poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku motywów dla których Sąd I instancji uznał, że powód nie posiada uprawnienia do żądania ustalenia na podstawie art. 189 k.p.c. iż nie dopuścił się zwłoki a zatem nie zaistniała podstawa naliczenia kary umownej, z tego tylko powodu, że kara umowna której dotyczy ustalenie została już zapłacona pozwanemu przez podmiot trzeci; 2. art.
poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oceny twierdzeń powoda opartych o art. 371 k.c. (brak możliwości pogarszania sytuacji dłużnika solidarnego działaniami innego dłużnika solidarnego) oraz twierdzeń interwenienta ubocznego opartych o art. 411 pkt 1 k.c. (spełnienie świadczenia zakresie kary umownej w celu uniknięcia przymusu;
Zarzut ten uznać należy za bezprzedmiotowy. Skuteczność zarzutu naruszenia powyższego przepisu może dotyczyć jedynie sytuacji, w której treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku uniemożliwia kontrolę instancyjną wydanego w sprawie orzeczenia. W systemie apelacji pełnej, w którym Sąd II instancji jest sądem merytorycznym a postępowanie odwoławcze jest kontynuacją postępowania pierwszoinstancyjnego, ewentualne uchybienia uzasadnienia, które nie skutkują trudnością ustalenia motywów rozstrzygnięcia sprawy, nie mają znaczenia dla możliwości rozpoznania apelacji. Tymczasem z treści uzasadnienia Sądu Okręgowego w oczywisty sposób wynika zakres dokonanych ustaleń, dowody w oparciu o które ustalenia te zostały poczynione a także motywy, którymi kierował się Sąd I Instancji dokonując oceny prawnej. Natomiast w niniejszej sprawie sytuacja, w której skarżąca zarzuca brak wypowiedzi Sądu Okręgowego dotyczącej konkretnej kwestii o znaczeniu faktycznym, bądź materialnoprawnym, może stanowić jedynie podstawę powołania się na naruszanie odpowiedniego przepisu prawa procesowego bądź materialnego - co zresztą powódka czyni w treści apelacji. Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 189 k.p.c. Przede wszystkim wskazać należy, iż zapłata kary umownej przez(...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w K., wbrew twierdzeniom powódki, nie nastąpiła w celu uniknięcia przymusu. Jak słusznie wskazał Sąd Okręgowy spełnienie tego świadczenia nie nastąpiło także z zastrzeżeniem obowiązku jego zwrotu. By taki cel przypisać można było danemu świadczeniu spełnianemu przez dłużnika koniecznym jest jednoczesne oświadczenie dłużnika złożone wierzycielowi wyrażające wolę spełnienia świadczenia ze stosownym zastrzeżeniem. Bezskutecznym jest natomiast złożenie takowego zastrzeżenia post factum już po wywołaniu skutku wygaśnięcia zobowiązania. Zatem oświadczenie interwenienta ubocznego złożone dopiero w toku postępowania przed Sądem I instancji nie mogło wywołać żadnego skutku. Sąd Okręgowy nie naruszył zatem art. 411 pkt. 1 k.c. Niezależnie od braku zastrzeżenia przy spełnianiu dobrowolnie a nie w drodze egzekucji świadczenia, nie sposób uznać by (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. uiściła karę umowną w celu uniknięcia przymusu. Pozwana nie dysponowała tytułem wykonawczym przeciwko dłużnikom solidarnym, nie podnoszono by w jakikolwiek sposób przymuszano ją do zapłaty groźbami bezprawnymi a samo wezwanie do zapłaty, czy wystawienie noty księgowej nie rodzi zagrożenia przymusem, zwłaszcza w stosunkach pomiędzy profesjonalistami, jakimi są spółki uczestniczące w obrocie gospodarczym. Przeciwne rozumowanie prowadziłoby do nieakceptowalnego wniosku, że zapłata jakiejkolwiek faktury, rachunku itp. także miałaby być dokonywana w celu „uniknięcia przymusu”. Z istoty solidarności biernej wynika, iż jest ona zastrzeżona przede wszystkim na korzyść wierzyciela skoro zgodnie z art. 366 k.c. wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych i aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 23 października 2015 r., V CSK 83/15, LEX nr 1929879). W efekcie zupełnego zaspokojenia pozwanej z tytułu kary umownej opisanej w pozwie zobowiązanie powódki z tego tytułu wygasło (art. 366 § 2 k.c.). Pozwana nie może ponownie domagać się zapłaty tej kary od powódki jako dłużnika solidarnego. W efekcie powódka nie ma interesu prawnego w żądaniu skierowanym przeciwko pozwanej ustalenia, że kara umowna jest nieuzasadniona. Skoro pozwana nie może domagać się zapłaty kary umownej od powódki nie jest biernie legitymowana w sprawie z powództwa z art. 189 k.p.c., wobec tego nie doszło do naruszenia tego przepisu. Zapłata kary umownej przez interwenienta ubocznego jako dłużnika solidarnego i wygaśnięcie zobowiązania wobec pozwanej z tytułu kary umownej nie pogarsza sytuacji prawnej powódki wobec pozwanej w rozumieniu art. 371 k.c. Zgodnie z treścią tego przepisu działania i zaniechania jednego z dłużników solidarnych nie mogą szkodzić współdłużnikom. Zasada nieszkodzenia pozostałym dłużnikom solidarnym przez działania lub zaniechania jednego z nich oznacza, że negatywne skutki tych zachowań odnoszą się tylko do tego dłużnika, który je podjął i nie przekładają się na pozycję pozostałych zobowiązanych. Zasada ta dotyczy przy tym zarówno stosunków między wierzycielem a dłużnikami, jak i stosunków wewnętrznych między samymi dłużnikami. Zaspokojenie pozwanej przez współdłużnika solidarnego nie pogarsza zatem sytuacji prawnej powódki wobec pozwanej, przeciwnie dorowadziło do wygaśnięcia jej zobowiązania, niezależnie od jego rozmiarów. Zaspokojenie wierzyciela w zakresie, w jakim nie było zasadne, pozostanie jednakże bez wpływu - zgodnie z treścią powyższego przepisu - na powstające wskutek zaspokojenia wierzyciela roszczenia regresowe pomiędzy współdłużnikami. Hipotetyczna bezzasadność roszczeń regresowych współdłużnika solidarnego wobec powódki nie pogarsza jej sytuacji prawnej, ani faktycznej wobec pozwanej. Przeciwnie zarzut, że kara umowna uiszczona przez współdłużnika solidarnego była niezasadna w danej wysokości może być podniesiony w oparciu o art. 371 k.c. w zw. z art. 484 § 2 k.c. w ewentualnym procesie pomiędzy dłużnikami solidarnymi. W efekcie Sąd Okręgowy nie dopuścił się naruszenia żadnego z powyższych przepisów. W konsekwencji apelacja powódki jako niezasadna podlegała oddaleniu o czym Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. art. 15 zzs 1 ust.1 pkt.4 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 1842 ze zm.). O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. i § 2 pkt. 6 w zw. z § 10 ust. 1 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018r., poz. 265 ze zm.). SSA Barbara Konińska
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.