Sygn. akt: II AKa 264/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 października 2022 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący Sędzia SA Michał Marzec (spr.) Sędziowie SA Wojciech Paluch SO del. Maciej Dutkowski Protokolant Jolanta Stańczak przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej Katowice – Zachód w Katowicach Anety Paciorek po rozpoznaniu w dniu 26 października 2022 r. sprawy M. G. , s. R. i K., ur. (...) w K., oskarżonego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na skutek apelacji prokuratora i obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 21 marca 2022 roku, sygn. akt XVI K 176/21
- zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że z opisu czynu eliminuje słowa „które to obrażenia naruszyły czynności narządu ciała w/w pokrzywdzonego i rozstrój jego zdrowia na okres powyżej 7 dni w rozumieniu artykułu 157 § 1 k.k.”;
- w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
- zasądza od Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Katowicach) na rzecz adwokata A. J. – Kancelaria Adwokacka w K. kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych, w tym 23 % VAT, tytułem obrony z urzędu udzielonej oskarżonemu M. G. w postępowaniu odwoławczym;
- zwalnia oskarżonego M. G. od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego, obciążając nimi Skarb Państwa. SSO del. Maciej Dutkowski SSA Michał Marzec SSA Wojciech Paluch UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 264/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 21 marca 2022 roku XVI K 176/21 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.1.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.
- Ustalenie faktów 1.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.
- 1.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.
- 1.
- Ocena dowodów 1.1.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
- STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.
- zarzut błędu w ustaleniach faktycznych ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych jest, najogólniej mówiąc, usprawiedliwiony wtedy, gdy sąd orzekający narusza reguły rządzące swobodną oceną dowodów. Zarzut ten będzie więc zasadny zarówno wtedy, gdy sąd ustalił stan faktyczny w oderwaniu od zgromadzonych dowodów (tzw. błąd braku), jak i wtedy, gdy podstawą ustaleń faktycznych uczyniono wprawdzie wszystkie ujawnione w toku rozprawy dowody, lecz dokonano ich nieprawidłowej oceny z punktu widzenia zasad logiki, wskazań wiedzy czy doświadczenia życiowego (tzw. błąd dowolności). W niniejszej sprawie do takich błędów nie doszło. Sąd Okręgowy ustalił stan faktyczny w zakresie sprawstwa oskarżonego w oparciu o złożone w postępowaniu przygotowawczym zeznania bezpośrednich świadków - pokrzywdzonego R. R. i obecnej w mieszkaniu B. S. oraz opinie biegłego K. S.. Powodem uznania wyjaśnień oskarżonego za niewiarygodne, w tej części w której zaprzeczał zadaniu ciosów nożem, była ich sprzeczność ze wskazanym materiałem dowodowym. Podniesienie zatem w apelacji, iż wyjaśnienia oskarżonego winny być podstawa ustaleń faktycznych, bez kompleksowego odniesienia się do argumentacji Sądu Okręgowego powoduje, że apelację należy uznać za niedopuszczalną polemikę z prawidłowymi ustaleniami sądu I instancji. Wniosek, że apelacja nie odnosi się kompleksowo do ocen Sądu Okręgowego wynika z tego, że w ogóle pomija treść zeznań pokrzywdzonego, wskazującego oskarżonego jako sprawcę oraz podejmuje próbę podważenia wiarygodności zeznań B. S. wyłącznie poprzez okoliczności wynikające z opinii biegłej psycholog, które Sąd Okręgowy miał na uwadze i do których odniósł się w uzasadnieniu wyroku. Dla Sądu Okręgowego było wiadome, że B. S. ma obniżoną zdolność do zapamiętywania i odtwarzania treści zdarzeń, może przejawiać skłonności do konfabulacji i być podatna na manipulację. Te okoliczności przemawiały za tym, że jej pierwsze zeznania powinny być najbardziej zbliżone do rzeczywistości. Podstawowym powodem dania wiary właśnie tym pierwszym zeznaniom była ich zgodność z przebiegiem zdarzeń wynikającym z zeznań pokrzywdzonego. Choć apelacja dostrzega, ze z opinii biegłego S. wynika, że wykluczona jest możliwość zadania ciosów w plecy przez pokrzywdzonego samemu sobie, to jednak przechodzi nad tym do porządku dziennego, stawiając tezę, że pozostałe dwa ciosy nożem w klatkę piersiową mógł pokrzywdzony sam sobie zadać. Teza, że oskarżony najpierw otrzymał ciosy nożem w plecy, a potem sam siebie dwukrotnie ugodził w klatkę piersiową bądź na odwrót, jest na tyle niezgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, że trudno się bardziej szczegółowo do niej odnieść. Obrońca zupełnie pomija również tę okoliczność, że oskarżony w pierwszych swych wyjaśnieniach przyznał 4 krotne ugodzenie nożem pokrzywdzonego, a powody odwołania tych wyjaśnień nie można uznać za wiarygodne. Obowiązkiem sadu orzekającego, zgodnie z treścią art. 7 kpk, jest kierowanie się logiką i doświadczeniem życiowym przy ocenie dowodów. Powołane w apelacji „ugruntowane stanowisko doktryny” dotyczy sposobu gromadzenia poszlak i w niniejszej sprawie nie ma znaczenia, gdyż podstawą ustaleń były bezpośrednie dowody, a nie poszlaki. Wniosek Zmiana wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Skoro zarzut niezasadny, to wniosku nie można uwzględnić 3.
- zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Przepis art. 4 k.p.k. formułuje adresowaną do organów postępowania karnego zasadę obiektywizmu. Wskazany przepis zawiera, bowiem ogólną zasadę postępowania, nie nakazuje zaś ani nie zakazuje sądowi konkretnego sposobu procedowania. Wykazanie, że w toku postępowania odwoławczego doszło do naruszenia zasady obiektywizmu wymaga wskazania uchybień konkretnych przepisów służących realizacji tej zasady” /postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2008 r. II KK 275/07/. Dlatego obraza przepisów art. 4 k.p.k. nie może stanowić samoistnego zarzutu apelacyjnego. Treść apelacji wskazuje, że obrońca kwestionuje zasadność ocen dokonanych przez Sąd Okręgowy w oparciu o zasadę art. 7 kpk, lecz jak wyżej wskazano zarzut ten nie jest zasadny. Wniosek Zmiana wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Skoro zarzut niezasadny, to wniosku nie można uwzględnić
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.
- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.
- Przedmiot utrzymania w mocy Całość rozstrzygniuęcia Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Ustalenia faktyczne poczynione przez sąd I instancji są prawidłowe i mają oparcie w prawidłowo przeprowadzonym na rozprawie materiale dowodowym, którego ocena został dokonana bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów /art./ 7 kpk/, zasady prawdy materialnej /art. 2 § 2 kpk/, zasady obiektywizmu /art. 4 kpk/, zasady bezpośredniości /art. 410 kpk/. Kara została wymierzona w dolnej granicy zagrożenia i jest zbliżona do ustawowego minimum. Trudno zatem mówić o jej surowości w kontekście istniejących w sprawie okoliczności obciążających uwzględnionych przez Sąd Okręgowy. Z tych powodów zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy. 1.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.
- Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.
- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3 Skoro oskarżony nie może ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na majątku, z uwagi na brak możliwości finansowych, to należało go na mocy art. 624 § 1 kpk od ich ponoszenia zwolnić
- PODPIS 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja całość rozstrzygnięcia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana