III AUa 2106/21

Sygn. akt III AUa 2106/21 UZASADNIENIE Decyzją z 11 sierpnia 2021 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił ubezpieczonemu N. L. prawa do emerytury górniczej na podstawie art. 50a ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wskazując, że decyzją z 27 stycznia 2006 roku przyznano już ubezpieczonemu prawo do emerytury górniczej na podstawie art. 48 ustawy emerytalnej, wobec czego nie ma podstaw do przyznania drugiej emerytury górniczej. Wyrokiem z 7 października 2021 roku Sąd Okręgowy w Rybniku zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że zobowiązał organ rentowy do przeliczenia emerytury ubezpieczonego na zasadzie art. 50a ustawy emerytalnej, począwszy od daty złożenia wniosku. Sąd pierwszej instancji ustalił, że N. L. urodził się (...), a decyzją organu rentowego z 27 stycznia 2006 roku zostało mu przyznane od 21 stycznia 2005 roku prawo do emerytury górniczej na podstawie art. 48 ustawy emerytalnej. W dniu 04 sierpnia 2021 roku ubezpieczony złożył w organie rentowym nowy wniosek o prawo do emerytury. Zaskarżoną decyzją z 11 sierpnia 2021 roku organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do wnioskowanego świadczenia z uzasadnieniem, że ubezpieczonemu już raz zostało przyznane prawo do emerytury górniczej i nie ma podstaw aby ponownie przyznawać prawo do tego samego świadczenia. Sąd Okręgowy, w bezspornym stanie faktycznym, uznał odwołanie ubezpieczonego za zasadne, stwierdzając, że przedmiotem postępowania jest prawo ubezpieczonego do kolejnej emerytury, tj. emerytury górniczej przyznanej na innej podstawie prawnej niż uprzednio przyznane mu świadczenie. Sąd pierwszej instancji wskazał, że przesłanki nabycia prawa do emerytury górniczej określa ustawa z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i to na podstawie art. 50e tej ustawy ubezpieczony nabył prawo do emerytury górniczej, jako pracownik, który pracę górniczą wykonywał pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres wynoszący co najmniej 25 lat. Obecny wniosek ubezpieczonego dotyczy prawa do „nowej” emerytury górniczej w wieku 50 lat. Sąd przytoczył treść art. 50a ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który stanowi, że prawo do emerytury górniczej przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) ukończył 55 lat życia; 2) ma okres pracy górniczej, wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust.1, 3) nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Zgodnie natomiast z ust. 2 tego przepisu, wiek emerytalny wymagany od pracowników: kobiet mających co najmniej 20 lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczej i równorzędnej, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi 50 lat. Sąd orzekający nie podzielając stanowiska organu rentowego, powołał wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 5 marca 2013 roku w sprawie sygn. akt III AUa 1117/12, z uzasadnienia którego wynika, że ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wśród rodzajów emerytur górniczych rozróżnia emeryturę górniczą bez względu na wiek i zajmowane stanowisko w przypadku wykonywania pracy górniczej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez co najmniej 25 lat, przyznawaną na podstawie art. 50e ust. 1 oraz przewidzianą w art. 50a emeryturę górniczą w obniżonym wieku 55 lub 50 lat przy 10 lub 15-letnim okresie pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1 w ogólnym okresie ubezpieczenia górnika 20/25 lat. Także w ocenie Sądu pierwszej instancji są to dwa różne świadczenia. Sąd wskazał, że podziela również stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z 17 grudnia 2014 roku w sprawie sygn. akt I UK 169/14 (LEX nr 1642866), iż obecny art. 50e ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, będący odpowiednikiem dawnego art. 48 tej ustawy, statuuje własny, odrębny od art. 50a układ warunkujący nabycie uprawnień do emerytury górniczej, rezygnując z przesłanki wieku emerytalnego na rzecz dłuższego, bo 25-letniego stażu kwalifikowanej pracy górniczej. Takie stanowisko zajął również Sad Najwyższy w wyroku z dnia 1 kwietnia 2014r., I UK 366/13 (LEX nr 1455428). Sąd Okręgowy podkreślił, że przepisy te różnią się w zakresie koniecznych przesłanek zarówno okresami wymaganej pracy górniczej: art. 50a ust. 1 i 2 ustawy wymaga legitymowania się odpowiednio okresem 20 i 25 pracy górniczej i równorzędnej, w tym okresem odpowiednio 10 i 15 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1, art. 50e ust. 1 wymaga wykazania 25 lat pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (z uwzględnieniem ust. 2.), jak też różnią się co do przesłanki osiągnięcia wymaganego wieku w art. 50a ust. 1 i 2 i jej braku w art. 50e ust. 1. Ubezpieczony posiada na dzień 1 maja 2021 roku wymagany w art. 50a ust. 2 okres pracy górniczej, osiągnął również wiek 50 lat, co w ocenie Sądu pierwszej instancji należy uznać za spełnienie przesłanek z art. 50a ust. 2 ustawy, a zatem spełnienie przesłanek z przepisu, który w sposób odrębny statuuje nabycie prawa do emerytury górniczej od art. 48 (odpowiednik obecnego art. 50e ust.1), na podstawie którego ubezpieczony nabył uprzednio emeryturę górniczą. Uwzględniając te okoliczności Sąd Okręgowy uznał, że ubezpieczony spełnia na dzień 1 maja 2021 roku przesłanki do przyznania mu prawa do emerytury górniczej w oparciu o inną podstawę prawną niż dotychczas przyznane świadczenie. Odnośnie ustalenia wysokości świadczenia, to Sąd Okręgowy przywołał przepis art. 53 ust. 3 ustawy, z którego wynika, że emeryturę, której podstawę wymiaru stanowi podstawa wymiaru świadczenia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, oblicza się od tej samej kwoty bazowej, którą ostatnio przyjęto do ustalenia podstawy wymiaru, a następnie emeryturę podwyższa się w ramach waloryzacji przypadających do dnia nabycia uprawnień do emerytury ale zgodnie z ust. 4 tego przepisu, ust. 3 nie stosuje się, jeżeli zainteresowany po nabyciu uprawnień do świadczenia, którego podstawę wymiaru wskazał za podstawę wymiaru emerytury, podlegał co najmniej przez 30 miesięcy ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Ubezpieczony spełnia przesłanki niezbędne do przyznania mu prawa do emerytury górniczej na innej podstawie prawnej, a mianowicie na podstawie art. 50a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i może być również na nowo ustalona wysokość świadczenia, w sposób określony w art. 53 ust. 4 w zw. z ust. 3, ponieważ po przyznaniu prawa do emerytury górniczej bez względu na wiek ubezpieczony podlegał ubezpieczeniom przez 30 miesięcy. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na mocy art. 477 14 § 2 kp.c. w związku z art.15 zzs