dokumentacją projektową autorstwa (...). Strony ustaliły przybliżoną ilość - w przypadku elewacji w systemie (...)pokrytych płytkami klinkierowymi - miała ona wynosić około 6.160m
1 punkt 1.2. o docelowym rodzaju systemu podlegającego produkcji i dostawy odbiorca miał poinformować dostawcę minimum 30 dni przed planowanym terminem dostawy. W § 2 postanowiono, że rozpoczęcie dostaw rozpocznie się od dnia 17 września 2018r. a zakończenie dostaw do dnia 16 listopada 2018r. Stosownie do treści § 3 ust. 4 łączna cena netto za wykonanie przedmiotu umowy wynosiła 1.077.400,00 zł, a ostateczna cena miała stanowić iloczyn umowy cen jednostkowych i ilości faktycznie odebranych towarów, ustalonej na podstawie potwierdzonych przez odbiorcę dokumentów.
„warunki płatności” w terminie 14 dni od zawarcia umowy, lecz nie później niż 11 tygodni przed dostawą pierwszej partii towaru, po otrzymaniu zaakceptowanego przez odbiorcę weksla in blanco wraz z porozumieniem wekslowym jako zabezpieczeniem zwrotu zaliczki, odbiorca miał dokonać przelewu bankowego na rzecz dostawcy w wysokości 538.700,00 zł netto, jako zaliczki. W celu zabezpieczenia zwrotu zaliczki dostawca miał wystawić weksel in blanco płatny do sumy 538.700,00 złotych wraz z porozumieniem wekslowym oraz miał dobrowolnie poddać się egzekucji w trybie art. 777 § 1 punkt 4 i 5 k.p.c. Przepis § 8 umowy zawierał postanowienia dotyczące kar umownych, między innymi, że odbiorca miał zapłacić dostawcy karę umowną w przypadku odstąpienia od umowy z przyczyn za które ponosił wyłączną winę – w wysokości 10 % łącznej ceny netto za wykonanie przedmiotu umowy. Przepis § 9 regulował przypadki odstąpienia od umowy. Stosownie do postanowień umowy odbiorca mógł odstąpić od umowy w przypadku: gdyby dostarczone towary nie spełniały warunków, o których mowa w umowie lub nie spełniały innych parametrów określonych umową; rozwiązania kontraktu pomiędzy inwestorem o odbiorcą lub jakiejkolwiek jego zmiany uniemożliwiającej wykonanie przedmiotu umowy lub powodującej, że jego wykonanie stało się zbędne; dostawca mógł odstąpić od umowy w przypadku otwarcia likwidacji spółki odbiorcy. W akcie notarialnym z dnia 4 lipca 2018r., sporządzonym przez notariusza N. O., Repertorium (...), numer (...) powódka oświadczyła, że 20 czerwca 2018r. spółka zawarła z pozwaną umowę dostawy numer (...), oraz, że stosownie do § 4 ust. 1 umowy pozwana dokona przelewu kwoty 538.700,00 zł. W § 2 aktu powódka oświadczyła, że zobowiązuje się do zapłaty na rzecz pozwanej kwoty stanowiącej różnicę otrzymanej od pozwanej zaliczki i wartości dostarczonego jej towaru i w zakresie powyższego obowiązku poddaje spółkę egzekucji do wysokości 662.601,00 zł, na podstawie art. 777 § 1 punkt 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks postępowania cywilnego. Stawająca oświadczyła, że pozwana może wystąpić o nadanie aktowi klauzuli wykonalności do dnia 4 lipca 2019r. a zdarzeniem, od którego uzależnione jest wykonanie przez powódkę obowiązku zapłaty jest upływ siedmiodniowego terminu wyznaczonego przez pozwaną na zapłatę, wskazanego w pisemnym wezwaniu do zapłaty, biegnącego od daty doręczenia powódce tego wezwania, listem poleconym za potwierdzeniem odbioru na adres powódki. W dniu 13 lipca 2018r. pozwana przelała na konto powódki kwotę 662.601,00 zł. W dniu 17 lipca 2018r. powódka wystawiła fakturę VAT nr (...) na kwotę 662.601,00 zł, płatną do 18 lipca 2018r. W trakcie analiz na budowie prowadzonych z udziałem konsultantów okazało się, że produkt proponowany przez powódkę nie może zostać dopuszczony do stosowania na wysokości powyżej 25 metrów. W związku z tym elewacja nie mogła być zastosowana przy planowanej inwestycji - w budynku przy ulicy (...) w K.. Pomimo tego pozwana próbowała przekonać inwestora do zastosowania technologii, która umożliwiałaby zastosowanie produktu powódki na wysokości do 25 metrów oraz ocieplenia z wełny tej samej grubości powyżej tej wysokości umożliwiając uzyskanie jednolitej płaszczyzny elewacji. Inwestor odrzucił możliwość takich rozwiązań. W toku dalszej korespondencji stron, pozwana nie potwierdziła parametrów od których uzależnione było rozpoczęcie produkcji oraz wskazała, że wszelkie działania w tym zakresie powódka podejmują na własny koszty i ryzyko. Pismem z dnia 29 sierpnia 2018r. powódka wezwała pozwaną do podania parametru płyt, koniecznego do rozpoczęcia produkcji. Pismem z dnia 3 września 2018r. pozwana odstąpiła od umowy numer (...). Pismem z dnia 10 czerwca 2019r. pozwana wezwała powódkę do zapłaty kwoty 662.601,00 złotych w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. W piśmie z dnia 10 czerwca 2019r. powódka złożyła oświadczenie o odstąpieniu od umowy z pozwaną, wskazując art. 491 k.c. oraz niewskazanie przez pozwaną do dnia 29 maja 2019r. danych umożliwiających rozpoczęcie produkcji towarów
umową dostawy. Ponadto powódka wezwała pozwaną do zapłaty kary umownej w wysokości 10 % wartości wynagrodzenia umownego netto – kwoty 107.740,00 zł – wskazując jako podstawę § 8 punkt 5 zawartej umowy. Po wypowiedzeniu umowy powódka nadal kontaktowała się pozwaną starając się ustalić szczegóły dostawy. Pismem z dnia 17 czerwca 2019r. powódka złożyła pozwanej oświadczenie o potrąceniu przysługującej jej w stosunku do pozwanej wierzytelności w kwocie 537.877,92 zł z przysługującą pozwanej wobec powódki wierzytelnością w kwocie 662.601,00 zł. Na wierzytelność powódki składają się kwoty: 131 .917,40 zł - zapłata za zakupione przez nią płyny do realizacji zamówienia, które w wyniku utraty daty ważności zostały zutylizowane, 7.603,00 zł - zapłata za utylizację płynów, 107.740,00 zł - kara umowna naliczona na podstawie umowy dostawy
zapisem § 8 punkt 5, 290.617,32 zł - z tytułu zapłaty za zamówione celem realizacji zmówienia płytki w ilości 3545 m 2. W dniu 2 sierpnia 2019 roku powódka złożyła pozwanej propozycję ugody, oferując zwrot kwoty 93.772,26 zł, po odliczeniu kary umownej, wynagrodzenia za elewację na budowie w W. oraz wartości zutylizowanych płynów. Ponieważ powódka nie zwróciła zaliczki, pozwana wystąpiła do sądu domagając się nadania klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu w postaci aktu z dnia 4 lipca 2018r. Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2019r. Sąd Rejonowy w Częstochowie, uwzględnił wniosek nadając klauzulę wykonalności. Na podstawie uzyskanego tytułu wykonawczego pozwana wszczęła egzekucję komorniczą. Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą Km 1542/19 w kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Lublińcu T. P.
umową wiążącą strony wydatki związane z zakupem komponentów i płytek czyniła na własne ryzyko. Wskazał, że koszty te dotyczą, jak wyżej wskazano materiałów, które służą do wykonywania działalności gospodarczej powódki, zatem mogły być użyte w okresie przydatności do użycia do produkcji na rzecz innych odbiorców, po odstąpieniu od umowy przez stronę pozwaną. Dodał, że z pisma powódki z dnia 7 sierpnia 2018r. wynika, iż w tym dniu dostarczono na budowę próbki narożników i poinformowano o produkcji płyt, czekając na akceptację narożnika nadokiennego, przyokiennego i rogowego, mimo, iż do tej pory nie było ani akceptacji systemu ani zamówień, które winny być składane w trybie par. 2 umowy. Wskazał też, że w terminie do realizacji umowy pozwana w dniu 3 września 2018r. odstąpiła od umowy. Dodał, że zamówienia na komponent poliolowy powódka złożyła w dniu 17 lipca 2018r. oraz 14 maja 2018r., dostawa tego komponentu nastąpiła w dniu 3 sierpnia 2018r. Pozostałe faktury, jak podniósł dalej Sąd Okręgowy, nie zostały przetłumaczone na język polski, z dat tychże wynika, iż zamówienia składane były w dniach 18, 24 lipca 2018r. a powódka nie wykazała wysokości poniesionych kosztów. Sąd Okręgowy wywiódł dalej, że odbiór odpadów miał miejsce w marcu 2019r., jednakże ani z faktury ani też z korespondencji e-mailowej nie wynika, aby zutylizowane odpady miały związek z realizacją umowy stron. Wskazał, że faktura proforma nr (...) opiewająca na kwotę 7.603,20 zł dotyczyła odpadów o kodach (...) (...) (...) i (...) (...) (...), w toku procesu powódka w myśl art. 6 k.c nie wykazała kodu zakupionych komponentów, ani też terminu ich przydatności do użycia. Nie można zatem uznać, w ocenie Sądu Okręgowego, iż koszt utylizacji odpadów ma związek z niewykonaniem umowy łączącej strony. Wierzytelność zatem z tytułu utylizacji odpadów w kwocie 7.603,00 zł zdaniem Sądu I instancji nie mogła być uznana za wierzytelność wymagalną, stanowiącą przedmiot potrącenia. Odnosząc się z kolei do wierzytelności z tytułu kary umownej w kwocie 107.740,00 zł Sąd Okręgowy wskazał, ze stosownie do treści § 8 punkt 5 umowy zapis ten zakłada wyłączną winę odbiorcy w odstąpieniu od umowy. W niniejszej sprawie nie można uznać, w ocenie Sądu Okręgowego, że wypowiedzenie umowy nastąpiło z winy pozwanej, lecz przyczyną odstąpienia od umowy przez pozwaną był brak akceptacji inwestora technologii powódki, która nie mogła znaleźć zastosowania w prowadzonej inwestycji, z uwagi na niemożliwość jej zastosowania powyżej 25 m. Dodał też, że wiedza stron o technologii systemu powódki nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, skoro strony zawarły w tym zakresie szczegółowa regulację w par. 9 umowy. Zatem jak wywiódł dalej Sąd I Instancji
par. 9 pkt. 3 umowy, pozwana jako strona umowy była zwolniona z obowiązku zapłaty kar gdyż decyzja inwestora skutkowała tym, że wykonanie umowy przez powódkę stało się zbędne. Sąd Okręgowy uznał, że powódka nie mogła potrącić wierzytelności pozwanej ze swoją wierzytelnością skoro jak wyżej wskazano, wierzytelność taka w stosunku do pozwanej jej nie przysługiwała. Mając na względzie powyższe Sąd oddalił powództwo w całości na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. O kosztach orzeczono
art. 98 k.p.c. Powódka zaskarżyła wymieniony wyżej wyrok w całości zarzucając:
5 umowy dostawy przesłanką uprawniającą powódkę do naliczenia tej kary było skuteczne odstąpienie od umowy z wyłącznej winy pozwanej. Jak postanowiły strony w zawartej przez siebie umowie - w myśl § 9 ust. 3 umowy - odstąpienie od umowy przez odbiorcę z przyczyn określonych w ust.1 pkt g niniejszego paragrafu nie będzie traktowane jako odstąpienie od umowy z przyczyn, za które odpowiedzialność ponosi odbiorca i nie będzie uprawniać dostawcy do żadnych roszczeń odszkodowawczych i roszczeń z tytułu kar umownych w stosunku do odbiorcy; dostawca ma prawo do wynagrodzenia za towary dostarczone i odebrane przez odbiorcę do dnia rozwiązania umowy /umowa z dnia 20 czerwca 2018r. – k. 13-22 akt/.
ust.1 pkt g umowy odbiorca miał prawo odstąpić od umowy w całości lub części w przypadku o rozwiązania kontraktu z inwestorem lub jakiejkolwiek jego zmiany uniemożliwiającej wykonanie przedmiotu umowy lub powodującej, że jego wykonanie stało się zbędne /umowa z dnia 20 czerwca 2018r. – k. 13-22 akt/. W efekcie pozwana nie ponosi winy, a tym bardziej wyłącznej winy, za to, że Inwestor kontraktu ostatecznie nie zatwierdził rozwiązań optymalizacyjnych polegających na zastosowaniu ściany zewnętrznej Unihouse wraz z elewacją I. (...). Biorąc pod uwagę, że po zawarciu umowy dostawy pozwana powzięła informację, że produkt powódki nie spełnia kryteriów określonych w § 216 ust. 8 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tj. nie posiada dopuszczenia do zastosowania na budynkach na wysokości powyżej 25 metrów, należało uznać, iż pozwana nie ponosi odpowiedzialności za to, że Inwestor sprzeciwił się zastosowaniu elewacji powódki na budynku przy ul. (...) w K., którego wysokość przekracza 30 metrów. Wobec tego powódka nie miała podstaw do naliczenia pozwanej kary umownej z tytułu odstąpienia od umowy dostawy. Niezasadnym okazał się także zarzut naruszenia art. 232 k.p.c., który to przepis Sąd Okręgowy miał zdaniem skarżącej naruszyć oddalając zgłoszony przez powódkę wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Dowód ten należy bowiem uznać za zbędny dla rozstrzygnięcia oraz zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania. W szczególności skoro pozwana nie dokonała wyboru grubości całkowitej systemu podlegającego produkcji spośród dwóch wariantów - 4,5 cm oraz 7,5 cm - przewidzianych w umowie dostawy, bezzasadnym był ewentualny zakup tychże płytek przez powódkę i ustalenie ilości tych płytek niezbędnych dla wykonania niezłożonego przez pozwaną zamówienia przez powódkę. Nadto powódka co prawda zgłosiła zastrzeżenie dotyczące oddalenia wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, jednakże zastrzeżenie to jednakże nie spełnia wymogów określonych art. 162 k.p.c. Art. 162 k.p.c. w przypadku strony reprezentowanej przez fachowego pełnomocnika wymaga wskazania normy prawnej jaka została przez Sąd naruszona i na czym owo naruszenie polegało. Celem art. 162 k.p.c. jest pobudzenie inicjatywy procesowej stron, zapobieganie ich nielojalności przez zobligowanie do zwracania na bieżąco uwagi sądu na wszelkie uchybienia procesowe w celu ich niezwłocznego wyeliminowania i niedopuszczenie do celowego tolerowania przez strony takich uchybień z zamiarem późniejszego wykorzystania ich w środkach zaskarżenia. Skoro zastrzeżenia zgłaszane przez stronę stosownie do art. 162 k.p.c. mają służyć osiągnięciu powyższego celu, to oczekiwania co do stopnia ich szczegółowości w konkretnej sprawie zależne są od tego, jakie uchybienia strona dostrzegła w czynnościach sądu. Oczywiście nie wystarczy przy tym stwierdzenie do protokołu, że strona zgłasza jakieś bliżej niesprecyzowane zastrzeżenia w odniesieniu do czynności lub decyzji procesowych sądu, lecz konieczne jest wskazanie na rodzaj uchybienia popełnionego przez sad, jego znaczenie dla wyniku postępowania i sugerowane możliwości skorygowania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2020r., sygn. akt IV CSK 9/19). Ponieważ zgłoszone zastrzeżenie nie zawiera wskazania jaki przepis został naruszony, nie spełnia ono tym samym wymogu określonego art. 162 k.p.c. skutkując utratą uprawnienia do powoływania się na ewentualne uchybienia przepisom postępowania. W efekcie Sąd Okręgowy prawidłowo wbrew zarzutom pozwanej odmówił zastosowania art. 840 § 1 k.p.c. oddalając powództwo wobec ustalenia, iż zobowiązanie powódki wobec pozwanej nie uległo umorzeniu. Potrącenie dokonane przez powódkę po powstaniu tytułu egzekucyjnego okazało się bowiem nieskuteczne i nie doprowadziło do umorzenia nawet w części należności pozwanej. Z powyższych względów na podstawie 385 k.p.c. w zw. z art. 15 zzs 1 ust.1 pkt. 4 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 1842 ze zm.) Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji oddalając apelację w całości. O kosztach postepowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 2 pkt. 7 i § 10 ust. 1 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018, poz. 265 ze zm.). SSA Barbara Konińska
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.