← Polska

II AKzw 979/23

Sygn. akt II AKzw 979/23 POSTANOWIENIE Dnia 5 września 2023 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: Sędzia Robert Pelewicz (del.) Protokolant: Luiza Borończyk-Sac

§ 1pkt 2 k.k.w.

w zw. z art. 67 § 1 k.k.w. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że orzeczenie wobec skazanego „kary mieszanej" na podstawie art. 37b k.k. wskazuje na konieczność odbycia kary pozbawienia wolności w warunkach zakładu karnego, a zezwolenie na odbycie tej kary w warunkach systemu dozoru elektronicznego, musi być wyjątkowe, uzasadnione szczególnymi okolicznościami; podczas gdy: kara pozbawienia wolności w ramach tzw. „kary mieszanej", stanowi karę pozbawienia wolności o której mowa w art. 67 § 1 k.k.w. i przepis ten nie różnicuje celów kary pozbawienia wolności w zależności od tego, czy kara ta została orzeczona na podstawie ar. 37b k.k. - zatem lege non distinguente, przesłanki zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w warunkach dozoru elektronicznego oraz cele kary pozbawienia wolności są analogiczne dla „każdej" kary pozbawienia wolności; natomiast stawianie przez Sąd I instancji wymogu spełnienia dodatkowej przesłanki w postaci „wyjątkowości", stanowi wykładnię contra legem i narusza funkcje gwarancyjne prawa karnego (represyjnego); uwzględniając historyczne brzmienie regulacji należy przyjąć, że aktualne brzmienie art. 431a § 1 pkt 2 k.k.w. wskazuje na zasadę udzielania (pozytywnego rozstrzygnięcia) skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawień a wolności w systemie dozoru elektronicznego; w ramach przesłanki z art. 431a § 1 pkt 2 k.k.w. irrelewantnym jest, czy cele kary pozbawienia wolności zostaną osiągnięte w ramach wykonywania tej kary w systemie penitencjarnym czy systemie dozoru elektronicznego bowiem przesłanka ta statuuje kryterium negatywne (przeszkodę) w postaci szczególnych względów wskazujących, że w razie odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie zostałyby osiągnięte cele kary, w związku z czym nie ma znaczenia, czy cele te zostałyby (również) osiągnięte w przypadku odbywania kary w zakładzie karnym; obrazę przepisów prawa materialnego w postaci art. 431a § 1 pkt 2 k.k.w. w zw. z art. 67 § 1 k.k.w. poprzez błędne zastosowanie polegające na odmowie udzielenia skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, w sytuacji gdy: jak wskazał Sąd I instancji, Skazany spełnia wszystkie warunki formalne do ubiegania się o zastosowanie wobec niego elektronicznego systemu wykonywania kar; brak jest okoliczności wskazujących na to, aby w razie odbycia przez skazanego kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie zostały osiągnięte cele tej kary lub okoliczności wskazujących na wysoki stopień demoralizacji, gdyż: 1/ Sąd I instancji nie wskazał żadnej okoliczności faktycznej, która wpływałaby negatywnie na ocenę prognozy kryminologiczno-społecznej skazanego; 2/ skazany od kilkunastu miesięcy mieszka w D. (...) i bez zgody księdza biskupa nie może opuszczać tego miejsca (kara kanoniczna spełnia charakter izolacyjny); dlatego odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, będzie wystarczające do osiągnięcia celów zapobiegawczych i wychowawczych, gdyż skazany nadal będzie odizolowany, co uniemożliwi mu działanie na szkodę członków społeczeństwa, obowiązek przebywania w zamkniętym ośrodku stanowi daleko idącą dolegliwość prawnokarną, która wzbudza w skazanym poczucie odpowiedzialności za popełniony czyn oraz potrzebę przestrzegania porządku prawnego, skazany jako kapłan będzie mógł sprawować Eucharystię (wykonywać swoją „pracę”), a także wykonywać pracę społecznie użyteczną opiekując się nad chorymi kapłanami przebywającymi w ośrodku; 3/ skazany jest księdzem katolickim i z wyjątkiem sytuacji objętej wyrokiem nigdy nie popadał w konflikt z prawem, prowadził przykładne i spokojne życie kapłańskie sprawując funkcję kapelana w szpitalach i hospicjach - zatem skazany nie jest osobą zdemoralizowaną; 4/ odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego nie uniemożliwi osiągnięcia celów ogólnoprewencyjnych kary, bowiem w rzeczywistości zostały one już osiągnięte - ze względu na funkcję jaką sprawował skazany oraz szacunek jakim był otaczany, już samo orzeczenie wobec niego kary pozbawienia wolności spełniało cele dyrektywy prewencji generalnej; Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez udzielenie skazanemu K. K.

(1)zezwolenia na odbycie poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego kary zasadniczej 3 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej z dnia 17 sierpnia 2022 r., sygn. akt II K 415/21, zmienionego w zakresie wymiaru kary wyroki em Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt IV Ka 1750/22, ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia wniosku o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd Apelacyjny stwierdził, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie w zakresie, w którym domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. W pierwszej kolejności trzeba wskazać, iż jurydyczne konsekwencje semantycznej konstrukcji/sformułowania „odbywaniu kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie stoją na przeszkodzie szczególne względy wskazujące, że w razie odbycia kary w tym systemie nie zostaną osiągnięte cele kary”, nie oznaczają dowolności orzekania sądu penitencjarnego (komisji penitencjarnej w związku z treścią art. 43lla § 1 pkt 3 k.k.w.) w przedmiocie udzielania skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego (zob. R. Pelewicz [w:] Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, red. T. Przesławski, W. Sych, LEX/el. 2023, teza 4 do art.

). Kreują obowiązek każdorazowego ustalenia, czy odbywaniu kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie stoją na przeszkodzie szczególne względy wskazujące, że w razie odbycia kary w tym systemie nie zostaną osiągnięte cele kary (obowiązek orzeczenia w zgodzie z art. 7 k.p.k. i art. 92 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w.). Powyższe rozważania implikują konstatację, że gdy spełnione są wszystkie przesłanki określone w art.

k.k.w., umożliwiające udzielenie zezwolenia skazanemu na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, a sąd penitencjarny pomimo tego odmawia takiego zwolnienia, to obowiązany jest dokładnie uzasadnić swoje negatywne stanowisko. Mając bowiem na uwadze gwarancyjny charakter normatywów prawa karnego wykonawczego, trzeba przyjąć, że treść art.

§ 1pkt 2 k.k.w.

(w wersji obowiązującej od 1.01.2023 r.), zwłaszcza przy uwzględnieniu historycznych korelacji semantycznych uwarunkowań art.

§ 1pkt 2 k.k.w.

i nowego art. 43lla § 1 pkt 3 k.k.w., wprowadza zasadę udzielania (pozytywnego rozstrzygnięcia) skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego (oczywiście przy spełnieniu wszystkich pozostałych przesłanek art.

§ 1i 6 k.k.w.). Nie ulega wątpliwości, że wniosek skazanego K. K.

(1)o udzielenie mu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego został złożony do Sądu Okręgowego w dniu 5 stycznia 2023 r., a w konsekwencji odmowa udzielenia skazanemu zezwolenia na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy sąd penitencjarny wykaże, iż odbywaniu kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego stoją na przeszkodzie szczególne względy, wskazujące, że w razie odbycia kary w tym systemie nie zostaną osiągnięte cele kary. Przedstawione rozważania mają także zastosowanie do kary pozbawienia wolności orzeczonej w warunkach art. 37b k.k. Tymczasem Sąd Okręgowy nie odnosi się do przedstawionego wyżej kontekstu normatywnego, a jedynie prowadzi rozważania w kontekście zasadności i słuszności orzeczonej wobec skazanego K. K.
(1)kary 3 miesięcy pozbawienia wolności. Tak więc całkowicie pomija, że skoro system dozoru elektronicznego jest jedną z form kary pozbawienia wolności, to przepisy prawa w tym zakresie ściśle określają przesłanki stosowania tej formy wykonania kary pozbawienia wolności i nie do pogodzenia z funkcją gwarancyjną prawa karnego wykonawczego jest sytuacja, gdy sąd samodzielnie – wbrew normatywnym obowiązkom – wymagał spełnienia dodatkowych przesłanek dla udzielenia zgody na wykonanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Dlatego w realiach rozpoznawanej sprawy, dokonując oceny przesłanki z art.

§ 1

pkt 2 k.k.w., irrelewantne jest czy cele kary pozbawienia wolności zostaną osiągnięte w ramach wykonywania tej kary w systemie penitencjarnym, czy też w systemie dozoru elektronicznego. Wspomniana przesłanka statuuje kryterium negatywne (przeszkodę) w postaci szczególnych względów, że w razie odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie zostałyby osiągnięte cele kary. Słusznie więc zażalenie obrońcy skazanego podnosi, że w związku z tym nie ma znaczenia, czy cele te zostałyby (również) osiągnięte w przypadku odbywania kary w zakładzie karnym. W ramach ponownego rozpoznania sprawy, obowiązkiem Sądu Okręgowego będzie dokonanie analizy sytuacji procesowej skazanego K. K.

(1)w kontekście przedstawionych przez Sąd Apelacyjny rozwiązań normatywnych, jak również w kontekście słusznych zarzutów zażalenia. Z tych wszystkich względów postanowiono jak na wstępie.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.