I k.c.). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny (art.
II k.c.). Za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową (art. 22 1 k.c.). Przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową (art. 43 1 w związku z art. 33 1 § 1 k.c.). Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu; w szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta (art.
Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje. (art.
Oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny (art. 385 2 k.c.). Jeżeli postanowienie umowy nie wiąże konsumenta jako niedozwolone postanowienie umowne, strony są związane umową w pozostałym zakresie (art.
Nie ulega wątpliwości, że powód jest przedsiębiorcą. Prowadzi on na terenie Polski, we własnym imieniu przedsiębiorstwo, mając co najmniej zdolność prawną w rozumieniu prawa kalifornijskiego, które ma dla niniejszej sprawy znaczenie przesądzające w zakresie zdolności prawnej i sądowej (art. I ust. 1 lit. a traktatu5 oraz art. 17 ust. 1 i 3 pkt 4 w związku z art. 21 w związku z art. 9 zd. I p.p.m.6). Pozwany jawi się bezsprzecznie jako konsument. Jest osobą fizyczną, utrzymuje się w świetle umownego formularza z umowy o pracę na czas nieokreślony. W istocie brak przesłanek do przyjęcia, by pozwany jakiekolwiek przedsiębiorstwo prowadził. Odpowiada zatem kodeksowej definicji konsumenta. Umowę zawierano z wykorzystaniem internetowego formularza. Jest oczywiste w tej sytuacji w świetle życiowego doświadczenia, że poza wysokością pożyczki, pozwanemu treść umowy była narzucona. Powód – mimo zarzutu abuzywności zgłoszonego jak wskazano już w sprzeciwie – nie przedstawił żadnego dowodu na to, by jakiekolwiek inne elementy umowy były indywidualnie negocjowane, to jest by pozwany miał realny wpływ na ich treść, a nie tylko na to, czy daną umowę zawrze, czy też nie. Umowa zatem nie była indywidualnie negocjowana, poza ustaleniem wysokości pożyczki. Sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszające interes pozwanego jako konsumenta było narzucenie wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu. Jak wskazuje Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, głównym świadczeniem biorącego pożyczkę – dla celów oceny abuzywności w świetle prawa unijnego i implementującego go prawa krajowego – jest obowiązek zwrotu kapitału pożyczki oraz umówionych odsetek, jako wynagrodzenia (ceny) za korzystanie z kapitału
I k.c.). Powyższe powoduje – przy braku określenia sposobu naliczania odsetek, a także możliwości ustalenia wymagalności, wobec niewykazania prawidłowości wypowiedzenia – konieczność oddalenia również żądania w części odsetkowej, ponieważ w umowie zostały one wskazane wyłącznie kwotowo. Rzeczywista roczna stopa odsetek nie jest wskazaniem poziomu umówionego oprocentowania, nie może zatem stanowić podstawy do ustalenia oprocentowania choćby przy uwzględnieniu art. 359 § 2 2 k.c., zgodnie z którym jeżeli wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej przekracza wysokość odsetek maksymalnych, należą się odsetki maksymalne. Należy podkreślić, że nie chodzi tutaj o rezultat badania żądania zapłaty odsetek przez pryzmat art.
k.c., choć w tym przypadku wysokość odsetek – paradoksalnie – nie jest wcale jasno określona, gdyż jako świadczenie okresowe winna ona zostać, celem pełnej jasności, określona stopą procentową, lecz o skutek niemożności ustalenia, w jaki sposób zostały one wyliczone, a więc o jaką stopę odsetek strony umówiły się. Nie ma też podstaw do zastosowania reguły z art. 359 § 2 k.c., zgodnie z którym jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 3,5 punktów procentowych. Dzieje się tak, ponieważ w umowie określono wszak odsetki właśnie w inny sposób; rzecz w tym jednak, że sposób ten nie pozwala na ich należyte obliczenie przy zmianie podstawy naliczenia, a okoliczność ta obciąża powoda jako, jednocześnie: następcę prawnego przedsiębiorcy zawierającego umowę z konsumentem, a nadto podmiotu będącego twórcą wykorzystanego formularza umownego. Zasadne roszczenie powoda w tej sytuacji obejmuje wyłącznie roszczenie o zwrot kapitału, to jest 2.000 zł. Odsetki maksymalne za opóźnienie, ustalone umownie (§ 8 ust. 11 umowy, k. 24), należą się od dnia następującego po terminie spłaty ostatniej raty, skoro nie sposób ustalić wcześniejszej wymagalności roszczenia, zatem od 8 stycznia 2022 roku, do dnia zapłaty. W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu. Należało odpowiednio zmodyfikować również rozstrzygnięcie o kosztach procesu. Koszty te po stronie powoda to: 200 zł opłaty od pozwu, 119,28 zł kosztów doręczenia (k. 112), 442,80 zł kosztów kuratora, 900 zł opłaty pełnomocnika, 17 zł opłaty skarbowej; łącznie 1.679,08 zł. Skoro pozwany uległ co do 62,64 %, tedy winien zwrócić powodowi około 1.052 zł, a więc podług zasady stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu (art. 100 zd. I k.p.c. w związku z art. 98 § 3 w związku z art. 99 k.p.c.). Z uwagi na to, że rozstrzygnięcie o kosztach procesu wydane w wyniku rozpoznania środka zaskarżenia jest prawomocne, należało o odsetkach za opóźnienie w zapłacie tych kosztów orzec za czas po upływie tygodnia od doręczenia rozstrzygnięcia do dnia zapłaty (art. 98 § 1 1 zd. II k.p.c.). Z tych wszystkich względów, a nadto wobec braku okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, które winny być brane pod uwagę z urzędu, uznając apelację powoda za częściowo skuteczną, zmieniono zaskarżony wyrok, orzekając co do istoty (art. 386 § 1 k.p.c.), zaś w pozostałej części oddalając apelację jako bezzasadną (art. 385 k.p.c.). O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 100 zd. I i art. 98 § 3 w związku z art. 99 w związku z art. 391 § 1 zd. I k.p.c. Na koszty postępowania apelacyjnego powoda złożyło się: 200 zł opłaty od apelacji, 450 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego według stawki minimalnej w postępowaniu apelacyjnym przed Sądem Okręgowym. Pozwany obowiązany jest zwrócić powodowi koszty proporcjonalnie do przegranej, to jest do 407 zł. O ustawowych odsetkach za opóźnienie w zapłacie kosztów procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 1 zd. I k.p.c. O wynagrodzeniu kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego orzeczono na podstawie § 1 ust. 1 r.w.k.9 uwzględniając, że w postępowaniu apelacyjnym nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia rozprawy, a odesłanie wprost do stawek adwokackich i radcowskich, a nie do zasad ustalania wynagrodzenia dla pełnomocników ustanawianych z urzędu, nie daje podstaw do podwyższenia tak ustalonych kwot o kwotę podatku od towarów i usług. Ów mechanizm podwyższania opłat nie został przewidziany w r.o.a.10, a dotyczy wyłącznie opłat wypłacanych – według jednakże obniżonych stawek – pełnomocnikom ustanowionym z urzędu, którzy ewentualnie wykazali bezskuteczność egzekucji kosztów zasądzonych od strony przeciwnej (§ 4 ust. 3 i § 6 r.o.a. (...)). 1 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (j.t. – Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 z późn. zm.). 2 Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (j.t. – Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 z późn. zm.). 3 Por. np.: G. J. [w:] E. T. (red.): Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. T. P. rozpoznawcze, LEX 2022 [el.], teza 25 do art. 91; także powołane tam orzecznictwo SN. 4 Por. np.: wyrok Trybunału (Druga Izba) z dnia 13 września 2018 r., C‑176/17 (...) SA p-ko W. , (...):EU:C:2018:711; wyrok Trybunału (Pierwsza Izba) z dnia 7 listopada 2019 r., połączone C‑419/18 i C‑483/18 (...) SA p-ko W. i in., (...):EU:C:2019:930. 5 Traktat o stosunkach handlowych i gospodarczych między Rzecząpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki, sporządzony w W. dnia 21 marca 1990 r. (Dz. U. z 1994 r., Nr 97, poz. 467 z późn. zm.). 6 Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. – Prawo prywatne międzynarodowe (j.t. – Dz. U. z 2023 r. poz. 503). 7 Por. np.: wyrok Trybunału (Pierwsza Izba) z dnia 3 września 2020 r., C‑84/19, C‑222/19 i C‑252/19 (...) SA p-ko QJ i in., (...):EU:C:2020:631. 8 Wyrok Trybunału (Trzecia Izba) z dnia 3 października 2019 r., C‑621/17 G. K. p-ko CIB Bank (...). i in., (...):EU:C:2019:820. 9 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. poz. 536). 10 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.). 11 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (j.t. – Dz. U. z 2019 r. poz. 18 z późn. zm.).
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.