1.Sygn. akt II Ka 17/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 kwietnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Krośnie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Paweł Gonet Protokolant: sekr. sądowy Izabela Jakubczyk przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Krośnie - Pawła Marcinkowskiego po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2024 roku w Krośnie sprawy M. N. syna R. i B. urodzonego (...) w D. oskarżonego o przestępstwo z art. 157 § 4 kk. w zw. z art. 157 §2 kk. na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego i oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 13 listopada 2023 roku, sygn. akt II K 389/23 I. utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy, II. zasądza od oskarżonego M. N. na rzecz Skarbu Państwa koszty procesu za postępowanie odwoławcze, w tym i opłatę za II instancję w kwocie 60 zł /sześćdziesiąt złotych/, III. zasądza od oskarżonego M. N. na rzecz oskarżycielki posiłkowej A. N. kwotę 840 zł /osiemset czterdzieści złotych/ , tytułem zwrotu kosztów związanych z jej zastępstwem procesowym w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 17/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 1.CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 13 listopada 2023r., sygn. akt II K 389/23 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.1.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.
- Ustalenie faktów 1.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.
- 1.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.
- 1.
- Ocena dowodów 1.1.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 1.STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.
- Oskarżyciel publiczny zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a polegający na przyjęciu, że wina i społeczna szkodliwość czynu popełnionego przez oskarżonego nie są znaczne, co miało wpływ na treść orzeczenia w ten sposób, że doprowadziło do wydania wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne, podczas gdy właściwa ocena zachowania oskarżonego i jego sposobu działania, w tym w szczególności stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości czynu przez niego popełnionego nie uzasadnia zastosowania wobec niego instytucji warunkowego umorzenia postępowania, co powoduje, że wyrok wydany w sprawie nie spełnia funkcji w zakresie prewencji generalnej i indywidualnej oraz pozostałych dyrektyw przewidzianych w art. 53 k.k. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku mający wpływ na jego treść należało uznać za niezasadny. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania. Zarzut ten nie może jednak sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku, lecz do wykazania, jakich mianowicie konkretnych uchybień w zakresie logicznego rozumowania dopuścił się sąd w ocenie zebranego materiału dowodowego. /wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2023r., sygn. akt VIII AKa 205/23/. Mając na uwadze zebrane w sprawie dowody w postaci zeznań świadków, opinii biegłych, wszelkiej dokumentacji medycznej, informacji o oskarżonym wraz z kartą karną, nie sposób zgodzić się z twierdzeniami oskarżyciela publicznego, iż Sąd Rejonowy błędnie ustalił stan faktyczny i ocenił dowody, co doprowadziło do błędnego uznania, że cele kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz cele zapobiegawcze zostaną osiągnięte przez warunkowe umorzenie postępowania. Całokształt zgromadzonych dowodów wykazuje, że rozumowanie Sądu było logiczne i w pełni pozwalające na przypisanie oskarżonemu popełnienia zarzucanego mu przestępstwa oraz zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania na okres próby 2 lat. Swoje stanowisko Sąd I Instancji właściwie uzasadnił, przywołując okoliczności popełnionego przestępstwa, które nie budzą wątpliwości, relacje pomiędzy byłymi małżonkami, oraz okoliczności dotyczące oskarżonego poprzez jego uprzednią niekaralność, dotychczasowy sposób życia, a Sąd Odwoławczy je w pełni podziela. Materiał dowodowy jest jasny, pełny, nie dostrzeżono w nim braków i dowolności oceny, które prowadziłyby do błędnego i nielogicznego rozumowania. W myśl za Sądem Rejonowym należy podnieść, że zdarzenie zostało zapoczątkowane postawą pokrzywdzonej, co miało niewątpliwie zwiażek z konfliktem na tle majątkowym byłych małżonków będącymi stronami w niniejszym postępowaniu. Jednakże orzeczony okres próby pozwoli na weryfikację postawy oskarżonego, a zadośćuczynienie na rzecz oskarżycielki posiłkowej oraz świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej spełni swój cel zapobiegawczy i wychowawczy. Wniosek Oskarżyciel publiczny wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie oskarżonemu za popełnione przestępstwo kary 6 miesięcy pozbawienia wolności zawieszając jej wykonanie na okres próby 2 lat, poddanie oskarżonego pod dozór kuratora w okresie próby, obowiązek przestrzegania porządku prawnego, zadośćuczynienie na rzecz pokrzywdzonej w wysokości 1000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania i opłaty sądowej. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek oskarżyciela publicznego należało uznać za niezasadny. Orzeczenie o warunkowym umorzeniu postępowania zostało wydane przez Sąd Rejonowy zgodnie z dyrektywami określonymi w art. 53 k.k. oraz przesłankami wskazanymi w art. 66 § 1 k.k. Brak jest podstaw do zmiany wyroku i orzeczenia kary 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Okres próby przy niniejszym orzeczeniu jest wystarczający w celu weryfikacji postawy oskarżonego. Lp. Zarzut 3.
- Oskarżony zarzucił naruszenie przepisów postępowania poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy na skutek oddalenia wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków - zgłoszonych przez oskarżonego, zinterpretowanie wszelkich wątpliwości zachodzących w sprawie na niekorzyść oskarżonego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut naruszenia przepisów postępowania należało uznać za niezasadny. Podstawa oddalenia wniosku dowodowego z art. 170 § 1 pkt 3 k.p.k. może zachodzić wówczas, gdy dowód nie może służyć do udowodnienia postawionej we wniosku tezy dowodowej, a więc gdy wręcz niepodobieństwem jest ustalenie danej okoliczności za pomocą oferowanego dowodu /postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2022r., sygn. akt IV KK 267/22/. Słusznie Sąd Rejonowy na podstawie art. 170 § 1 pkt 3 k.p.k. oddalił wnioski dowodowe złożone przez oskarżonego o przesłuchanie świadka R. B. na okoliczność zachowania się oskarżycielki posiłkowej wobec oskarżonego z uwagi na jego nieprzydatność do stwierdzenia przebiegu zdarzenia oraz ze zdjęcia przedłożonego przez oskarżonego, na okoliczność iż w pokoju oskarżycielki posiłkowej jest kamera a nie atrapa. Niniejsze postępowanie dotyczy zdarzenia z dnia 6 stycznia 2023r. Sąd oddalając wniosek, uzasadnił go tym, iż wskazanego świadka nie było w miejscu zdarzenia w tym dniu. Naoczni świadkowie zostali wezwani oraz przesłuchani, natomiast wnioskowany świadek miał zeznawać na okoliczność relacji pomiędzy byłymi małżonkami. Podkreślić należy, iż Sąd wydając wyrok wziął je pod uwagę, a uzasadnienie wyroku również to wykazuje, a co ostatecznie skutkowało wydaniem wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne. W ocenie Sądu Odwoławczego, decyzja wydana przez Sąd Orzekający była prawidłowa, gdyż ten świadek nie posiadał informacji z dnia zdarzenia. Na marginesie należy również zaznaczyć, iż taki sam wniosek został złożony w toku postępowania przygotowawczego i również został oddalony, z uwagi na posiadaną przez niego ogólną wiedzę na temat konfliktu między stronami, nie zaś dotyczącą przebiegu zdarzenia. W zakresie dotyczącym oceny podstawy oddalenia drugiego wniosku, należy wskazać, iż Sąd zrobił to również w sposób niepodlegający wątpliwościom. Uzasadnienie oddalenia jasno wykazuje, iż na wydruku zdjęcia nie jest widoczna nawet kamera, a tym samym trudno jest określić czy co jest jej atrapa czy nie. Naruszenie zasady in dubio pro reo możliwe jest jedynie wtedy, gdy sąd w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe i w sposób zgodny z art. 7 k.p.k. ocenił zgromadzone dowody, a pomimo tego z dowodów uznanych za wiarygodne nadal wynikają co najmniej dwie równo-prawne wersje faktyczne i organ procesowy rozstrzyga niedające się usunąć wątpliwości, niezgodnie z kierunkiem określonym w przepisie art. 5 § 2 k.p.k. /wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2024r., sygn. akt III KK 571/23/. Zarzut obrazy art. 5 § 2 k.p.k. może być uznany za skuteczny tylko wówczas, gdy zostanie wykazane, że sąd rzeczywiście miał wątpliwości o takim charakterze i nie rozstrzygnął ich na korzyść danego oskarżonego. Dla zasadności tego zarzutu nie wystarczy zaprezentowanie przez stronę własnych wątpliwości co do stanu dowodów /wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2023r., sygn. akt II AKa 513/21/. Nie ma racji oskarżony, iż Sąd Rejonowy naruszył zasadę określoną w art. 5 § 2 k.p.k., i zaistniałe wątpliwości rozstrzygnął na jego niekorzyść. Jak on sam potwierdził, w dniu 6 stycznia 2023r. doszło do kłótni i przepychanek pomiędzy nim, a byłą żoną, ze wskazaniem istniejącego od kilku lat konfliktu pomiędzy nimi. Ta okoliczność została uwzględniona przy wyrokowaniu. Naocznymi świadkami zdarzenia byli synowie stron. Ich zeznania pozostają zgodne z zeznaniami pokrzywdzonej. Różnice w nich zachodzące nie dotyczą zupełnie odmiennych twierdzeń, ale jednoznacznie wskazują , iż do zdarzenia doszło. Natomiast przedstawienie odmienności przebiegu zdarzenia nie pozbawia ich waloru wiarygodności, a tym samym powstania niedających się usunąć wątpliwości, gdyż zebrane zostały również dowody dokumentarne pochodzące od właściwych podmiotów i uznane za w pełni wiarygodne. Choć niewątpliwe jest to, iż zaświadczenie lekarskie pochodzi z 9 stycznia 2023r. to jednakże podstawa jego wydania, czego nie zauważył oskarżony, jest osobiste badanie pokrzywdzonej oraz dokumentacja medyczna: karta pacjenta POZ oraz karta informacyjna, które to są z 6 stycznia 2023r., a więc z dnia zdarzenia. Taka sama okoliczność dotyczy opinii sądowo-lekarskiej. W dniu zdarzenia, a tym samym w dniu badania w szpitalu stwierdzono opuchliznę i bolesność w poturbowanych miejscach. Natomiast faktem powszechnie znanym jest to, że since (podbiegnięcie krwawe) nie występuje od razu po zdarzeniu, lecz pojawia się zazwyczaj 1-2 dni po zdarzeniu i są one efektem urazu, uderzenia albo mocnego ucisku. I zostały one stwierdzone w dniu wydawania zaświadczenia lekarskiego po osobistym badaniu pokrzywdzonej, a także zostały przedstawione na zdjęciach. Tym samym, zarzuty oskarżonego są jedynie polemiką z prawidłowo ustalonym stanem faktycznym wykazującym jego sprawstwo. Lp. Zarzut 3.
- Oskarżony zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 157 § 4 k.k. poprzez jego zastosowanie i uznanie za winnego popełnienia czynu zarzucanego w akcie oskarżenia w trybie publicznoskargowym pomimo, że czyn ten ścigany jest wyłącznie z oskarżenia prywatnego ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego należało uznać za niezasadny. Okolicznością niewątpliwą jest, że ustawa kodeks karny w art. 157 § 4 stanowi, iż ściganie przestępstwa określonego w § 2 lub 3 (w niniejszym przypadku art. 157 § 2 k.k.), jeżeli naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia nie trwał dłużej niż 7 dni, odbywa się z oskarżenia prywatnego, chyba że pokrzywdzonym jest osoba najbliższa zamieszkująca wspólnie ze sprawcą. Natomiast były małżonek nie jest osobą najbliższą. Wskazane okoliczności zauważa Sąd Rejonowy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu w pkt. 6 „inne zagadnienia”. Jednakże prawidłowo wskazuje, iż zgodnie z art. 60 § 1 k.p.k. w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego prokurator wszczyna postępowanie albo jako oskarżyciel publiczny wstępuje do postępowania już wszczętego, jeżeli wymaga tego ochrona praworządności lub interes społeczny, a postępowanie toczy się wówczas z urzędu (§ 2 tego przepisu). Tak ukształtowane przez ustawodawcę przepisy powodują, że postępowanie o popełnienie czynu z art. 157 § 4 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k., może zostać objęte ściganiem przez prokuratora, którego decyzja w tym zakresie została uzewnętrzniona poprzez wniesienie aktu oskarżenia. W przypadku objęcia postępowania prywatnoskargowego ściganiem w trybie publicznoskargowym, Sąd nie ma uprawnienia do oceny, czy wstąpienie jest zasadne, tzn. czy wymaga tego ochrona praworządności lub interes społeczny. Nie może też odmówić dopuszczenia prokuratora do udziału w postępowaniu. Jest to uprawnienie oskarżyciela publicznego, które nie skutkuje zaistnieniem negatywnej przesłanki procesowej określonej w art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., tj. brak skargi uprawnionego oskarżyciela. Wniosek Oskarżony wniósł o umorzenie postępowania — na podstawie art. 17 § 1 pkt. 9 kodeksu postępowania karnego — ze względu na brak skargi uprawnionego oskarżyciela ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Obowiązujące przepisy zawierają uprawnienie oskarżyciela publicznego określonego w art. 60 § 1 k.p.k. polegającym na możliwości objęcia czynu ściganego z oskarżenia prywatnego, które powoduje że czyn toczy się z urzędu, nie skutkuje zaistnieniem negatywnej przesłanki procesowej określonej w art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., a tym samym nie prowadzi do umorzenia postępowania. Wobec czego niniejszy wniosek należało uznać za niezasadny. Wniosek Oskarżony wniósł o uniewinnienie od popełnienia zarzucanego mu czynu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek oskarżonego jest chybiony. Przeprowadzone w sprawie postępowanie potwierdziło zasadność przypisanego oskarżonemu zarzutu, zatem ustalenie jego sprawstwa i winy było w pełni prawidłowe. Sąd Odwoławczy podziela prawidłowość ustaleń Sądu Orzekającego, zatem uniewinnienie oskarżonego nie jest możliwe. 1.OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.
- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 1.ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.
- Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok utrzymany został w całości w mocy. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Wyrok należało uznać za słuszny i trafny. Ocena dowodów została dokonana przez Sąd pierwszej instancji zgodnie z zasadami wiedzy logiki i doświadczenia życiowego. Sąd uwzględnił całokształt okoliczności, a uzasadnienie logicznie przekonuje do zajętego stanowiska oraz do poszczególnych rozstrzygnięć. 1.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.
- Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.
- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 1.Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II Wobec nieuwzględnienia apelacji Sąd Odwoławczy, na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. oraz art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (t. jedn. Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 z późn. zm.) obciążył oskarżonego kosztami procesu za postępowanie odwoławcze w kwocie, w tym opłatą za drugą instancję w kwocie 60 zł. III Na podstawie 634 k.p.k. w w zw. z art. 627 k.p.k. § 11 ust. 2 pkt 4 w zw. z ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) Sąd odwoławczy zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej A. N. kwotę 840 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu odwoławczym. 1.PODPIS