Sygn. akt III AUa 797/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lipca 2024 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Marta S

§ 1k.p.c.

i powołanych w uzasadnieniu przepisów prawa materialnego, oddalił odwołanie. O kosztach zastępstwa procesowego należnych pozwanemu organowi rentowemu, orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 4, art. 99 k.p.c. i § 9 ust. 2, § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych i zasądzono od odwołującego na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w P. 360 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W tym zakresie Sąd Okręgowy wziął pod uwagę, że w sprawie odbyły się trzy rozprawy, w których uczestniczył pełnomocnik pozwanego. Apelację od powyższego wyroku wywiódł odwołujący płatnik składek, zaskarżając go w całości i zarzucając mu: naruszenia norm prawa procesowego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art.

§ 2k.p.c.

w zw. z art. 321 k.p.c., polegające na naruszeniu granic postępowania sądowego w sprawie ubezpieczeń społecznych wyznaczonych treścią Zaskarżonej decyzji i oparcie niekorzystnego dla Ubezpieczonego rozstrzygnięcia na nieobjętych Zaskarżoną decyzją, zupełnie nowych okolicznościach faktycznych i prawnych - rzekomej nieskuteczności przejścia Ubezpieczonego jako pracownika do Płatnika składek, podczas gdy to przejście uznawali za skuteczne zarówno Ubezpieczony i Płatnik składek, jak i Organ rentowy; 2. art. 233 § 1 k.p.c., polegające na faktycznym pominięciu zeznań D. T. i Ubezpieczonego, z których jednoznacznie wynika, że od 30 grudnia 2019 r. Ubezpieczony był pracownikiem i wykonywał pracę na rzecz Płatnika składek; 3. art. 232 w zw. z art. 229 w zw. z art. 230 w zw. z art.

§ 2

k.p.c., polegające na przyjęciu, że na stronie odwołującej się od Zaskarżonej decyzji spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności bezspornych, niekwestionowanych przez Organ rentowy w Zaskarżonej decyzji;

1. art. 477 11 § 1-2 k.p.c., polegające na niezawiadomieniu zainteresowanego - spółki (...) sp. z o.o. (dawniej: (...) sp. z o.o., nr KRS: (...)) - o toczącym się postępowaniu sądowym, a w konsekwencji uniemożliwienie zainteresowanemu wzięcia udziału w postępowaniu i pozbawienie go możności obrony swych praw, skutkujące nieważnością postępowania pierwszo-instancyjnego (art. 379 pkt 5 k.p.c.);
2. art.

§ 2k.p.c.

w zw. z art. 321 k.p.c., polegające na przyjęciu, że sąd rozpatrujący odwołanie od decyzji ZUS w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom społecznym nie ma możliwości jego częściowego uwzględnienia, tj. nie ma możliwości stwierdzenia, że ubezpieczony podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jedynie w części okresu, którego dotyczy ta decyzja; błędy w ustaleniach faktycznych, polegające na przyjęciu, że: 1. z dniem 30 grudnia 2019 r. nie doszło do przejścia zakładu pracy w trybie art. 23 1 k.p. ze spółki (...) sp. z o.o. (nr KRS: (...)) do spółki (...) sp. z o.o. (Płatnika składek) i w konsekwencji nie doszło do przejścia Ubezpieczonego jako pracownika ze spółki (...) sp. z o.o. do spółki (...) sp. z o.o. (Płatnika składek); 2. w okresie od 30 grudnia 2019 r. do 8 lipca 2020 r. Ubezpieczony był pracownikiem i wykonywał pracę na rzecz spółki (...) sp. z o.o., podczas gdy w rzeczywistości był on wówczas pracownikiem i wykonywał wówczas pracę na rzecz spółki (...) sp. z o.o. (Płatnika składek). Wskazując na powyższe odwołujący płatnik składek wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania; 2. zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującego kosztów postępowania w obydwu instancjach, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 3. rozpoznanie niniejszej sprawy na rozprawie i przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej; ewentualnie, na wypadek uznania przez Sąd II instancji, że nie zachodzą podstawy do uchylenia Zaskarżonego wyroku, podtrzymał wnioski z pkt 2-3 i dodatkowo wniósł o: 4. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zmianę decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. Inspektorat w P. z dnia 22 grudnia 2021 r., znak: OU290300/D/2021-012506/001 (zwanej dalej: „Zaskarżoną decyzją”) i stwierdzenie, że Ubezpieczony jako pracownik u Płatnika składek podlega obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od 30 grudnia 2019 r.; 5. dopuszczenie i przeprowadzenie przez Sąd dowodów z dokumentów:

1. a)wniosku spółki (...) sp. z o.o. (nr KRS: (...)) o przyjęcie planu podziału tej spółki, złożonego w dniu 31 stycznia 2019 r. do Sądu Rejonowego Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, Wydział VIII Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego;
2. b)pisma uzupełniającego wyżej wskazany wniosek o przyjęcie planu podziału, złożonego przez spółkę (...) sp. z o.o. w dniu 6 maja 2019 r.; na następujące okoliczności (dotyczy pkt a i b): 1. rozpoczęcia przez spółkę (...) sp. z o.o. procedury podziału spółki już pod koniec stycznia 2019 r.; 2. trudności ze sformalizowaniem podziału spółki (...) sp. z o.o.;
3. c)faktur nr (...) wystawionych przez włoską spółkę (...).R.L. w listopadzie 2019 r., dokumentujących transakcje z Płatnikiem składek ( (...) sp. z o.o.) jako kupującym;
4. d)faktur nr (...), wystawionych przez pracowników Płatnika składek (w tym Ubezpieczonego) w okresie od grudniu 2019 r. do lipca 2020 r.; na następujące okoliczności (dotyczy pkt. c i d): ⚫⚫ ⚫ prowadzenia przez Płatnika składek działalności handlowej polegającej na sprzedaży produktów włoskiej marki K. już w grudniu 2019 r. (czym wcześniej zajmowała się spółka (...) sp. z o.o.); ⚫ prowadzenia tej działalności już w grudniu 2019 r. przy pomocy dawnych pracowników spółki (...) sp. z o.o., w tym Ubezpieczonego: ⚫ faktycznego przejścia zakładu pracy ( w tym Ubezpieczonego) ze spółki (...) sp. z o.o. do Płatnika składek najpóźniej w grudniu 2019 r.; ⚫ wykonywania pracy przez Ubezpieczonego na rzecz Płatnika składek już w grudniu 2019 r. 6. dopuszczenie i przeprowadzenie przez Sąd dowodów z uzupełniających przesłuchań Ubezpieczonego i przedstawiciela Płatnika składek - Pani D. T. - na okoliczności wskazane w pkt. 5). W odpowiedzi na apelację odwołującego (...) Sp. z o.o. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. wniósł jej oddalenie i zasądzenie odwołującego na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego w apelacji według norm przepisanych. Na rozprawie w dniu 25 czerwca 2024 r. pełnomocnik płatnika składek poinformował, że spółka (...) sp. z o.o. obecnie ma inną nazwę tj. (...) sp. z o.o. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Wniesioną przez odwołującego płatnika składek apelację uznać należy za bezzasadną. W ocenie Sądu Apelacyjnego, rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest co do zasady prawidłowe, choć nie wszystkie ustalenia oraz rozważania prawne Sądu Okręgowego Sąd Apelacyjny podzielił. Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych pracownik objęty jest obowiązkowymi ubezpieczeniami: emerytalnym, rentowym, chorobowym i wypadkowym, zaś obowiązek ten powstaje od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku. Pracownika do ubezpieczeń społecznych zgłasza pracodawca, który jest płatnikiem składek. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy, czyli zatrudnioną przez pracodawcę. Art. 22 § 1 k.p. stanowi natomiast, że przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. O tym czy strony istotnie nawiązały stosunek pracy stanowiący tytuł ubezpieczeń społecznych nie decyduje samo formalne zawarcie umowy o pracę, wypłata wynagrodzenia, przystąpienie do ubezpieczenia i opłacenie składki, wystawienie świadectwa pracy, ale faktyczne i rzeczywiste realizowanie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy, a wynikających z art. 22 § 1 k.p. Istotne więc jest, aby stosunek pracy zrealizował się przez wykonywanie zatrudnienia o cechach pracowniczych (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2010 r., sygn. II UK 204/09). Treść oświadczeń woli złożonych przez strony przy zawieraniu umowy o pracę nie ma więc rozstrzygającego znaczenia dla kwalifikacji danego stosunku prawnego służącego pozyskiwaniu „pracy” jako stosunku pracy (wyroki Sądu Najwyższego z: 17 maja 2016 r., I PK 139/15, LEX nr 2057610; 26 lutego 2013 r., I UK 472/12, LEX nr 1356412 17 marca 2016 r., III UK 83/15, LEX nr 2026236). Zasadnicze znaczenie w procesie sądowego badania, czy dany stosunek prawny jest stosunkiem pracy, ma ustalenie faktyczne, czy praca wykonywana w ramach badanego stosunku prawnego rzeczywiście ma cechy wymienione w art. 22 § 1 k.p. W tym celu bada się okoliczności i warunki, w jakich dana osoba wykonuje czynności na rzecz innego podmiotu prawa i dopiero w wyniku tego badania (poczynienia stosownych ustaleń) rozstrzyga się, czy czynności te świadczone są w warunkach wskazujących na stosunek pracy. Zgodnie z utrwalonymi poglądami orzecznictwa i doktryny, cechą wyróżniającą stosunek pracy spośród innych kategorii stosunków prawnych jest podporządkowanie pracownika (obok osobistego świadczenia pracy). Na podporządkowanie składa się kilka elementów (co do sposobu wykonania pracy, co do czasu oraz co do miejsca), przy czym nie jest konieczne, by w każdym stanie faktycznym elementy te wystąpiły łącznie, z uwagi na potrzebę dostosowania realiów wykonywania stosunku pracy do sposobu działania współczesnej gospodarki, wymagającej w wielu branżach większej samodzielności i niezależności (a przez to kreatywności) pracownika. Istota pracowniczego podporządkowania sprowadza się jednak do tego, że pracownik nie ma samodzielności w określaniu bieżących zadań, ponieważ to należy do sfery pracodawcy organizującego proces pracy (wyrok Sądu Najwyższego z 18 lutego 2016 r., II PK 352/14, LEX nr 2004192). Przypomnieć należy, że zaskarżoną decyzją z 22 grudnia 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. na podstawie art. art. 83 ust. 1 pkt 1, w związku z art. 68 ust. 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, stwierdził, że B. W.

§ 2k.p.c.

w zw. z art. 321 k.p.c., polegającego na naruszeniu granic postępowania sądowego w sprawie ubezpieczeń społecznych wyznaczonych treścią zaskarżonej decyzji i oparcie niekorzystnego dla Ubezpieczonego rozstrzygnięcia na nieobjętych zaskarżoną decyzją, zupełnie nowych okolicznościach faktycznych i prawnych - rzekomej nieskuteczności przejścia Ubezpieczonego jako pracownika do Płatnika składek. Nie zmienia tego fakt, iż ani płatnik składek, ani też organ rentowy nie kwestionowali skuteczności przejścia pracownika w trybie art. 23 1 k.p. Z ustalonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na mocy umowy z dnia 3 lutego 2015 r. zawartej przed notariuszem P. G. doszło do zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, działającej pod firmą (...) sp. z o.o. z siedzibą w P.. Wspólnikiem spółki jest B. W.