1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. 2011 r., Nr 237, poz.1412) poprzez ich błędne zastosowanie i uwzględnienie do ustalenia wartości kapitału początkowego ubezpieczonej okresów od dnia 9 grudnia 1991 r. do dnia 12 grudnia1994 r. oraz od dnia 2 października 1998 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. na podstawie dokumentów nie wskazanych w w/w przepisach, na podstawie których nie można bezspornie ustalić okresu zatrudnienia, w tym okresów zwolnień lekarskich – informacji niezbędnej w stosunku do okresów zatrudnienia przypadających po dniu 15 listopada 1991 r. W konsekwencji tych zarzutów pozwany organ rentowy wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie odwołania oraz o zasądzenie od ubezpieczonej na rzecz apelanta kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ nie zostały w niej przedstawione zarzuty skutkujące zmianą lub uchyleniem zaskarżonego wyroku. Sąd Apelacyjny w pełni podziela i przyjmuje za własne, zarówno poczynione przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne, jak i rozważania prawne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, czyniąc je, stosownie do art. 387 § 2 1 k.p.c., podstawą własnego rozstrzygnięcia, wobec czego zbędne jest ponowne ich przedstawianie. We wstępie do dalszych rozważań należy zauważyć, że organ rentowy w apelacji przedstawił jedynie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż takimi są również przepisy art. 116 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (obecnie t.j. Dz.U. 2023 r., poz. 1251 ze zm.)
1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. 2011 r., Nr 237, poz.1412) regulujące postępowanie administracyjne przed organem rentowym.
tym zarzut obrazy obu ostatnio powołanych przepisów, niezależnie od nazwania ich w apelacji przepisami prawa materialnego, zostanie oceniony łącznie z zarzutem naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c. W pierwszej kolejności należało rozważyć zarzut obrazy przepisu art. 233 § 1 k.p.c., ponieważ ma on bezpośredni wpływ na prawidłowość dokonanych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych. Przepis ten dotyczy swobodnej oceny dowodów. Zasada ta uprawnia sąd orzekający z jednej strony do oceny tychże dowodów „według własnego przekonania", z drugiej natomiast strony zobowiązuje sąd do „wszechstronnego rozważenia zebranego materiału". Uprawnienie sądu do oceny dowodów według własnego przekonania nie oznacza oczywiście dowolności w tej ocenie, bowiem poza sporem winno być, że dokonując tej oceny sąd nie może ignorować zasad logiki, osiągnięć nauki, doświadczenia życiowego, czy też wyciągać wniosków nie wynikających z materiału dowodowego. Dopuszczenie się obrazy art. 233 § 1 k.p.c. przez sąd może więc polegać, albo na przekroczeniu granic swobody oceny wyznaczonej logiką, doświadczeniem życiowym, zasadami nauki, albo też na niedokonaniu przez sąd wszechstronnego rozważania sprawy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przepis art. 233 § 1 k.p.c. zawiera nakaz, aby wyrażona ocena w aspekcie wiarygodności dokonana była na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału w sprawie oraz uwzględniała wszystkie dowody przeprowadzone w toku postępowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2000 r., III CKN 562/98 – LEX nr 5528132 oraz postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 18 lipca 2002 r., IV CKN 1256/00 – LEX nr 80267 oraz z dnia 23 stycznia 2002 r., II CKN 691/99 – LEX nr 54339). Za utrwalony w judykaturze należy również uznać pogląd, że zarzut obrazy art. 233 § 1 k.p.c. nie może polegać na zaprezentowaniu własnych, korzystnych dla skarżącego ustaleń faktycznych, a tym samym korzystnej dla niego oceny materiału dowodowego (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2002 r., II CKN 572/99 – LEX nr 53136). W uzasadnieniu wyroku z dnia 10 czerwca 1999 r., II UKN 685/98 (OSNP 2000, nr 17, poz. 655) Sąd Najwyższy stwierdził, że granice swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. Swobodna ocena dowodów nie może być rzecz jasna dowolna. Postawienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie może być uzasadnione odmienną interpretacją strony co do dowodów zebranych w sprawie, jeśli jednocześnie nie wykaże, iż ocena przyjęta przez sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przekracza granice swobodnej oceny dowodów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2000 r., V CKN 17/00 – LEX nr 40424). Przedstawiony w apelacji pozwanego organu rentowego zarzut obrazy art. 233 § 1 k.p.c. nie mógł być za trafny. Sąd I instancji dokonał bowiem prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, bez przekroczenia przy tym granic swobodnej oceny dowodów zakreślonych dyspozycją ostatnio powołanego przepisu. Nie można zgodzić się z twierdzeniem, że Sąd I instancji oceniając zgromadzony w sprawie niniejszej materiał dowodowy przekroczył granice swobodnej oceny dowodów. Przede wszystkim Sąd Okręgowy stosownie do wniosków stron dopuścił dowody z osobowych źródeł dowodowych, jak i dowody z dokumentów. Ocena osobowych źródeł dowodowych nie polega wyłącznie na odtworzeniu treści relacji przedstawionych przez strony, lecz powinna być poddana ocenie z perspektywy wyżej wskazanych dyrektyw interpretacyjnych. Sąd Okręgowy w pisemnych motywach swojego rozstrzygnięcia wyjaśnił powody, dla których obdarzył wiarą zeznania ubezpieczonej D. S. w zakresie związanym ze świadczeniem przez nią pracy w obu spornych okresach. Argumenty użyte na uzasadnienie takiego stanowiska są prawidłowe, a formułowane wobec nich zarzuty sprowadzają się de facto do polemiki z oceną dowodów dokonaną przez Sąd I instancji. Obrazy art. 233 § 1 k.p.c. apelant upatrywał głównie w dokonaniu przez Sąd I instancji ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej na podstawie kserokopii świadectw pracy z dnia 31 sierpnia 1995 r. oraz z dnia 30 września 1999 r. Organ rentowy odwołując się do stanowiska komórki merytorycznej ZUS z dnia 18 maja 2022 r. (k. 32), nazwanego w apelacji opinią, twierdził, że na podstawie kserokopii w/w dokumentów nie można ustalić bezspornie okresów zatrudnienia. W istocie więc apelant odmówił mocy dowodowej w/w kserokopiom świadectw pracy. Tego stanowiska organu rentowego nie można uznać za trafne. Co prawda, dowody z określonych dokumentów w formie niepoświadczonych kserokopii nie stanowią dowodów w rozumieniu art. 244 i 245 k.p.c., nie są jednak pozbawione mocy dowodowej na podstawie art. 232 k.p.c.
art. 308 k.p.c. Kserokopia niepotwierdzona za zgodność z oryginałem co do zasady nie jest dokumentem, jednak stanowi część materiału dowodowego i może stanowić środek przydatny do ustalenia treści pisemnego dokumentu, w sytuacji, gdy z przyczyn faktycznych uzyskanie dostępu do oryginału, odpisu lub wypisu, zrównanego w skutkach z oryginałem, nie jest możliwe dla strony, a także dla sądu. W sytuacji braku możliwości przedstawienia oryginałów dokumentów posłużenie się niepotwierdzoną kopią nie stanowi obejścia przepisów regulujących przeprowadzenie dowodu z dokumentów, pozwoli bowiem na ustalenie, czy taki dokument istniał, od kogo pochodził i jaką miał treść (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2021 r., II CSKP 25/21, LEX nr 3149302 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2023 r., II CSKP 1886/22, LEX nr 3578463). Mając to na uwadze należało uznać, że dokonanie przez Sąd I instancji ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy również na podstawie w/w kserokopii świadectw pracy było w pełni uzasadnione. Dowody z w/w świadectw pracy, przedstawionych przez ubezpieczoną w formie niepoświadczonych kserokopii, znajdują w znacznej części potwierdzenie w dowodach z wpisów w legitymacji ubezpieczeniowej D. S. oraz z przesłuchania jej jako strony (art. 299 k.p.c.) i tworzą wraz z tymi dowodami logiczną, spójną całość. Obdarzenie tych dowodów przymiotem wiarygodności było w pełni uzasadnione. Należy zwrócić uwagę, że z pisma Archiwum Państwowego w W. Archiwum Dokumentacji Osobowej i Płacowej z dnia 13 kwietnia 2022 r. (k. 23) wynika, co miał na uwadze Sąd Okręgowy dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego, że spółki (...) w W. i (...) nie istnieją i nieznane są miejsca przechowywania akt osobowych ich pracowników. W tej sytuacji dokonywanie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności również na podstawie dowodów z kserokopii w/w świadectw pracy było w pełni uzasadnione. Reasumując, należy stwierdzić, że dokonana przez Sąd I instancji ocena dowodów przeprowadzonych w sprawie niniejszej nie nasuwa żadnych zastrzeżeń. Niewątpliwie została ona dokonana bez przekroczenia przy tym granic swobodnej oceny dowodów zakreślonych dyspozycją art. 233 § 1 k.p.c. Na koniec pozostaje jeszcze dokonanie oceny zarzutu obrazy przepisów art. 116 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (obecnie t.j. Dz.U. 2023 r., poz. 1251 ze zm.)
1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. 2011 r., Nr 237, poz.1412). Należy z całą mocą podkreślić, że ostatnio powołane przepisy nie miały zastosowania w postępowaniu przed Sądem I instancji. Ich adresatem jest organ rentowy i mają one zastosowanie wyłącznie w postępowaniu administracyjnym przed tym organem. W postępowaniu odwoławczym wszczętym poprzez wniesienie odwołania od decyzji organu rentowego, sąd rozpoznający to odwołanie, zgodnie z art. 473 § 1 k.p.c., nie doznaje żadnych ograniczeń w dopuszczaniu dowodów niezbędnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy. Z tych względów Sąd Okręgowy nie mógł się dopuścić obrazy obu wyżej powołanych przepisów regulujących postępowanie administracyjne przed organem rentowym. Zgromadzony w sprawie niniejszej materiał dowodowy, oceniony z zastosowaniem kryteriów oceny dowodów określonych w art. 233 § 1 k.p.c., pozwolił Sądowi I instancji na prawidłowe, zgodne z art. 174 ust. 1-3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ustalenie wysokości kapitału początkowego ubezpieczonej D. S.. Zaskarżony wyrok odpowiada więc prawu, a apelacja pozwanego organu rentowego jako bezzasadna podlegała oddaleniu, czemu Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c., dał wyraz w sentencji wyroku.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.