Sygn. akt I Ns 9/17 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2023 r. Sąd Rejonowy w Ciechanowie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Lidia Grzelak Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2023 r. w Ciechanowie na rozprawie sprawy z wniosku J. B. z udziałem J. E., E. P. i D. K. o zniesienie współwłasności postanawia: I umorzyć postępowanie w zakresie zniesienia współwłasności działki nr (...) położonej w C., dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW (...); II ustalić, że przedmiotem zniesienia współwłasności jest niezabudowana działka nr (...) położona we W. gmina O., dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW (...) o wartości 714000,00 zł ( siedemset czternaście tysięcy złotych ), stanowiąca przedmiot współwłasności wnioskodawcy J. B. w udziale 4/9 ( cztery dziewiąte ) części, uczestniczki postępowania J. E. w 1/9 ( jednej dziewiątej ) części oraz uczestników postępowania E. P. i D. K. po 2/9 ( dwie dziewiąte ) części; III dokonać zniesienia współwłasności nieruchomości opisanej w pkt II postanowienia, w ten sposób, że: przyznać na rzecz wnioskodawcy J. B. prawo własności działek nr (...) o powierzchni 0,1326 ha o wartości 106000,00 zł ( sto sześć tysięcy złotych ) oraz nr 241/4 o powierzchni 0,1301 ha o wartości 104000,00 zł ( sto cztery tysiące złotych ) tj. o łącznej wartości 210000,00 zł ( dwieście dziesięć tysięcy złotych ), stanowiące część działki nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW (...); przyznać na rzecz uczestników postępowania E. P. i D. K. na zasadach współwłasności w udziałach po ½ ( jednej drugiej ) części prawo własności działki nr (...) o powierzchni 4,5952 ha o wartości 504000,00 zł ( pięćset cztery tysiące złotych ), stanowiącej część działki nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW (...); z tym że, działki oznaczone numerami (...) przedstawione są na mapie z projektem podziału działki nr (...) ( wariant I ), sporządzonej w dniu 16 maja 2022 r. przez geodetę uprawnionego inż. D. S., przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 26 maja 2022 r. za numerem P. (...).2022.976 ( k. 331 akt ), przy czym powyższa mapa stanowi integralną część niniejszego postanowienia; IV zasądzić od uczestniczki postępowania E. P. na rzecz wnioskodawcy J. B. tytułem dopłaty kwotę 53666,50 zł ( pięćdziesiąt trzy tysiące sześćset sześćdziesiąt sześć złotych pięćdziesiąt groszy ) płatną w terminie sześciu miesięcy od uprawomocnienia się niniejszego postanowienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności; V zasądzić od uczestniczki postępowania E. P. na rzecz uczestniczki postępowania J. E. tytułem spłaty kwotę 39667,00 zł ( trzydzieści dziewięć tysięcy sześćset sześćdziesiąt siedem złotych ) płatną w terminie sześciu miesięcy od uprawomocnienia się niniejszego postanowienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności; VI zasądzić od uczestnika postępowania D. K. na rzecz wnioskodawcy J. B. tytułem dopłaty kwotę 53666,50 zł ( pięćdziesiąt trzy tysiące sześćset sześćdziesiąt sześć złotych pięćdziesiąt groszy ) płatną w terminie sześciu miesięcy od uprawomocnienia się niniejszego postanowienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności; VII zasądzić od uczestnika postępowania D. K. na rzecz uczestniczki postępowania J. E. tytułem spłaty kwotę 39667,00 zł ( trzydzieści dziewięć tysięcy sześćset sześćdziesiąt siedem złotych ) płatną w terminie sześciu miesięcy od uprawomocnienia się niniejszego postanowienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności; VIII zasądzić od uczestniczki postępowania J. E. na rzecz wnioskodawcy J. B. kwotę 112,00 zł ( sto dwanaście złotych ) tytułem zwrotu części opłaty sądowej; IX zasądzić od uczestniczki postępowania E. P. na rzecz wnioskodawcy J. B. kwotę 222,00 zł ( dwieście dwadzieścia dwa złote ) tytułem zwrotu części opłaty sądowej; X zasądzić od uczestnika postępowania D. K. na rzecz wnioskodawcy J. B. kwotę 222,00 zł ( dwieście dwadzieścia dwa złote ) tytułem zwrotu części opłaty sądowej; XI nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od wnioskodawcy J. B. kwotę 8443,68 zł ( osiem tysięcy czterysta czterdzieści trzy złote sześćdziesiąt osiem groszy ) tytułem uzupełnienia kosztów postępowania; XII nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od uczestniczki postępowania J. E. kwotę 123,40 zł ( sto dwadzieścia trzy złote czterdzieści groszy ) tytułem uzupełnienia kosztów postępowania, z tym że przez pobranie z zaliczki zaksięgowanej pod pozycją U11- (...) KU (...); XIII nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od uczestniczki postępowania E. P. kwotę 4221,84 zł ( cztery tysiące dwieście dwadzieścia jeden złotych osiemdziesiąt cztery grosze ) tytułem uzupełnienia kosztów postępowania; XIV nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od uczestnika postępowania D. K. kwotę 4221,84 zł ( cztery tysiące dwieście dwadzieścia jeden złotych osiemdziesiąt cztery grosze ) tytułem uzupełnienia kosztów postępowania; XV koszty postępowania orzeczone prawomocnym postanowieniem z dnia 7 grudnia 2021 r. przejąć na rachunek Skarbu Państwa; XVI nakazać Skarbowi Państwa wypłacić uczestniczce postępowania J. E. kwotę 139,10 zł ( sto trzydzieści dziewięć złotych dziesięć groszy ) tytułem zwrotu niewykorzystanej części zaliczki zaksięgowanej pod pozycją U11- (...) KU (...) oraz kwotę 300,00 zł ( trzysta złotych ) tytułem zwrotu niewykorzystanej zaliczki zaksięgowanej pod pozycją U11- (...) KU (...); XVII przyznać adw. K. K. za pełnienie obowiązków pełnomocnika z urzędu wnioskodawcy J. B. wynagrodzenie w kwocie 7200,00 zł ( siedem tysięcy dwieście złotych ) wraz z podatkiem VAT w wysokości 23 % od tej sumy; XVIII przyznane w pkt XVII wynagrodzenie nakazać Skarbowi Państwa wypłacić adw. K. K. z sum budżetowych, koszty pełnomocnika z urzędu wnioskodawcy przejmując na rachunek Skarbu Państwa; XIX w pozostałym zakresie pozostawić wnioskodawcę oraz uczestników postępowania przy poniesionych kosztach postępowania związanych z ich udziałem w sprawie. Sędzia Lidia Grzelak Sygn. akt I Ns 9/17 UZASADNIENIE Wnioskodawca J. B. wnosił o dokonanie zniesienia współwłasności nieruchomości, składającej się z działek nr (...) położonej w C. oraz nr 241/2 położonej we W. gmina O., dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW (...). Uczestnicy postępowania J. E., E. P. i D. K. przyłączyli się do wniosku co do zasady. W toku postępowania wnioskodawca J. B. ograniczył wniosek o zniesienia współwłasności do działki nr (...) położonej we W. gmina O.. Uczestnicy postępowania wyrazili zgodę na zniesienie współwłasności jedynie co do działki wskazanej powyżej, z pominięciem rozstrzygania w zakresie działki nr (...) położonej w C.. Wnioskodawca J. B. wnosił o zniesienie współwłasności działki nr (...) przez jej podział w naturze według wariantu I lub III opinii biegłej sądowej w zakresie geodezji inż. D. S. oraz przyznanie spłat lub dopłat według wartości udziałów przysługujących poszczególnym współwłaścicielom w nieruchomości. Wnosił o przyznanie na jego rzecz działek nr (...), zaś działki na rzecz uczestników postępowania E. P. i D. K. na zasadach współwłasności w równych udziałach. Uczestniczka postępowania J. E. wnosiła o zniesienie współwłasności działki nr (...) przez jej podział w naturze według wariantu II opinii biegłej sądowej w zakresie geodezji inż. D. S. i przyznanie na jej rzecz działki nr (...). Uczestnicy postępowania E. P. i D. K. przyłączyli się do wniosku J. B.. Prawomocnym postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2018 r. ustanowił dla wnioskodawcy pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata wskazanego przez (...) w P. – adw. K. K.. Pełnomocnik z urzędu wnioskodawcy popierał jego wniosek w zakresie sposobu podziału nieruchomości; ponadto wniósł o przyznanie wynagrodzenia za pełnienie obowiązków pełnomocnika z urzędu wnioskodawcy. W okresie 30 stycznia 2019 r. – 8 sierpnia 2019 r. postępowanie było zawieszone w trybie art. 178 kpc. Sąd ustalił, co następuje: Nieruchomość, dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW (...), składa się z dwóch działek: nr (...) położonej w C. oraz nr 241/2 położonej we W. gmina O.. Działka oznaczona nr (...) jest zabudowana; zamieszkuje na niej J. B. z rodziną. Działka nr (...) jest działką rolną ( bezsporne ). Z tytułu dziedziczenia po rodzicach J. B. ( zmarłym dnia 11 lutego 1984 r. ) oraz H. B. ( zmarłej dnia 21 stycznia 2000 r. ) współwłaścicielami nieruchomości są: J. B. w 4/9 części oraz J. E. w 1/9 części. B. K. przysługujący jej z tytułu dziedziczenia po rodzicach udział w nieruchomości w wysokości 4/9 części darowała po ½ swoim zstępnym: synowi D. K. i córce E. P., których udziały w nieruchomości wynoszą zatem po 2/9 części ( bezsporne ). Wariant I zniesienia współwłasności działki nr (...) zakłada jej podział na trzy działki: 241/3 o powierzchni 0,1326 ha, 241/4 o powierzchni 0,1301 ha oraz 241/5 o powierzchni 4,5952 ha. Wartość działki nr (...) wynosi 106000,00 zł, działki nr (...) – 104000,00 zł oraz działki nr (...) – 504000,00 zł ( opinia biegłej sądowej w zakresie geodezji inż. D. S. k. 299 – 332, opinia biegłego sądowego w zakresie wycen nieruchomości mgr inż. J. J. k. 384 – 424, 450 - 451 ). Wariant II zniesienia współwłasności działki nr (...) zakłada jej podział na cztery działki: 241/3 o powierzchni 0,1326 ha, 241/4 o powierzchni 0,1301 ha, 241/5 o powierzchni 4,0554 ha oraz 241/6 o powierzchni 0,5398 ha. W tym wariancie działka nr (...) o powierzchni 0,5398 ha położona jest od strony ul. (...). Wartość działki nr (...) wynosi 106000,00 zł, działki nr (...) – 104000,00 zł, działki nr (...) – 458000,00 zł oraz działki nr (...) – 266000,00 zł ( opinia biegłej sądowej w zakresie geodezji inż. D. S. k. 299 – 332 opinia biegłego sądowego w zakresie wycen nieruchomości mgr inż. J. J. k. 384 – 424, 450 – 451 ). Wariant III zniesienia współwłasności działki nr (...) zakłada jej podział na cztery działki: 241/3 o powierzchni 0,1326 ha, 241/4 o powierzchni 0,1301 ha, 241/5 o powierzchni 0,5398 ha oraz 241/6 o powierzchni 0,5398 ha. W tym wariancie działka nr (...) o powierzchni 0,5398 ha położona jest od strony działek nr (...). Wartość działki nr (...) wynosi 106000,00 zł, działki nr (...) – 104000,00 zł, wartość działki nr (...) – 267000,00 zł oraz działki nr (...) – 349000,00 zł. ( opinia biegłej sądowej w zakresie geodezji inż. D. S. k. 299 – 332, opinia biegłego sądowego w zakresie wycen nieruchomości mgr inż. J. J. k. 384 – 424, 450 – 451 ). Wszystkie działki powstałe w wyniku podziału mają charakter rolny. W przypadku działek nr (...) będzie w przyszłości możliwe ich przekształcenie na działki budowlane ( bezsporne ). Warianty podziału działki nr (...) przez przyznanie własności jednej z działek powstałych w wyniku jej podziału na rzecz J. E. są sprzeczne z zasadami prawidłowej gospodarki. ( opinia biegłego sądowego w zakresie rolnictwa inż. R. Z. k. 242 – 245, 349 – 351, 373 ). J. B. jest osobą z problemami zdrowotnymi; jest po kilku udarach. Utrzymuje się z renty inwalidzkiej. Posiada formalne kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego, jednakże z uwagi na stan zdrowia nie jest w stanie zajmować się gospodarstwem rolnym ( bezsporne ). J. E. posiada formalne kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Od 1974 r. nie pracowała w gospodarstwie rolnym. Utrzymuje się z emerytury w wysokości około 1400 złotych netto miesięcznie; wcześniej pracowała jako pracownik fizyczny. Mieszka z córką i zięciem; nie zna ich dochodów. Ma problemy zdrowotne. Planuje, w przypadku otrzymania w wyniku podziału części działki nr (...), rozpocząć działalność gospodarczą lub przekazać działkę swoim zstępnym ( bezsporne ). D. K. prowadzi własne gospodarstwo rolne o powierzchni ponad 9 ha. Od kilku lat rolniczo użytkuje również działkę nr (...). Dysponuje sprzętem rolniczym. Posiada formalne kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Dodatkowo pracuje jako pracownik fizyczny w (...) SA w C.. Mieszka z żoną. Dochody rodziny z wynagrodzenia za pracę wynoszą około 9800 złotych netto miesięcznie ( bezsporne ). E. P. prowadzi własne gospodarstwo rolne o powierzchni ponad 1 ha. Posiada formalne kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Dodatkowo pracuje jako pielęgniarka. Ma na utrzymaniu małoletnie dziecko. Dochody rodziny z wynagrodzenia za pracę wynoszą około 14000 złotych netto miesięcznie ( bezsporne ). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt spraw spadkowych ( I Ns 63/87, I Ns 515/00 ), zebranej w sprawie dokumentacji dotyczącej własności nieruchomości oraz dokumentacji geodezyjnej powołanych powyżej, opinii biegłych sądowych w zakresie geodezji inż. D. S. ( k. 299 – 332 ), w zakresie wycen nieruchomości mgr inż. J. J. ( k. 384 – 424, 450 – 451 ) oraz w zakresie rolnictwa inż. R. Z. ( k. k. 242 – 245, 349 – 351, 373 ) jak również zeznań uczestników postępowania J. E., D. K. i E. P.. Sąd dał w pełni wiarę zebranym w sprawie dokumentom; żadna ze stron nie kwestionowała ich mocy dowodowej. Szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy mają powołane powyżej opinie biegłych sądowych w zakresie rolnictwa, geodezji oraz wyceny nieruchomości. Opinie te stanowiły podstawę ustalenia wartości poszczególnych działek powstałych w wyniku podziału oraz wysokości ewentualnych spłat bądź dopłat przysługujących w wyniku podziału stronom. Opinia biegłego sądowego w zakresie rolnictwa ma wpływ na sposób dokonanego podziału, co zostanie omówione poniżej. Sąd pominął ocenę pierwszych opinii biegłych sądowych w zakresie geodezji inż. D. S. ( k. 53 – 120 ) oraz w zakresie wyceny nieruchomości mgr inż. J. J. ( k. 188 – 217 ), mając na względzie, że w uwagi na zmianę powierzchni działki nr (...) po sporządzeniu opinii geodezyjnej oraz upływ czasu, obie opinie są nieprzydatne do rozstrzygnięcia sprawy. Sąd zważył, co następuje: W ocenie Sądu, wniosek wnioskodawcy J. B. zasługuje na uwzględnienie co do zasady. Wskazać należy, że uczestnicy postępowania D. K. i E. P. przyłączyli się do wniosku. Spór w sprawie dotyczył sposobu zniesienia współwłasności nieruchomości w zakresie działki nr (...) położonej we W. gmina O., stanowiącej przedmiot postępowania. Spor ten był wynikiem stanowiska uczestniczki postępowania J. E., która domagała się przyznania na jej rzecz części działki nr (...) położonej od strony ul. (...). Bezspornym było w niniejszej sprawie, że przedmiotem zniesienia współwłasności była nieruchomość rolna położona na terenie gminy O., stanowiąca działkę nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Ciechanowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW (...). Wysokość udziałów we współwłasności nieruchomości wnioskodawcy i poszczególnych uczestników postępowania została wskazana powyżej i wynika z treści prawomocnym postanowień spadkowych oraz umowy darowizny. Wskazać należy, że strony ograniczyły przedmiot postępowania do działu w zakresie gospodarstwa rolnego i co do działki oznaczonej nr (...); żadna ze stron nie zgłosiła do podziału w toku niniejszego postępowania innych składników majątkowych. Zgodnie z art. 1035 kc, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych (…). Stosownie zaś do art. 688 kpc, do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zniesienia współwłasności, a w szczególności art. 618 § 2 i
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.