Sygn. akt II AKa 24/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 marca 2024 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA – Rafał Kaniok (spr.) Sędziowie: SA – Małgorzata Janicz SA – Ewa Jethon Protokolant: – Wiktoria Siporska przy udziale Prokuratora Ryszarda Rafalskiego po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2024 roku sprawy M. L. s. J. i K. , ur. (...) w W. oskarżonego z art. 53 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii z dnia 29 lipca 2005 r. w zw. z art. 65 § 1 k.k. na skutek apelacji, wniesio nej przez obrońcę oskarżonego i prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 15 czerwca 2021 roku sygn. akt V K 208/20 na podstawie art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 24/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 4
- CZĘŚĆ WSTĘPNA Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 15 marca 2021 r., w sprawie o sygn. akt V K 208/20 Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca oskarżonego M. L. ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść obrońcy ☒ na niekorzyść prokuratora ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji. ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
- Ustalenie faktów 2.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Wskazać oskarżonego. Wskazać fakt. Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód. Ławnik A. G. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia 22 września 2020 r. została skazana za czyn z art.178 a § 1 k.k. na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, wykonanie której warunkowo zawieszono na okres 1 (jednego) roku próby. Orzeczono także zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat oraz świadczenie pieniężne na cel społeczny. Wyrok stał się prawomocny w dniu 30.09.2020 r. 2.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Wskazać oskarżonego. Wskazać fakt. Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód. 2.
- Ocena dowodów 2.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Wskazać fakt Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu. Wyrok Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowiecki z dnia 22.09.2020 r. w sprawie II K 299/20 2.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Wskazać fakt Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu. . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny. W realiach procesowych przedmiotowej sprawy na etapie postępowania odwoławczego ujawniła się bezwzględna podstawa odwoławcza z art. 439§ 1 pkt 1 k.p.k., niedopuszczalne stało się zatem dalsze procedowanie w sprawie i rozpoznanie zarzutów apelacyjnych. Wniosek ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny lub niezasadny.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU Wskazać wszystkie okoliczności, które sąd uwzględnił z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów (art. 439 k.p.k., art. 440 k.p.k.). Stwierdzenie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności. Okoliczność wskazania prawomocnym wyrokiem skazującym za przestępstwo stała się znana po dniu wydania zaskarżonego wyroku, w toku postępowania międzyinstancyjnego.
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1 Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy. 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany. 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia Przyczyną uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie, było stwierdzenie w postępowaniu apelacyjnym bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., tj. udziału w składzie sądu, który wydał ten wyrok, osoby nieuprawnionej. ☒ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. Zgodnie z art. 439 § 1 k.p.k., niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia, sąd odwoławczy uchyla zaskarżone orzeczenie, jeżeli: - w wydaniu orzeczenia brała udział osoba nieuprawniona, niezdolna do orzekania, bądź podlegająca wyłączeniu na podstawie art. 40 k.p.k. Pozostałe wymienione w art. 439 k.p.k. bezwzględne powody uchylenia wyroku nie miały zastosowania w przedmiotowej sprawie. Z kolei z treści art. 166 § 1 ustawy z dnia 27.07.2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych wynika, że mandat ławnika wygasa w razie prawomocnego skazania za przestępstwo bądź wykroczenie, w tym również za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe. Rada gminy, która wybrała ławnika, stwierdza wygaśnięcie mandatu z tego powodu i informuje o tym prezesa właściwego sądu. Powyższy przepis o takim brzemieniu obowiązuje od dnia 7 października 2005 r. i nie łączy wygaśnięcia mandatu z pozbawieniem praw publicznych. Ustawodawca przewidział sytuacje, w których mandat ulega zakończeniu nie tylko po upływie kadencji, ale także przed czasem. Należy do nich unormowane w § 1 wygaśnięcie mandatu w razie prawomocnego skazania ławnika za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe. Nie ma przy tym znaczenia, czy sprawa toczyła się z oskarżenia publicznego, czy prywatnego. Podkreślić należy, iż omawiana regulacja dotyczy zaistnienia takiego zdarzenia w trakcie trwania kadencji, gdyż sytuacje, w których przesłanka negatywna zaistniała przed wyborem ławnika, a jedynie została ujawniona w trakcie sprawowania mandatu normuje art.
- W przypadku skazania ławnika wygaśnięcie jego mandatu następuje ex lege, a rada gminy, która daną osobę wybrała, jest zobligowana stwierdzi ten fakt stosowną uchwałą o charakterze deklaratoryjnym, a następnie poinformować o tym prezesa właściwego sądu (komentarz pod red. Hayduk-Hawrylak 2018). Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że jeden z członków składu orzekającego w sprawie Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 14 marca 2022 r., w sprawie V K 110/21 – ławnik A. G. została skazana prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia 22 września 2020 r. , w sprawie II K 299/20 za czyn z art. 178 a § 1 k.k. na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, wykonanie której warunkowo zawieszono na okres 1 (jednego) roku próby. Orzeczono także zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat oraz świadczenie pieniężne na cel społeczny. Wyrok stał się prawomocny w dniu 30.09.2020 r. Pomimo, że obecnie skazanie uległo zatarciu, to w czasie wydania zaskarżonego wyroku A. G. była osobą karaną za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Z treści art. 76 § 1 i 2 k.k. , art. 107 §6 k.k. wynika, że skazanie ulega zatarciu nie wcześniej niż przed wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem wykonania grzywny, środka karnego lub środka kompensacyjnego. Skoro wyrok uprawomocnił się w dniu 30 września 2020r., a środek karny zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczono na okres 3 lat, to do zatarcia skazania w przypadku A. G. doszło w dniu 30.09.2023 r. Zaskarżony wyrok natomiast został wydany w dniu 15 czerwca 2021 r. Zaistniała zatem bezwzględna przyczyny odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. (w wydaniu orzeczenia brała udział osoba nieuprawniona, nie będąca ławnikiem, gdyż jej mandat wygasł w dniu skazania z mocy prawa), co zostało ostatecznie potwierdzone Uchwałą Rady Miejskiej w Z. NR (...) z dnia 30 listopada 2023 r. o wygaśnięciu mandatu ławnika. Powyższe ustalenie skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego orzeczenia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Utrzymanie w mocy, uchylenie lub zmiana wyroku sądu pierwszej instancji wymaga wydania przez sąd odwoławczy orzeczenia w formie wyroku, stosownie do regulacji zawartej w art. 456 k.p.k. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia.
- Konieczność warunkowego umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i warunkowego umorzenia ze wskazaniem podstawy prawnej warunkowego umorzenia postępowania.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia. 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.
- Inne rozstrzygnięcia z wyroku Lp. Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku. Przytoczyć okoliczności.
- Koszty Procesu Wskazać oskarżonego. Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku. Przytoczyć okoliczności. Sąd Apelacyjny nie rozstrzygał o kosztach postępowania odwoławczego, gdyż sprawa będzie ponownie rozpoznawana w Sądzie Okręgowym, a żadna ze stron nie wniosła o zasądzenie wydatków.
- PODPIS Małgorzata Janicz Rafał Kaniok Ewa Jethon 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 15 czerwca 2021r., w sprawie o sygn. akt V K 208/20 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego adw. P. Z. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 15 czerwca 2021r., w sprawie o sygn. akt V K 208/20 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego adw. P. G. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 15 czerwca 2021r., w sprawie o sygn. akt V K 208/20 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 3 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego adw. K. P. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 15 czerwca 2021r., w sprawie o sygn. akt V K 208/20 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana