k.c. art. 417 2 k.c. oraz przepisach szczególnych, o których stanowi art. 421 k.c. Powód występując przeciwko Skarbowi Państwa – Ministrowi Finansów z roszczeniem opartym na art. 417 k.c. zgodnie z regułą rozkładu ciężaru dowodu wyrażoną w art. 6 k.c. powinien wykazać niezgodne z prawem zachowanie pozwanego, powstanie szkody i jej wysokość oraz związek przyczynowy pomiędzy tym zachowaniem a szkodą. Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, która zmieniła dotychczasowy system subwencjonowania samorządu oraz zakres wykonywanych zadań. Niektóre dotychczasowe zadania zlecone tym jednostkom z zakresu administracji rządowej stały się zadaniami własnymi. Z kolei niektóre zadania własne finansowane dotychczas dotacją celową z budżetu państwa na zadania własne zgodnie z powyższą ustawą miały być finansowane dochodami własnymi pochodzącymi głównie ze zwiększonych udziałów w podatkach dochodowych. Znowelizowano przepis art. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, na mocy którego zadania z zakresu przeciwdziałania bezrobociu stały się zadaniami własnymi samorządu powiatowego, wykonywanymi przez powiatowe urzędy pracy wchodzące w skład powiatowej administracji zespolonej, finansowanymi ze środków własnych. Zmianie uległa struktura subwencji ogólnej, zasady obiektywizacji jej kwoty, kryteria jej rozdziału i przekazywania dla poszczególnych szczebli samorządu terytorialnego. Na podstawie art. 7 ustawy przyjęto, że subwencja ogólna zarówno dla gmin, jak i powiatów składa się z trzech części: wyrównawczej, równoważącej i oświatowej, a zasady ustalania każdej z tych części i wpłat dla jednostek samorządu terytorialnego określone zostały w rozdziale 4 ustawy. Zgodnie z art. 26 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w budżecie państwa utworzono na ten rok rezerwę subwencji ogólnej, która miała być przeznaczona na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu terytorialnego, w szczególności na zadania związane z pomocą społeczną oraz na wyrównanie ewentualnych różnic w dochodach jednostek samorządu terytorialnego po zmianie systemu finansowania zadań. Do dysponowania rezerwą upoważniony został Minister Finansów, po zasięgnięciu opinii reprezentacji jednostek samorządu terytorialnego i właściwych ministrów. Nie zostały określone ustawowe kryteria i zasady podziału rezerwy. W dniu 28 czerwca 2004 r. Zespół d/s Systemu Finansów Publicznych Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego po zapoznaniu się z propozycją rządową przyjął stanowisko w sprawie podziału rezerwy subwencji, o której mowa w art. 26 ust. 2 pkt 1 ustawy. Strony ustaliły, że środki zostaną przeznaczone dla powiatów, w których powiatowy urząd pracy obejmuje swoim zasięgiem działania obszar dwóch powiatów, jednakże nie dokonują one wpłat do budżetu państwa, i w których różnica między dochodami oszacowanymi na 2004 r. według zasad wynikających z poprzednio obowiązującej ustawy, a planowanymi dochodami ustalonymi na nowych zasadach jest mniejsza lub równa 15 %. Powód nie zgadzając się z powyższym podziałem rezerwy subwencji ogólnej w listopadzie 2010 r. skierował do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów art. 23 ust.2 i 3 oraz art. 26 ust. 1 pkt 1, ust.3, ust.5 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Zaskarżone przepisy utraciły moc z dniem 31 grudnia 2007 r., a więc jeszcze przed wniesieniem powództwa w rozpoznawanej sprawie. Z uwagi na fakt, że zaskarżone przepisy utraciły moc przed skierowaniem wniosku do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie ich zgodności z Konstytucją – Trybunał w ramach wstępnego badania zasadności wniosku omówił postanowieniem z dnia 02 czerwca 2011 r. nadania wnioskowi dalszego biegu. Zażalenie powoda na powyższe postanowienie nie zostało uwzględnione przez Trybunał Konstytucyjny. W związku z powyższym powód podtrzymał wniosek złożony w niniejszej sprawie o skierowanie pytania prawnego przez Sąd. Przepis art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym stanowi, że Trybunał umarza postępowanie na posiedzeniu niejawnym postępowanie jeżeli akt normatywny w zakwestionowanym zakresie utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał, przy czym zgodnie z ust. 3 powyższego przepisu zasady tej nie stosuje się gdy wydanie orzeczenia o akcie normatywnym, który utracił moc obowiązującą jest konieczne dla ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Zważywszy na fakt, iż Trybunał Konstytucyjny na wniosek Rady Miejskiej w G. zajmował się kwestią zbadania zgodności z Konstytucją przepisów art. 23 ust. 2 i 3 oraz art. 26 ust. 1 pkt 1, ust.3, ust.5 ustawy z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, zaś w następstwie wniesionego przez powoda zażalenia w postanowieniu z dnia 7 grudnia 2011 r. szczegółowo wyjaśnił z jakich powodów w sprawie nie może mieć zastosowania przepis art. 39 ust. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. – Sąd oddalił wniosek powoda o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego w tym samym zakresie. Powód w piśmie procesowym z dnia 10 czerwca 2013 r. wniósł, aby w przypadku niekierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego Sąd samodzielnie dokonał oceny niekonstytucyjności nieobowiązujących już przepisów ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego i w oparciu o art. 8 ust. 2 Konstytucji uwzględnił roszczenie powoda wobec pozwanego Skarbu państwa na podstawie art. 167 Konstytucji stosowanego wprost. Zgodnie z art. 188 Konstytucji właściwym do orzekania o zgodności ustawy z Konstytucją jest Trybunał Konstytucyjny. Art. 178 Konstytucji nie określa kompetencji sądu jako organu, a jedynie wyznacza zakres niezawisłości sędziów przy sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości Kompetencji danego organu – w tym wypadku sądu – nie można domniemywać lecz musi ona mieć swoje wyraźne podstawy w ustawie. Z tego względu wniosek strony powodowej, aby Sąd samodzielnie dokonał oceny niekonstytucyjności nieobowiązujących przepisów ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego i zastosował wprost przepisy Konstytucji nie mógł zostać uwzględniony. Jak już wcześniej podawano rezerwą subwencji ogólnej, o której stanowił art. 26 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego na rok 2004 dysponował Minister Finansów po zasięgnięciu opinii reprezentacji samorządu terytorialnego i właściwych ministrów. Stwierdzić trzeba, że podział rezerwy subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2004 r. był zgodny z przepisami ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, jednakże przepisy art. 23 i 26 powyższej ustawy, które stanowiły podstawę działania Ministra Finansów nie określały ustawowych kryteriów i zasad podziału środków z subwencji. Skoro stwierdzenie niekonstytucyjności ustawy należy do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, a przepisy art. 23 i 26 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego nie zostały poddane tej kontroli to nie zostało obalone domniemanie zgodności ustawy z Konstytucją, co w dalszej kolejności oznacza, że Minister Finansów dokonał podziału subwencji na podstawie obowiązujących przepisów i nie można mu przypisać zachowania niezgodnego z prawem. Tym samym brak jest jednej z przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej, o której stanowi przepis art. 417 k.c. co w powoduje, ze powództwo w stosunku do Skarbu Państwa – Ministra Finansów nie mogło zostać uwzględnione. W piśmie procesowym z dnia 21 sierpnia 2013 r. powód wniósł, o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego – czy art.
w zakresie w jakim uzależnia możliwość domagania się naprawienia szkody wyrządzonej wydaniem ustawy sprzecznej z Konstytucją od uprzedniego stwierdzenia we właściwym postępowaniu niezgodności tej ustawy z Konstytucją, nie przewidując wyjątku w sytuacji gdy ustawa nie obowiązuje, co uniemożliwia skuteczne wszczęcie postępowania o stwierdzenie jej niezgodności z Konstytucją – jest zgodny z Konstytucją. Sąd oddalił powyższy wniosek, gdyż nawet gdyby Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art.
to brak będzie przepisu, z którego wynikałoby jaki organ i w jakim trybie jest uprawniony do zbadania niezgodności aktu z Konstytucją, w szczególności czy organem tym będzie sąd, bowiem brak jest przepisu, który taką kompetencję przyznawałby sądom. Powód Miasto G. dochodził także na zasadzie odpowiedzialności in solidum, wydania korzyści w kwocie 625.793 zł uzyskanej bez podstawy prawnej przez pozwany Powiat (...). Zdaniem strony powodowej pozwany ten uzyskał kosztem powoda korzyść majątkową w postaci nieponiesionych kosztów obsługi bezrobotnych zamieszkałych na obszarze tego Powiatu za rok
poprzez jego niezastosowanie przez analogię w sytuacji, gdy w § 1 tego przepisu istnieje luka w prawie;
k.c. Wniósł też o skierowanie powyższych pytań do Trybunału Konstytucyjnego przez Sąd Apelacyjny w Katowicach w toku postępowania apelacyjnego. Rozpoznając przedmiotową apelację Sąd Apelacyjny w pierwszej kolejności odniósł się do wniesionych na podstawie art. 380 k.p.c. w apelacji zażaleń, a następnie do wniosku o skierowanie pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego, albowiem prawidłowość zastosowania prawa materialnego może być rozważana dopiero po stwierdzeniu, że w toku właściwie przeprowadzonego postępowania dowodowego dokonano ustaleń zezwalających na zastosowanie norm prawa materialnego. Na podstawie art. 380 k.p.c. powód zaskarżył do Sądu Apelacyjnego:
k.c. Wniósł również o skierowanie powyższych pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego przez Sąd Apelacyjny. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy przedstawił stanowisko w przedmiocie postanowienia z dnia 13 czerwca 2013 r. przedstawiając następującą argumentację prawną: „zważywszy na fakt, iż Trybunał Konstytucyjny na wniosek Rady Miejskiej w G. zajmował się kwestią zbadania zgodności z Konstytucją przepisów art. 23 ust. 2 i 3 oraz art. 26 ust. 1 pkt 1, ust. 3, ust. 5 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, zaś w następstwie wniesionego przez powoda zażalenia w postanowieniu z dnia 7 grudnia 2011 r. szczegółowo wyjaśnił z jakich powodów w sprawie nie może mieć zastosowania przepis art. 39 ust. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. – Sąd oddalił wniosek powoda o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego w tym samym zakresie”. Sąd Apelacyjny rozpoznając w trybie art. 380 k.p.c. zażalenie powoda na przedmiotowe postanowienie w pełni podzielił argumentację Sądu Okręgowego, wspierając ją dodatkowo następującymi stwierdzeniami natury prawnej: Z art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) wynika, że każdy sąd może przedstawić Trybunałowi pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem, gdy takiego bezpośredniego powiązania prawnego w przedmiotowej sprawie nie sposób się dopatrzyć. Równocześnie wystąpienie z pytaniem prawnym, którego dotyczyło zaskarżone w apelacji postanowienie skutkowałoby ponownie umorzenie postępowania na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Podkreślenia wymaga i to, że argumentacja prawna przedstawiona przez stronę powodową świadczy o tym, że występuje ona nie tyle o hierarchiczną kontrolę zgodności przepisów ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z Konstytucją, ale domaga się, aby Trybunał dokonał oceny zaskarżonych przepisów w aspekcie celowości (racjonalności), a po drugie żąda stwierdzenia niezgodności z Konstytucją zaniechania prawodawczego, przy tym – dodatkowo – w kierunku wskazania podmiotu, który dokonywałby „za Trybunał” takiej kontroli w przypadku umorzenia postępowania na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, w przypadku, gdy ten byłby zgodny z Konstytucją. Taka argumentacja oznacza równocześnie, że sprawa (w tym przedmiocie) nie mogłaby być rozpatrywana przez Trybunał z uwagi na brak kognicji w tym zakresie, gdy nie należy do Trybunału ocena racjonalności działań prawodawcy. Trybunał Konstytucyjny pełni rolę jedynie „ustawodawcy negatywnego”, który eliminuje z systemu prawnego normy naruszające Konstytucję. Nie ma natomiast kompetencji do stanowienia norm, a taki charakter miałoby orzekanie w sprawie zaniechań prawodawczych (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 lipca 2002 r., V 7/01, OTK-ZU nr 4/17/2002, poz. 48, postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 5 czerwca 2012 r., Tw 31/11, OTK-B 2013, nr 2, poz. 119). Dlatego też na podstawie art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda jako nieuzasadnione. Z powyższych względów na podstawie art. 381 k.p.c. Sąd Apelacyjny oddalił zawarty w apelacji wniosek powoda o wystąpienie z przedmiotowym pytaniem prawnym przez Sąd Apelacyjny. Odnosząc się zaś do drugiego z zaskarżonych w trybie art. 380 k.p.c. postanowień Sądu Okręgowego należało podzielić argumentację Sądu Okręgowego, gdyż nawet gdyby Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art.
to brak będzie przepisu, z którego wynikałoby jaki organ i w jakim trybie jest uprawniony do zbadania niezgodności aktu z Konstytucją, w szczególności, czy organem tym będzie sąd, bowiem brak jest przepisu, który taką kompetencję przyznawałby sądom. Należy równocześnie zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny, określany niekiedy mianem „ustawodawcy negatywnego”, dokonuje takich zmian w systemie prawnym, które mają charakter generalny, są zatem aktami prawotwórczymi. Orzeczenie Trybunału stwierdzające niezgodność z Konstytucją określonych przepisów aktu normatywnego powoduje, że w terminie określonym zgodnie z Konstytucją, bądź też, w dopuszczalnym zakresie, przez sam Trybunał, o czym stanowi art. 190 ust. 3 Konstytucji, kwestionowane przepisy zostają w sposób trwały wyeliminowane z obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej systemu prawnego. Trybunał nie ma jednak kompetencji do zapełnienia powstałej w ten sposób „luki normatywnej” (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2003 r., sygn. akt III CZP 45/03, OSNC 2004, nr 9, poz. 136). Niezależnie od powyższego od odpowiedzi na pytanie prawne nie zależało rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem, jak stanowi art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Należało bowiem podkreślić, że w przypadku subwencji należnej w roku 2004 miał zastosowanie przepis art. 79 u.d.j.s.t., gdy jednocześnie nie doszło do wydania przez Ministra Finansów rozporządzenia, o którym mowa była w uchylonym ust. 3 art. 23 tej ustawy, by można było z takim aktem normatywnym wiązać odpowiedzialność Skarbu Państwa Ministra Finansów na podstawie art. 417 k.c. W sprawie subwencji na rok 2004 wypowiadała się wyłącznie Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego powołana na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 5 lutego 2002 r., a za jej działania wynikające z art. 26 ust. 5 u.d.j.s.t. nie może odpowiadać i to na podstawie art. 417 k.c. Skarb Państwa Minister Finansów, zwłaszcza, że chodziło wyłącznie o stanowisko Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego sprzed 1 września 2004 r., to z 28.06.2004 r. (k. 204). Nieuprawnionym jest też domniemanie, że podstawę takiej odpowiedzialności stanowiła decyzja Ministra Finansów, w tym przedmiocie, gdy jej istnienia strona powodowa nie wykazała (art. 6 k.c.). Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Trybunału Konstytucyjnego podmioty określone w art. 191 ust. 1 pkt. 3 – 5 nie są uprawnione do występowania z wnioskami w sprawach ogólnopaństwowych lub ogólnospołecznych, które z natury rzeczy dotyczą interesu prawnego wszystkich obywateli lub grup o wiele szerszych niż te, który dany podmiot reprezentuje tudzież zasad prawnych rozwiązań zawartych w akcie prawnym rangi ustawowej, który wymagałby badania konstytucyjności, polegającej na ocenie całokształtu przepisów ustawy – w stanie faktycznym sprawy ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, tj. założeń prawnych regulacji, wprowadzonych rozwiązań i instytucji prawnych, podmiotów zobowiązanych i uprawnionych do świadczeń itp. W konsekwencji nie jest możliwa ocena uregulowania (szczególnego) z art. 26 ust. 5 u.d.j.s.t. w brzmieniu obowiązującym w roku 2004, przez Trybunał w kontekście zarzucanej niezgodności z art. 167 Konstytucji. Okoliczność ta, z uwagi na niedopuszczalność wydania orzeczenia, uzasadniałaby odmowę nadania wnioskowi dalszego biegu we wskazanym zakresie, gdyby z wnioskiem takim zdecydował się nawet wystąpić Sąd, a to na podstawie art. 36 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK (por. postanowienie TK z 17 maja 2010 r., Tw 6/10, OTK-ZU nr 3/13/2010 i powołane tam orzeczenia oraz postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 5 czerwca 2012 r., Tw 31/11). Skoro art. 193 Konstytucji daje legitymację sądowi do przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne należy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem, takiej legitymacji nie posiadałby sąd w przedmiotowej sprawie o niezgodności z Konstytucją rozwiązania systemowego z art.
Wobec niemożliwości prawnej badania zgodności z Konstytucją regulacji prawnej z art. 26 ust. 5 u.d.j.s.t. w brzmieniu obowiązującym w roku 2004, powyższe nakazuje posłużenie się domniemaniem prawnym zgodności tej regulacji prawnej z przepisami Konstytucji. To zaś wyklucza możliwość zastosowania w stanie faktycznym sprawy przepisu art. 417 k.c., przy braku działań Skarbu Państwa (Ministra Finansów) o charakterze bezprawnym. Z uwagi na powyższe, oddalając na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. zażalenie powoda na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 27 sierpnia 2013 r., Sąd Apelacyjny na podstawie ar. 381 k.p.c. oddalił też (z przyczyn wskazanych wyżej) wniosek powoda zawarty w apelacji o wystąpienie z przedmiotowym pytaniem prawnym przez Sąd Apelacyjny. Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia prawa materialnego, Sąd Apelacyjny odniósł się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów Konstytucji RP i rozważenia w tym przedmiocie są następujące: Rozważenia te rozpocząć należało od art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej, i brzmienie którego dało podstawę do sformułowania utrwalonego w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowiska, zgodnie z którym norma konstytucyjna może stanowić podstawę prawną jeżeli jest skonkretyzowana w stopniu pozwalającym na samoistne jej stosowanie. Jako samoistna podstawa rozstrzygnięcia sprawy mogą być stosowane tylko te przepisy Konstytucji, które są na tyle precyzyjnie sformułowane, że możliwe jest ich odniesienie do konkretnej sytuacji. Normy konstytucyjne o takim stopniu konkretyzacji nie są jednak liczne z tego względu, że Konstytucja zawiera przede wszystkim podstawowe zasady ustrojowe i klauzule generalne. Jest aktem nasyconym zwrotami niedookreślonymi, ocennymi oraz takimi, które odwołują się do pozaprawnych reguł postępowania, albo do różnego rodzaju wartości, których treść normatywna kształtuje się dopiero w procesie stosowania i wykładni prawa, a także w rezultacie ich wypełniania szczegółowymi uregulowaniami ustawowymi (por. wyrok Sądu Najwyższego z 9 maja 2003 r., V CK 344/02, OSNC 2004, nr 7-8, poz. 119 oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 września 2003 r., K 20/02, OTK-A 2003, nr 7, poz. 76). Z tego względu zarówno przepis art. 188, jak i art. 178 ust. 2 Konstytucji nie mają charakteru nor samoistnych, podlegających stosowaniu wprost z mocy art. 8 ust. 2, jako że doznają konkretyzacji w normach ustrojowych dotyczących Trybunału Konstytucyjnego i sądownictwa powszechnego, przyjmujących postać ustaw zwykłych. I tak w art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym znalazła się podstawa prawna do legitymacji sądu w przedmiocie przedstawienia Trybunałowi pytania prawnego co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, gdy posiada ją w sytuacji, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygniecie sprawy toczącej się przed sądem. Dlatego też Sąd Okręgowy nie mógł naruszyć art. 188 i art. 178 ust. 2 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji poprzez niezastosowanie tych przepisów i odmowę oceny zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Poza tym, jak wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt P 5/07 i Sąd Najwyższy w postanowieniu z 28 grudnia 2006 r., sygn. akt I CSK 321/06 (niepubl.) w obowiązującym stanie prawnym regułą jest eliminowanie niekonstytucyjnych norm zawartych w aktach o mocy ustawy, gdy Trybunał Konstytucyjny ma w tym względzie kompetencję wyłączną (art. 188 w zw. z art. 7 Konstytucji). Równocześnie negatywny wynik podjętej przez powoda próby kontroli przepisów ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w trybie art. 188 Konstytucji i wyłączną kompetencją do dokonywania tej kontroli przez Trybunał Konstytucyjny według wzorców wynikających z Konstytucji nakazuje stosowanie przez sąd przepisów, których ta próba kontroli dotyczyła zgodnie z zasadą domniemania ich zgodności z Konstytucją (por. wyrok Sądu Najwyższego z 8 stycznia 2009 r., I CSK 481/08, LEX nr 491552). Tak więc Sąd Okręgowy nie mógł naruszyć przedmiotowych norm konstytucyjnych, gdy stwierdzenie to dotyczy również art. 167 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji. Ust. 1 art. 167 Konstytucji RP wyraża jedną z zasad w przepisie tym wymienionych, które nie mają charakteru absolutnego i mogą doznawać ograniczeń poprzez rozwiązania ustawowe, w tym również o charakterze wyjątkowym. Podobnie jest z zasadą wyrażoną w ust. 2 tego artykułu. Art. 167 ust. 2 Konstytucji wskazujący na to, że dochodami jednostek samorządu terytorialnego są ich dochody własne oraz subwencje ogólne i dotacje celowe z budżetu państwa, nie może być równocześnie traktowany, jako kreujący jedynie zamkniętą listę dochodów samorządu. Jest to jednak przepis mający zapewnić samorządom istnienie, co najmniej tego rodzaju dochodów oraz ochronę praw do ich dochodzenia. Ma on głębokie znaczenie ustrojowe, wyraża bowiem zasadę, że wyposażenie samorządu w dochody następuje kosztem uszczuplenia publicznych zarobków finansowych, będących we władaniu władz centralnych. W drodze kontroli Trybunału Konstytucyjnego nie mogą być jednocześnie ocenione jako zgodne z Konstytucją rozwiązania systemowe, w tym sama zasada adekwatności wyposażania samorządu w relacji do przypadających mu zadań publicznych. Na gruncie u.d.j.s.t. badaniu przez Trybunał mogą podlegać jednakowoż te regulacje ustawowe, które dotyczą sposobu podziału kwot i należności składających się na dochody j.s.t. przez ministra do spraw finansów w świetle wytycznych treściowych dla wydania rozporządzenia. Przy braku ustawowych zasad podziału rozporządzenie ministra do spraw finansów nie może być traktowane równocześnie jako takie, które spełnia jedynie rolę wykonawczą. Pełni ono bowiem samodzielną funkcję prawotwórczą w zakresie, który zgodnie z art. 167 ust. 3 Konstytucji zastrzeżony jest wyłącznie dla unormowań ustawowych (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 lipca 2006 r., K 30/04 (OTK-A 2006, nr 7, poz. 86). Podkreślenia wymagało równocześnie, że w związku z treścią art. 167 Konstytucji RP zasady przekazywania subwencji samorządom przewidziane zostały w ustawie z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 – 2003 (Dz. U. Nr 150, poz. 983), gdy na bazie regulacji w nim zawartych Sąd Najwyższy wskazał, że w obowiązującym systemie prawnym, zwłaszcza w świetle regulacji zawartych w art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji subwencja ogólna stanowi bezzwrotny, nieodpłatny transfer środków z zasobów finansowych budżetu państwa do jednostek samorządowych, o której ostatecznym przeznaczeniu decydują samodzielnie organy właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Jest zatem formą redystrybucji dochodu narodowego, a więc instrumentem o charakterze publicznoprawnym (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10 listopada 2004 r., II CK 199/04, LEX nr 197643). Choć w orzecznictwie istnieje rozbieżność co do tego, czy jednostka samorządu, której nie przekazano należnej subwencji, może dochodzić jej przeciwko Skarbowi Państwa na drodze sądowej, rozpoznanie tego sporu nie jest konieczne do rozpoznania niniejszej sprawy, gdy powód dochodzi odszkodowania na podstawie art. 417 k.c. od Skarbu Państwa Ministra Finansów. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że na gruncie ustawy z 13 listopada 2003 r. (u.d.j.s.t.) subwencja ogólna składa się z części, które dla powiatów obejmują część wyrównawczą i równoważącą (art. 7 ust. 1 pkt 2 lit. a, b), gdy w odniesieniu do części równoważącej subwencji ogólnej dla gmin przewidziano wydanie rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych w art. 21 ust. 3 w brzmieniu obowiązującym w 2004 roku. Dla powiatów, na podstawie prawnej z art. 23 ust. 3 u.d.j.s.t. rozporządzenia wykonawczego obowiązującego w 2004 roku nie wydano, by można do niego (ewentualnie) odnosić rozważenia o niekonstytucyjności przedmiotowego rozwiązania ustawowego. W dniu 29 września 2004 r. Minister Finansów wydał takie rozporządzenie, ale dotyczyło ono sposobu podziału części równoważącej subwencji ogólnej dla powiatów na rok 2003 (Dz. U. Nr 215, poz. 2170), przez co nie mogło ono stanowić podstawy rozważań prawnych w niniejszej sprawie. Jednocześnie regulacja zawarta w art. 26 ust. 5 i 6 u.d.j.s.t. w brzmieniu obowiązującym w 2004 roku o dysponowaniu rezerwą przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych spełniała jedynie rolę wykonawczą, a nie pełniła samodzielnej funkcji prawotwórczej. Nie można było zatem w stosunku do niej „przez analogię” do przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją wywodzić o jej niekonstytucyjności (por. wyrok SN z 25 kwietnia 2007 r., IV CSK 34/07, LEX nr 461601), a to oznacza brak podstaw do przyjęcia działań Skarbu Państwa (Ministra Finansów) jako niezgodnych z prawem i stosowanie regulacji z art. 417 k.c., czy też z art.
przez analogię, gdy równocześnie taki „zabieg” – stosowania analogii byłby niedopuszczalny z uwagi na niedopuszczalne przyjmowanie w tym wypadku istnienia luki w prawie, gdy bliższe rozważania w tej materii prawnej nie były w stanie faktycznym sprawy konieczne. Za niezasadną uznać należało również apelację powoda w stosunku do Powiatu (...). Rozpoznając apelację powodowej Gminy skierowaną od wyroku oddalającego powództwo w stosunku do pozwanego Powiatu (...) należało mieć na względzie, że podstawy prawnej odpowiedzialności tego pozwanego upatrywał powód w przepisie art. 405 k.c. W związku z powyższym konieczne były rozważania prawne w przedmiocie tej odpowiedzialności i są one następujące: Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego – dalej u.d.j.s.t., która w art. 59 ust. 2 uchyliła przepis art. 6a ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514) oraz znowelizowała przepis art. 6 przedmiotowej ustawy w ten sposób, że zadania wskazane w tym przepisie określone dotychczas jako zadania z zakresu administracji rządowej realizowane przez powiaty zostały określone jako zadania własne samorządu powiatowego, mające być realizowane ze środków własnych jednostek. W roku 2004, którego dotyczyło żądanie pozwu obowiązywał art. 23 u.d.j.s.t., a jego ust. 3 stanowił, że minister właściwy dla spraw finansów publicznych po zasięgnięciu opinii reprezentacji jednostek samorządu terytorialnego określa, w drodze rozporządzenia, sposób podziału części równoważącej subwencji ogólnej dla powiatów, uwzględniając sytuację finansową powiatów, a w szczególności kierując się wysokością wydatków związanych z realizacją zadań z zakresu pomocy społecznej oraz zróżnicowaniem sieci dróg powiatowych. W art. 26 u.d.j.s.t. określono co składa się na rezerwę subwencji ogólnej oraz wskazano, że rezerwą dysponuje minister właściwy do spraw finansów publicznych po zaciągnięciu opinii reprezentacji jednostek samorządu terytorialnego i właściwych ministrów. Zgodnie z art. 26 ust. 1 i 2 pkt 1 u.d.j.s.t., w brzmieniu obowiązującym w 2004 roku, w budżecie państwa utworzono na ten rok rezerwę subwencji z przeznaczeniem jednakowoż na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu terytorialnego, w szczególności na zadania związane z pomocą społeczną oraz na wyrównywanie ewentualnych różnic w dochodach jednostek samorządu terytorialnego po zmianie systemu finansowania zadań. Przyjęte rozwiązanie miało charakter przejściowy i nie stanowiło wprost o prawie do subwencji na funkcjonowanie „dwupowiatowych” PUP, zgodnie z istotą subwencji określoną przede wszystkim art. 167 Konstytucji. Równocześnie Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 lutego 2002 r. w sprawie powołania Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów powołano taką komisję, działającą przy Radzie Ministrów. Ponieważ w art. 7 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. stwierdzono, że subwencja ogólna składa się dla powiatów z części:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.