← Polska

IV Pa 36/15

Sygn. akt IV Pa 36/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 maja 2015 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Sławomir Matus

§ 1k. p.

wynika, że za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną czynności w sprawach z zakresu prawa pracy dokonuje osoba lub organ zarządzający tą jednostką albo inna wyznaczona do tego osoba. Sposób reprezentacji w zakresie spraw pracowniczych może zatem w istotny sposób różnić się od zasad obowiązujących w pozostałym obszarze działania podmiotu, w szczególności w stosunkach cywilnoprawnych. Wszystko zależy od woli podmiotu, któremu pozostawiono swobodę w ukształtowaniu opisanego zagadnienia. W sprawie zainicjowanej przez powoda, bezspornie ustalono, iż pozwany zdecydował się powierzyć kierowanie zakładem pracy Prezesowi Zarządu. Zasada ta wynika ze statutu banku i co wykazano załączonymi dokumentami w postaci świadectw pracy, czy umów o pracę, była w praktyce stosowana. Sąd podkreślił, że sam powód, będąc prezesem czy jego zastępcą, nie dostrzegał w takim sposobie postępowania jakichkolwiek nieprawidłowości, podpisując dokumenty typu pracowniczego. W tym kontekście, odnosząc się do twierdzenia powoda, że funkcji p.o. Prezesa Zarządu, Rada Nadzorcza nie mogła powierzyć R. J., gdyż nie był on członkiem wymienionego organu, zdaniem sądu, stronie formalnej wypowiedzenia również nie można stawiać skutecznych zarzutów. Opisaną konstatację E. R. wywiódł z treści art. 56 § 1 zdanie drugie prawa spółdzielczego, zgodnie z którym, w razie konieczności rada może wyznaczyć jednego lub kilku ze swoich członków do czasowego pełnienia funkcji członka (członków) zarządu. Sąd meriti spostrzegł, że, zacytowany przepis nie wyklucza powołania Prezesa Zarządu, czy też pełniącego jego obowiązki, spoza grona członków Rady Nadzorczej. Przeciwnie, co podkreślił sąd pierwszej instancji, zasadą jest, że prezesem zarządu winna być osoba niewchodząca w skład innych organów. Zaś regulację powoływaną przez powoda odczytywać trzeba w powiązaniu ze zdaniem pierwszym § 1 art. 56. W tej części przepisu ustanowiono zakaz łączenia funkcji członka zarządu z funkcją przedstawiciela na zebranie przedstawicieli oraz funkcji w radzie nadzorczej z funkcją w zarządzie. Jak wynika z powyższego, ustawodawca zdecydował się wykluczyć możliwość łączenia funkcji w organach spółdzielni, w tym w Radzie Nadzorczej i Zarządzie. Wyjątek od reguły ustanowił właśnie w zdaniu drugim § 1 art. 56 cyt. ustawy pozwalając na powołanie na stanowisko Prezesa członka Rady. Innymi słowy, jeśli jest możliwość wyboru do pełnienia funkcji Prezesa osoby nie będącej członkiem innego organu, winno to nastąpić. Wybór osoby wchodzącej w skład Rady może nastąpić wyjątkowo, w razie konieczności. Sąd podkreślił, że konieczność taka wynikać może chociażby z nagłego zdekompletowania składu zarządu w warunkach niemożności dokonania natychmiastowego wyboru na nieobsadzone stanowisko np. z uwagi na brak kandydatów. Zaś, jak stwierdził sąd meriti, taka sytuacja nie miała miejsca w sprawie. Po odwołaniu E. R., planowanego i omawianego w strukturach banku wcześniej, zgłoszono kandydata do czasowego pełnienia funkcji prezesa i zgodnie z wymogami ustawodawcy była to osoba spoza członków Rady Nadzorczej. Ostatecznie, reasumując tę część rozważań, sąd pierwszej instancji podniósł, ze nie mogło być mowy o tym, by R. J. nie mógł pełnić funkcji Prezesa. Sąd Rejonowy jeszcze raz podkreślił, że nie było podstaw do kwestionowania jego uprawnienia w zakresie działania w imieniu banku jako kierownika zakładu pracy. Ostatecznie, Sąd Rejonowy zważył, że oświadczenie z 9 czerwca 2014 roku podpisane zostało przez osobę uprawnioną, odpowiadało warunkom formalnym przewidzianym przez ustawodawcę i jako takie, nie mogło być w niniejszym postępowaniu skutecznie podważone, przeto oddalił powództwo, jako bezzasadne. O kosztach orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 77,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika pozwanego sąd ustalił na podstawie § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013 roku, poz.490), a opłaty skarbowej od dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa na podstawie załącznika (wykazu przedmiotów opłaty skarbowej, stawek tej opłaty i zwolnienia) do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2006 roku, Nr 225, poz. 1635). Z rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego nie zgodził się E. R. i wywiódł apelację, w której zarzucił temuż Sądowi naruszenie prawa materialnego w postaci: - art. 56 § 1 zdanie trzecie ustawy Prawo Spółdzielcze (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 1443) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że z jego treści wynika uprawnienie rady nadzorczej spółdzielni do wyznaczenia do czasowego pełnienia obowiązków prezesa zarządu spółdzielni kogokolwiek czy to spośród członków zarządu czy też innych osób, w sytuacji, gdy wykładnia literalna powyższego przepisu wprost zakłada jedynie możliwość, w razie konieczności, wyznaczenia jednego lub kilku z członków bezpośrednio rady nadzorczej do czasowego pełnienia funkcji członka (członków) zarządu; - art.

§ 1ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r.

Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. 2014 r. poz. 1502) poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie zachodziła podstawa do zastosowania powyższego przepisu prawa w istniejącym w sprawie stanie faktycznym; - art.

§ 1ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r.

Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. 2014 r. poz. 1502) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że osobą zarządzającą zakładem pracy w imieniu pracodawcy może być członek organu zarządzającego danego pracodawcy w sytuacji, gdy prawidłowa konstatacja poczyniona w związku z niniejszym uregulowaniem prowadzi do wniosku, że za osobę zarządzającą zakładem pracy nie może być uznany członek organu zarządzającego; - art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających (tekst jednolity: Dz. U. 2014.109) poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że niezależnie od ustalonej w nim zasady kolegialnej reprezentacji Banku Spółdzielczego w P. wypowiedzenie umowy o pracę mogło zostać dokonane jednoosobowo. Ostatecznie, powód wniósł zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie żądania pozwu, a w razie nieuwzględnienia tego wniosku ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Zduńskiej Woli do ponownego jej rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o kosztach procesu za obie instancje. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji. Zauważył, że czynione zarzuty dotyczące naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego uznać należy za całkowicie bezpodstawne. Rozpoznając apelację Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja E. R. jest niezasadna bowiem sąd pierwszej instancji wydał trafne rozstrzygnięcie, które znajduje uzasadnienie w całokształcie okoliczności faktycznych sprawy oraz treści obowiązujących przepisów prawnych. Na wstępie zauważenia wymaga, że apelacja wniesiona przez fachowego pełnomocnika powoda zarzuca wyłącznie naruszenie przepisów prawa materialnego, natomiast nie formułuje żadnych zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego, zmierzających do zmiany ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Okręgowy. W tej sytuacji, skoro apelujący nie sprecyzował żadnego zarzutu naruszenia prawa procesowego, a tym samym nie podważał ustaleń faktycznych dokonanych przez sąd meriti, Sąd Okręgowy brał pod uwagę jedynie zgłoszone zarzuty naruszenia prawa materialnego, które w okolicznościach faktycznych sprawy ocenić należy jako całkowicie bezprzedmiotowe i jedynie polemiczne. Wskazać należy, że naruszenie prawa materialnego może polegać na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Błędna wykładnia prawa polega na błędnym zrozumieniu treści lub znaczenia normy prawnej. Z kolei naruszenie prawa przez niewłaściwe jego zastosowanie, to, jak słusznie wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z 25 marca 1999 roku, III CKN 206/98 (OSNC 1999, nr 10, poz. 183), kwestia prawidłowego odniesienia normy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego, sprawa właściwego skonfrontowania okoliczności stanu faktycznego z hipotezą odnośnej normy prawnej i poddanie tego stanu ocenie prawnej na podstawie treści tej normy. W rozpoznawanej sprawie Sąd Rejonowy nie dopuścił się żadnej ze wskazanych postaci naruszenia prawa materialnego. Należy w pełni zaakceptować stanowisko sądu meriti, który stwierdził, że treść art. 56 § 1 powołanej ustawy w żaden sposób nie wyklucza możliwości powołania prezesa zarządu lub też osoby pełniącej obowiązki prezesa zarządu spoza grona członków rady nadzorczej. Również w ocenie Sądu Okręgowego, jako zasadę, należy przyjąć, że prezesem zarządu winna być osoba niewchodząca w skład innych organów. A zatem, zdanie trzecie art. 56 § 1 powołanej ustawy należy interpretować w powiązaniu ze zdaniem pierwszym, całościowo, bowiem ustawodawca przewidział zakaz łączenia funkcji członka zarządu z funkcją przedstawiciela na zebranie przedstawicieli oraz funkcji w radzie nadzorczej z funkcją w zarządzie. Zasadna ocena omawianego zagadnienia jest regułą, wyjątek został wskazany w zdaniu drugim § 1 art. 56 cyt. ustawy, który dał możliwość powołania na stanowisko prezesa zarządu, członka rady nadzorczej. Jeszcze raz należy podkreślić, że wybór osoby do pełnienia funkcji prezesa zarządu powinien nastąpić spośród osób niewchodzących w skład innych organów. Zaś zdanie drugie powołanego przepisu umożliwia, w razie konieczności, w sytuacji wyjątkowej, dokonanie takiego wyboru spośród osób wchodzących w skład rady nadzorczej. Z treści przepisu art. 56 § 1 ustawy Prawo Spółdzielcze w żadnej mierze nie wynika obowiązek wyrażenia zgody przez Komisję Nadzoru Bankowego na powołanie do pełnienia obowiązków prezesa zarządu. O powyżej wspomnianej zgodzie mówi art. 12 ust. 3 Ustawy o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających. Zgoda Komisji Nadzoru Bankowego jest wymagana do powołania przez radę nadzorczą prezesa zarządu Banku Spółdzielczego. Zarzut złożenia powodowi oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę przez podmiot nieuprawniony do reprezentowania Banku w sprawach pracowniczych jest również chybiony. Kodeks pracy zawiera samodzielną regulację prawną dotyczącą zdolności pracodawców do czynności z zakresu prawa pracy. § 1 art.

k. p. określa zdolność do tychże czynności pracodawcy będącego jednostką organizacyjną, tak jak w przepadku pozwanego Banku. Przy czym zdolność ta jest pojmowana szerzej aniżeli zdolność prawna osób prawnych, tu banku spółdzielczego, opisana art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających (tekst jednolity: Dz. U. 2014.109), statuująca zasadę reprezentacji łącznej, kolektywnej. Ten wymóg kolektywnej reprezentacji dotyczy wszystkich innych spraw Banku Spółdzielczego w P. poza sprawami ze stosunku pracy. Tylko w tych innych sprawach można mówić o bezwzględnej nieważności czynności prawnej z uwagi na wadliwą reprezentację podmiotu. Zgodnie z treścią § 1 art.

k. p., za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną czynności w sprawach z zakresu prawa pracy dokonuje osoba lub organ zarządzający tą jednostką albo inna do tego wyznaczona osoba. Nie ma wątpliwości, że § 33 pkt 6 statutu Banku Spółdzielczego w P., § 18 pkt 5 Regulaminu Organizacyjnego Banku Spółdzielczego w P. oraz § 5 Regulaminu Pracy, czynią Prezesa Zarządu Banku, jako osobę do tego wyznaczoną, uprawnionym do podejmowania jednoosobowo decyzji w sprawach kadrowych w sferze pracowniczej. Przykładowo, Sąd Najwyższy w wyroku z 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II KP 207/2013, stwierdził, że czynności z zakresu stosunku pracy dokonuje kierownik zakładu pracy, pomimo, że do reprezentowania spółki prawa handlowego uprawnieni są dwaj członkowie zarządu łącznie. Zaprezentowane stanowisko judykatury potwierdza jedynie prawidłowe zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji treści § 1 art.

k. p., dotyczące sposobu reprezentacji Banku Spółdzielczego w P. poprzez uznanie, że pozwany wydając ww. akty prawa wewnętrznego zdecydował się na powierzenie kierowania zakładem pracy Prezesowi Zarządu. Tym samym, słusznie sąd meriti nie zastosował normy prawnej ujętej w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających poprzez uznanie zasady kolegialnej reprezentacji Banku Spółdzielczego w P. przy podejmowaniu decyzji ze stosunku pracy łączącego strony procesu. Z tych to względów, na podstawie art. 385 k.p.c., Sąd Okręgowy oddalił apelację jako nieuzasadnioną. Kierując się zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, w oparciu o treść art. 98 § 1 k.p.c., § 12 ust. 1 pkt. 1 w zw. z § 11 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002, Nr 163, poz. 1349) obciążono powoda kwota 60 złotych tytułem kosztów procesu poniesionych przez pozwanego w drugiej instancji.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.