i art. 385 2 k.c., art. 353 i art. 354 w związku z art. 720 k.c. oraz art. 316 § 1 k.p.c. z uwagi na:
i 385 2 k.c., art. 210 § 2 i art. 316 § 1 k.p.c. przez ich niezastosowanie z urzędu, mimo że umowa pożyczki w pkt 1.1, 2 i 1.4 obejmuje naliczanie odsetek od kredytowanych kosztów pożyczki i przyjęcie za zasadne zadłużenia podawanego przez powoda w zakresie odsetek i ich rozliczenia, a także pominięcie oświadczenia o kredycie darmowym; – art.
i art. 385 2 k.c. w związku z art. 36a i art. 3 u.k.k. przez przyjęcie, że prowizja, opłata (...) oraz opłata przygotowawcza są należne do wysokości poniesionych kosztów i nie wynikają z klauzul abuzywnych oraz że klauzula abuzywna może być modyfikowana przez Sąd. Z tych względów wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa na koszt powoda oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego przez ich zasądzenie również od pozwanego na rzecz powoda. W obu przypadkach z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. W odpowiedzi na apelację powód, reprezentowany przez radcę prawnego, występującego również w I instancji, wniósł o oddalenie apelacji oraz zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja okazała się zasadną w stopniu powodującym konieczność całkowitej zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty zasługiwały na uwzględnienie. Nie sposób nie zauważyć, że zmiana rozstrzygnięcia wynika z bardzo powierzchownych ustaleń i analizy prawnej, dokonanej przez Sąd Rejonowy. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że ustalenie co do podpisania weksla przez R. K. Sąd Okręgowy traktuje jako oczywistą omyłkę pisarską, co wynika z dalszej części uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia. Podpisanie weksla przez pozwanego nie budzi najmniejszych wątpliwości (k. 8). Prawidłowo wskazuje pozwany w apelacji, że odsetki powód naliczał również od kredytowanych kosztów zawarcia umowy, a nie tylko od środków rzeczywiście udostępnionych pozwanemu. Wbrew tezie apelacji, Sąd I instancji ustalił natomiast treść deklaracji wekslowej co do okoliczności uzasadniających wypełnienie weksla niezupełnego. Nie ma natomiast ustaleń co do okoliczności uzasadniających wypowiedzenie umowy. Należy jednak dostrzec, że okoliczność ta – w związku z podstawą dochodzonego roszczenia wekslowego – nie miała pierwszorzędnego znaczenia dla rozstrzygnięcia i w istocie nie wymagała ustalenia. Okoliczność daty uzupełnienia weksla nie ma istotnego znaczenia z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Prawo wekslowe nie przypisuje normatywnego znaczenia momentowi uzupełnienia weksla własnego, niezupełnego w chwili wystawienia (art. 10 p.w.). Prawnie doniosłe pozostaje wystawienie weksla własnego, a także data płatności weksla. Tymczasem sam pozwany wskazuje w apelacji, że „data płatności w wekslu określona została po upływie okresu wypowiedzenia” (s. 3 apelacji, k. 82). Słusznie podnosi się w apelacji, że nie ustalono wysokości spłat pozwanego na dzień wezwania do zapłaty. Powód nie zaprzeczył twierdzeniom pozwanego, że chodzi o 1.602 zł. Łączne wykazane wpłaty w okresie od 16 listopada 2020 roku do 10 maja 2021 roku wyniosły natomiast 1.869 zł (k. 49). Ustalenia co do ilości i wymagalności rat, a także kwoty zadłużenia wskazanej w wezwaniu do zapłaty, stanowią konsekwencję przyjętej oceny umowy co do abuzywności jej niektórych postanowień. Niewątpliwie trafnie podniesiono w apelacji w tej mierze, że Sąd Rejonowy żadnych ustaleń ani ocen w tej mierze nie dokonał. Nie jest do końca zrozumiały zarzut co do ustalenia „terminu płatności weksla przedstawionego w niniejszej sprawie”. Jak już wskazano, w uzasadnieniu apelacji jej Autor wskazuje wszak, że data płatności weksla określona została po upływie okresu wypowiedzenia. Złożenie oświadczenia o kredycie darmowym rzeczywiście nie stało się przedmiotem ustalenia faktycznego Sądu I instancji, jednakże oświadczenie to nie wywołało oczekiwanego przez apelującego skutku, o czym niżej, zatem brak ustalenia w tej mierze nie jest błędny. W świetle powyższych uwag ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy wymagały powyższych uzupełnień, gdyż poczynione zostały miejscami pobieżnie, miejscami – wskutek oczywistej omyłki pisarskiej – wadliwie. Należy podkreślić, że nie zdołano również ustalić dokonania przez powoda czynności warunkującej uzupełnienia weksla niezupełnego w chwili wystawienia: powód nie zaoferował dowodu na wezwanie pozwanego do zapłaty zaległości w terminie 7 dni, poprzedzającego uzupełnienie weksla. W ten sposób Sąd Okręgowy w obecnym składzie rozumie połączone zarzuty nieustalenia treści deklaracji wekslowej w zakresie przyczyn uzupełnienia weksla i treści umowy w zakresie przyczyn wypowiedzenia oraz nieustalenia treści wypowiedzenia umowy pożyczki, z którego wynikało, że w jego dacie weksel był już uzupełniony. Zgodnie z deklaracją wekslową, kolejność zdarzeń winna być następująca:
Strony są związane umową w pozostałym zakresie (art.
Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu; w szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta (art.
k.c.), przy czym udowodnić należy indywidualne uzgodnienie postanowienia (art.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, ustaleń w tym zakresie należy dokonywać z urzędu, w granicach posiadanego materiału dowodowego. Trafnie dostrzega apelujący, że abuzywność w niniejszej sprawie dotyczy pobierania niesprecyzowanych bliżej w istocie opłat: przygotowawczej, prowizji i „Twojego pakietu”. Pierwsze dwie opłaty nie pozwalają ustalić, czego dotyczą. Trzecia jest nieproporcjonalna. Nie spełniają zatem kryterium jasności i możliwości weryfikacji, czy nie obejmują tych samych czynności, ustalonego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w połączonych sprawach C‑84/19, C‑222/19 i C‑252/195. Przedmiotowe postanowienia zatem nie wiążą pozwanego, gdyż kształtują jego prawa w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, rażąco naruszając jego interesy. Owo rażące naruszenie wynika w przedmiotowych okolicznościach stąd, że pozwany obowiązany byłby zapłacić pozaodsetkowe koszty kredytu konsumenckiego w sytuacji, gdy nie jest w stanie rozgraniczyć poszczególnych czynności, za które pobierane są poszczególne opłaty, zatem nieusuwalnie z punktu widzenia konsumenta zachodzi ryzyko opłacania dwukrotnie tych samych czynności dającego pożyczkę. Sądy nie są uprawnione do modyfikowania postanowień abuzywnych; wyłącznym uprawnieniem jest tutaj nieuwzględnienie skuteczności tego rodzaju postanowień względem konsumenta, którym w obecnej sprawie jest pozwany. Oznacza to konieczność przyjęcia iż powód nie był uprawniony do pobrania – tym samym naliczenia – należności wynikających ze wskazanych opłat. Tym samym przekonujące jest stanowisko Autora apelacji, że w tych okolicznościach nie było w ogóle mowy o zadłużeniu pozwanego, lecz miał on nadpłatę w wysokości co najmniej: 1.602 zł – 1.328 zł = 274 zł (s. 7 apelacji, k. 84). Tym samym również z tej przyczyny prawidłowy jest zarzut wypełnienia weksla niezgodnie z zawartym porozumieniem. Jak już wspomniano, przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było roszczenie wekslowe. Z przyczyn wyżej wskazanych przyjąć należało, że pozwany wykazał okoliczności przemawiające za wypełnieniem weksla, niezupełnego w chwili wystawienia, niezgodnie z porozumieniem wekslowym. W dacie płatności weksla, zobowiązanie nie istniało. Powództwo należało oddalić w całości. Z tych wszystkich względów, a nadto wobec braku okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, które winny być brane pod uwagę z urzędu, uznając zaskarżone orzeczenie za błędne, apelację uwzględniono zmieniając zaskarżony wyrok i orzekając co do istoty przez uchylenie wyroku zaocznego i oddalenie powództwa w całości (art. 386 § 1 k.p.c.). Z tych samych względów zmienić należało orzeczenie o kosztach procesu, zasądzając zwrot tych kosztów – 1.800 zł z tytułu zastępstwa procesowego według stawki minimalnej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym (nie złożono dowodu uiszczenia opłaty skarbowej) – przez powoda na rzecz pozwanego, jako wygrywającego sprawę w całości, wedle zasady odpowiedzialności za wynik procesu, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres po upływie tygodnia od doręczenia odpisu rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów do dnia zapłaty, jako że rozstrzygnięcie to nie podlega już dalszemu zaskarżeniu (art. 98 § 1, 1 1 i 3 w związku z art. 99 w związku z art. 386 § 1 k.p.c.). O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 99 w związku z art. 391 § 1 zd. I k.p.c. Na koszty postępowania apelacyjnego pozwanego złożyło się 400 zł opłaty od apelacji oraz 900 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego według stawki minimalnej w postępowaniu apelacyjnym przed Sądem Okręgowym. Powód obowiązany jest zwrócić te koszty w całości pozwanemu. 1 Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (j.t. – Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 z późn. zm.). 2 Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. – Prawo wekslowe (j.t. – Dz. U. z 2022 r. poz. 282). 3 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (j.t. – Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 z późn. zm.). 4 Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (j.t. – Dz. U. z 2023 r. poz. 1028). 5 Wyrok Trybunału (Pierwsza Izba) z dnia 3 września 2020 r., (...) S.A. v. QJ (C‑84/19), BW v. DR (C‑222/19), QL v. CG (C‑252/19), (...):EU:C:2020:631, w szczególności pkt 76 – 86.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.