egzekucję zaległych alimentów Kmp 10/
- Wedle powódki, biorąc pod uwagę powyższe wierzytelność O. P. wobec R. P. wynikająca z wyżej wskazanego aktu notarialnego nie powinna być egzekwowana w tym postępowania, a tym bardziej nie powinna korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia przed innymi wierzycielami. (pozew, k. 4-4v) Pozwana O. P. uznała powództwo i wniosła o nieobciążanie jej kosztami procesu. Uzasadniając swoje stanowisko pozwana wskazała, że potrafi zrozumieć, że wyrok ma doniosłość prawną (nawet jeśli się z nim nie zgadza) i powoduje, że nie powinna występować już w postępowaniu egzekucyjnym. Jednocześnie wskazała, że wyrok ten nie dotyczy jej osoby i nie była stroną postępowania karnego, a jedynie jej ojciec. Nadto, wskazała, że nie zna treści wyroku karnego. (odpowiedź na pozew, k. 45) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 27 września 2001 roku w sprawie o sygnaturze akt I Nc 188/01 Sąd Rejonowy w Lęborku wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym i nakazał R. P., aby zapłacił Przedsiębiorstwu Produkcyjno – Handlowemu (...) spółce z o.o. z siedzibą w T. kwotę 13.041 zł z 21 % od dnia 27 października 2000r. i 30 % od dnia 1 listopada 2000r. wraz z kwotą 8.315,82 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powyższy nakaz zapłaty został następnie zaopatrzony w klauzulę wykonalności. (dowód: tytuł wykonawczy k. 1 akt egzekucyjnych Komornika sądowego przy Sadzie Rejonowym w Gdyni J. D. o sygnaturze II Km 834/06) W dniu 24 lutego 2006 roku Syndyk masy upadłości (...) sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w T. złożył u Komornika sądowego Rewiru II przy Sądzie Rejonowym w Gdyni wniosek o wszczęcie egzekucji przeciwko R. P. na podstawie wyżej wskazanego tytułu wykonawczego. (dowód: wniosek o wszczęcie egzekucji, k. 2-2v akt egzekucyjnych Komornika sądowego przy Sadzie Rejonowym w Gdyni J. D. o sygnaturze II Km 834/06) W dniu 7 grudnia 2015 roku K. W. - syndyk masy upadłości Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Handlowego (...) sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w T. przeniosła na rzecz powoda (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. m.in. wierzytelność wobec R. P. na kwotę 12.519,18 zł wynikającą z nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w Lęborku w dniu 27 września 2001r. w sprawie o sygnaturze akt I Nc 188/01 (sprawa egzekucyjna Komornika sądowego w G. I KM 834/06) wraz z wszelkimi przysługującymi jej prawami (kwoty główne wraz z odsetkami i kosztami sądowymi, kosztami zastępstwa procesowego). (dowód: umowa cesji z dnia 7 grudnia 2015r., k. 5-7) W związku z ukończeniem postępowania upadłościowego Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowe (...) sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w T. zostało wykreślone z rejestru przedsiębiorców z dniem 4 października 2017 roku. (dowód: pismo z dnia 11 sierpnia 2021r. k. 133 akt egzekucyjnych Komornika sądowego przy Sadzie Rejonowym w Gdyni J. D. o sygnaturze II Km 834/06) Wyrokiem z dnia 30 września 2019r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt II K 508/18 Sąd Rejonowy w Sopocie uznał R. P. winnym tego, że w dniu 27 listopada 2012r. w S. udaremnił zaspokojenie swoich wierzycieli poprzez obciążenie zagrożonego zajęciem mienia w postaci nieruchomości przy ul. (...) w G., dla której założona została księga wieczysta o numerze KW (...) składającej się z działki gruntu 757/36, km 63, obszaru 411 m 2 oraz budynku mieszkalnego o powierzchni użytkowej 125,0 m 2 w ten sposób, że na podstawie aktu notarialnego rep. A (...) z dnia 27 listopada 2012r. sporządzonego w Kancelarii Notarialnej (...) spółka partnerska złożył pozorne oświadczenie o poddaniu się egzekucji zaległych alimentów wraz z ustawowymi odsetkami na rzecz córki O. P. w łącznej kwocie 1.402.283,10 zł, z których zobowiązuje się zapłacić należność główną w kwocie 1.350.000 zł, należnych jej na podstawie zawartych z matką wyżej wskazanej pozornie umów o alimenty, w oparciu o które skierowana została egzekucja do wskazanej nieruchomości, w celu udaremnienia wykonania orzeczeń: nakazu zapłaty Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 6 października 2003r., sygn. akt IX GNc 1388/03 zasądzającego roszczenie na rzecz (...) SA w W., wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 6 stycznia 2004r., w sprawie I C 2055/03 zasądzającego roszczenie na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w G., postanowienia Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 24 kwietnia 2005r. w sprawie VII Co 1023/05 zasądzającego roszczenia na rzecz (...) SA (dawniej (...) Bank SA), nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w Lęborku z dnia 27 września 2001r. w sprawie I Nc 188/01 zasądzającego roszczenia na rzecz Syndyka Masy Upadłości (...) sp. z o.o. w upadłości, nakazu zapłaty Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 2 lipca 2012r. w sprawie IX GNc 502/12 zasądzającego roszczenie na rzecz (...) sp. z o.o. przejętą przez (...) sp. z o.o., wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 19 maja 2005r. w sprawie I C 902/03 zasądzającego roszczenie na rzecz (...) sp. z o.o. w G. – D. zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 8 lutego 2007r., sygn. I ACa 1252/06, kwalifikując ten czyn z art. 300 § 2 k.k. Wyrokiem z dnia 4 marca 2020 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt V Ka 141/20 Sąd Okręgowy w Gdańsku zmienił wyżej opisany wyrok Sądu I instancji w ten sposób, że ustalił, że oskarżony działał w celu udaremnienia zaspokojenia swoich wierzycieli poprzez obciążenie zajętego mienia w postaci nieruchomości przy ul. (...) w G., lecz zamierzonego skutku nie osiągnął z uwagi na złożenie kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości do depozytu sądowego i zawieszenie postępowania egzekucyjnego, a także przypisany oskarżonemu czyn zakwalifikował z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 300 § 2 k.k. (dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Sopocie z dnia 30 września 2019r., , k. 76-77, wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 4 marca 2020r., k. 78) Postępowanie egzekucyjne prowadzone pod sygnaturą Km 834/06 z nieruchomości objętej KW nr (...) zostało zawieszone postanowieniem Komornika z dnia 26 sierpnia 2013r. wobec wszczęcia przez Prokuraturę Rejonową w Sopocie przeciwko R. P. postępowania przygotowawczego w sprawie przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. Prowadzenie postępowania egzekucyjnego przejęła komornik J. C.. Pismem z dnia 6 sierpnia 2021r. Komornik poinformowała pełnomocnika wierzyciela o prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w Sopocie z dnia 30 września 2019r. i wskazała, że w sprawie alimentacyjnej Kmp 10/13 wezwała O. P. do wskazania, czy podtrzymuje egzekucję przeciwko R. P. oraz podanie stanu zadłużenia z tytułu zaległych alimentów. (dowód: postanowienie Komornika z dnia 6 sierpnia 2021r., k. 131 akt egzekucyjnych Komornika sądowego przy Sadzie Rejonowym w Gdyni J. D. o sygnaturze II Km 834/06) W dniu 17 sierpnia 2021r. powód (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. złożyła do Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Gdyni J. C. wniosek o wyegzekwowanie od dłużnika kwoty 12.519,18 zł wraz z kosztami procesu w kwocie 8.315,82 zł, odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 12.519,18 zł stosownie do tytułu wykonawczego z uwzględnieniem kwot wyegzekwowanych na rzecz pierwotnego wierzyciela. (dowód: wniosek z dnia 17 sierpnia 2021r., k. 136-142 akt egzekucyjnych Komornika sądowego przy Sadzie Rejonowym w Gdyni J. D. o sygnaturze II Km 834/06) Postanowieniem z dnia 23 września 2021r. Komornik umorzyła prowadzenie egzekucji na rzecz dotychczasowego wierzyciela Syndyka masy upadłości (...) sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w T. i postanowiła kontynuować postępowanie egzekucyjne na rzecz (...) sp. z o.o. z siedzibą w K.. (dowód: postanowienie z dnia 23 września 2021r., k. 146 akt egzekucyjnych Komornika sądowego przy Sadzie Rejonowym w Gdyni J. D. o sygnaturze II Km 834/06) Pismem z dnia 23 listopada 2021 roku – w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Sopocie z dnia 30 września 2019r. – Komornik zwróciła się do powoda o podanie, czy wystąpił do sądu z powództwem przeciwegzekucyjnym (art. 841 § 1 k.p.c.) w terminie 7 dni pod rygorem uznania, że wierzyciel nie złożył wniosku w tym przedmiocie. Jednocześnie, Komornik wskazała, że w przypadku braku informacji od wierzyciela przystąpi do sporządzenia planu podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości z uwzględnieniem roszczeń w sprawie alimentacyjnej Kmp 10/
- (dowód: pismo Komornika z dnia 23 listopada 2021r., k. 157 akt egzekucyjnych Komornika sądowego przy Sadzie Rejonowym w Gdyni J. D. o sygnaturze II Km 834/06) Na mocy aktu notarialnego z dnia 27 listopada 2012r. sporządzonego przez notariusza J. W. prowadzącego kancelarię notarialną w S. (rep. A (...) R. P. poddał się egzekucji wprost z aktu notarialnego co do obowiązku zapłaty swojej córce O. P. kwoty wynoszącej 1.350.000 zł stanowiącej spłatę długu z tytułu alimentów i odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie tych alimentów wobec córki w terminie do dnia 11 grudnia 2012 roku. Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2013 roku w sprawie o sygnaturze akt VII Co 6022/13 Referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Gdyni nadał wyżej wskazanemu aktowi notarialnemu klauzulę wykonalności co do obowiązku zapłaty przez dłużnika na rzecz pozwanej kwoty 1.350.000 zł. (dowód: oświadczenie o poddaniu się egzekucji w trybie art. 777 § 1 pkt 4 kpc, k. 3 akt egzekucyjnych przy Sadzie Rejonowym w Gdyni J. D. o sygnaturze Kmp 10/13) W dniu 11 lutego 2013r. pozwana O. P. złożyła u Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Gdyni J. D. wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko R. P. oraz przyłączenie się do toczącej się egzekucji z nieruchomości w sprawie Km 1590/15 – na podstawie wyżej wskazanego aktu notarialnego – w celu wyegzekwowania kwoty 1.350.000 zł tytułem zaległych alimentów i odsetek ustawowych za opóźnienie. (dowód: wniosek o wszczęcie egzekucji, k. 1-2 akt egzekucyjnych przy Sadzie Rejonowym w Gdyni J. D. o sygnaturze Kmp 10/13) Pismem z dnia 29 lipca 2021r. Komornik wezwała pozwaną do wskazania, czy podtrzymuje egzekucję przeciwko R. P. oraz podanie kwoty alimentów zaległych o które wnosi, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem zawieszenia egzekucji. Wezwanie zostało doręczone w dniu 26 sierpnia 2021 roku. (dowód: wezwanie z dnia 29 lipca 2021r., k. 161 akt egzekucyjnych przy Sadzie Rejonowym w Gdyni J. D. o sygnaturze Kmp 10/13, potwierdzenie odbioru, k. 162 tamże) Komornik sporządziła projekt podziału sumy uzyskanej z egzekucji i ustaliła, że wierzycielowi w sprawie Kmp 10/13 O. P. ma przypaść kwota 302.079,39 zł, z zastrzeżeniem, że kwota ta pozostanie na rachunku depozytowym Ministra Finansów w Sądzie Rejonowym w Gdyni, do czasu prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania z powództwa (...) sp. z o.o. przeciwko O. P.. (dowód: plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji, k. 175v akt egzekucyjnych przy Sadzie Rejonowym w Gdyni J. D. o sygnaturze Kmp 10/13) Sąd zważył, co następuje: Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w całości na podstawie dowodów z dokumentów przedłożonych przez strony oraz wezwane organy. Oceniając zebrany materiał dowodowy Sąd nie dopatrzył się żadnych podstaw do kwestionowania prawdziwości i wiarygodności dowodów z dokumentów urzędowych powołanych w ustaleniach stanu faktycznego. Zgodnie z art. 244 k.p.c. wymienione dokumenty w postaci aktu notarialnego, czy też orzeczeń sądów powszechnych, korzystają z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą wyrażonych w nich oświadczeń, a w toku niniejszego postępowania żadna ze stron nie wzruszyła tychże domniemań w trybie art. 252 k.p.c. Ponadto, za w pełni wiarygodne Sąd uznał także dokumenty prywatne w postaci umowy cesji czy też pism procesowych składanych w poszczególnych sprawach. Przedmiotowe dokumenty nie noszą bowiem żadnych śladów przerobienia, podrobienia, czy innej manipulacji, stąd nie ma żadnych podstaw do kwestionowania ich autentyczności. W niniejszej sprawie powód zgłosił dwojakiego rodzaju roszczenia. Po pierwsze, domagał się zwolnienia spod egzekucji zajętej w toku egzekucji wierzytelności O. P. wobec R. P. wynikającej z aktu notarialnego rep. A (...). Podstawę prawną powództwa w tym zakresie stanowił art. 841 § 1 k.p.c., zgodnie z którym osoba trzecia może w drodze powództwa żądać zwolnienia zajętego przedmiotu od egzekucji, jeżeli skierowanie do niego egzekucji narusza jej prawa. Zważyć należy, iż powodem w procesie z art. 841 k.p.c. jest osoba trzecia. Ustawodawca nie definiuje tego pojęcia. W literaturze zostało wskazane, że wykładnia gramatyczna prowadzi do wniosku, że jest nią osoba, która nie jest stroną postępowania egzekucyjnego (por. T. Szanciło (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 506–
- Tom II. Wyd. 2, Warszawa 2023). W judykaturze wskazuje się, że osobą legitymowaną do wytoczenia powództwa ekscydencyjnego jest włącznie osoba trzecia, nie będąca według tytułu wykonawczego dłużnikiem (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 października 1995 r. III CZP 143/95, L.). Z literalnej wykładni przepisu wynika, że osobą trzecią nie jest też wierzyciel. Zważyć bowiem należy, że osoba trzecia wytaczając powództwo ekscydencyjne zasadniczo pozywa wierzyciela, który prowadzi egzekucję z rzeczy do niej należących. Oprócz wierzyciela osoba trzecia powinna pozwać także dłużnika, jeżeli ten zaprzecza jej prawom, twierdząc, że przedmiot egzekucji należy do niego. W niniejszym przypadku nie sposób uznać powoda za osobę trzecią w rozumieniu powołanego powyżej przepisu, jest wierzycielem egzekucyjnym. Z tego względu należało orzec jak w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 841 k.p.c. a contrario. Po drugie, powód domagał się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci aktu notarialnego z dnia 27 listopada 2012r. sporządzonego przez notariusza J. W. prowadzącego kancelarię notarialną w S. (rep. A (...)) - na mocy którego R. P. poddał się egzekucji wprost z aktu notarialnego co do obowiązku zapłaty swojej córce O. P. kwoty wynoszącej 1.350.000 zł stanowiącej spłatę długu z tytułu alimentów i odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie tych alimentów wobec córki w terminie do dnia 11 grudnia 2012 roku – zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 24 stycznia 2013 roku w sprawie o sygnaturze akt VII Co 6022/
- Podstawę prawną tego powództwa stanowił przepis art. 840 § 1 k.p.c., zgodnie z którym dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli: 1) przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście; 2) po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może oprzeć powództwo także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, na zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zgłoszenie tego zarzutu w sprawie było z mocy ustawy niedopuszczalne, a także na zarzucie potrącenia; 3) małżonek, przeciwko któremu sąd nadał klauzulę wykonalności na podstawie art. 787, wykaże, że egzekwowane świadczenie wierzycielowi nie należy się, przy czym małżonkowi temu przysługują zarzuty nie tylko z własnego prawa, lecz także zarzuty, których jego małżonek wcześniej nie mógł podnieść. Zważyć należy, iż legitymacja czynna do wytoczenia powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności przysługuje jedynie dłużnikowi wymienionemu w tytule, co wynika wprost z art. 840 § 1 k.p.c. W literaturze zwraca się uwagę, że powództwa tego nie może wytoczyć osoba trzecia, która nie jest wymieniona w tytule wykonawczym, chociażby miała interes prawny w pozbawieniu wykonalności tytułu wykonawczego (por. T. Szanciło (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 506–
- Tom II. Wyd. 2, Warszawa 2023). Zważywszy, iż powód nie jest dłużnikiem wymienionym w tytule wykonawczym nie posiada legitymacji procesowej do wytoczenia powództwa przeciwegzekucyjnego w świetle art. 840 k.p.c. W związku z powyższym także to powództwo podlegało oddaleniu na podstawie art. 840 k.p.c. a contrario, o czym Sąd orzekł w punkcie drugim wyroku. Na koniec wyjaśnić należy, iż uznanie przez pozwaną powództwa dokonane w odpowiedzi na pozew Sąd uznał za sprzeczne z prawem, o czym rozstrzygnął odrębnym postanowieniem. Zgodnie z art. 213 § 2 k.p.c. sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. Jak wskazuje się w doktrynie sprzeczność z prawem na gruncie powołanego przepisu należy rozumieć jako sprzeczność z przepisami bezwzględnie obowiązującymi (por. O. M. Piaskowska (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Postępowanie procesowe. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023). Zważywszy, iż powód nie posiadał w niniejszej sprawie legitymacji procesowej, to uznanie powództwa wytoczonego przez nieuprawniony podmiot należało ocenić jako sprzeczne z prawem. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. i zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy obciążył nimi powoda jako stronę przegrywającą. Jednocześnie, mając na względzie, że powód uiścił wszelkie wymagane opłaty sądowe, a pozwana występująca w sprawie samodzielnie nie poniosła żadnych kosztów związanych z udziałem w sprawie, należało uznać koszty procesu za uiszczone w całości.