Sygn. akt II AKa 435/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 sierpnia 2023 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny w składzie: Przewodnicząca: SSA Dorota Rostankowska (spr.) Sędziowie: SA Włodzimierz Brazewicz SA Dorota Wróblewska Protokolant: staż. Sławomir Dziurdź przy udziale prokuratora Rejonowej G. w G. del. do (...) Wydziału Zamiejscowego (...)w G. J. R. po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2023 r. sprawy skazanego S. G. s. M., ur. (...) w I. na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku łącznego Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 3 października 2022 r., sygn. akt III K 210/21 zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: pkt 2/ uzupełnia o orzeczenie opisane w pkt. 57 jego części wstępnej, z pkt 5/ eliminuje orzeczenie opisane w pkt. 57 jego części wstępnej; utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części; zasądza od Skarbu Państwa na rzecz r. pr. J. Ł., Kancelaria Radcy Prawnego w N. 413,28 (czterysta trzynaście złotych dwadzieścia osiem groszy) brutto tytułem zwrotu kosztów obrony z urzędu udzielonej skazanemu w postępowaniu odwoławczym; zwalnia skazanego od wydatków postępowania odwoławczego, którymi obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 435/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
(61), różnorodność pokrzywdzonych, odległy związek miejscowy, o czym świadczy różnorodność sądów orzekających (Sądy Rejonowe w: Lęborku, Ostrowcu Świętokrzyskim, Gorzowie Wielkopolskim, Siedlcach, Busku Zdroju, Pińczowie, Wschowie, Olkuszu, Iławie, Myślenicach, Ełku, Łęczycy, Zambrowie, Lesku, Złotowie, Szubinie, Inowrocławiu, Tarnowie, Goleniowie, Krakowie, Krośnie, Kraśniku, Łańcucie, Myszkowie, Chełmie, Grodzisku Wielkopolskim, Olsztynie, Nowym Targu, Wągrowcu, Słupsku, Nowym Sączu, Kołobrzegu, Bydgoszczy, Lipnie, Ostrowi Mazowieckiej, Toruniu, Żarach, Płońsku, Gdańsku, Kędzierzynie Koźlu, Zielonej Górze, Gnieźnie, Gryfinie, Rzeczowi, Lwówku Śląskim, Radomsku, Warszawie, Kościerzynie i Chodzieży), z drugiej zaś na bliskę tożsamość przedmiotową (na 61 wyroków objętych karami łącznymi w wyroku łącznym będącym przedmiotem apelacji, 60 dotyczy skazań za przestępstwa z art.286 § 1 kk oraz pozytywny przebieg procesu resocjalizacji w zakładzie karnym, w ocenie Sądu Apelacyjnego brak jest podstaw do wymierzenia kar łącznych w oparciu o zasadę absorbcji. Również wzgląd na prewencję indywidualną i generalną, o których mowa w art.85a kk, choć nie są to jedyne czynniki wpływające na wymiar kary łącznej (tak: wyrok Sądu Najwyższego z 2 lutego 2021r. w sprawie IV KK 426/20), przemawia za brakiem podstaw do orzeczenia łagodniejszych kar łącznych. Wysoki stopień demoralizacji skazanego nie pozwala na orzeczenie ich w niższym wymiarze. Sprzeciwia się temu również wzgląd na społeczne oddziaływanie kary. Kara łączna nie może bowiem stanowić instytucji premiującej sprawców, którzy wielokrotnie dopuszczali się przestępstw, gdyż stałoby to w oczywistej sprzeczności z funkcją prewencyjną kary zarówno w jej wymiarze indywidualnym, jak i ogólnym. W ocenie Sądu Apelacyjnego orzeczone wobec skazanego w zaskarżonym orzeczeniu kary łączne są rażąco niewspółmiernie łagodne. Uchybienie to jednak nie mogło zostać sanowane w toku kontroli instancyjnej, gdyż nie została wywiedziona apelacja na niekorzyść skazanego. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art.434 § 1 pkt 2 kpk Sąd odwoławczy może orzec na niekorzyść oskarżonego co do zasady tylko w granicach zaskarżenia. Wobec powyższego Sąd Apelacyjny nie mógł orzec kar łącznych wyższych niż orzeczone przez Sąd Okręgowy, choć w jego ocenie, biorąc pod uwagę sądowe dyrektywy wymiaru kary łącznej, kary łączne wymierzone wobec skazanego im odpowiadające winny być wyższe. Gdyby nie zastosowanie instytucji kary łącznej skazany przebywałby w zakładach karnych do 2039 roku, a zatem jeszcze blisko 16 lat. Biorąc pod uwagę wymiary kar jednostkowych pozbawienia wolności połączonych węzłem kary łącznej w pkt. 2 zaskarżonego wyroku z uwzględnieniem zmiany dokonanej przez Sąd odwoławczy, górna granica kary łącznej to 15 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności. Nie sposób zatem żadną miarą uznać, że kara 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności jest karą rażąco niewspółmiernie surową; wręcz przeciwnie jest rażąco łagodna, czego jednak – z przyczyn wskazanych wyżej – nie można było skorygować w toku kontroli instancyjnej. Rażąca łagodność kary łącznej pozbawienia wolności jeszcze bardziej jest dostrzegalna w pkt 4 zaskarżonego orzeczenia, gdzie orzeczona kara nieznacznie jedynie przekracza karę minimalną jaka mogła zostać orzeczona (orzeczono karę roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności przy karze minimalnej rok i 2 miesiące pozbawienia wolności); w tym przypadku Sąd mógł orzec karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 13 lat i 8 miesięcy. Pobodnie rzecz się ma w przypadku kary łącznej grzywny, która jedynie nieznacznie (o 100 stawek dziennych) przekracza dolną jej granicę przy górnej przekraczającej wymiar orzeczonej o 450 stawek dziennych. Reasumując zatem, zarzut rażącej surowości kar łącznych wymierzonych w przedmiotowej sprawie uznać należy za całkowicie chybiony. Wnioski zmiana zaskarżonego wyroku poprzez połączenie kar na zasadzie pełnej absorpcji; zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skazanej z urzędu, albowiem nie zostały one uiszczone w całości ani w części. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Ad.
- Niezasadność zarzutu apelacyjnego w tym zakresie. Ad.
- Zasadność postulatu w zakresie zasądzenia kosztów obrony z urzędu udzielonej skazanemu w postępowaniu odwoławczym. Nie jest to jednak wniosek apelacyjny, gdyż nie odnosi się do wyroku Sądu I instancji, a dotyczy stricte postępowania odwoławczego. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
- Nie dotyczy Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności Nie dotyczy ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok poza częścią zmienioną. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Niezasadność zarzutu apelacyjnego w tym zakresie, brak przesłanek z art.439 § 1 kpk i art.440 kpk. 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot i zakres zmiany
- pkt 2 – objęcie węzłem kary łącznej wyroku wymienionego w pkt. 57 części wstępnej zaskarżonego wyroku.
- pkt 5 – wyeliminowanie wyroku wymienionego w pkt. 57 części wstępnej zaskarżonego wyroku. Zwięźle o powodach zmiany Ad.
- Czyn wymieniony w pkt 57 części wstępnej zaskarżonego wyroku został popełniony 6 listopada 2015r., a zatem zanim zapadł pierwszy z wyroków wymienionych w pkt. 2 wyroku łącznego (5 lipca 2017r.). Ad.
- Konsekwencja zmiany opisanej w pkt.
- Skoro wyrok wymieniony w pkt 57 części wstępnej zaskarżonego wyroku łącznego został objęty węzłem kary łącznej, postępowanie co do połączenia kary w nim orzeczonej nie może podlegać umorzeniu. 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- Nie dotyczy ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Nie dotyczy 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Nie dotyczy 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia Nie dotyczy 4.
- Nie dotyczy ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Nie dotyczy 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Nie dotyczy 5.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III. Sąd Apelacyjny zasądził na rzecz obrońcy koszty obrony z urzędu wraz z podatkiem VAT albowiem koszty nie zostały uiszczone w całości, ani w części, złożono stosowny wniosek, zaś obrońca jest płatnikiem tego podatku. Podstawę rozstrzygnięcia stanowią § 2 pkt 1, § 4 ust. 1, § 17 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu w zw. z § 11 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Sąd Apelacyjny w całości popiera w tym zakresie stanowiska zawarte w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego. Sąd Apelacyjny akceptuje przy tym te stanowiska sądów powszechnych i Sądu Najwyższego wskazujące, że opłaty w ten sposób określone powinny zostać dodatkowo powiększone o stawkę podatku VAT. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności IV. O wydatkach postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny orzekł na mocy art.626 § 1 kpk w zw. z art.624 kpk i zwolnił skazanego od obowiązku ich ponoszenia obciążając nimi Skarb Państwa. Uznał bowiem, że w jego aktualnej sytuacji finansowej i w perspektywie odbycia wymierzonych kar łącznych obciążanie go nimi stanowiłoby dla niego nadmierną uciążliwość. PODPISy 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika
- Podmiot wnoszący apelację Obrońca skazanego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja kara 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana