Sygn. akt II K 385/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2023 roku Sąd Rejonowy w Skierniewicach, II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Asesor sądowy Marcin Brzezowski Protokolant: Małgorzata Minda i Andżelika Mrówczyńska w obecności oskarżyciela posiłkowego Instytutu (...) w S. po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 9 listopada 2023 roku i 7 grudnia 2023 roku sprawy T. W. , syna M. i G. z domu M., urodzonego (...) w G., oskarżonego o to, że w okresie od 27 lutego 2023 roku do 28 marca 2023 roku za pośrednictwem sieci Internet co ujawniono w S. w woj (...), oferował do sprzedaży sadzonki truskawki odmiany grandarosa w cenie 50 złotych bez wymaganej licencji działając na szkodę Instytutu (...) w S. tj. o czyn z art. 37 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin I. uniewinnia oskarżonego T. W. od popełnienia zarzucanego mu czynu; II. zasądza od Skarby Państwa na rzecz T. W. kwotę 1 008 (tysiąc osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów poniesionych w związku z ustanowieniem w sprawie obrońcy; III. obciąża Skarb Państwa kosztami procesu. UZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt II K 385/23 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. 1. USTALENIE FAKTÓW Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) - T. W. w okresie od 27 lutego 2023 roku do 28 marca 2023 roku za pośrednictwem sieci Internet co ujawniono w S. w woj (...), oferował do sprzedaży sadzonki truskawki odmiany grandarosa w cenie 50 złotych bez wymaganej licencji działając na szkodę Instytutu (...) w S. tj. czyn z art. 37 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty Przed dniem 27 lutego 2023 roku T. W. nabył sadzonki truskawek na rynku w celem posadzenia ich na swoim polu. Sadzonki nabył od sprzedawcy indywidualnego, nie był to podmiot zorganizowany, lecz samodzielna działalność rolnika na lokalnym rynku. Sprzedawca wskazał T. W., że są to truskawki (...). Przed zakupem sadzonek T. W. zwracał uwagę na wygląd sadzonki, a nie miała dla niego znaczenia nazwa handlowa, której używał sprzedawca. Kupował je celem posadzenia, a następnie sprzedaży swoich zbiorów z sadzonek na skup. Wyjaśnienia oskarżonego T. W. 96, 188 i 200 Po posadzeniu sadzonek T. W. pozostało około 50 sadzonek, które chciał sprzedać na portalu ogłoszeniowym (...). Ogłoszenie zostało wstawione na portal (...) po dniu 27 lutego 2023 roku i było widoczne do dnia 28 marca 2023 roku. Zostało umieszczone z konta zarejestrowanego na dane żony T. M., a w ogłoszeniu wskazany był jego numer telefonu. T. W. korzysta z kilku kont na (...) celem skorzystania z możliwości umieszczania kilku pierwszych na danym profilu ogłoszeń bez ponoszenia dodatkowych opłat. Wyjaśnienia oskarżonego T. W. 96, 188 i 200 Zrzut ekranu strony z ogłoszeniem 15 W ogłoszeniu na portalu (...) T. W. wskazał w tytule ogłoszenia „Sadzonki truskawek duże korzenie” za cenę 50 złotych. W opisie ogłoszenia wskazano „Sprzedam sadzonki truskawek G. azja maliwna piękne duże korzenie więcej informacji na telefon” Wyjaśnienia oskarżonego T. W. 96, 188 i 200 Zrzut ekranu strony z ogłoszeniem 15 T. W. użył w ogłoszeniu nazwy (...) z uwagi na taką nazwę użytą przez sprzedawcę, od którego kupił sadzonki. Użyte w opisie określenia „azja maliwna” zostały przez niego użyte jako zachęta dla kupujących. W ocenie T. W. odmiany z A. cieszą się popularnością. T. W. nie wiedział, czy oferowane sadzonki mają związek z odmianami azjatyckimi. Nie wiedział również, że odmiana o podobnej nazwie do użytej przez niego – G., jest własnością Instytutu (...). Wyjaśnienia oskarżonego T. W. 96, 188 i 200 Zrzut ekranu strony z ogłoszeniem 15 T. W. nie sprzedał żadnej z sadzonek. Wszystkie uległy zniszczeniu i nie zostały zabezpieczone i poddane oględzinom przez inne osoby. Zdjęcie umieszczone przy ogłoszeniu nie były zdjęciami sadzonek wystawionych do sprzedaży. Było to zdjęcie pobrane z Internetu. Wyjaśnienia oskarżonego T. W. 96, 188 i 200 Instytut (...) w S. jest hodowcą i właścicielem odmiany truskawki G.. Truskawka G. objęta jest Wspólnotowym Prawem do Odmiany na mocy decyzji Wspólnotowego (...) Odmiany (...) w A. z dnia 23 lutego 2015 roku na okres do dnia 31 grudnia 2040 roku. Świadectwo przyznania Wspólnotowego Prawa do Odmiany 13 Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) - T. W. w okresie od 27 lutego 2023 roku do 28 marca 2023 roku za pośrednictwem sieci Internet co ujawniono w S. w woj (...), oferował do sprzedaży sadzonki truskawki odmiany grandarosa w cenie 50 złotych bez wymaganej licencji działając na szkodę Instytutu (...) w S. tj. czyn z art. 37 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty Naruszenie wyłącznego prawa do odmiany poprzez oferowanie do sprzedaży sadzonek truskawek oznaczając je jako odmiana (...). Wyjaśnienia oskarżonego T. W. 96, 188 i 200 Zrzut ekranu strony z ogłoszeniem 15 Oznaczanie nazwą odmiany chronionej wyłącznym prawem materiał siewny lub materiał ze zbioru innej lub nieznanej odmiany. Wyjaśnienia oskarżonego T. W. 96, 188 i 200 Zrzut ekranu strony z ogłoszeniem 15 2. OCena DOWOdów 2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu - Wyjaśnienia oskarżonego T. W. Wyjaśnienia oskarżonego zostały ocenione jako wiarygodne. Nie ujawniono żadnych okoliczności, które nakazywałyby nie dać oskarżonemu wiary. Wyjaśnienia korespondują z pozostałym materiałem dowodowym. Jako wiarygodne oceniono jego wyjaśnienia w zakresie w jakim wskazywał, że sadzonki kupił na rynku od rolnika. Jego wyjaśnienia w tym zakresie nie zostały podważone przez żaden dowód. Oskarżony nie miał żadnego interesu aby wskazywać, że sprzedawca był rolnikiem indywidualny. Za wiarygodne uznano także wyjaśnienia oskarżonego w zakresie w jakim wskazywał, że sprzedający mu sadzonki posłużył się nazwą G. – żaden inny dowód nie wykazał niewiarygodności jego wyjaśnień. Wyjaśnienia w tym zakresie pozostają także w zgodzie z zasadami logiki – oskarżony wskazywał, że nabywając truskawki kierował się wyglądem sadzonek, a nie ich gatunkiem – co znajduje potwierdzenie w celu w jakim je nabywał – własnego zasadzenia i następnie oddania na skup, a jak wskazał sam oskarżony i na co wskazują zasady doświadczenia życiowego – przy skupie truskawek przedsiębiorca nie jest zainteresowany gatunkiem truskawki, a ilością i jakością – z uwagi na masowość zakupu i wykorzystania przetwórczego. Za wiarygodne uznano także jego wyjaśnienia w zakresie w jakim wskazywał, że nie miał świadomości że narusza prawo do odmiany truskawki (...) – nie wiedząc, że istnieje truskawka tego rodzaju. Całokształt materiału dowodowego wskazuje, że oskarżony traktował nazwę (...) jako nazwę handlową nie łącząc jej z odmianą (...) – ta druga odmiana była dla niego obojętna. Wyjaśnienia w tym zakresie znajdują potwierdzenie w zasadach logiki i doświadczenia życiowego. Oskarżony nie posługiwał się nazwą (...) lecz (...), wprost wskazując, że takiej nazwy użyła osoba od której kupił sadzonki. Gdyby miał świadomość odmiany G. – tą nazwą by się posłużył. Zasady logiki wskazują, że świadomość certyfikowanej odmiany stanowiłaby atrakcyjność dla oskarżonego wymagającą podkreślenia w ogłoszeniu, a nie odwrotnie – przekształcenia nazwy. Nieświadomość wskazywana przez oskarżonego w wyjaśnieniach koresponduje także z treścią ogłoszenia – gdyby oskarżony był świadomy znaczenia słowa „G./G.” posłużyłby się nim w samym tytule ogłoszenia, chcąc posłużyć się nazwą odmiany licencjonowanej. Tymczasem oskarżony słowa (...) użył w mniej widocznym miejscu ogłoszenia, w opisie, ponadto zestawiając je z innymi (wzajemnie ze sobą sprzecznymi) określeniami odnoszącymi się do pochodzenia sadzonek. Po drugie o wiarygodności wyjaśnień co do braku świadomości oskarżonego co do istnienia odmiany (...) i umyślnym posługiwaniem się tą nazwą, świadczy także to, że w opisie oferty sprzedaży nie używał wyłącznie słowa (...), co wskazywałoby że istotnie wprowadza w błąd co do nazwy odmiany jawnie wskazując, że chce wywołać wrażenia, że sprzedaje odmianę objętą ochroną, lecz wskazywał w ogłoszeniu obok słowa (...) określenia „azja maliwna” co wskazuje, że wiarygodne są jego wyjaśnienia w których wskazywał, że nie miał świadomości naruszenia prawa do odmiany a posłużył się nazwą która nie znaczyła dla niego licencjonowanej nazwy oraz dodatkowo określeń które kojarzył jako „popularne” w branży odmian truskawek. Jego wyjaśnienia w tym zakresie odpowiadają zasadom logiki. Gdyby bowiem działał umyślnie posługując się odmianą (...) – Polską odmianą stworzoną przez polski instytut naukowo badawczy - to posłużyłby się określeniem (...) co jednoznacznie manifestowałoby wolę posługiwania się nazwą odmiany polskiej, do której wyłączne prawo ma Instytut (...) w S.. Skoro jednak posłużył się nazwami zupełnie pozostającymi w sprzeczności co do desygnatów (G./G. i A. M.) wskazuje, że w sferze jego woli nie istniał element umyślności posługiwania się nazwą chronioną. Oskarżony nie mógł bowiem swoją świadomością chcieć posłużyć się w celu wprowadzenia w błąd innych osób określeniami, które jednocześnie wskazywałyby że sadzonki stanowią gatunek polski, jak i azjatycki. Jego działania w tym zakresie opisane przez niego w wyjaśnieniach są wiarygodne – oskarżony nieprzemyślanie użył określeń jemu znanych, niewiążąca ich z jakimkolwiek gatunkiem chronionych sadzonek truskawek – chcąc wyłącznie „ubarwić” przymiotami swojego ogłoszenie. Tak ocenione wyjaśnienia w kontekście zebranego materiału dowodowego, jak również zasad doświadczenia życiowego i logiki zasługiwały na przyznanie przymiotu wiarygodności. Zeznania świadka J. K. Świadek jest pracownikiem pokrzywdzonego. Jej zeznania zostały uznane za wiarygodne. Nie ujawniły się żadne okoliczności, które nakazywałyby kwestionować wiarygodność świadka. W swoich zeznaniach dostarczyła danych pozwalających ustalić fakt sposobu wykrycia czynu oraz tego, że pokrzywdzony posiada wyłączne prawo do odmiany truskawki (...). Jej zeznania w powyższym zakresie korespondują z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Zrzut ekranu ogłoszenia na portalu (...) Dowód został uznany za wiarygodny. Nie ujawniły się żadne okoliczności, które nakazywałyby uznać dowód za niewiarygodny. Nie był on kwestionowany przez żadną ze stron postępowania, w pełni korespondował z wyjaśnieniami oskarżonego. Wszystkie pozostałe dowody zgromadzone w sprawie o charakterze nieosobowym a niewymienione w sposób indywidualny Wszystkie pozostałe dowody o charakterze nieosobowym, niewymienione w sposób indywidualny zostały uznane za wiarygodne. Nie budziły one wątpliwości Sądu jak również nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania. 2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu - - - 3. PODSTAWA PRAWNA WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Oskarżony ☐ 3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej ☐ 3.3. Warunkowe umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania ☐ 3.4. Umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania ☒ 3.5. Uniewinnienie T. W. Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia Zgodnie z treścią art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia. Natomiast art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. stanowi, że nie wszczyna się postępowania a wszczęte umarza gdy czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego albo ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia przestępstwa. Jak stanowi natomiast art. 414 § 1 k.p.k. w razie stwierdzenia po rozpoczęciu przewodu sądowego okoliczności wyłączającej ściganie lub danych przemawiających za warunkowym umorzeniem postępowania, sąd wyrokiem umarza postępowanie albo umarza je warunkowo. Jednakże w razie stwierdzenia okoliczności wymienionych w art. 17 § 1 pkt 1 i 2 sąd wydaje wyrok uniewinniający, chyba że sprawca w chwili czynu był niepoczytalny. W przedmiotowej sprawie materiał dowodowy i ustalony na jego podstawie stan faktyczny nie pozwalały stwierdzić, że oskarżony swoim czynem wypełnił znamiona zarzucanego mu przestępstwa, tak z kwalifikacji przyjętej w akcie oskarżenia, jak i kwalifikacji z art. 37 pkt 2 ustawy o ochronie prawnej odmian roślin. Zgodnie z art. 37 pkt 1 ustawy o ochronie prawnej odmian roślin kto narusza wyłączne prawo do odmiany podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Wyłączne prawo do odmiany, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o ochronie prawnej odmian roślin, oznacza prawo hodowcy do ochrony wyhodowanej albo odkrytej i wyprowadzonej odmiany, a także do zarobkowego korzystania z niej (M. Kulik, Komentarz do niektórych przepisów ustawy o ochronie prawnej odmian roślin, [w:] Pozakodeksowe przestępstwa przeciwko zasobom przyrody i środowisku. Komentarz. LEX). Natomiast art. 21 ustawy o ochronie prawnej odmian roślin stanowi, że wyłączne prawo do odmiany obejmuje wytwarzanie lub rozmnażanie, przygotowanie do rozmnażania, oferowanie do sprzedaży, sprzedaż lub inne formy zbywania, eksport, import, przechowywanie materiału siewnego odmiany chronionej a także podejmowanie tego zachowania (art. 22 ust. 1 ustawy) w stosunku do: 1) materiału ze zbioru lub produktów wytworzonych bezpośrednio z tego materiału, jeżeli hodowca nie miał możliwości wykonywania wyłącznego prawa w odniesieniu do materiału siewnego odmiany chronionej; 2) materiału siewnego roślin ozdobnych i sadowniczych, jeżeli jest on ponownie używany w celach zarobkowych jako:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.