← Polska

V AGa 273/21

Sygn. akt V AGa 273/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 października 2022 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SA Barbara Konińska Proto

§ 2k.c.

oraz na mocy art. 7 ust.

10 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2020 r. Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych zostały orzeczone zgodnie z żądaniem pozwu na mocy art. 7 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, w brzmieniu sprzed nowelizacji która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2020 r. O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzekł po myśl art. 481 §

§ 2k.c.

Terminy początkowe naliczania odsetek ustalił w oparciu o wyznaczone w poszczególnych fakturach terminy zapłaty oraz zgodnie z art. 10 ust

zgonie z żądaniem powoda w tym zakresie. W pozostałym zakresie Sąd Okręgowy umorzył postępowanie na mocy art. 355 k.p.c. w związku z art. 203 §

§ 4k.p.c.

Koszty procesu zostały rozliczone zgodnie z art. 100 zdanie drugie k.p.c., Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 25.354 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami na mocy art. 98 § 1 1 k.p.c. W apelacji od powyższego wyroku powód zaskarżył go w części w punkcie

3 i zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: - art. 233 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażającej się w uznaniu, iż pozwany udowodnił wysokość roszczenia; - art. 627 k.c. w zw. z art. 281 §

2 k.c. oraz art. 7 ust.

10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych poprzez ich zastosowanie. W uzasadnieniu apelacji pozwany zarzucił także, że Sąd bezpodstawnie nie dopuścił dowodu z opinii biegłych. W konsekwencji podniesionych zarzutów wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa oraz o zasądzenie kosztów postępowania za I i II instancję od powoda na rzecz pozwanego. W odpowiedzi na apelację powód wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje: Apelacja pozwanego podlegała oddaleniu w całości. Wobec postawienia w apelacji zarówno zarzutów naruszenia prawa materialnego jak i procesowego zauważyć trzeba, że prawidłowość zastosowania lub wykładni prawa materialnego może być właściwie oceniona jedynie na kanwie niewadliwie ustalonej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Skuteczne, zatem zgłoszenie zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego wchodzi zasadniczo w rachubę tylko wtedy, gdy ustalony przez sąd pierwszej instancji stan faktyczny, będący podstawą zaskarżonego wyroku, nie budzi zastrzeżeń (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1997 r. II CKN 60/97 - OSNC 1997/9/128). Powyższe rodzi konieczność rozpoznania w pierwszym rzędzie zmierzającego do zakwestionowania stanu faktycznego zarzutu naruszenia prawa procesowego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1997 r. II CKN 18/97 - OSNC 1997/8/112). Zgodnie z utrwalonymi poglądami doktryny i orzecznictwa, by podstawa naruszenia prawa procesowego nadawała nadto się do rozpoznania, skarżący powinien określić działanie (zaniechanie) sądu naruszające konkretny przepis postępowania i wskazywać - w nawiązaniu do hipotezy tego przepisu - na czym polegało jego naruszenie a także wpływ tego naruszenia na rozstrzygnięcie. Dla skutecznego zaś postawienia zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie wystarcza zaś samo twierdzenie strony skarżącej o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który jej zdaniem odpowiada rzeczywistości (przedstawienie przez skarżącego odmiennej oceny materiału procesowego). Zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów nie może bowiem polegać na przedstawieniu przez stronę alternatywnego od ustalonego przez Sąd stanu faktycznego, czy też własnej oceny dowodów. Skarżący powinien przeprowadzić wywód polegający na podważeniu podstaw oceny dokonanej przez Sąd I instancji z wykazaniem, że jest ona rażąco wadliwa lub oczywiście błędna (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2004 r. IV CK 274/03, Lex nr 164852). Konieczne jest przy tym wskazanie przez stronę skarżącą konkretnych przyczyn dyskwalifikujących wywody sądu I instancji w tym zakresie. W szczególności strona skarżąca powinna wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd analizując materiał dowodowy, uznając brak wiarygodności i mocy dowodowej poszczególnych dowodów lub niesłusznie im ją przyznając (tak Sąd Najwyższy m.in. w orzeczeniach z dnia 23 stycznia 2001 r. IV CKN 970/00, LEX nr 52753; z dnia 12 kwietnia 2001 r., II CKN 588/99, LEX nr 52347; z dnia 10 stycznia 2002 r., II CKN 572/99, LEX nr 53136). Jako zasadnicze kryteria tej oceny wyróżnia się zgodność wniosków sądu z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oraz komplementarność (spójność) argumentacji polegającą na wyprowadzaniu poprawnych wniosków z całokształtu materiału procesowego. Spójność ta będzie więc naruszana w przypadku nieuzasadnionego pominięcia w argumentacji wniosków przeciwnych wynikających z części dowodów. Dla podważenia prawidłowości oceny dowodów przedstawionej przez Sąd I instancji skarżący winien zatem był wykazać, w jakich konkretnie fragmentach argumentacja Sądu I instancji jest sprzeczna z zasadami logiki lub doświadczenia życiowego względnie, które elementy materiału dowodowego (dowody) zostały przez Sąd I instancji wadliwie pominięte i jakie wnioski faktyczne, z tychże fragmentów materiału procesowego powinny być w sposób poprawny wyprowadzone. Takiej krytyki i wywodu skarżący w apelacji nie przedstawił, ograniczając się jedynie do przedstawienia własnej wersji umowy łączącej strony oraz jej realizacji. Nadto powtórzył on w środku odwoławczym swoje stanowisko prezentowane w toku procesu co do rzeczywistych w jego ocenie ustaleń stron w zakresie ceny i ilości łusek dostarczonych na obiekt, do których to zarzutów Sąd Okręgowy ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wskazując szczegółowo przyczyny dla których uznał, jaka była treść stosunku umownego łączącego strony i w jakim zakresie i przez kogo został on wykonany. Powód zarzucił także w apelacji, iż Sąd Okręgowy bezpodstawnie nie dopuścił dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa celem ustalenia wielkości łusek pierwotnych i łusek dostarczonych przez powoda. Tymczasem dowód z opinii biegłego jest dopuszczalny jedynie w razie konieczności posiadania wiadomości specjalnych (art. 278 § 1 k.p.c.). Tymczasem wielkość ani pierwotnych ani wytworzonych przez powoda łusek nie była sporna ani kwestionowana pomiędzy stronami, zresztą pozwany nie sprecyzował, czy badaniu biegłego miałaby podlegać każda łuska z osobna i w jakim celu ewentualnie miałyby być mierzone łuski poprzednio znajdujące się na elewacji budynku. Przede wszystkim zaś badanie wielkości każdej łuski wytworzonej przez powoda nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, strony bowiem w łączącej jej umowie nie ustaliły odmiennej ceny za łuski o różnych wymiarach. Przeciwnie, jak prawidłowo ustalił to Sąd Okręgowy, strony umowy ustaliły cenę jednostkową za jedną łuskę jaka miała być wytworzona przez powoda a ich dokładne wymiary miały zostać określone później, co wynika zarówno z treści zamówienia jak i dalszej korespondencji pomiędzy stronami, jak również prawidłowo ocenionymi przez Sąd Okręgowy zeznaniami stron. Prawidłowo zatem w tej sytuacji Sąd Okręgowy pominął wniosek powoda o powołanie biegłego rzeczoznawcy majątkowego celem określenia ceny rynkowej przedmiotu zlecenia mając na uwadze koszty zakupu materiału, koszty wytworzenia oraz średnią marżę na dany materiał budowlany słusznie wywodząc, iż dowód ten nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Przy tym pozwany co prawda złożył apelację osobiście, jednakże w toku postępowania przed Sądem I instancji reprezentowany był przez fachowego pełnomocnika, który złożył zastrzeżenie w trybie art. 162 k.p.c. dotyczące pominięcia wniosków dowodowych. Zachowanie uprawnienia do powoływania się na uchybienia przepisom postępowania, z wyjątkiem przewidzianym w art. 162 zd. 2 k.p.c., wymaga - poza dochowaniem terminu zgłoszenia zastrzeżenia - wskazania spostrzeżonego przez stronę uchybienia z wyczerpującym przytoczeniem naruszonych przepisów postępowania wraz z wnioskiem o wpisanie tak sformułowanego zastrzeżenia do protokołu (wyrok Sądu Najwyższego z 10 sierpnia 2006 r., V CSK 237/06, LEX nr 201179). W niniejszej sprawie zgłoszone zastrzeżenie dotyczyło zaś art. 233 k.p.c. Ponieważ przepis ten dotyczy swobodnej oceny już przeprowadzonych dowodów dokonywanej przez Sąd, nie można uznać by tak sformułowany zarzut dotyczący oddalenia wniosków dowodowych miał być skuteczny. Nie sposób uznać bowiem, by oddalając wniosek dowodowy Sąd Okręgowy miał naruszyć przepis dotyczący wszechstronnej oceny materiału dowodowego do jakiej zobowiązany jest przy wydaniu wyroku. Z tej również przyczyny uznać należy, iż niezasadnym jest zarzut apelacji dotyczący braku dopuszczenia dowodu z opinii biegłych wobec nieskutecznego zgłoszenia zastrzeżenia z art. 162 k.p.c. W efekcie Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy zbierając materiał dowodowy, uczynił to w sposób prawidłowy w zakresie norm prawa procesowego. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo. Dokonana zaś przez Sąd drugiej instancji ponowna analiza dowodów doprowadziła do wniosków zbieżnych z wyprowadzonymi przez Sąd pierwszej instancji. Dlatego też ustalenia poczynione w uzasadnieniu sporządzonym do zakwestionowanego orzeczenia Sąd Apelacyjny uznał w tej sytuacji za własne, z tą zmianą, iż prototyp łusek wykonany był z płyt kompozytowych TU-BOND FR a nie z płyty TU-BOND FD. Przy prawidłowo określonej podstawie faktycznej rozstrzygnięcia, za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Skoro bowiem strony umówiły się na zapłatę określonej ceny za każdą wytworzoną łuskę i nie dokonały zmiany warunków umowy w tym zakresie, powodowi należy się zgodnie z tą umową wynagrodzenie w niej określone. Tym samym niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 627 k.c. w zw. z art. 281 §

2 k.c. oraz art. 7 ust.

10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 893). W szczególności prawidłowo Sąd Okręgowy uznał, iż twierdzenia pozwanego co do niższej wartości rynkowej wytworzonych przez powoda płyt na zlecenie pozwanego nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że na wartość rynkową danego towaru nie składa się tylko materiał z którego dane rzeczy są wytworzone, i jego jakość, ale też sposób wykonania. Na wartość poszczególnych produktów składają się też takie cechy jak unikalność danej rzeczy, dostępność na rynku. Na cenę a co za tym idzie na wartość produktu wpływ ma także to czy dana rzecz objęta jest produkcją masową, maszynową, czy też produkowana jest w niewielu egzemplarzach, na specjalne zamówienie, ręcznie i.t.p. Nie bez znaczenia jest przy tym czy wytworzenie danego towaru wymagało zastosowania specjalnej technologii, projektu. Znaczenie ma też czas wykonania danego towaru i.t.p. Twierdzenia pozwanego, że cena łusek wytworzonych przez powoda była znacząco zawyżona, w sytuacji gdy strony zgodnie z zasadą swobody umów, określiły cenę jednostkową towaru a powód nie uchylił się od skutków prawnych ewentualnego błędu w tym zakresie nie może wpłynąć na zasadność żądania powoda. Pozwany odebrał towar, użył go i nie uchylił się od skutków prawnych złożonych przez siebie oświadczeń na podstawie art. 84 k.c. w terminie określonym art. 88 § 2 k.c. Niezasadnie także powołuje się na zmianę umówionej ceny do czego potrzeba zgodnych oświadczeń obu stron, a nie tylko jednej z nich. Pozwany zamówione łuski odebrał i użył przy wykonaniu prac budowlanych nie zgłaszając jako profesjonalista w odpowiednim czasie i formie stosownej reklamacji poza uznaną przez powoda. Wynagrodzenie o jakie umówiły się strony dotyczyło jednej łuski a nie jej powierzchni czy wielkości, która w zleceniu była określona jedynie w przybliżeniu. Świadczy o tym nie tylko treść zamówienia z dnia 7 sierpnia 2018r. /k. 23 akt/ ale i treść wiadomości e-mail z dnia 7 maja 2019r. skierowanej przez pozwanego do powoda, z której wynika, że „podane wymiary są teoretyczne, należy je sprawdzić już po docelowym i prawidłowym wykonaniu podkonstrukcji” /k. 24 akt/. Wobec tego pozwany niesłusznie odmawia zapłaty za zamówione przez siebie łuski dostarczone przez powoda do czego jest zobowiązany zgodnie z treścią art. 354 § 1 k.c. w zw. z art. 627 k.c. W związku z powyższym apelacja powoda jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Sąd Apelacyjny orzekł na zasadzie art. 385 k.p.c., w zw. z art. art. 15 zzs 1 ust.1 pkt.4 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 1842 ze zm.). O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. i § 2 pkt. 7 w zw. z § 10 ust. 1 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 265 ze zm.) obciążając nimi w całości powoda. SSA Barbara Konińska

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.