1Sygn. akt II Ka 370/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 sierpnia 2024r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Agata Kowalska Sędziowie: SO Dariusz Półtorak SR (del.) Paweł Mądry (spr.) Protokolant: sekr. sądowy Kinga Ambroziak vel Mrozowicz przy udziale prokuratora Andrzeja Boruty po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2024 r. sprawy W. S. oskarżonego z art. 18 § 2 kk i in. na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 13 marca 2024 r. sygn. akt II K 362/23 I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; II. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 260 złotych tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 370/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 6.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 13 marca 2024r. w sprawie II K 362/23 6.
- Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 6.
- Granice zaskarżenia 6.1.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 6.1.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 6.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 6.
- Ustalenie faktów 6.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.
- -------------------- ---------------------------------------------------------- ------------- -------------- 6.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.
- -------------------- ---------------------------------------------------------- ------------- -------------- 6.
- Ocena dowodów 6.1.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu --------------- ------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------- 6.1.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --------------- -------------------------------------------------------------- -----------------------------------------------
- STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.
- zarzut obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść wyroku pod postacią art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk polegającej na uwzględnieniu okoliczności przemawiających wyłącznie na niekorzyść oskarżonego zastąpienia swobodnej oceny dowodów przez dowolną ocenę dowodów, niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności przez: a) nieobdarzenie walorem wiarygodności wyjaśnień oskarżonego, który będąc od lat skonfliktowany z K. S.
(1)nic miał żadnego interesu w nakłanianiu go do fałszywych zeznań oraz zeznań świadka J. S. oraz K. S.
(2), których depozycje są jasne, spójne i logiczne, b) obdarzeniem walorem wiarygodności zeznań świadka K. S.
(1)będącego w otwartym konflikcie z oskarżonym, mającego interes prawny jako zbywca A. L.
(1)działki o nr (...) w oddaleniu wniosku K. S.
(2)w postępowaniu sądowym o rozgraniczenie zawisłym przed Sądem Rejonowym w Rykach, sygn. akt: I Ns 342/21, c) zaniechanie przez Sąd próby ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami nr (...), pominięcie wniosków płynących z trzech operatów, których wskazania co do przebiegu granic były różne i ustalenie przebiegu granic na podstawie zeznań K. S.
(1)- co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych sprawy, iż oskarżony nakłaniał K. S.
(1)do składania fałszywych zeznań odnośnie przebiegu granicy ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - obrońca we wstępie rozważań zawartych w uzasadnieniu apelacji wskazał, iż w sprawie kluczowe było ustalenie, czy oskarżony nakłaniał K. S.
(1)do złożenia fałszywych zeznań oraz jaki jest rzeczywisty i obiektywny stan granicy. W zakresie pierwszego z tych zagadnień obrońca zakwestionował wiarygodność zeznań K. S.
(1)sugerując, że K. S.
(1)pozostaje „ w otwartym konflikcie z oskarżonym”. Na uzasadnienie tej tezy obrońca wskazał fragment zeznań świadka, z których wynika, że K. S.
(1)i oskarżony byli „ w złych stosunkach o tą działkę”. Na podstawie tej wypowiedzi obrońca wyprowadził wniosek, że oskarżony nie miał interesu, aby akurat tę osobę nakłaniać do złożenia fałszywych zeznań, zaś świadek nie „ postarał się choćby o nagranie rozmowy z oskarżonym co jest niezrozumiałe”. Oceniając te argumenty obrońcy należy na wstępie wskazać, że teza obrońcy o otwartym konflikcie między mężczyznami pozostaje nieudowodniona, zaś obrońca instrumentalnie przejaskrawił wypowiedź świadka. Analiza całokształtu relacji obu mężczyzn prowadzi do wniosku, iż nie było między nimi „ otwartego konfliktu”, który miałby skutkować tym, że komunikacja między nimi była niemożliwa lub sporadyczna. Ponadto pytanie o sens działania podjętego przez oskarżonego, tj. podjęcia dwóch prób nakłonienia K. S.
(1)do złożenia fałszywych zeznań, należy kierować do oskarżonego. Wielokrotnie zdarza się w sprawach zawisłych przed sądem karnym, iż zachowanie oskarżonego jest tak irracjonalne lub łatwe do wykrycia, iż rodzą się pytania o sens działania oskarżonego, co nie oznacza, że czyny te nie miały miejsce. Obiektywnie oceniając tę sytuację należy stwierdzić, że zeznania K. S.
(1)były kluczowe dla wygrania przez oskarżonego sprawy cywilnej o sygn. akt I Ns 342/21, zatem w świetle doświadczenia życiowego zachowanie oskarżonego opisane w zarzucie mieści się w kategorii zdarzeń, które mogły mieć miejsce. Zarzut obrońcy, iż świadek nie zarejestrował rozmowy z oskarżonym (np. z użyciem telefonu) jest zupełnie niezrozumiały i opiera się na założeniach sprzecznych ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Otóż z relacji K. S.
(1)wynika wprost, że obie wizyty oskarżonego w miejscu zamieszkania świadka były niezapowiedziane. Świadek przed pierwszą rozmową z oskarżonym nie znał jej tematu oraz nie miał powodów, aby każdą rozmowę z oskarżonym nagrywać. Natomiast gdy oskarżony ponownie przyjechał do świadka wówczas ich spotkanie było bardzo krótkie, gdyż oskarżony, zapytany o powód przyjazdu, powiedział że jest w tej samej sprawie co poprzednio, co skutkowało odpowiedzią świadka, że w tej sprawie nie będą rozmawiać oraz aby oskarżony odjechał z miejsca zamieszkania świadka. Dodatkowo należy stwierdzić, że uwaga obrońcy o tym, że relacja świadka nie jest wiarygodna, gdyż świadek nie nagrał potajemnie oskarżonego w czasie przedmiotowych rozmów, wynika z niezrozumiałego założenia obrońcy, iż właśnie takie działanie było oczywiste i zostałoby podjęte przez każdego przeciętnego obywatela. W sposób oczywisty, nagrywanie rozmowy z inną osobą, bez jej wiedzy o włączeniu urządzenia rejestrującego, nie mieści się w granicach dobrego wychowania i rażąco narusza zasady współżycia społecznego, zatem z faktu niedokonania takiego nagrania nie sposób wyprowadzać wniosków skutkujących odebraniem zeznania K. S.
(1)waloru wiarygodności. - Sąd Okręgowy nie podziela także stanowiska obrońcy, iż kluczową dla rozstrzygnięcia sprawy okolicznością jest rzeczywisty przebieg granicy pomiędzy działkami. Obrońca znaczną część uzasadnienia apelacji poświęcił na omówienie niuansów związanych z sądowym procesem ustalania przebiegu granicy pomiędzy działkami nr (...). Odwołał się w tym zakresie nie tylko do depozycji świadków, ale także do kolejnych opinii geodezyjnych i operatów, snując nawet rozważania co do istnienia na granicy działek drzewa gruszy. Tymczasem zarzut aktu oskarżenia nie dotyczył kwestii przebiegu granicy tych działek, a jedynie zagadnienia istnienia na tej granicy miedzy. Oskarżony usiłował nakłonić K. S.
(1), aby ten, zeznając w postępowaniu cywilnym, podał nieprawdziwą informację, tj. aby zeznał, że na działce uprawianej przez oskarżonego znajdowała się miedza. W sposób oczywisty nie była to informacja prawdziwa, gdyż jak zgodnie zeznawał K. S.
(1)oraz jego żona K. S.
(3)(a zatem osoby najlepiej znające tę działkę) tam „ nie było miedzy, była bruzda” (k. 38v, k. 40). Można jedynie snuć domysły na temat znaczenia jakie przykładał oskarżony do tego, aby w postępowaniu cywilnym udowodnić tę okoliczność poprzez fałszywe zeznania K. S.
(1), jednakże bez wątpienia oskarżony nakłaniał świadka do złożenia zeznań niezgodnych z jego stanem wiedzy na temat istotny dla rozstrzygnięcia postępowania cywilnego. - na zakończenie należy stwierdzić, że zupełnie dowolne są sugestie obrońcy, iż K. S.
(1)miał interes, aby sprawa o sygn. akt I Ns 341/21 został rozstrzygnięta na korzyść A. L.
(1), gdyż wówczas A. L.
(2)nie miałby „ roszczenia o zwrot ceny do K. i K. S.
(3)” z uwagi na to, że wówczas okazałoby się, że „ zbyto A. L.
(1)mniejszą powierzchnię gruntów niż w rzeczywistości”. Zdaniem Sądu Okręgowego, obrońca usiłuje przypisać ową motywację świadkowi w sposób bezpodstawny, gdyż z materiału dowodowego nie wynika, aby taką motywacją kierował się K. S.
(1). Wniosek wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. bezzasadność zarzutów warunkowała brak podstaw do uwzględnienia wniosku 3.2. zarzut obrazy prawa materialnego, tj. art. 233 § 1 kk poprzez pominiecie przez Sąd w opisie czynu przypisanego znamienia „złożenia fałszywych zeznań mających stanowić dowód w postępowaniu” ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - mimo wadliwości sformułowanego zarzutu od strony formalnej, zgodzić się należy z obrońcą, iż do znamion strony przedmiotowej czynu z art. 233 § 1 kk należy stwierdzenie, że określone fałszywe zeznania mają służyć za dowód w postępowaniu, w tym w postępowaniu sądowym. Zgodzić się należy także z tym, że ów zapis ustawowy nie został zastosowany wprost w opisie czynu przypisanego oskarżonemu. Niemniej w orzecznictwie Sądu Najwyższego panuje niekwestionowany pogląd, iż opis czynu przypisanego sprawcy nie musi zawierać słów użytych przez ustawodawcę, o ile z treści tego zarzutu możliwe jest wyprowadzenie wniosku o kompletności znamion. „ Wymóg dokładnego określenia przypisanego oskarżonemu czynu i wskazania jego kwalifikacji prawnej (art. 413 § 2 pkt 1 kpk) nie oznacza, aby niezbędne było posługiwanie się w wyroku słowami ustawy statuującej dane przestępstwo. Sąd orzekający ma swobodę w redagowaniu opisu przypisywanego przestępstwa. Istotne jest tylko, aby w treści dyspozytywnej wyroku tak opisać dane zachowanie (lub zaniechanie) przez pryzmat dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, by użyte zwroty w sposób adekwatny wypełniały treścią znaczenie znamion czynu zabronionego” (wyrok SA w Gdańsku z 25.06.2015 r., II AKa 201/15, KSAG 2015, nr 4, poz. 232-249). W przedmiotowej sprawie z opisu czynu przypisanego oskarżonemu wynika wprost, że K. S.
(1)był nakłaniany do tego, aby zeznać nieprawdę jako świadek w sprawie przed Sądem Rejonowym w Rykach, zatem bez wątpienia świadek był nakłaniany do „ złożenia fałszywych zeznań mających stanowić dowód w postępowaniu”. Wniosek wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. bezzasadność zarzutu warunkowała brak podstaw do uwzględnienia wniosku
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.
- ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 6.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1 Przedmiot utrzymania w mocy cały wyrok Zwięźle o powodach utrzymania w mocy bezzasadność apelacji i brak okoliczności uwzględnianych przez sąd odwoławczy skutkujących zmianą lub uchyleniem zaskarżonego wyroku 6.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1 Przedmiot i zakres zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 6.1.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.
- ---------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.4.
- ---------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6.1.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II - apelacja obrońcy okazała się w całości bezzasadna, zatem zgodnie z art. 636 § 1 kpk oskarżony w całości ponosi koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, - zasądzono na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonego wydatki postępowania odwoławczego (20 zł) oraz opłatę (art. 8 ustawy o opłatach w sprawach karnych: 240zł), gdyż wobec oskarżonego nie zachodzą podstawy do zwolnienia go od zapłaty kosztów sądowych w całości
- PODPIS 0.11.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok 0.11.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana