Sygn. akt III RC 111/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 stycznia 2024 r. Sąd Rejonowy w Pruszkowie, III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Marta Węglewska po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2024 r. w Pruszkowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Ł. O. przeciwko K. K. reprezentowanej przez matkę O. K. o obniżenie alimentów a także z powództwa wzajemnego K. K. reprezentowanej przez matkę O. K. przeciwko Ł. O. o podwyższenie alimentów oraz z powództwa O. K. przeciwko Ł. O. roszczenie regresowe
(2). Prowadzi gospodarstwo domowe z partnerką. Oprócz K. K. nie ma innych osób na utrzymaniu. Ł. O. pracuje jako (...). Uzyskuje dochód w kwocie 5568,50zł netto (7967,18zł brutto). W 2022 roku uzyskał dochód po odliczeniach w kwocie 78037,05zł. (...) r. zmarła matka Ł. O., po której z mocy ustawy nabył spadek w całości, m. in. własność do lokalu przy ul. (...) i samochód. Ponadto jest właścicielem mieszkania w B. przy ul. (...) i 8-letniego samochodu osobowego marki (...)z 2016 r. Nie wynajmuje żadnej z nieruchomości w celu osiągnięcia dodatkowego dochodu. Na konto Ł. O. przelewana jest emerytura jego babki macierzystej U. O. w kwocie 2300zł. Ojciec małoletniej opłaca pobyt babci w (...) w kwocie 3200zł miesięcznie i pampersy oraz leki, finansując to częściowo z emerytury U. O.. Około 1500 zł. miesięcznie dopłaca ponad emeryturę babci od września 2022r. Alimenty na rzecz K. K. przekazywane są za pośrednictwem komornika sądowego. Ł. O. nie partycypuje w dodatkowych wydatkach na dziecko, a obecny obowiązek alimentacyjny uważa za zbyt uciążliwy. W dacie poprzedniego orzekania Ł. O. uzyskiwał wynagrodzenie w kwocie netto 4300zł. na podstawie umowy o pracę plus tzw. trzynastka i nagroda, nie miał innych dochodów, kontakty z córką utrzymywał nieregularne. Nie miał innych osób na utrzymaniu, częściowo opiekował się chorymi matką i babcią. O. K. nie pracowała, posiadała (...), korzystała z pomocy rodziców, pobierała świadczenia i zasiłki na dzieci Małoletnia miała (...)lat, wymagała noszenia aparatu ortodontycznego a także wożenia do szpitala z uwagi na problemy (...). Małoletnia uczęszczała na płatny j. angielski. Potrzeby K. K. zostały ustalone wówczas na kwotę 2300zł miesięcznie, na które składały się: edukacja 300zł, wyżywienie 600zł, ubrania 200zł, leki i środki czystości 150zł, rozrywka i kieszonkowe 150zł, wakacje 435zł, mieszkanie 318zł, inne wydatki 150zł. Ł. O. został obciążony 70% potrzeb dziecka. Sąd ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o następujące dowody: odpis zupełny aktu urodzenia k.10, wyrok VI Ca 16/22 k.11, 83-87, wyrok III RC 196/21 k.11v-12, odpis skrócony aktu zgonu k.13, odpis skrócony aktu urodzenia k.14, akt poświadczenia dziedziczenia k.15, historia rachunku k.16-18,121, dowód wpłaty k.19, umowa o pobyt w (...) k.20-21, umowa o pożyczkę z ZFŚS k.22, płyta cd k.53, karta informacyjna leczenia szpitalnego k.54, 56, 58, 62, faktura k.55,57, 59-61, 63-64, 66-82, 224-237, 239-253, 256-259, 261-274, 279-281, zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji k.88, 90, zaświadczenie o dokonanych wpłatach k.89,91, 196-196, zaświadczenie k.114, 277, pit k.115-120, potwierdzenie przelewu k.122-123, 222-223, 181-188, 194, 275, formularz zgłoszenia miotu k.189, pcc-3 k.190-192, umowa pożyczki k.193, lista transakcji k.213, 238, 260, zaświadczenie US k.214-215, eKW k.216-221, 307-310, korespondencja k.255, polisa k.276, wykaz podręczników k.278, bilety k.282, płyta cd k.283, (...) k.287-289, płyta cd k.290, przesłuchanie Ł. O. k.291v-292v, nagranie k.294, przesłuchanie O. K. k.292v-293v, nagranie k.294, fotografie k.
- Ustalenia Sądu znajdują uzasadnienie we wszystkich przeprowadzonych dowodach, które zostały wyżej powołane. Sąd postanowił pominąć dowód ze świadka B. K. na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 5 kpc jako spóźniony i zmierzający do przedłużenia postępowania. Zeznania O. K. Sąd uznał za wiarygodne. Wybiórcze odpowiedzi na pytania o sytuację majątkową przez Ł. O. negatywnie rzutowały na ocenę wiarygodności jego zeznań. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 133 kro na obydwojgu rodzicach ciąży obowiązek łożenia na utrzymanie dzieci, które nie są jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Zakres tego obowiązku, stosownie do przepisu 135 kro, wyznaczają z jednej strony usprawiedliwione potrzeby osoby uprawnionej, z drugiej zaś zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego. Przez usprawiedliwione potrzeby należy rozumieć nie tylko elementarne potrzeby polegające na zapewnieniu minimum egzystencji, ale także takie, które stworzą uprawnionemu normalne warunki bytowania odpowiadające jego wiekowi, stanowi zdrowia, wykształceniu i statusowi rodziców. Stosownie do treści przepisu art. 138 kro w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Przechodząc do oceny zgłoszonych żądań w niniejszej sprawie należy wskazać, że wysokość alimentów na rzecz małoletniej K. K. została ustalona Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 21 października 2021 r. sygn. akt III RC196/21 zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia (...) r. w sprawie o sygn. akt VI Ca 16/22 w kwocie 1600zł miesięcznie. Sąd musiał więc wziąć pod uwagę zaistnienie przesłanek niezbędnych do zmiany wysokości alimentów, czyli zmianę sytuacji stron, w okresie od daty poprzedniego orzekania. Sąd w niniejszym postępowaniu rozpoznawał dwa przeciwstawne powództwa oraz powództwo regresowe. Żadne z powyższych roszczeń nie zasługiwało na uwzględnienie. W pierwszej kolejności odnosząc się do żądań o podwyższenie i obniżenie alimentów Sąd nie dopatrzył się przesłanek, które uzasadniałyby zmianę wysokości obowiązku alimentacyjnego Ł. O.. O. K. w imieniu małoletniej K. K. do usprawiedliwionych potrzeb córki zaliczyła: edukacja 555zł (w tym składki klasowe 120zł, ubezpieczenie 240zł, angielski 4800zł, podręczniki 657zł, dojazdy do szkoły 850zł rocznie), wyżywienie 1000zł, odzież i obuwie 200zł, zdrowie 787zł (w tym leki 777zł, środki czystości i kosmetyki 1200zł, leczenie (...) 5232zł, leczenie (...) 2232zł), rozrywka i kieszonkowe 200zł, wakacje 447zł, udział w opłatach mieszkaniowych 348zł, telefon 31zł, inne 125zł. Na podstawie zasad doświadczenia życiowego, wiedzy ogólnej i po przeanalizowaniu materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że niektóre koszty wskazane przez stronę powodową zostały przeszacowane, między innymi wydatek związany z wizytami u ortodonty i wyżywieniem. Od kosztu zakupu książek odjęta została kwota wyprawki(...) Sąd ustalił usprawiedliwione potrzeby małoletniej pozwanej (powódki wzajemnej) na kwotę około 2400zł i zaliczył do ich: edukacja 130zł, wyżywienie 700zł, ubrania 200zł, leki i środki czystości 160zł, rozrywka i kieszonkowe 150zł, wakacje 300zł, mieszkanie 348zł, telefon 31zł, inne wydatki 100zł, (...) 150zł, leczenie (...)160zł. O. K. poniosła jednorazowy związany z kursem języka angielskiego dla córki. Na pokrycie dodatkowych, bardziej wyjątkowych kosztów utrzymania dziecka rodzic może jednak przeznaczać świadczenie wychowawcze, które ma poprawić ogólny komfort życia. Usprawiedliwione potrzeby małoletniej są zatem na poziomie wskazanym w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego lub nieznacznie wyższym. W dalszej kolejności Sąd musiał ustalić i odnieść się do aktualnych możliwości zarobkowych i majątkowych Ł. O.. Mimo tego, że dochody powoda (pozwanego wzajemnego) nieznacznie wzrosły, a jego majątek powiększył się na skutek dziedziczenia, Sąd miał na uwadze, że Ł. O. po części pokrywa koszty pobytu babki macierzystej w (...). Niemniej ma on na utrzymaniu wyłącznie córkę, z którą nie utrzymuje kontaktów i którą przede wszystkim zobowiązany jest alimentować. Z wiadomych tylko sobie powodów nie sprzedał żadnego z samochodów, nie wynajął też mieszkania przy ul. (...) utrzymując, że jest to lokata kapitału. Otóż jako osoba zobowiązana do alimentacji przede wszystkim posiada obowiązek w stosunku do córki K. K. polegający na należytym i systematycznym dostarczeniu jej środków utrzymania i wychowania. Sąd nie dał mu zatem wiary, że nie jest w stanie sprostać dotychczas zasądzonej kwocie. Jest ona adekwatna do możliwości zarobkowych i majątkowych powoda, który oprócz dochodu z pracy posiada odziedziczony majątek, zdatny do spieniężenia ( samochód) albo używania tak, aby można było oddać w najem mieszkanie. Niejasne są zeznania i stanowisko powoda Ł. O., iż on tylko alimentować ma babcię, podczas gdy ma jeszcze inne i wnuki. Babcia posiada poza tym własny dochód- emeryturę i w tym stanie rzeczy nie jest prawidłowe alimentowanie przez wyłącznie Ł. O. jego babci. Nie został w każdym razie na tę okoliczność przedstawiony wyrok sądu. Reasumując, obie strony postępowania wnosiły o znaczącą zmianę obowiązku alimentacyjnego, jednakże Sąd nie dopatrzył się dużego zwiększenia potrzeb K. K. ani pogorszenia sytuacji Ł. O.. Kwota alimentów 1600zł przy równoczesnym zaangażowaniu O. K., która może uzyskiwać dochód w ocenie sądu na poziomie przynajmniej 3500 zł. miesięcznie ( nieco ponad najniższa krajowa pensja) zagwarantuje pokrycie potrzeb małoletniej. W poprzednim roku zrezygnowała dobrowolnie z pracy, w której otrzymywała pensję 2600 zł. netto. W oparciu o powyższe okoliczności na podstawie art. 138 kro Sąd orzekł jak w punkcie
- wyroku oddalił powództwo. Na podstawie art. 100 kpc Sąd zniósł koszty postępowania między stronami wobec nieuwzględnienia żądań obu stron. Stosownie do treści przepisu art. 140 § 1 kro osoba, która dostarcza drugiemu środków utrzymania lub wychowania nie będąc do tego zobowiązana albo będąc zobowiązana z tego powodu, że uzyskanie na czas świadczeń alimentacyjnych od osoby zobowiązanej w bliższej lub tej samej kolejności byłoby dla uprawnionego niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, może żądać zwrotu od osoby, która powinna była te świadczenia spełnić. § 2 stanowi, że roszczenie przewidziane w paragrafie poprzedzającym przedawnia się z upływem lat trzech. Pomimo, iż roszczenie z art. 140 kro nie ma charakteru alimentacyjnego, lecz jest cywilnoprawnym roszczeniem majątkowym, to zakres tego roszczenia jest ściśle związany z przesłankami mającymi wpływ na ustalenie wysokości obowiązku alimentacyjnego spoczywającego na obowiązanym. Niezbędne było zatem ustalenie przez Sąd okoliczności wynikające z art. 135 § 1 kro, zgodnie z którym wysokość alimentów jest uzależniona od zakresu usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz zakresu zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. W ocenie Sądu roszczenie regresowe było bezzasadne. W czasie, za który O. K. domaga się zwrotu kosztów leczenia córki Ł. O. wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego. Obowiązywało orzeczenie zasądzające obowiązek alimentacyjny pozwanego wzajemnego w wysokości 1600zł. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 140 kro Sąd orzekł jak punkcie
- Na podstawie art. 102 kpc Sąd odstąpił od obciążania O. K. kosztami postępowania w zakresie oddalonego powództwa regresowego, mając na uwadze fakt, iż ma na utrzymaniu dwójkę małoletnich dzieci.