Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKa 217/22

Sygn. akt II AKa 217/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 czerwca 2023 r.

Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący: SSA Dorota Rostankowska (spr.) Sędziowie: SA Dariusz Malak SA Alina Miłosz-Kloczkowska Protokolant: stażysta Sławomir Dziurdź przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w G. (1) M. J. po rozpoznaniu w dniach 18 kwietnia 2023 r. i 22 maja 2023 r. sprawy R. S. s. J. ur. (...), w D. oskarżonego z art. 297 § 1 k.k.; art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.

I. S. c. A. ur. (...), w G. oskarżonej z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.; art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.; art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.; art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.; art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.; art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.; art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.; art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.; art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.; art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.; art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.; art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.; art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.

K. C. s. L. ur. (...), w G. (1) oskarżonego z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.

P. S. s. H. ur. (...), w G. oskarżonego z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońców oskarżonych R. S., I. S. i P. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 29 grudnia 2021 r., sygn. akt IV K 105/19 zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

UZASADNIENIE UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 217/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

4 1CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z 29 grudnia 2021r. w sprawie IV K 105/19 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońcy ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k.

Oskarżeni Fakty oraz czyny, do którego fakty się odnoszą Dowód Numer karty 1.

2.

3.

4.

R. S.

I. S.

P. S.

K. C.

Możliwa do zaoferowania cena za 450m ogrodzenia 1. karta karna, odpis wyroku Sądu Rejonowego Gdańsk Północ w Gdańsku w sprawie II K 505/17 i Sądu Okręgowego w Gdańsku w sprawie V Ka 663/22;

Wydruk z internetowej bazy REGON oferta 1. 5557-5560, 5727-5729;

5569-5570;

5438-5451, 5589-5592v; 5596-5674; 5682-5703, 5731, 5744, 5759 2. 5555; 5572 3. 5565; 5575-5576 4. 5562 5452 5453-5455 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp.

Oskarżeni Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty Sąd odwoławczy nie przeprowadzał tego typu dowodów.

0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowody Zwięźle o powodach uznania dowodów 1. karty karne, 2. odpisy wyroków, 3. wywiady kuratorskie, 4. decyzje o zwrocie dotacji, 5. historie transakcji Wszystkie wskazane dowody zostały stworzone przez uprawnione osoby i instytucje; brak jest podstaw do ich kwestionowania.

0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu Wydruk z internetowej bazy REGON.

Oferta (...).

Brak związku z rozpoznawaną sprawą. Szerzej do tych okoliczności Sąd Apelacyjny odniesie się w rubryce 3. niniejszego uzasadnienia.

1STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp Zarzuty Apelacja obrońcy oskarżonego R. S., adw. J. P.

I. obraza przepisów postępowania:

iv. zeznań F. K. z postępowania przygotowawczego (k. 60-61) podczas gdy wymieniony w postępowaniu przygotowawczym zeznał jedynie, że przygotował opinię techniczną we współpracy z T. B., a A. B. jedynie konsultował przy niej, podczas gdy w postępowaniu przed Sądem wymieniony zmienił zeznanie i stwierdził, że opinię przygotował A. B., a on jedynie podpisał gotową opinię (k. 5148 i 5148v.), a Sąd Okręgowy odmówił wiary tym zeznaniom w sposób nieuzasadniony powołując się na podeszły wiek świadka i możliwe problemy z pamięcią, podczas gdy świadek zapytany o problemy z pamięcią odpowiedział, że ich nie ma i uważa, że jak na jego wiek ma dobrą pamięć (k. 5148), a co więcej Sąd Okręgowy podniósł, że w postępowaniu sądowym świadek miał nie pamiętać o znajomości z T. B., podczas gdy początkowo zeznał, że nie zna T. B., a następnie zmienił zeznanie i stwierdził, że zna T. B. z (...) w Ł., a zatem zasady logiki wskazują, że jeśli faktycznie podpisał jedynie gotową opinię, to może nie pamiętać dokładnie jej współautora, co wbrew ocenie dokonanej przez Sąd, wskazuje na to, że zeznania złożone przez świadka w postępowaniu sądowym są wiarygodne i tym samym zeznania złożone w postępowaniu przygotowawczym, jako sprzeczne z zeznaniem sądowym, nie zasługują na wiarę, v. zeznań A. M. i jego ekspertyzy (k. 3288 i następne), podczas gdy wymieniony świadek zeznał co do pisemnych ekspertyz wykonanych na zlecenie Pokrzywdzonego, a dotyczących opracowań wykonanych przez Oskarżonego, potwierdzając wnioski swojej ekspertyzy, przy czym w postępowaniu sądowym na rozprawie głównej z 04 grudnia 2019 r. sam przyznał, że był w stanie dokonać wyceny jedynie „z grubsza, mniej więcej" na podstawie doświadczenia w swojej pracy na Uniwersytecie (...) i odniósł tę wycenę tylko i wyłącznie do stawek stosowanych na wydziale uniwersytetu, na którym świadek pracuje, lecz nie do ogólnych stawek wolnorynkowych, które wszakże mogą być zróżnicowane, a sam świadek nawet nie wiedział czy istnieją jakeś cenniki na wolnym rynku dotyczące tego typu opracowań, a także nie pamiętał, czy przed sporządzeniem przedmiotowej ekspertyzy recenzował projekty podobne do projektu na który (...) Sp. z o.o. otrzymała dotację, jak i zeznał „Nie dysponuję operatami szacunkowymi i nie posiadam w tym zakresie wiedzy odnośnie wyceniania takich projektów.", a tym samym zeznania te, jak i ekspertyza wymienionego świadka, winny zostać ocenione jako nieprzydatne dla poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie, vi. zeznań P. W., A. D., M. K. (1), podczas gdy wymienieni świadkowie jedynie potwierdzili bezsporny i wynikający z dokumentów fakt przeprowadzenia kontroli i zasięgnięcia opinii rzeczoznawców przez Pokrzywdzonego, a także powtórzyli spostrzeżenia z opinii technicznej A. B., T. B. i F. K., gdyż sami nie kontrolowali prac wykonanych przy ul. (...) oraz nie posiadają co do tego stosownych kwalifikacji, a tym samym ich zeznania są nieprzydatne dla poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie;

vii. zeznań D. M. podczas gdy zeznania wymienionego świadka są nieprzydatne dla poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie, mając na względzie, że wymieniony jako pracownik działu finansowego nie posiada kwalifikacji do ustalenia, że prace budowlane, w szczególności w zakresie utwardzenia terenu i wykonania ogrodzenia, nie zostały wykonane tak jak wskazali to biegli, co nadto jest sprzeczne z pominiętymi przez Sąd Okręgowy zeznaniami J. K. (1), a w pozostałym zakresie jedynie potwierdził bezsporny i wynikający z dokumentów fakt przeprowadzenia kontroli i zasięgnięcia opinii rzeczoznawców przez Pokrzywdzonego; viii. opinii technicznej (...) Sp. z o.o. sporządzonej przez T. B., A. B. i F. K., która sporządzona została z wykorzystaniem zdjęć z przeglądarki (...), a także została zakwestionowana przez biegłego M. H. w jego zeznaniach i sporządzonej przez niego opinii prywatnej, gdyż ocenił ją jako sporządzoną nieprofesjonalnie do tego stopnia, że stanowić może to delikt dyscyplinarny i poświadczenie nieprawdy, a także zarzucając jej, że opiniujący nie posiadali kwalifikacji do jej wydania, gdyż byli biegłymi z zakresu ogólnobudowlanego, podczas gdy opinia dotyczyła wielobranżowych robót budowlanych, a nadto jej autorzy tj. A. B. i F. K. w swoich zeznaniach wzajemnie przerzucają się odpowiedzialnością za tę opinię, jednocześnie wypierając się jej autorstwa, co oprócz innych błędnych ustaleń opisanych w uzasadnieniu, doprowadziło do błędnego ustalenia faktycznego, że utwardzenie terenu na działce przy ul. (...) w G. (1) nie zostało wykonane, co doprowadziło do przypisania R. S. dopuszczenia się zachowania związanego z tymi pracami, a składającego się na zarzucany Oskarżonemu czyn i wydania wyroku skazującego oraz wpłynęło na ustaloną wysokość szkody wyrządzonej przestępstwem; ix. opinii biegłego M. K. z zakresu chemii, przemysłu chemicznego i ochrony środowiska, której przedmiotem jest wycena wartości ekspertyzy dotyczącej "Technologii biogazowni utylizacyjnej przy oczyszczalni ścieków przeznaczonej do produkcji elektrycznej i cieplnej" oraz opracowania pt. "Procedury pracy laboratorium badawczego (...) Sp. z o.o. - Technologia Laboratorium", podczas gdy biegły dokonał wyceny nie według stawek rynkowych, lecz według stawek biegłych za opinie sporządzone na potrzeby postępowania sądowego (k. 4160 - 4161), a jak powszechnie wiadomo, stawki te są znacznie niższe niż stawki rynkowe, przy czym (...) Sp. z o.o. nie miało możliwości pozyskania stosownych specjalistycznych ekspertyz i opracowań według stawek biegłych sądowych i tym samym stawki te nie mogły mieć odpowiedniego przełożenia na wyceniane dokumenty, a co więcej biegły M. K. zeznał na rozprawie głównej z 11 lutego 2020 r.

„Ja to oszacowałem na podstawie wiedzy i doświadczenia na rynku. Prześledziłem szereg takich opracowań, nie wskazywałem tego w opinii bo nie ma takiego obowiązku.", podczas gdy zgodnie z art. 200 § 2 pkt 5 k.p.k. opinia powinna zawierać m. in. sprawozdanie z przeprowadzonych czynności i spostrzeżeń, a tym samym opinia nie zawiera wszystkich wymaganych elementów i nie jest możliwe ustalenie, na podstawie jakich opracowań bazował biegły, a tym samym nie można dokonać oceny merytorycznej wniosków opinii, a co więcej opinia ta jest sprzeczna z ekspertyzą (k. 3185 i następne) sporządzoną w lutym 2013 r., a dotyczącą wyceny wartości know-how dotyczącego biogazowni utylizacyjnej przy oczyszczalni ścieków przeznaczonej do produkcji energii elektrycznej i cieplnej (przedmiotem opinii biegłego była m.in. ekspertyza dot. właśnie technologii biogazowni utylizacyjnej przy oczyszczalni ścieków przeznaczonej do produkcji elektrycznej i cieplnej), z której to wyceny wynika, że przy uwzględnieniu wartości z opłat licencyjnych wartość ta wynosi 298.000 zł, a z tytułu sprzedaży know-how od 136.000 zł do 494.000 zł, podczas gdy wg. biegłego z uwzględnieniem stawek biegłych sądowych, ekspertyza zawierająca takie know-how kosztować winna 2.500 zł netto - w rezultacie powyższego, opinia nie zasługuje na wiarę; x. opinii - operatów szacunkowych dla nieruchomości gruntowych przy ul. (...) nr (...) i (...) nr (...) w G. (1) sporządzonych przez M. B., w sytuacji gdy biegła na rozprawie głównej z 22 września 2021 r. zeznała, że „Ja miałam oszacować koszt najmu budynku bez wskazania, iż mam uwzględniać poczynione nakłady w postaci tworzenia laboratorium i nie uwzględniałam tego w swoim operacie. Ja miałam oszacować wartość najmu budynku i jego powierzchni, a nie wartość najmu pod laboratorium. Nie brałam pod uwagę wyposażenia ani przeznaczenia budynku. Wyposażenie budynku widziałam tylko przy ul. (...). Nie liczyłam wartości elementów, które były na wyposażeniu tych pomieszczeń. Nie miałam oszacować wartości łącznego najmu tego kompleksu, miałam określić poszczególne nieruchomości. Nie brałam pod uwagę tego, że czynności maja być wykonywane na tych nieruchomościach w ramach jednego zadania jakby był to jeden kompleks.

Gdybym brała pod uwagę to że nieruchomość przy ul. (...) jest wyposażona, gdyby je wyceniała, cena najmu byłaby wyższa. Nie jestem w stanie wskazać jaki byłby to rząd wielkości. Trudno wskazać czy wycena tych nieruchomości jako kompleks byłaby inna, chodzi tu o np. okoliczności związane z inwestorem i jego celami. Jest to trudne do wykonania bo nie jest to wartość rynkowa, ale wartość indywidualna określona dla konkretnego inwestora nieruchomości. Trudno jest to oprzeć o inne konkretne umowy obecne na rynku, to nie byłaby wartość rynkowa.", a tym samym biegła sama przyznała, że jej opinia nie może być przydatna dla poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie, gdyż została wydana zgodnie z postanowieniem Prokuratora o dopuszczeniu tychże opinii, którego teza dotyczyła zwykłych, rynkowych wartości najmu, bez uwzględnienia specjalistycznego przeznaczenia tychże nieruchomości, a w konsekwencji Sąd Okręgowy winien był uznać, że opinia ta nie jest przydatna dla poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie - co więcej, obrona podnosi również, że w jej ocenie stawki przyjęte przez biegłą są zaniżone w stosunku do stawek wolnorynkowych xi. opinii biegłego Z. S. podczas gdy każda z wydanych przez biegłego opinii dotyczyła analizy innowacyjności zawartości badanych dokumentów, co przekładało się na ich ocenę merytoryczną oraz wycenę ich wartości, przy czym sam biegły zeznał na rozprawie głównej z 10 marca 2020 r., że „Moja rola sprowadzała się do znalezienia we wniosku innowacji, bo takie było pytanie ze strony prokuratora. (...) Moim zadaniem było doszukanie się wprowadzenia nowych substratów, czego nie doszukałem się w dokumentacji.", przy czym jak wskazuje sama nazwa projektu „Innowacyjny system sterowania automatyczną dystrybucją substratów w biogazowni" dopiero osiągnięcie wyniku zakończonego projektu, jakim miało być opracowanie systemu sterowania automatyczną dystrybucją substratów miał zawierać element innowacyjności, przy czym elementu tego nie musiał zawierać każdy sporządzony w sprawie dokument, tym bardziej, że projektu nie ukończono w wyniku rozwiązania umowy przez Pokrzywdzoną, a tym samym biegły odpowiadając wprost na pytania Prokuratora nie dostarczył informacji przydatnych dla poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie, gdyż ocenie podlegał nie skończony projekt, który miał być innowacyjny, lecz dokumenty sporządzone w procesie tworzenia projektu, które same w swojej istocie innowacyjne być nie miały, a co więcej biegły doszukiwał się innowacyjności w nowych substratach (rozprawa z 10 marca 2020 r.) w sytuacji, gdy projekt dotyczył wprowadzenia systemu sterowania automatyczną dystrybucją substratów, lecz nie nowych substratów, a co więcej, dokumenty takie jak procedura pracy laboratorium są jedynie procedurami postępowania i tym samym niezasadne jest oczekiwanie od nich innowacyjności, a w konsekwencji Sąd Okręgowy błędnie poczynił na podstawie tychże opinii ustalenia faktyczne, gdyż nie były one do tego przydatne;

xii. biegłego J. D. podczas gdy wymieniony biegły nie dokonał oględzin nieruchomości przy ul. (...) w G. (1) (k. 4230) na której miały zostać wykonane opiniowane prace budowlane i swoją opinię wydał na podstawie opinii prywatnej sporządzonej na zlecenie Pokrzywdzonego (k. 4229), tj. opinii technicznej (...) Sp. z o.o. sporządzonej przez T. B., A. B. i F. K., która nie zasługuje na wiarę z powodów opisanych w pozostałych zarzutach apelacji, a co więcej, sam fakt oparcia opinii biegłego dopuszczonej przez Prokuraturę wyłącznie na ustaleniach dokonanych w opinii prywatnej sporządzonej na zlecenie Pokrzywdzonego, który może mieć interes w uzyskaniu opinii niekorzystnej dla Oskarżonego, przemawia za odmówieniem wiary tejże opinii, a co więcej, wymieniony biegły błędnie przyjął, że na nieruchomości przy ul. (...) w G. (1)wykonano ogrodzenie o długości 16,8 m (k. 4232), podczas gdy z samej opinii wynika, że nieruchomość posiada 2.500 m ( 2 )(k. 4229), a z pominiętych przez Sąd Okręgowy zeznań świadka J. K. (1) (k. 3501-3503) wynika, że nieruchomość jest w całości ogrodzona i tym samym nie jest fizycznie możliwe, aby nieruchomość o takiej powierzchni ogrodzić ogrodzeniem o długości 16,8 m, a co bezpośrednio wpłynęło na ocenę wartości wykonanych prac dotyczących ogrodzenia jako 853,88 zł netto (k. 4234), a tym samym opinia jest sprzeczna ze wskazaniami wiedzy i nie może być oceniona jako wiarygodna; b. odmówienie wiary: i. wyjaśnieniom R. S. , podczas gdy za taką oceną wyjaśnień Oskarżonego stanęło stwierdzenie, że nie zasługuje na aprobatę wyjaśnienie, iż:

w części w jakiej zaprzeczył prawdziwości zeznań P. A. próbując przedstawić go jako osobę nieszczerą oraz w której zeznał, że to P. A. występował jako przedstawiciel firm J. K. (2) i K. B. i to on dostarczył oferty tych podmiotów, zaś (...) Sp. z o.o. w nieświadomości wybrała tę najkorzystniejszą, a także w części w jakiej zeznał, że R. S. był zaskoczony zawyżonymi kwotami usług i najmu, podczas gdy Sąd odmówił wiary powyższemu stwierdzając, że Oskarżony powinien wiedzieć jaka firma przygotowuje ekspertyzy dla jego projektu, przy czym W. N., K. J. i R. T. wynika, że współpraca, która rzekomo zawarta miała być z K. B. i J. K. została nawiązana za pośrednictwem P. A. oraz że każdy podwykonawca wybierany był przez komisję konkursową, a także, że to W. N. nadzorował wydatki i wykonywane prace, opisywał każdą fakturę kosztową i opracowywał wnioski o płatność, a R. S. jedynie te wnioski podpisywał, a co więcej, fakt, że Oskarżony ustalał ceny jego usług, nie przeczy temu, że mógł być zaskoczony, że zostały uznane za wygórowane; vi. pisemnej opinii prywatnej sporządzonej przez biegłego M. H. podczas gdy Sąd Okręgowy odmówił jej wiary podnosząc, że opinia ta wydana została do oceny opinii prywatnej dokonanej na zlecenie Pokrzywdzonej tj. opinii technicznej (...) Sp. z o.o. sporządzonej przez T. B., A. B. i F. K., a która to opinia techniczna ma być zgodna z zeznaniami świadków i z tego względu opinia biegłego M. H. nie mogła prowadzić do podważenia opinii (...), jednakże Sąd Okręgowy pominął, że autorzy tej opinii wzajemnie przerzucają się odpowiedzialnością za nią i wypierają się jej przygotowania, co zostało szczegółowo opisane w zarzucie dotyczącym oceny dowodu z przedmiotowej opinii technicznej, a nadto nie polega na prawdzie twierdzenie, że opinia ta jest zgodna z zeznaniami świadków, gdyż jedynie świadek D. M. miał być obecny podczas oględzin nieruchomości, jednakże jako pracownik działu finansowego nie posiada kwalifikacji do oceny sposobu wykonania prac budowlanych i w tym zakresie musiał polegać na ocenach biegłych, a pozostali świadkowie przesłuchani w sprawie jedynie ze słyszenia wiedzieli o stwierdzonych nieprawidłowościach co do prac budowlanych i tym samym opinia biegłego M. H. nie zasługiwała na odmówienie jej wiary; co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, który miał wpływ na treść tego wyroku.

II. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na:

ii. ustalenie, że wniosek o wypłatę był nierzetelny w zakresie informacji o faktycznie poniesionych wydatkach jest sprzeczne z dowodami z dokumentów uznanymi za wiarygodne, w sytuacji w której bezspornym jest, że wydatki te zostały poniesione przez (...) Sp. z o.o., a we wniosku o rozliczenie zawarte było wyłącznie oświadczenie o tym, że wydatki zostały poniesione, bez dodatkowego wskazywania jakichkolwiek informacji, bądź składania jakichkolwiek oświadczeń o tym, że wskazane wydatki są zgodne z faktyczną wartością dóbr na które zostały poniesione, albo że są celowe, a jedynie zawarta umowa zobowiązywała do celowego ponoszenia wydatków i tym samym niecelowe ponoszenie narażało (...) Sp. z o.o. na naruszenie warunków umowy i zwrotu poniesionych wydatków, lecz w przedmiotowym stanie faktycznym nie stanowiło to przedłożenia nierzetelnego dokumentu, bądź wprowadzenia w błąd, gdyż wskazane we wniosku informacje były zgodne ze stanem faktycznym, tj. że wydatki te zostały poniesione przez (...) Sp. z o.o. poprzez dokonanie zapłaty podmiotom trzecim, a powyższe twierdzenia dotyczą wydatków poniesionych tytułem: iii. faktur wystawionych w związku z opracowaniem ekspertyzy dotyczącej biogazowni utylizacyjnej przy oczyszczalni ścieków przeznaczonej do produkcji energii elektrycznej i cieplnej - w ogóle nie zarzuca się nieponiesienia wydatków, a jedynie kwestionuje wartość ekspertyzy i tym samym we wniosku o rozliczenie nie wskazano niezgodnej ze stanem faktycznym informacji, że wydatek został poniesiony przez spółkę (...) Sp. z o.o.; iv. najmu nieruchomości przy ul. (...) w G. (1) w okresach wskazanych w zarzucie -jak wyżej, także nie zarzuca się nieponiesienia wydatków; v. najmu nieruchomości - laboratorium w G. (1) przy ul. (...) wraz z zapleczem w okresach wskazanych w zarzucie

co doprowadziło do przypisania oskarżonemu dopuszczenia się czynu zarzucanego mu w pkt I i wydania wyroku skazującego; • R. S. umyślnie przedłożył wniosek o płatność w którym ujęto nierzetelne faktury wystawione na dane K. B. i J. K. (2), podczas gdy z zeznań W. N., K. J. i R. T. wynika, że (w następującym zakresie zachodzi również błąd braku) współpraca, która rzekomo zawarta miała być z K. B. i J. K. została nawiązana za pośrednictwem P. A. oraz że każdy podwykonawca wybierany był przez komisję konkursową, a także, że to W. N. nadzorował wydatki i wykonywane prace, opisywał każdą fakturę kosztową i opracowywał wnioski o płatność, a R. S. jedynie te wnioski podpisywał, a tym samym zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala ponad wszelką wątpliwość ustalić, że R. S. podpisując wniosek o płatność wiedział o tych nieprawidłowościach, a tym samym, że działał w tym zakresie umyślnie, co natomiast doprowadziło do przypisania R. S. zamiaru popełnienia przestępstwa w zakresie wyżej opisanego zachowania składającego się na zarzucany Oskarżonemu czyn i wydania wyroku skazującego oraz wpłynęło na ustaloną wysokość szkody wyrządzonej przestępstwem; • umowa najmu wyposażenia laboratorium zawarta z K. C. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą (...) była fikcyjna w sytuacji, gdy umowa była wykonywana i była ważna na gruncie przepisów prawa cywilna, nie stanowiła czynności pozornej w rozumieniu art. 83 § 1 Kodeksu cywilnego, a wystawione faktury odzwierciedlały rzeczywiste zdarzenie gospodarcze jakim był podnajem wyposażenia przez (...) Sp. z o.o. od K. C. (faktury te nie zostały zakwestionowane w postępowaniu karnym, jak i kontroli skarbowej), a fakt, że wymieniony nie był właścicielem przedmiotu najmu, a sam wynajmował go od (...) Sp. j. nie oznacza nieważności umowy i jej fikcyjności, a tym samym nieuzasadnione jest ustalenie, że umowa była fikcyjna tylko z tego powodu, że K. C. wynajmował te ruchomości od innej spółki w sytuacji, w której art. 668 Kodeksu cywilnego wprost dopuszcza możliwość oddawania przedmiotu najmu w podnajem i tym samym ustalenie, że umowa najmu wyposażenia laboratorium była fikcyjna jest nieuzasadnione i sprzeczne z zasadami logiki, co doprowadziło do przypisania R. S. dopuszczenia się zachowania związanego z przedmiotową umową, a składającego się na zarzucany Oskarżonemu czyn i wydania wyroku skazującego oraz wpłynęło na ustaloną wysokość szkody wyrządzonej przestępstwem; • M. R. nie mogła brać udziału w projekcie z powodu przebywania za granicą, co Sąd Okręgowy ustalił z ocenionych jako wiarygodne zeznań A. R., podczas gdy wymieniony zeznał jedynie, że M. R. nie brała udziału w projekcie, gdyż w czasie jego wykonywania przebywała we Francji, jednakże w ogóle nie zeznał o tym, że w czasie gdy przygotowywano wniosek o dotację, to wymieniona już wtedy przebywała za granicą, a jednocześnie sama M. R. na rozprawie głównej z 22 grudnia 2020 r. zeznała, że przebywając we Francji dostała maila z (...) Sp. z o.o. o tym, że projekt ma „ruszyć", a co potwierdza również korespondencja mailowa M. R. z W. N. (k. 3420 - 3421) załączona do protokołu przesłuchania M. R. z postępowania przygotowawczego, w której W. N. informuje Panią R., że (...) otrzymało dotację i będzie chciało nawiązać współpracę przy realizacji projektu z osobami wskazanymi we wniosku, co jednoznacznie wskazuje na to, że składając wniosek Oskarżony liczył na współpracę z M. R. przy realizacji projektu, co doprowadziło do ustalenia, że R. S. od początku planował wprowadzić Pokrzywdzonego w błąd co do osób zaangażowanych w realizację projektu, a tym samym uznania, że Oskarżony popełnił przestępstwo zarzucane mu w pkt I oraz wydania wyroku skazującego;

Ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższych zarzutów, III. obraza art. 297 § 1 k.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie co do czynu wskazanego w pkt I wyroku w części dot. zarzutów stawianych Oskarżonemu, w sytuacji gdy Sąd Okręgowy nie wskazał żadnego z rodzajów wsparcia finansowego wymienionych w treści tego przepisu, do uzyskania którego R. S. miał zmierzać swoim zachowaniem, a tym samym czyn za który wymieniony oskarżony został skazany nie wypełnienia znamion przestępstwa z art. 297 § 1 k.k.

Uzupełnienie apelacji adw. J. P.

I. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na ustaleniu, że R. S. przedkładając wnioski o płatność wprowadził w błąd pracowników (...) co do poniesionych kosztów, podczas gdy w tym zakresie zachodzi sprzeczność z ustaleniami Sądu, z których wynika, że (...) Sp. z o.o. poniosła koszty wskazane we wnioskach, a jedynie ich rynkowa wartość byłą niższa, niż koszty faktycznie poniesione, przy czym Oskarżonemu zarzuca się wprowadzenie w błąd co do poniesionych kosztów, lecz nie wprowadzenie w błąd co do rzeczywistej wartości nabytych dóbr, a tym samym ustalona przez Sąd Okręgowy i wynikająca z zarzutu czynność wykonawcza jest wewnętrznie sprzeczna z ustaleniem, że spółka prowadzona przez Oskarżonego poniosła koszty takie jak wskazane we wniosku, co doprowadziło do uznania, że R. S. popełnił zarzucane mu przestępstwo i wydania wyroku skazującego.

W przypadku nieuwzględnienia podniesionych w apelacji zarzutów błędu w ustaleniach faktycznych, II. obraza art. 297 § 1 k.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie co do zachowania opisanego w: a. pkt I wyroku w części dot. zarzutów stawianych Oskarżonemu, w sytuacji gdy biznesplan w którym R. S. miał poświadczyć nieprawdę, nie stanowił dokumentu w rozumieniu art. 115 § 14 k.k., a tym samym przedłożenie takiego biznesplanu nie wyczerpuje znamion przestępstwa z art. 297 § 1 k.k.; b. pkt II wyroku w części dot. zarzutów stawianych Oskarżonemu, w sytuacji gdy: i. miało ono zostać dokonane już po uzyskaniu dotacji przez (...) Sp. z o.o., a tym samym wymieniona spółka korzystała już z udzielonego wsparcia finansowego i nie mogła działać w celu jego uzyskania, a tym samym zachowanie te nie wyczerpuje znamion przestępstwa z art. 297 § 1 k.k.; ii.

Sąd Okręgowy nie ustalił, aby przedmiotowe rozliczenia stanowić miały okoliczności o istotnym, ani jakimkolwiek znaczeniu dla uzyskania dotacji, a tym samym ustalone zachowanie nie wyczerpuje znamion przestępstwa z art. 297 § 1 k.k.; (...). wniosek o płatność, które miały zawierać nierzetelne rozliczenie, nie stanowiły dokumentu w rozumieniu art. 115 § 14 k.k., a tym samym przedłożenie takich wniosków nie wyczerpuje znamion przestępstwa z art. 297 § 1 k.k.

A pelacja obrońcy oskarżonego R. S. , adw. A. W.

I. obraza przepisów postępowania która miała istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 7 k.p.k. w zw. z 410 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów polegająca na całkowitym pominięciu, roli kierownika projektu pt: „Innowacyjny system sterowania automatyczną dystrybucją substratów w biogazowni” o nr. (...) W. N. albowiem to kierownik projektu odpowiedzialny był prowadzenie całego projektu.

II. obraza przepisów postępowania która miała istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 7 k.p.k. zw. z 410 k.p.k. poprzez nieobiektywną, dowolną, wybiórczą i sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodów zgromadzonych w aktach sprawy i w konsekwencji bezpodstawnie ustalił, że oskarżony R. S. wypełnił wszystkie znamiona czynu zabronionego z art. 286 k.k. podczas gdy:

III. obraza przepisów postępowania która miała istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 7 k.p.k. zw. z 410 k.p.k. poprzez nieobiektywną, dowolną, wybiórczą i sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodów zgromadzonych w aktach sprawy poprzez bezpodstawne uznanie, że oskarżony R. S. miał zamiar popełnienia czynu zabronionego a zamiar ten zamanifestował się już w momencie składania wniosku o dotację podczas gdy a za brakiem zamiaru oskarżonego przemawiają okoliczności: • Wszystkimi sprawami technicznymi i organizacyjnymi zajmował się kierownik projektu W. N.; • Oskarżony składając wniosek w imieniu spółki (...) sp. z o.o., a następnie podpisując umowę zobligowany był do pokrycia części kosztów związanych z realizacją projektu w znacznej wysokości; • Wskazanie w Biznesplanie, że projekt realizowany będzie w katedrze (...) Uniwersytetu (...) na Wydziale (...) Politechniki (...), w Katedrze (...) Uniwersytetu (...) w O., miało jedynie na celu wykazanie, że podmiot ubiegający się o dotacje dysponuje odpowiednimi zasobami i wiedzą co do osób mogących uczestniczyć w projekcie - ustalenie kręgu osób współpracujących w projekcie • Oskarżony prowadził rozmowy negocjacyjne z różnymi ośrodkami naukowymi; • projekt zgodnie z założeniami był realizowany; • nierzetelność dokumentów (w tym między innymi faktur potwierdzających wykonane usługi) nie została w żaden sposób wykazana, a ustalenia te zostały poczynione jedynie w oparciu o wadliwe opinie biegłych, których swobodna ocena dokonana przez Sąd I instancji jest przedmiotem dalszych zarzutów; • K. C. wiedzę co do okoliczności dążenia przez R. S. do uzyskania wysokiej kwoty dotacji uzyskał od P. A., K. C. w zasadzie nie widywał R. S. jak sam wskazał Sąd I instancji zatem nie jest do przydatny dowód do ustalenia istnienia zamiaru po stronie oskarżonego; • E. J. wskazała, że oskarżony początkowo próbował wykazać pełen profesjonalizm co jednoznacznie potwierdza, że celem Oskarżonego było dążenie do zrealizowania projektu; • Świadek T. Z. wskazał, że oskarżony stworzył laboratorium do prowadzenia badań i badania te miały miejsce;

IV. obraza przepisów postępowania która miała istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 7 k.p.k. zw. z 410 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. poprzez wybiórczą ocenę dowodów zgromadzonych w aktach sprawy i oparcie się Sądu I instancji tylko na tych fragmentach materiału dowodowego, które obciążają Oskarżonego całkowicie pomijając korzystne dla Oskarżonego okoliczności poprzez: • Ustalenie jako wiarygodnej ale nieprzydatnej opinii biegłego M. H. która to podważa wiarygodność opinii wykonanej na zlecenie (...) przez F. K. i A. B.; • wybiórcze potraktowanie zeznań W. N., z pominięciem jego roli jako kierownika projektu odpowiadającego za całokształt spraw związanych z projektem i odmówienie im w części waloru wiarygodności, • bezpodstawne domówienie waloru wiarygodności wyjaśnieniom P. S. w części w której wskazywał on, że oskarżony nie sugerował mu wystawienia faktury na kwotę wyższą niż faktyczna wartość wykonanej usługi, podczas gdy P. S. jako osoba obca nie miał żadnego interesu w działaniu na korzyść Oskarżonego R. S.; • brak uwzględnienia, że świadek E. J. wskazała, że początkowa faza realizacji projektu wykazywała pełen profesjonalizm mimo, że Sąd I instancji w całości dał wiarę zeznaniom tego świadka; • brak uwzględnienia przez Sąd I instancji faktu, iż laboratorium faktycznie powstało i prowadzono w nim badania co potwierdził świadek T. Z., którego zeznaniom Sąd dał w całości wiarę;

V. obraza przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 7 k.p.k. zw. z 410 k.p.k. poprzez nieobiektywną, dowolną, wybiórczą i sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodów wyrażającą się w bezkrytycznym uznaniu za wiarygodną opinię biegłej M. B. w zakresie określenia wartości rynkowej stawki czynszu najmu nieruchomości znajdujących się przy ul. (...) nr (...) i (...) nr (...) w G. (1) podczas gdy:

Teza na jaką została powołana biegła nie jest przydatna dla ustalenia stanu faktycznego sprawy i nie uwzględnia specyfiki działalności prowadzonej przez Oskarżonego albowiem nie uwzględnia: • wymagań dla prowadzonej działalności w tym funkcjonowania laboratorium; • wyposażenia nieruchomości będących przedmiotem opinii, które to wyposażenie zwiększało koszt najmu nieruchomości - co wskazała sama biegła; • wyceny trzech nieruchomości jako całości i nie ustaliła ceny najmu przy ujęciu ich łącznie gdyż jedynie jako całość stanowiły odpowiednie miejsce do prowadzenia projektu; • projektu dotyczącego działalności, planów i celów inwestora tj. przydatności wycenianych nieruchomości do opracowania nowych technologii i budowy biogazowi zgodnie z projektem.

VI. obraza przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 7 k.p.k. zw. z 410 k.p.k. poprzez nieobiektywną, dowolną, wybiórczą i sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodów wyrażającą się w bezkrytycznym uznaniu za wiarygodną opinię biegłego M. K. w zakresie dokonania wyceny wartości ekspertyzy dotyczącej „Technologii biogazowni utylizacyjnej przy oczyszczalni ścieków' przeznaczonej do produkcji do elektrycznej i cieplnej” oraz „Procedury Pracy Laboratorium Badawczego (...) sp. z o.o. - Technologia Laboratorium” albowiem: • Opinia biegłego jest nierzetelna, subiektywna i stronnicza albowiem Biegły bezpodstawnie oszacował wartość opracowań dotyczących projektu przy uwzględnieniu stawek na podstawie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych gdyż to rozporządzenie nie ma zastosowania do stawek stosowanych na wolnym rynku przy uwzględnieniu specyfiki i innowacyjności prowadzonej przez oskarżonego działalności i tym samym opracowań innowacyjnych technologii i procedur; • Biegły przy ocenie wartości merytorycznej sporządzonych dokumentów ocenił głównie wartość graficzną i stylistyczną „Technologii biogazowni utylizacyjnej(...)”, a nie na faktycznej merytorycznej treści tego dokumentu; • Biegły przy ocenie wartości merytorycznej sporządzonych dokumentów wysnuwa niepoparty dowodami wniosek o braku doświadczenia autorów w sporządzaniu technicznych opracowań przy czym nie przytoczył żadnych źródeł z których wynikałby obowiązek stosowania formy zapisu przyjętej przez biegłego za poprawną; • Biegły przy ocenie wartości merytorycznej sporządzonych dokumentów posługuje się domysłami, niczym niepopartymi twierdzeniami nieprzydatnymi dla ustalenia stanu faktycznego;

VII. obraza przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 7 k.p.k. zw. z 410 k.p.k. poprzez nieobiektywną, dowolną, wybiórczą i sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodów wyrażającą się w bezkrytycznym uznaniu za wiarygodną opinię biegłego Z. S. w przedmiocie dokonania oceny ekspertyzy „Technologia biogazowni utylizacyjnej przy oczyszczalni ścieków przeznaczonej do produkcji elektrycznej i cieplnej” oraz „Procedury Pracy Laboratorium Badawczego (...) sp. z o.o.” pod kątem ich innowacyjności oraz przydatności dla projektu albowiem: • Opinia ta jest wewnętrznie sprzeczna - biegły w co do niektórych aspektów uznaje innowacyjność opracowania by jednocześnie w innym obszarze stwierdzić, iż zaproponowane rozwiązania nie są innowacyjne; • Biegły w swojej opinii ogólnie stwierdził, że w dokumencie „Technologia biogazowni” nie zaproponowano technologii odbiegającej od stosowanej dotychczas jednocześnie nie wskazując przykładów wykorzystywania ujętej w projekcie technologii • Z opinii nie wynika czy ocena biegłego odnosi się do stanu wiedzy i techniki z okresu opracowywania dokumentów czy do wiedzy aktualnej - na dzień sporządzenia opinii w 2018r. • Biegły w swojej opinii nie posługuje się fachową literaturą i opracowaniami technicznymi - chociażby dla celów porównawczych projektów wykonanych we współpracy z (...) sp. z o.o. • Opinia biegłego w całości oparta jest na jego przypuszczeniach co wskazuje na brak obiektywizmu po stronie biegłego VIII. obraza przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 7 k.p.k. zw. z 410 k.p.k. poprzez nieobiektywną, dowolną, wybiórczą i sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodów wyrażającą się w bezkrytycznym uznaniu za wiarygodną opinię biegłego inżyniera budownictwa A. B. wraz z oszacowaniem kosztów rynkowych w zakresie prac budowlanych i okołobudowlanych wykonanych przez beneficjenta oraz wskazanie momentu ich faktycznego wykonania w ramach realizacji projektu (...) albowiem:

X. obraza przepisów postępowania która miała istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 7 k.p.k. zw. z 410 k.p.k. poprzez nieobiektywną, dowolną, wybiórczą i sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodów i bezpodstawne ustalenie, że opinia rzeczoznawcy budowlanego M. H. nie ma znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego sprawy z podczas gdy.

XII. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 424 k.p.k. mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku poprzez sporządzenie przez Sąd I Instancji uzasadnienia Wyroku:

0.1Alternatywnie:

XII. błąd w ustaleniach faktycznych z uwagi na dowolną ocenę dowodów skutkujący przyjęciem błędnej kwalifikacji prawnej czynu którego miał dopuścić się Oskarżony tj. uznanie, że oskarżony w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, z góry powziętym zamiarem doprowadził (...) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd tj. z art. 286 k.k. podczas gdy • okoliczności sprawy nie wskazują, na to, że Oskarżony miał z góry powzięty zamiar złożenia wniosku w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, • Oskarżony chciał zrealizować projekt zatem jego czyn powinien być ewentualnie kwalifikowany z art. 297 k.k.; • Oskarżony składając wniosek, a następnie podpisując umowę zobligowany był do pokrycia części kosztów związanych z realizacją projektu, • K. C. wiedzę co do okoliczności dążenia przez R. S. do uzyskania wysokiej kwoty dotacji uzyskał od P. A., K. C. w zasadzie nie widywał R. S. jak sam wskazał Sąd I instancji zatem nie jest do przydatny dowód do ustalenia istnienia zamiaru po stronie oskarżonego; • E. J. wskazała, że oskarżony początkowo próbował wykazać pełen profesjonalizm co jednoznacznie potwierdza, że celem Oskarżonego było dążenie do zrealizowania projektu.

W przypadku uznania, że przyjęty przez Sąd art. 297 kk stanowi prawidłową kwalifikację czynu:

XIV. naruszenie art. 53 k.p.k. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i przyznanie (...) statusu oskarżyciela posiłkowego w niniejszym postępowaniu podczas gdy: • przestępstwo z art. 297 kk jest przestępstwem formalnym, • zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu art. 297 k.k. przy przestępstwie oszustwa dotacyjnego nie występuje pokrzywdzony, zatem brak statusu pokrzywdzonego przez (...) uniemożliwiało mu występowanie w sprawie w charakterze pokrzywdzonego i oskarżyciela posiłkowego.

A pelacja obrońcy oskarżonej I. S.

0 I. naruszenie art. 7 k.p.k. poprzez całkowicie dowolną ocenę dowodów prowadzącą do ustalenia, że oskarżona I. S. miała wiedzę, że R. S. w sposób nierzetelny dokumentuje wydatki w związku z projektem pt. „Innowacyjny system sterowania automatyczną dystrybucją substratów w biogazowni” co w konsekwencji doprowadziło do uznania ją za winną zarzucanego jej czynu podczas gdy:

Sąd I instancji ustalił powyższą okoliczność jedynie w oparciu o fakt, iż okarżona jest żoną R. S.;

0 Brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących o wiedzy oskarżonej I. S. co do ewentualnego wykorzystania zawartych przez nią umów i faktur do rozliczenia projektu;

Żaden świadek nie potwierdził, że I. S. brała udział w projekcie lub miała wiedzę na jego temat.

II. obraza przepisów postępowania która miała istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 7 k.p.k. poprzez nieobiektywną, dowolną, wybiórczą i sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodów i w konsekwencji bezpodstawne ustalenie, że oskarżona I. S. swoim umyślnym działaniem umożliwiła R. S. popełnienie czynu zabronionego z art. 286 kk podczas gdy:

III. obraza przepisów postępowania która miała istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 7 k.p.k. poprzez nieobiektywną, dowolną, wybiórczą i sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodów i w konsekwencji bezpodstawne ustalenie, że oskarżony R. S. popełnił czyn zabroniony z art. 286 k.k. podczas gdy: • Zachowanie Oskarżonej było działaniem w zakresie uprawnień przysługujących mu jako kompetencji; • Oskarżony dochował należytej staranności w działaniu i realizacji projektu w ramach swoich kompetencji związanych z realizacją projektu;

VI. obraza przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 7 k.p.k. poprzez nieobiektywną, dowolną, wybiórczą i sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodów wyrażającą się w bezkrytycznym uznaniu za wiarygodną opinię biegłej M. B. w zakresie określenia wartości rynkowej stawki czynszu najmu nieruchomości znajdujących się przy ul. (...) nr (...) i (...) nr (...) w G. (1) podczas gdy:

Teza na jaką została powołana biegła nie jest przydatna dla ustalenia stanu faktycznego sprawy i nie uwzględnia specyfiki działalności prowadzonej przez Oskarżonego albowiem nie uwzględnia:

VII. obraza przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 7 k.p.k. poprzez nieobiektywną, dowolną, wybiórczą i sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodów wyrażającą się w bezkrytycznym uznaniu za wiarygodną opinię biegłego M. K. w zakresie dokonania wyceny wartości ekspertyzy dotyczącej „Technologii biogazowni utylizacyjnej przy oczyszczalni ścieków przeznaczonej do produkcji do elektrycznej i cieplnej” oraz „Procedury Pracy Laboratorium Badawczego (...) sp. z o.o. - Technologia Laboratorium” albowiem:

VIII. obraza przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 7 k.p.k. poprzez nieobiektywną, dowolną, wybiórczą i sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodów wyrażającą się w bezkrytycznym uznaniu za wiarygodną opinię biegłego Z. S. w przedmiocie dokonania oceny ekspertyzy „Technologia biogazowni utylizacyjnej przy oczyszczalni ścieków przeznaczonej do produkcji elektrycznej i cieplnej” oraz „Procedury Pracy Laboratorium Badawczego (...) sp. z o.o.” pod kątem ich innowacyjności oraz przydatności dla projektu albowiem: • Opinia ta jest wewnętrznie sprzeczna - biegły w co do niektórych aspektów uznaje innowacyjność opracowań by jednocześnie w innym obszarze stwierdzić, iż zaproponowane rozwiązania nie są innowacyjne; • Biegły w swojej opinii ogólnie stwierdził, że w dokumencie „Technologia biogazowni” nie zaproponowano technologii odbiegającej od stosowanej dotychczas jednocześnie nie wskazując przykładów wykorzystywania ujętej w projekcie technologii • Z opinii nie wynika czy ocena biegłego odnosi się do stanu wiedzy i techniki z okresu opracowywania dokumentów czy do wiedzy aktualnej - na dzień sporządzenia opinii w 2018r. • Biegły w swojej opinii nie posługuje się fachową literaturą i opracowaniami technicznymi - chociażby dla celów porównawczych projektów wykonanych we współpracy z (...) sp. z o.o. • Opinia biegłego w całości oparta jest na jego przypuszczeniach co wskazuje na brak obiektywizmu po stronie biegłego IX. obraza przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 7 k.p.k. poprzez nieobiektywną, dowolną, wybiórczą i sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodów wyrażającą się w bezkrytycznym uznaniu za wiarygodną opinię biegłego inżyniera budownictwa A. B. wraz z oszacowaniem kosztów rynkowych w zakresie prac budowlanych i okołobudowlanych wykonanych przez beneficjenta oraz wskazanie momentu ich faktycznego wykonania w ramach realizacji projektu (...) albowiem: • opinia ta została przygotowana na zlecenie (...) (dalej: (...)), który występuje w niniejszej sprawie jako oskarżyciel posiłkowy; • A. B. zgodnie z przedłożoną opinią był jedynie osobą sprawdzającą opracowanie a nie jej autorem i sprawdzał ją jedynie w zakresie ewentualnie występujących pomyłek; • Opinia zgodnie z dokumentacją miała zostać sporządzona przez F. K., który nie był obecny podczas oględzin nieruchomości i faktycznie nie uczestniczył w jej tworzeniu; • Biegły ustalił fakt niewykonania prac budowalnych przy ul. (...) w G. (1) przy uwzględnieniu lotniczych zdjęć (...)

XI. obraza przepisów postępowania która miała istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 7 k.p.k. poprzez nieobiektywną, dowolną, wybiórczą i sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę dowodów i bezpodstawne ustalenie, że opinia rzeczoznawcy budowlanego M. H. nie ma znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego sprawy podczas gdy: • Sąd I instancji uznał, że opinia ta jest profesjonalna i rzetelna; • Biegły M. H. w sposób jednoznaczny i kategoryczny wskazał błędy autorów opinii wykonanej na zlecenie (...) przez A. B. i F. K., tym samym powielonych przez biegłego J. D.; • Biegły ustalił, że zaniechania A. B. i F. K. przy sporządzaniu opinii były na tyle znaczne, że powinni oni odpowiadać dyscyplinarnie co skutkować powinno uznaniem Sądu I Instancji, że opinia sporządzona na zlecenie (...) jak tym samym opinia biegłego działającego na zlecenie prokuratury jako niewiarygodnych i niepozwalających na ustalenie stanu faktycznego na ich podstawie.

XIII. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 424 k.p.k. mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku poprzez sporządzenia uzasadnienia Wyroku: • z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych w sekcji „Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione ” w tym: > brak ustalenia, które z faktur VAT były nierzetelne, po uprzednim ich wymienieniu, > wskazania podstaw ustalenia konkretnych faktur za nierzetelne, > brak odwołania się Sądu do poszczególnych opinii biegłych w zakresie zakwestionowanych faktur VAT • dokonywanie ustaleń faktycznych bez przywołania żadnego dowodu znajdującego się w aktach sprawy mającego potwierdzić prawidłowość oceny dokonanej przez Sąd I instancji co w konsekwencji doprowadziło do braku możliwości prawidłowej weryfikacji zaskarżonego orzeczenia, niemożności prześledzenia poczynionych przez Sąd I instancji ustaleń co do stanu faktycznego sprawy i dokonanej przez Sąd oceny dowodów.

1Apelacja Prokuratora Obraza przepisu prawa materialnego, to jest przepisu art.72 § 1 kk poprzez zaniechanie orzeczenia wobec oskarżonej I. S., oskarżonego K. C. oraz oskarżonego P. S., przynajmniej jednego z obowiązków wskazanych w powołanym powyżej artykule, podczas gdy wydanie rozstrzygnięcia przez Sąd w przedmiotowym zakresie było obligatoryjne, w sytuacji gdy Sąd I Instancji orzekł wobec oskarżonej I. S., oskarżonego K. C. oraz oskarżonego P. S. karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

Apelacja obrońcy oskarżonego P. S.

Z ostrożności procesowej 2. rażąca niewspółmierność wymierzonej oskarżonemu kary poprzez niezastosowanie instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary przy wymierzaniu kary za pomocnictwo. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne

☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☐ zasadne ☐ częściowo zasadne ☒ niezasadne ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutów za zasadne, częściowo zasadne albo niezasadne Apelacja obrońcy oskarżonego R. S., adw. J. P.:

Ad.I.1. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie doszło w przedmiotowej sprawie do obrazy art.410 kpk. Wskazać na wstępie należy, że obowiązek wynikający z treści tego przepisu związany jest z tym, że sąd rozstrzyga w sprawie, przyjmując za podstawę swej decyzji całokształt okoliczności, ale tylko tych, które zostały ujawnione w toku rozprawy głównej, nawet jeżeli nie będą one stanowiły podstawy ustaleń faktycznych (por.: postanowienia Sądu Najwyższego z: 5 maja 2006r. w sprawie III KK 351/05, 8 marca 2006r. w sprawie III KK 246/05; wyrok Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2006r. w sprawie IV KK 454/05). Przepis ten określa zatem podstawę dowodową wyroku. Ujawnienie okoliczności następuje zaś w drodze przeprowadzenia dowodów. Całokształt okoliczności, jako podstawa wyroku, oznacza więc, że orzekający sąd rozstrzygając w sprawie rozważyć musi wszystkie okoliczności, jakie zostały ujawnione, zgodnie z prawem procesowym, w toku rozprawy, ocenić je zgodnie z wymogami określonymi w art.7 kpk, czyli wskazać którym dowodom daje wiarę, a którym waloru wiarygodności odmawia, a następnie dokonać ustaleń dotyczących okoliczności istotnych w sprawie, wynikających z dowodów uznanych przez siebie za wiarygodne (por. wyrok Sądu Najwyższego z 26 sierpnia 1998r. w sprawie IV KKN 324/98). Oczywistym jest, że ustalenia faktyczne czyni w oparciu o dowody uznane za wiarygodne.

Ad.I.1.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd Okręgowy nie pominął depozycji A. B.. Dokonał bowiem ich oceny (str.39 uzasadnienia wyroku). Całkowitym nieporozumieniem jest twierdzenie, że wyparł się on odpowiedzialności za tę opinię (str.1 apelacji). Z depozycji bowiem wszystkich trzech osób wydających opinię techniczną wynika, że wprawdzie podzielili się pracą i określonymi czynnościami niezbędnymi do jej sporządzenia ale końcowo wszyscy się pod nią podpisali. W ramach wspomnianego podziału obowiązków A. B., sprawdzał opinię przygotowywaną bezpośrednio przez T. B. i F. K. w toku czynności podejmowanych przez pokrzywdzonego oraz podtrzymał ją (k.5180v-5181v akt sprawy). Ma do nich, w szczególności do F.

K. pełne zaufanie ale i bez jego udziału zatwierdziłby tę opinię. Ocena depozycji pozostałych autorów opinii będzie przedmiotem rozważań w dalszej części niniejszego uzasadnienia. Wskazać jedynie należy w tym miejscu, że skarżący zdaje się nie dostrzegać odmienności w zeznaniach F. K., które dostrzegł Sąd I instancji i w ramach swobodnej oceny dowodów jedynie części z nich dał wiarę. Skutku oczekiwanego przez skarżącego nie może przynieść również wskazanie na „pominięcie zeznań świadka A. B.”. Wprawdzie istotnie na str.18 uzasadnienia wyroku Sąd Okręgowy nie powołuje się na zeznania A. B., ale nie może to dziwić skoro odnosi się w tej części ustaleń faktycznych do czynności podejmowanych w ramach wizji lokalnej, w której – co wyżej wskazano – nie brał udziału A.

B.. Dokonuje jednak oceny opinii wykonanej wspólnie przed trzy wskazane wyżej osoby przydając jej walor wiarygodności i odwołując się wprost do osoby A. B. (str.39 uzasadnienia wyroku). Lektura zeznań A. B. (k.5180v-5181v akt sprawy) całkowicie bezzasadnym czyni stanowisko skarżącego, że rzekome pominięcie zeznań A. B. „wpłynęło na bezkrytyczne przyznanie wiary zeznaniom T. B., częściowo F. K.”. Z depozycji A. B. żadną bowiem miarą nie wynika aby stały one w opozycji zarówno do uznanych za wiarygodne zeznań T. B. i F. K., jak i do wniosków sporządzonej przez nich opinii technicznej. Do opinii prywatnej wydanej przez M. H. Sąd Apelacyjny odniesie się szczegółowo w dalszej części niniejszego uzasadnienia.

W tym miejscu jedynie wskazać należy, że M. H. oparł swoją opinię o częściowo błędne założenia, co – w ocenie Sądu II instancji miało istotne znaczenie dla przedstawionych w niej wniosków.

Ad.I.1.b. Na wstępie wskazać należy, że aby doszło od skutecznego podniesienia zarzutu obrazy przepisów postępowania skarżący zobowiązany jest wykazać, zarówno, że doszło do obrazy określonego przepisu postępowania, jak i że miało to wpływ na treść orzeczenia (kart.438 pkt 2 kpk). Wobec powyższego nie sposób za trafny uznać zarzutu związanego z zeznaniami J. K. (1). Pominięcie bowiem przy ocenie dowodów jego zeznań (k.3502-3503 akt sprawy) pozostało bez wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia. Świadek bowiem zeznał, że teren nieruchomości na ul. (...) w G. (1) był ogrodzony. Rzecz jednak nie w samym ogrodzeniu a w tym, czy wykonał je oskarżony, a co później zawarł we wniosku o zwrot poniesionych wydatków, czy też ogrodzenie to w jakiejś części istniało już wcześniej. Świadek składał zeznania w 2018r., zaś istotą sprawy w zakresie ogrodzenia jest jego stan w latach 2012-2013. Sąd Apelacyjny odniesie się jeszcze do tej kwestii w dalszej części niniejszego uzasadnienia.

Ad.I.1.c. Aprobaty Sądu Apelacyjnego nie zyskał również oparty o art.410 kpk zarzut związany z depozycjami M. H.. Sąd Okręgowy istotnie odniósł się tylko do opracowania sporządzonego przez niego na zlecenie oskarżonego R. S. nie oceniając oddzielnie jego zeznań, jednak okoliczność ta pozostaje bez wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia. M. H. bowiem nie składał zeznań odmiennych od stanowiska zawartego w wydanej opinii. Wskazać należy, że M. H. oparł swe zeznania na poglądzie, że nie wykonano wizji lokalnej i oględzin miejsca terenu na ul. (...), co pozostaje w sprzeczności z ustaleniami poczynionymi w tym zakresie przez Sąd Okręgowy (str.18 uzasadnienia wyroku). W świetle powyższego nie sposób za mające wpływ na treść orzeczenia uznać zeznania M. H., który podał, że opinia została wydana jedynie w oparciu o mapy (...). Nie była to bowiem jedyna podstawa wydanej opinii. Sąd Apelacyjny za w pełni prawidłowe uznaje posiłkowanie się mapą (...) celem stwierdzenia czy zmiany jakie oskarżony przedstawił jako objęte dotacją pokrzywdzonego rzeczywiście miały miejsce. Mapa (...) daje obraz tego jak wcześniej wyglądało miejsce objęte wizją lokalną i czy rzeczywiście dokonano tam zmian, których dotyczyły wnioski o zapłatę. M. H. oceniając opinię sporządzoną przez F. K., T. B. i A. B. wkracza w sferę zarezerwowaną jedynie dla sądu orzekającego, dokonuje bowiem własnej oceny jej wiarygodności. Szerzej do tej opinii Sąd Apelacyjny odniesie się w dalszej części niniejszego uzasadnienia.

Ad.I.1.d. Nie ma racji skarżący twierdząc, że Sąd Okręgowy pominął jakieś zeznania korzystne dla oskarżonego, tym razem zeznania świadka W. N.. Po raz kolejny obrońca oskarżonego zdaje się nie dostrzegać tej istotnej okoliczności, że sąd nie może oprzeć ustaleń faktycznych o dowody, które uznał za niewiarygodne. Nie oznacza to jednak, że je pomija w rozumieniu art.410 kpk. Sąd I instancji dokonał oceny zeznań świadka W. N. i jedynie część z nich uznał za niewiarygodne (str.44-45 uzasadnienia wyroku). Z uwagi na fakt, że skarżący w wywiedzionej apelacji powiela zarzuty (opierając je raz na art.410 kpk, raz na art.7 kpk, kwestia dokonanej przez Sąd Okręgowy oceny wiarygodności zeznań świadka W. N. będzie przedmiotem rozważań w dalszej części niniejszego uzasadnienia. W tym miejscu jedynie wskazać należy, że nie ma racji skarżący twierdząc, że Sąd Okręgowy pominął zeznania świadka, co miało mieć wpływ na treść orzeczenia.

Ad.I.2.,3. Zarzuty są o tyle trafne, że istotnie klauzula antykumulacyjna uregulowana w przepisie art.415 § 1 kpk nie dawała podstaw do zasądzenia od oskarżonego R. S. na rzecz pokrzywdzonego odszkodowania w trybie art.46 § 1 kk. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia w żaden sposób nie odniósł się do kwestii istnienia prawomocnego orzeczenia w tym zakresie, a nawet realizowania już przez oskarżonego obowiązku zwrotu otrzymanej dotacji. Podkreślenia zatem wymaga, że celem funkcjonowania w procesie karnym klauzuli antykumulacyjnej jest zapobieżenie pozyskaniu przez pokrzywdzonego więcej niż jednego tytułu wykonawczego związanego z określonym roszczeniem. Odnosząc się do realiów rozpoznawanej sprawy, pierwotnie, decyzją (...) nr (...) z 5 lutego 2015r. orzeczono obowiązek zwrotu pobranej dotacji od spółki (...) sp. z o.o.

Następnie, decyzją (...) nr (...) z 25 maja 2018r. orzeczono, że obowiązek ten ciąży na oskarżonym R. S. jako byłym członku zarządu spółki (...) sp. z o.o. Treść obu decyzji jednoznacznie świadczy o tym, że zarówno one, jak i zarzut stawiany oskarżonemu w niniejszym postępowaniu ma tożsame źródło. Zachodzi zatem zarówno tożsamość podmiotowa, jak i przedmiotowa, która nie pozwala na orzeczenie wobec oskarżonego R. S. w sprawie będącej przedmiotem kontroli instancyjnej obowiązku naprawienia szkody w oparciu o przepis art.46 § 1 kk. Wobec powyższego prawnie irrelewantnym był tu wniosek złożony przez pokrzywdzonego, do którego odwołał się Sąd Okręgowy (str.54 uzasadnienia wyroku).

Ad.I.4. Aprobaty Sąd odwoławczego nie zyskał również zarzut obrazy art.7 kpk. Sąd I instancji ma ustawowo zagwarantowaną swobodę w ocenie przeprowadzonych dowodów i ocena ta podlega ochronie przewidzianej we wskazanym przepisie dopóty, dopóki nie zostanie wykazana jej błędność. Jak słusznie przyjmuje się w orzecznictwie, przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną art.7 kpk wtedy, gdy: jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art.410 kpk) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art.2 § 2 kpk); stanowi wynik rozważenia wszystkich tych okoliczności, przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art.4 kpk); jest wyczerpująco i logicznie - z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego - argumentowane w uzasadnieniu wyroku (art.424 § 1 pkt 1 kpk); (por.m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 24 lutego 2011r. w sprawie III KK 382/2010r., 7 lipca 2010r. w sprawie II KK 147/2010, 13 czerwca 2007r. w sprawie V KK 5/2007, 25 września 2002r. w sprawie II KKN 79/2000 oraz wyroki Sądu Najwyższego z: 22 lutego 1996r. w sprawie II KRN 199/95, 9 listopada 1990r. w sprawie WRN 149/90). Sąd odwoławczy rozpoznający apelację dokonuje natomiast kontroli swobodnej oceny dowodów dokonanej przez Sąd I instancji (por.: T. Grzegorczyk, J. Tylman, Polskie postępowanie karne, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2003 r., s. 90 - 94; S. Waltoś, Proces karny - zarys systemu, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2003r., s. 255 - 259).

Ad.I.4.a.i. Aprobaty Sądu Apelacyjnego nie zyskały zarzuty związane z oceną wyjaśnień oskarżonego K. C.. Nie ma racji skarżący twierdząc, że wyjaśnienia tego oskarżonego nie znajdują potwierdzenia w pozostałym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Potwierdzają je bowiem uznane przez Sąd Okręgowy za wiarygodne zeznania świadka P. A.. Za całkowicie dowolną Sąd II instancji uznał argumentację skarżącego zawartą w pkt 1) omawianej części apelacji. W ocenie Sądu Apelacyjnego bowiem, analiza całości depozycji oskarżonego połączona z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia orzeczniczego pozwala na uznanie wyjaśnień K. C. za całkowicie wiarygodne. Wskazać zatem należy w tym miejscu, że w inkryminowanym czasie oskarżony K.

C. był młodym człowiekiem, nie miał pracy. P. A. zaproponował mu założenie firmy (...), ponieważ nie miał jeszcze na swoim koncie żadnych obciążeń prawnych (k.3459-3462 akt sprawy). Doświadczenie orzecznicze Sądu odwoławczego pozwala na wyrażenie poglądu, że oskarżony był typowym tzw. słupem, który swoim nazwiskiem firmował przedsięwzięcie, o którym w istocie miał niewielką wiedzę, a wszelkie decyzje faktycznie podejmowały osoby trzecie. Żadnego znaczenia w przedmiotowej sprawie, w szczególności dla oskarżonego R. S. nie ma wskazane w pkt 3) omawianej części apelacji stanowisko, że P. A. uczynił oskarżonego K. C. współwłaścicielem firmy (...) s.c. bez jego zgody. Firma ta bowiem w ogóle nie jest przedmiotem zarzutu przypisanego oskarżonemu K.

C., a dotyczącego ułatwienia oskarżonemu R. S. dokonania oszustwa na szkodę (...). Firmą tę bowiem jest (...), w której – jak wyżej wskazano - oskarżony ten był zwykłym figurantem. Skutki oczekiwanego przez skarżącego nie może również przynieść argumentacja przedstawiona w pkt. 4) omawianej części apelacji. Okoliczność bowiem, że faktury wystawiane przez spółkę (...) były realizowane przez firmę oskarżonego R. S. nie jest tożsame z otrzymywaniem przelewów z tego tytułu przez oskarżonego K. C., który – jak wyżej wskazano był tzw. słupem i brak jest podstaw do uznania za niewiarygodne jego wyjaśnień, że żadnych pieniędzy z tego tytułu nie dostał. Skutku oczekiwanego przez skarżącego nie może również odwoływanie się przez skarżącego w pkt. 5) omawianej części apelacji do zobowiązań.

Istotne bowiem jest to, że oskarżony K. C. nie posiadał żadnego sprzętu, jaki rzekomo miał wynajmować spółce (...) i na jaki wystawił faktury objęte zarzutem (nr (...) i (...)) na łączną kwotę 770.000 zł., które zostały rozliczone z pokrzywdzonym w jednym z wniosków o płatność. Okoliczność zatem, że w istocie sprzęt ten należał do innej spółki należącej do oskarżonego R. S. ((...) Sp. j.), a oskarżony K. C. zobowiązany był uiścić na jej rzecz opłaty z tytułu najmu nie może ekskulpować oskarżonego R. S.. Wręcz przeciwnie, w ocenie Sądu Apelacyjnego świadczy to na jego niekorzyść, gdyż z jednej strony miał uzyskać wynagrodzenie za wynajem sprzętu rzekomo od K. C., a z drugiej strony pozyskał zwrot kosztów najmu od pokrzywdzonego.

Ad.I.4.a.ii.,iii. Zarzuty nie są zasadne. Na wstępie wskazać należy, że skarżący popada w wewnętrzną sprzeczność. Z jednej strony bowiem zarzuca obrazę przepisu art.192 § 2 kpk, który daje organowi prowadzącemu postępowanie prawo do przesłuchania świadka w obecności psychologa (P. A. każdorazowo był przesłuchiwany w obecności psychologa), z drugiej zaś kwestionuje zasadność takiego przesłuchania. Nadto sformułowany zarzut nie odnosi się do wskazanej obrazy art.7 kpk, skarżący bowiem nie przedstawia w nim argumentacji dotyczącej oceny wiarygodności zeznań tego świadka kwestionując jedynie zasadność powołania biegłego psychologa do udziału w przesłuchaniu P. A.. Wobec powyższego Sąd Apelacyjny ograniczy się do stwierdzenia, że aprobuje dokonaną przez Sąd I instancji ocenę wiarygodności jego depozycji (str.33-34 uzasadnienia wyroku).

Skoro bowiem Sąd odwoławczy może poprzestać na odwołaniu się do rozważań Sądu I instancji, gdy zarzuty apelacji ograniczają się do gołosłownej polemiki z oceną Sądu (tak: wyrok Sądu Najwyższego z 9 grudnia 2021r. w sprawie II KK 170/21), tym bardziej może na tym poprzestać jeżeli zarzuty apelacji w ogóle nie odnoszą się do dokonanej przez Sąd I instancji oceny wiarygodności dowodu. Brak jest podstaw do podzielenia stanowiska skarżącego, że przesłuchanie P. A. winno być przeprowadzone w obecności lekarza psychiatry. Jak bowiem wynika z treści przepisu art.192 § 2 kpk, przesłuchanie w tym trybie może odbyć się z udziałem psychologa. Podkreślenia wymaga, że celem takiego przesłuchania nie jest ocena stanu zdrowia psychicznego świadka, a ocena jego zdolności do postrzegania lub odtwarzania przez niego postrzeżeń, co jest domeną psychologa (tak: Sąd Najwyższy w postanowieniu z 2 grudnia 2020r. w sprawie IV KK 449/20).

Na marginesie zatem jedynie wskazać należy, że wobec P. A. została również wydana opinia sądowo – psychiatryczna, gdyż występował on w sprawie w charakterze podejrzanego (k.3899-3906 akt sprawy).

Skutku oczekiwanego przez skarżącego nie może przynieść kwestionowanie wiarygodności opinii psychologicznej wydanej w odniesieniu do P. A.. Poza sporem pozostaje, że cierpi on na chorobę afektywną dwubiegunową, co zostało zdiagnozowane w opinii sądowo – psychiatrycznej (k.3899-3906 akt sprawy). Jak już jednak wyżej wskazano, obecność psychologa w czasie przesłuchania ma na celu zbadanie tzw. psychologicznej wiarygodności depozycji przesłuchiwanego. Podkreślenia wymaga, że obecny przy przesłuchaniu P. A. biegły psycholog miał świadomość jego choroby i ocenił, że przesłuchiwany jest w stanie stabilnej remisji, wiarygodny psychologicznie (opinia sądowo – psychologiczna - k.3326-3329 akt sprawy). Za całkowicie dowolny, niepoparty żadną poza swoim subiektywnym przekonaniem argumentacją, Sąd Apelacyjny uznaje pogląd skarżącego, że biegły psycholog nie posiada wiadomości specjalnych niezbędnych do oceny stanu zdrowia świadka i zdolności odtwarzania przez niego spostrzeżeń.

Ad.I.4.a.iv. Zarzut nie jest zasadny. Również i w tym zakresie argumentacja zarzutu nie pozostaje spójna z jego podstawą, tj. art.7 kpk. Podobnie bowiem jak w zarzucie 1.a. skarżący kwestionuje prawidłowość opinii wydanej przez T. B., A. B. i F. K. w żaden sposób nie odnosząc się do treści zeznań T. B., odwołując się jedynie do opinii prywatnej sporządzonej przez M. H. na zlecenie oskarżonego R. S., która – jak już wyżej wskazano – oparta została na błędnych założeniach i subiektywnej ocenie wiarygodności dowodów dokonanej przez jej autora. Powtórzyć również należy, że – wbrew twierdzeniom skarżącego – autorzy opinii technicznej nie wypierają się wzajemnie autorstwa opinii. Uwadze skarżącego natomiast umknęła wydaje się istotna okoliczność, że T.

B. zeznał, że był na miejscu, dokonał wizji lokalnej (co potwierdza dokumentacja fotograficzna – k.85-94 akt sprawy) z udziałem kierownika projektu W. N. i stwierdził m.in. niezgodność między stanem faktycznym, a przedstawioną przez pokrzywdzonego dokumentacją, niezrealizowanie części robót (k.71-72, 3294-3305, podtrzymane w toku postępowania jurysdykcyjnego - k.4892). Skutku oczekiwanego przez skarżącego nie może również przynieść akcentowanie, że opinia techniczna została wydana na zlecenie pokrzywdzonego. Nie można bowiem z góry odrzucać w sposób generalny wszystkich opinii sporządzonych przez całą strukturę placówek specjalistycznych ani też poszczególnych opinii wyłącznie z powodu ich pochodzenia z określonych instytucji.

Taka ocena razi bowiem swoją zupełną dowolnością (tak: Sąd Najwyższy w wyroku z 12 listopada 2002r. w sprawie V KKN 333/01; Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z 26 października 2004r. w sprawie II AKa 207/04). Na marginesie zatem jedynie wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie opinia techniczna nie została sporządzona przez pracowników pokrzywdzonego, a przez firmę zewnętrzną. Osoby sporządzające tę ekspertyzę zostały wybrane losowo i złożyły oświadczenia o bezstronności i poufności (k.2424-2434, 2462-2465 akt sprawy).

Ad.I.4.a.v. Aprobaty Sądu odwoławczego nie zyskała również krytyka dokonanej przez Sąd Okręgowy oceny zeznań F. K.. Sąd Apelacyjny w pełni aprobuje stanowisko Sądu I instancji w tym zakresie oraz przedstawioną argumentację (str.35 uzasadnienia wyroku). Nie sposób odmówić logiki rozumowaniu Sądu Okręgowego, który nie podzielił stanowiska świadka, że nie ma on kłopotów z pamięcią, skoro w toku samego przesłuchania przed Sądem Okręgowym raz mówił, że nie zna T. B., aby w następnym zdaniu temu zaprzeczyć, a nawet zaprzeczył aby był przesłuchiwany na policji, skoro fakt ten wynika z akt sprawy (k.60-61). W toku postępowania jurysdykcyjnego świadek zaprzeczył aby wydawał opinię razem z T. B. (k.5148 akt sprawy), podczas gdy w toku postępowania przygotowawczego zeznał, że dokonywał opinii technicznej z T. B., który był na miejscu, tj. na ul. (...) (k.60v akt sprawy). Podkreślenia wymaga, że wiarygodność zeznań świadka złożonych w toku postępowania przygotowawczego potwierdzają zeznania świadka T. B., który – jak już wyżej wskazano w niniejszym uzasadnieniu – potwierdził swoją bytność na miejscu i dokonanie wizji lokalnej, a następnie razem z F. K. i A. B. opracowali opinię techniczną. Zeznania tego świadka przeczą zatem również twierdzeniu F. K. wyrażonym w postępowaniu jurysdykcyjnym, że nie współpracował z T. B.. Również zatem i ta okoliczność potwierdza kwestionowaną przez skarżącego prawidłowość oceny wiarygodności zeznań F. K. dokonaną przez Sąd I instancji.

Ad.I.4.a.vi. Sąd Apelacyjny nie podziela stanowiska skarżącego, że ekspertyza projektów oskarżonego R. S. dokonana przez A. M. jest nieprzydatna do czynienia ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie. Skutku oczekiwanego przez skarżącego nie może przynieść odwoływanie się do stwierdzenia świadka, że wartość ocenianych projektów określił „z grubsza”, „mniej więcej”. Podkreślenia bowiem wymaga, że świadek wycenił przedłożone mu do opinii projekty na kwotę kilku tysięcy złotych, podczas gdy wynagrodzenie za wykonanie omawianej koncepcji wynikające z umowy pomiędzy spółką reprezentowaną przez oskarżonego R. S. (...), a spółką reprezentowaną przez oskarżoną I. S. (...) opiewała – czego skarżący nie kwestionuje - na kwotę 152.056,21 zł., z czego wynagrodzenie spółki (...) miało wynieść 125.000 zł, zaś pozostałych twórców koncepcji, tj. świadków: P. Ł. i P. J., odpowiednio 9.962,21 zł. i 17.094 zł. (k.3263-3264 akt sprawy) . Nie sposób zatem pozostając w zgodzie z zasadami logicznego rozumowania podzielić stanowisko skarżącego, że rozbieżność w wycenie wynikała tylko z różnic między stawkami stosowanymi na Uniwersytecie (...), gdzie pracuje świadek A. M., a stawkami wolnorynkowymi. Podkreślenia nadto wymaga, że wycena Technologii Biogazowni dokonana przez świadka wynikała w dużej mierze z uznania, że informacje zawarte w opracowaniu są wiedzą, którą można zaczerpnąć z internetu. Z tego również względu skutku oczekiwanego przez skarżącego nie może przynieść odwoływanie się ( nota bene całkowicie dowolne, niepoparte bowiem żadnym cennikiem) do stawek wolnorynkowych. Świadek podał – czego nie kwestionuje skarżący – że ma doświadczenie w tworzeniu tego typu opracowań i na tej podstawie uznał, że Technologia Biogazowni opracowana przez oskarżonego R. S. oraz świadków: P. Ł. i P. J. jest chaotyczna, niestaranna, zawiera informacje ogólnodostępne w internecie. Stwierdził brak wkładu własnego autorów, uznał pracę za wstępne opracowanie, a nie opis technologii produkcji biogazu, nieprzydatne do realizacji projektu badawczego. Z tych względów oszacował jej koszt na nieprzekraczający 3.000 zł. Opracowanie dotyczące Technologii Laboratorium ocenił natomiast jako celowe i poprawnie wykonane, przydatne do projektu badawczego, ale jego koszt na nieprzekraczający 4.000 zł. (k.3288-3293 akt sprawy). Doświadczenie świadka w opracowywaniu tego typu projektów oraz przedstawiona przez niego argumentacja pozwala na uznanie jego zeznań za w pełni wiarygodne. Podkreślenia wymaga, że skarżący w omawianym zarzucie nie zakwestionował stanowiska świadka, że Technologia Biogazowni została opracowana na podstawie informacji z internetu, bez wkładu własnego jej twórców. Oczywistym jest, że w takim wypadku wynagrodzenie winno być znacząco niższe niż od opracowania sporządzonego w oparciu o wiedzę własną jej autorów. Wskazać przy tym należy, że wynagrodzenie dla spółki oskarżonego R. S. wielokrotnie przekraczało wynagrodzenie pozostałych dwóch wskazanych autorów. Nie bez znaczenia pozostają również zeznania świadka P. Ł., który podał, że przygotowywał biznesplan dla oskarżonego i nie wykonywał później żadnych innych opracowań.

Dopiero po okazaniu mu opracowania z k.1445 nie wykluczył, że go robił. Nie zna jednak P. J., który owo opracowanie miał z nim robić. Wskazał również, że nie fakturował wszystkich prac, bo firma oskarżonego miała problemy finansowe (k.2957-2959 akt sprawy); zeznania te podtrzymał (k.4858 akt sprawy).

Ad.I.4.a.vii. Zarzut jest całkowicie chybiony. Zwłaszcza w kontekście jego podstawy, tj. obrazy art.7 kpk. Skoro bowiem sam skarżący stwierdza, że świadkowie: P. W., A. D. i M. K. (1) potwierdzili fakty bezsporne to nie sposób zarzucić Sądowi Okręgowemu, że uznając te zeznania za wiarygodne dokonał dowolnej, sprzecznej z dyrektywami określonymi w art.7 kpk ich oceny. Wbrew sugestiom skarżącego świadkowie ci nie dokonywali oceny opinii technicznej wydanej przez A. B., T. B. i F. K., a ich zeznania dotyczą kwestii, którymi zajmowali się w ramach obowiązków zawodowych. Opisali bowiem fakty związane z pozyskaniem dofinansowania przez oskarżonego R. S., okolicznościami związanymi z powzięciem przez pokrzywdzonego wątpliwości co do rzetelności wywiązywania się oskarżonego R. S. z warunków zawartej umowy oraz podjętych w związku z tym przez pokrzywdzonego działaniach. Przy czym świadek M. K. (1) jako kierownik ds. rozliczania projektów była członkiem zespołu kontrolującego, który udał się m.in. do domku jednorodzinnym w G. (1), gdzie było biuro i laboratorium w trakcie remontu i na teren stoczni (k.4999v akt sprawy).

Ad.I.4.a.viii. Z tożsamych względów jak w punkcie poprzednim (odnoszenie się do faktów związanych z pozyskaniem dofinansowania przez oskarżonego R. S., okolicznościami związanymi z powzięciem przez pokrzywdzonego wątpliwości co do rzetelności wywiązywania się oskarżonego R. S. z warunków zawartej umowy oraz podjętych w związku z tym przez pokrzywdzonego działaniach), chybiony jest również zarzut dotyczący zeznań świadka D. M.. I ten świadek bowiem był na miejscu kontroli i widział, że prace objęte refundacją nie zostały wykonane (k.5056v akt sprawy).

Ad.I.4.a.ix. Zarzut nie jest zasadny. Jest on również kolejnym przykładem multiplikowania zarzutów apelacyjnych przez skarżącego. Tożsamy w istocie zarzut skarżący podniósł już bowiem w pkt. 1a. omawianej apelacji. Jak już wyżej wskazano w niniejszym uzasadnieniu, nie ma racji skarżący twierdząc, że autorzy opinii technicznej, tj. A. B., T. B. i F. K. wzajemnie przerzucali się odpowiedzialnością za tę opinię. W niniejszym uzasadnieniu Sąd odwoławczy odnosił się już również do oceny owej opinii dokonanej przez M. H.. Odwołuje się zatem w tym miejscu do poczynionych tam rozważań nie dostrzegając potrzeby ponownego przytaczania ich w tym miejscu.

Ad.I.4.a.x. Zarzut nie jest zasadny. Podobnie jak przy ocenie ekspertyzy sporządzonej przez A. M. skarżący zdaje się nie zauważać głównego powodu takiej a nie innej wyceny ekspertyzy dotyczącej technologii biogazowni i procedury pracy laboratorium, tj. oceny, że oba opracowania – zdaniem biegłego M. K. - miały charakter odtwórczy, ogólnikowy, na poziomie studenta I roku. Pierwsze z nich nadto biegły ocenił jako krótkie, chaotyczne, oparte na wiedzy z internetu; drugie natomiast jako niewymagające wiedzy specjalistycznej i dużo czasu (k.4159-4164, 4894-4895 akt sprawy). Wobec powyższego skutku oczekiwanego przez skarżącego nie może przynieść odwoływanie się do dokonanej na zlecenie oskarżonego R. S. kosztów wyceny know – how dotyczącego biogazowni utylizacyjnej (k.3185-3209 akt sprawy), gdyż opracowanie przedłożone przez oskarżonego celem objęcia dofinansowaniem takich cech nie posiadało. Również i biegły M. K. odwołał się w tym zakresie do własnego doświadczenia, stąd zarzut obrazy art.200 § 2 pkt 5 kpk uznać należy za chybiony.

Ad.I.4.a.xi. Zarzut nie jest zasadny. Głównym argumentem skarżącego jest to, że biegła M. B. nie odniosła się w dokonanej wycenie do celów jakim wyceniane nieruchomości miał służyć. Podkreślenia bowiem wymaga, że biegła – czego skarżący nie kwestionuje – poza oględzinami nieruchomości, zbadaniem ich ksiąg wieczystych oraz cen wynajmu innych tego typu nieruchomości dysponowała również umowami najmu dotyczącymi wycenianych nieruchomości. Wynika z nich natomiast cel jakiemu miały służyć: umowa najmu lokalu na firmę oskarżonego zawarta z żoną oskarżonego (k.210-212 akt sprawy), umowy najmu pomiędzy dwiema firmami oskarżonego (k.213-214, k.215 akt sprawy).

Nie bez znaczenia – w ocenie Sądu odwoławczego – pozostaje również, że inwestycje jakie miały zostać poczynione na tych nieruchomościach w większości nie zostały poczynione, a zatem wskazanie na „specjalistyczne ich przeznaczenie” w odniesieniu do inkryminowanego czasu wydaje się być nadużyciem. Wskazać również godzi się na bardzo duże różnice pomiędzy stawkami czynszu najmu podanymi przez biegłą, a stawkami wskazanymi we wnioskach o realizację umowy dofinansowania. I tak działka przy ul. (...) w G. (1) to kwoty: 7.400 zł. przyjęta przez biegłą i 20.000 zł. zawarta w umowie najmu; lokal przy ul. (...) w G. (1) to kwoty: 4.300 zł. przyjęta przez biegłą i 7.600 zł. zawarta w umowie najmu; lokal przy ul. (...) w G. to kwoty: 8.320 zł. przyjęta przez biegłą i 15.600 zł. zawarta w umowie najmu plus czynsz inicjalny w wysokości 46.800 zł. Warto wskazać również na to, że i w tym przypadku stroną umowy była spółka oskarżonego R. S. reprezentowana przez jego żonę – oskarżoną I. S..