udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeśli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Zgodnie z art.
interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Zgodnie z art.
przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę. Przepis art. 738 k.p.c. stanowi, że sąd rozpoznaje wniosek o udzielenie zabezpieczenia w jego granicach, biorąc za podstawę orzeczenia materiał zebrany w sprawie. Przepis art. 755 § 1 k.p.c. stanowi zaś, że jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych dla zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. W szczególności sąd może: 1) unormować prawa i obowiązki stron lub uczestników postępowania na czas trwania postępowania; 2) ustanowić zakaz zbywania przedmiotów lub praw objętych postępowaniem; 3) zawiesić postępowanie egzekucyjne lub inne postępowanie zmierzające do wykonania orzeczenia; 4) uregulować sposób roztoczenia pieczy nad małoletnimi dziećmi i kontaktów z dzieckiem; 5) nakazać wpisanie stosownego ostrzeżenia w księdze wieczystej lub we właściwym rejestrze. Sposób zabezpieczenia określa sąd na wniosek uprawnionego. Powinien to jednak być taki sposób, który zapewnia w danej sytuacji osiągnięcie celu postępowania zabezpieczającego. Z art. 755 § 1 wynika, że sąd może zastosować każdy sposób zabezpieczenia, który uzna za najodpowiedniejszy, nie wyłączając sposobów zabezpieczenia przewidzianych w przepisach o zabezpieczeniu roszczeń pieniężnych (por. art. 747). Pozostawienie sądowi swobody wyboru sposobu zabezpieczenia nie oznacza dowolności w tym zakresie. Sąd jest związany sformułowanym we wniosku żądaniem uprawnionego co do sposobu zabezpieczenia. Możliwość wyboru zatem istnieje, jeżeli uprawniony wskazał we wniosku kilka sposobów zabezpieczenia, a zastosowanie jednego lub niektórych z nich wystarcza do zabezpieczenia albo gdy sąd może wydać postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia z urzędu (T. Ereciński [w:] T. Ereciński (red.), Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, Warszawa 2016). Sąd zważył, że uprawniony uprawdopodobnił istnienie roszczenia o ustalenie nieistnienia jego zobowiązania w stosunku do obowiązanego polegającego na poręczeniu do wysokości 600.000,00 zł za zapłatę przez (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. wynikającej z umowy zbycia udziałów zawartej między obowiązanym a tą spółką. Na tę okoliczność uprawniony przedłożył bowiem umowę poręczenia zawartą między nim a obowiązanym oraz własne oświadczenie o poddaniu się egzekucji z dnia 23 sierpnia 2018 r. w formie aktu notarialnego, umowę zbycia udziałów zawartą między obowiązanym a (...) sp. z o.o. z siedzibą w W., którą obowiązany zbył na rzecz (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. posiadane przez siebie udziały w (...) sp. z o.o. z siedzibą w P., wezwanie do zapłaty kwoty 600.000,00 zł skierowane do uprawnionego przez pełnomocnika obowiązanego, umowę zbycia wierzytelności zawartą między nim a (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. oraz oświadczenie uprawnionego o potrąceniu wierzytelności w stosunku do obowiązanego z dnia 05 marca 2019 r. Uprawniony nie uprawdopodobnił jednak swego interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, tj. że gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Zawnioskowane przez uprawnionego sposoby zabezpieczenia roszczenia nie mogły prowadzić do jego ochrony prawnej, gdyż ich uwzględnienie byłoby niedopuszczalne z punktu widzenia prawa. W pierwszej kolejności należało podnieść, że nie wiadomo było w dacie orzekania, czy i jakie kroki prawne podjął obowiązany w celu realizacji swego uprawnienia wynikającego z umowy poręczenia oraz oświadczenia uprawnionego o poddaniu się egzekucji z dnia 23 sierpnia 2018 r. Jeśli bowiem obowiązany wystąpił o nadanie klauzuli wykonalności ww. aktowi notarialnemu, uprawniony mógłby zwalczać taki tytuł wykonawczy wyłącznie w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego z art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c. Uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o nadanie takiemu tytułowi egzekucyjnemu wynika z art. 776 k.p.c. i art. 777 § 1 pkt 4 k.p.c. W żadnym wypadku Sąd nie mógłby zakazać obowiązanemu realizacji swojego ustawowego uprawnienia, gdyż stanowiłoby to nie tylko naruszenie ww. przepisów rangi ustawowej, ale nadto przepisu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Gdyby uwzględnić wniosek uprawnionego w takim kształcie, stanowiłoby to naruszenie prawa obowiązanego do sądu, które przyznaje mu ustawa zasadnicza, a także cytowanych wyżej przepisów art.
W taki sam sposób należało potraktować dalsze sposoby zabezpieczenia polegające na nakazaniu obowiązanemu cofnięcia wniosku o nadanie klauzuli wykonalności, jeśli takowy wniosek został już złożony oraz zakazanie mu składania „jakiegokolwiek” wniosku o wszczęcie „jakiejkolwiek” egzekucji wobec uprawnionego na podstawie wzmiankowanego aktu notarialnego. Prawo wierzyciela do wszczęcia egzekucji w oparciu o tytuł wykonawczy również sankcjonują przepisy rangi ustawowej (art. 760 § 1 k.p.c., art. 796 § 1 k.p.c.) i wprowadzanie takich zakazów dla wierzycieli stanowiłoby naruszenie ich prawa do sądu. Uprawnionemu przysługują środki obronne w postaci zażalenia na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu (art. 795 § 2 k.p.c.), czy też wniesienie skargi na czynność komornika sądowego (art. 767 § 1 i 2 k.p.c.), w której można zawrzeć wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego (art. 821 § 1 k.p.c.). Z tych samych względów nie można było a priori nakazać „wszelkim podmiotom trzecim” i organom egzekucyjnym wstrzymania się od czynności egzekucyjnych i zawieszenia postępowania. Uwzględniając powyższe okoliczności oraz na podstawie przywołanych przepisów prawa, Sąd orzekł jak w sentencji. ZARZĄDZENIE (...) 01.04.2019 r.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.