Kodeksu pracy jest zrekompensowanie pracownikowi kosztów ponoszonych w związku z poleceniem pracodawcy wykonania zadania poza jego miejscem pracy, co zdaniem Sądu I instancji oznacza, iż strona pozwana powinna wypłacać je powodowi w takiej wysokości, w której nie musiałby odczuwać dyskomfortu z powodu wykonywania pracy nie otrzymując w zamian należnego, w słusznej wysokości, wynagrodzenia z tytułu podróży służbowych. Wobec powyższego zasądzono na rzecz powoda kwotę 9.031,77zł. z odsetkami od dnia 17.09.2009r. do dnia zapłaty. W ocenie Sądu należało także przyjąć za zasadne roszczenie powoda dotyczące wypłaty poniesionych przez niego kosztów noclegu. Zgodnie z art.
p pracownikowi przysługują należności na pokrycie kosztów noclegu w/g przepisów o których mowa w §2 powoływanego artykułu tj. w oparciu o Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U. nr 135 póz. 1146 z późn. zm. ). Zgodnie z § 9 powołanego Rozporządzeniem za nocleg przysługuje pracownikowi zwrot kosztów w wysokości stwierdzonej rachunkiem hotelowym w granicach ustalonego na ten cel limitu określonego w załączniku do Rozporządzenia. W razie nieprzedłożenia rachunku za nocleg pracownikowi przysługuje ryczałt w wysokości 25 % limitu o którym mowa wyżej. Przepisów tych nie stosuje się jeżeli pracodawca lub strona zagraniczna zapewnia pracownikowi bezpłatny nocleg. Sąd Instancji uznał, wbrew argumentacji strony pozwanej, iż samo posiadanie łóżka przez ciągnik siodłowy, nie jest wystarczające do tego, by uznać, iż zostały spełnione przesłanki dotyczące zapewnienia powodowi podstawowych warunków do noclegu. Sąd nadto podparł się wyżej już wymienionym orzeczeniem Sądu Najwyższego, który stwierdził, iż do uznania, że pracownik miał zapewnione warunku do noclegu potrzebne jest także umożliwienie mu skorzystania z podstawowej infrastruktury sanitarnej, a tego nie uczyniono. Sąd oparł się na zeznaniach świadka E. M., który stwierdził, iż węzła sanitarnego pracodawca nie zapewnił, nakazując zamiast tego pracownikom, w tym powodowi, przebywać w polu, gdzie nie było żadnej instalacji sanitarnej, a równocześnie nie zapewniono jakichkolwiek warunków do zachowania prywatności. Jednocześnie Sąd zauważył, iż część łóżka była zajęta przedmiotami osobistymi powoda, wobec czego nie można byłoby i w tym wypadku mówić o zapewnieniu jakiegokolwiek miejsca do spania. Sąd równocześnie nie uznał argumentacji strony pozwanej, wedle której zapewniono warunki noclegu w bazie firmy strony pozwanej w Holandii. Należy w tym miejscu podkreślić, iż to na powodzie spoczywał ciężar dowodów w tym zakresie . Zarówno powód jak i słuchany na rozprawie świadek E. M.
kp poprzez przyjęcie, iż powodowi należna jest kwota 42 Euro za każdy dzień podróży służbowej, 5. naruszenie art.
Pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację powód wniósł o oddalenie apelacji w całości oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za II instancję wg norm przepisanych. Wyrokiem z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt VPa 122/11, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy w Opolu: zmienił zaskarżony wyrok w punkcie I w ten sposób, że umieszczone tam kwoty: - 691,06 zł (sześćset dziewięćdziesiąt jeden złotych sześć groszy) zasądza z odsetkami ustawowymi od dnia 11 września 2006r. do dnia zapłaty, - 1.032,98 zł (jeden tysiąc trzydzieści dwa złote dziewięćdziesiąt osiem groszy) z odsetkami od dnia 11 października 2006r. - 401,49 zł (czterysta jeden złotych 49/100) z odsetkami ustawowymi od dnia 11 listopada 2006r. do dnia zapłaty; - 702,49 zł (siedemset dwa złote 49/100) z odsetkami ustawowymi od dnia 11 grudnia 2006r. do dnia zapłaty; - 369,24 zł (trzysta sześćdziesiąt dziewięć złotych 24/100) z odsetkami ustawowymi od dnia 11 stycznia 2007r. do dnia zapłaty; - 201,99 zł (dwieście jeden złotych 99/100) z odsetkami ustawowymi od dnia 11 lutego 2007r. do dnia zapłaty; - 774,14 zł (siedemset siedemdziesiąt cztery złote 14/100) z odsetkami ustawowymi od dnia 11 marca 2007r. do dnia zapłaty; - 621,93 zł (sześćset dwadzieścia jeden złotych 93/100) z odsetkami ustawowymi od dnia 11 kwietnia 2007r. do dnia zapłaty; - 1.362,83 zł (jeden tysiąc trzysta sześćdziesiąt dwa złote 83/100) z odsetkami ustawowymi od dnia 11 czerwiec 2007r. do dnia zapłaty; - 884,09 zł (osiemset osiemdziesiąt cztery złote 09/100) z odsetkami ustawowymi od dnia 11 lipca 2007r. do dnia zapłaty; - 428,90 zł (czterysta dwadzieścia osiem złotych 90/100) z odsetkami ustawowymi od dnia 11 sierpnia 2007r. do dnia zapłaty; - 63,18 zł (sześćdziesiąt trzy złote 18/100) z odsetkami ustawowymi od dnia 11 października 2007r. do dnia zapłaty; - 377,08 zł (trzysta siedemdziesiąt siedem złotych 08/100) z odsetkami ustawowymi od dnia 11 listopada 2007r. do dnia zapłaty; -76,59 zł (siedemdziesiąt sześć złotych 59/100) z odsetkami ustawowymi od dnia 11 grudnia 2007r. do dnia zapłaty; Zmienił również wyrok w punkcie II i III w ten sposób, że oddalił powództwo o zapłatę diet i kosztów noclegów oraz w punkcie V w ten sposób, że zasądził od powoda D. L. na rzecz pozwanego (...) Sp. z o.o. w Ż. kwotę 1.080 zł (jeden tysiąc osiemdziesiąt złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego, W pozostałej części oddalił apelację, zasądził też od powoda D. L. na rzecz pozwanego (...) Sp. z o.o. w Ż. kwotę 710,75 zł (siedemset dziesięć złotych siedemdziesiąt pięć groszy) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd Okręgowy wskazał, że apelacja częściowo zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Okręgowego skarżący słusznie podniósł, że Sąd I instancji w sposób nieprawidłowy określił w pkt I wyroku datę wymagalności poszczególnych kwot należnych powodowi z tytułu wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Z opinii biegłego z zakresu rachunkowości, który dokonał stosownych wyliczeń, wynika bowiem jednoznacznie, iż kwota 691,06 zł stanowi należne, niewypłacone wynagrodzenie za sierpień 2006 r. i odpowiednio wszystkie pozostałe kwoty wymienione w pkt I wyroku stanowią należności za miesiące wskazane w tej części orzeczenia, a zatem Sad I instancji zasądzając w/w kwotę wraz z odsetkami ustawowymi od 11 sierpnia 2006 r. oraz pozostałe kwoty z odsetkami określonymi w sposób analogiczny, naruszył normę art. 481§ 1 kc oraz art. 85 §2 kp, stanowiącego, iż wynagrodzenie za pracę płatne raz w miesiącu wypłaca się z dołu, niezwłocznie po ustaleniu jego pełnej wysokości, nie później jednak niż w ciągu pierwszych dziesięciu dni następnego miesiąca kalendarzowego. Przy uwzględnieniu powyższych okolicznostki, konieczna była korekta wyroku Sądu I instancji w zakresie prawidłowego określenia wymagalności kwot ujętych w pkt I, a w konsekwencji dat, od których należy liczyć odsetki ustawowe. Sąd Okręgowy uznał, że apelacja podlegała uwzględnieniu również w części dotyczącej diet i kosztów noclegu z zasądzonych na rzecz powoda w pkt II i III wyroku Sądu I instancji. Uzasadniając rozstrzygniecie w tym zakresie Sąd ten przywołał zapis §9 umowy o pracę łączącej strony, przepis art. 77
nie jest miejsce określone w umowie o pracę jako miejsce wykonywania pracy, lecz miejsce faktycznego wykonywania pracy - podczas gdy w sytuacji rozbieżności między umówionym miejscem pracy a faktycznym miejscem pracy - jako stałe miejsce pracy należy uznać miejsce umówione przez strony, zamieszczone w treści umowy o pracę (na podstawie art. 29 § 1 pkt 2 k.p.), b) § 2 pkt 1 w zw. z § 4 oraz § 2 pkt 2 lit b w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. (Dz. U. Nr 236, poz. 1991 ze zm.) - w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (zwanego dalej Rozporządzeniem), w zw. z art.
z art. 18 § 1 i 2 k.p. - przez ich niezastosowanie w sytuacji, w której strony w § 9 ust. 4 umowy o pracę z dnia 23.01.2006 r. oraz § 8 ust. 4 umowy o pracę z dnia 23.01.2007 r., zgodnie uznawały podróże powoda, wykonywane w ramach wypełnianych obowiązków służbowych wprost za podróże służbowe w rozumieniu art.
oraz wprost przewidziały stosowanie ww. Rozporządzenia przy obliczaniu należności za diety z tytułu podróży służbowych; jak również poprzez uznanie za przysługującą powodowi z tytułu diet należność w wysokości ograniczonej umowami o pracę, podczas gdy - jako mniej korzystne niż przepisy prawa pracy, postanowienia umowne winny w tym wypadku zostać zastąpione odpowiednimi stawkami wynikającymi z Rozporządzenia, jako korzystniejszymi dla pracownika - zgodnie z art. 18 § 2 k.p. Z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia powyższych zarzutów wskazał na naruszenie: -§ 4 ust. 1 i 4 oraz § 9 ust. 2 Rozporządzenia w zw. z art.
- przez jego niezastosowanie i uznanie przez Sąd Okręgowy, że analogiczne stosowanie przepisów o podróżach służbowych do istnienia zwiększonych kosztów utrzymania kierowcy w trakcie podróży, polegać powinno jedynie na posługiwaniu się stawkami zamieszczonymi w przepisach dotyczących podróży służbowych, gdy pracownik - kierowca dochodzi odszkodowania z tytułu niezapewnienia mu przez pracodawcę odpowiednich warunków noclegu - podczas gdy odpowiednie zastosowanie przepisów dotyczących podróży służbowych powinno obejmować stosowanie przepisów Rozporządzenia (w szczególności stawek ryczałtowych) również w sytuacji, w której powód dochodzi bezpośrednio należności z tytułu diet i kosztów noclegu, skoro z niekwestionowanych ustaleń faktycznych wynika, że pozwany nie zapewnił powodowi bezpłatnego noclegu, zaś całokształt okoliczności sprawy i relacji łączących strony, uzasadnia analogiczne zastosowanie w przedmiotowej sprawie ww. przepisów Rozporządzenia, - § 9 ust. 2 Rozporządzenia w zw. z art.
- przez jego niezastosowanie w sytuacji, w której charakter rekompensaty kosztów noclegu jest odmienny od charakteru rekompensaty w postaci diet, a zatem ograniczenia stosowania przepisów o dietach, wynikające z faktu ewentualnego niewykonywania przez kierowcę podróży służbowych, nie powinny być stosowane w analogiczny sposób do zwrotu kosztów noclegu, Jednocześnie w skardze kasacyjnej zarzucono: - naruszenie przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 187 § 1 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. - przez przyjęcie, iż ewentualne błędne wskazanie podstawy prawnej dochodzonego roszczenia jako żądania zasądzenia należności z tytułu podróży służbowych - zamiast żądania odszkodowania z tytułu niezapewnienia mu przez pracodawcę odpowiednich warunków noclegu, uzasadnia oddalenie powództwa w tym zakresie -podczas gdy powód obowiązany jest wskazać jedynie podstawę faktyczną powództwa, natomiast sąd nie jest związany wskazaną przez powoda podstawą prawną powództwa, o ile tylko zmieniona podstawa prawna znajduje uzasadnienie w przytoczonych okolicznościach faktycznych, przy czym nie jest to uzależnione od faktu reprezentowania strony powodowej przez pełnomocnika profesjonalnego. W związku z tym powód wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Opolu w zaskarżonej części, tj. w pkt II i IV i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda D. L. kosztów postępowania apelacyjnego i kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Strona pozwana domagała się oddalenia skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w apelacji. Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2013r., sygn. akt II PK 144/12 Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w punktach II i IV i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Opolu do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Najwyższy wskazał, że zasadny jest zarzut procesowy skargi. Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji i oddalił powództwo w zakresie diet i kosztów noclegu (art. 386 § 1 k.p.c.) nie dlatego, iż stwierdził, że powód nie miał prawa do zwrotu rodzajowo takich kosztów, ale dlatego, że dochodził tylko ściśle diet i kosztów noclegu z podróży służbowej zamiast odszkodowania, gdyż nie był w podróży służbowej. W efekcie rozstrzygnął negatywnie dla powoda, przyjmując, że skoro nie był w podróży służbowej, to nie należą mu się typowe świadczenia, czyli diety i koszty noclegów, natomiast orzekanie o zwrocie tego rodzaju kosztów byłoby możliwe, gdyby powód dochodził odszkodowania. Stanowisko to nie jest trafne, gdyż powód dochodził od pozwanego określonego świadczenia (zapłaty) i był zobowiązany tylko do przedstawienia podstawy faktycznej żądania (art.187 § 1 k.p.c). Podstawa prawna nie wiązała Sądu, tym bardziej, że powód nie poprzestawał na prawie powszechnym, lecz odwoływał się także do indywidualnego uzgodnienia (umowy) z pracodawcą, które było realizowane w czasie zatrudnienia. W takiej sytuacji nie zachodzi orzekanie ponad żądanie (art. 321 § 1 k.p.c), gdyż przedmiot sprawy (powództwa) określa niezmienione żądanie zapłaty (świadczenia) i ta sama podstawa faktyczna (por. wyrok Sądu Najwyższego z 8 marca 2010 r., II PK 255/09, LEX nr 589979 i wskazane w nim orzecznictwo). Skutkiem podjętego (zaskarżonego) rozstrzygnięcia strona została pozbawiona jednej instancji, co powoduje, że mimo określonej warstwy faktycznej sprawy, która nie jest kwestionowana, Sąd Najwyższy nie rozstrzygał sprawy merytorycznie, gdyż ta powinna zostać rozpoznana w dwuinstancyjnym postępowaniu przed sądem powszechnym. Natomiast stanowisko Sądu Okręgowego, iż powód nie był w podróży służbowej, lecz wykonywał pracę kierowcy jest zasadne. Odwołuje się do uchwały powiększonego składu Sądu Najwyższego z 19 listopada 2008 r., II PZP 11/08, stwierdzającej, że kierowca transportu międzynarodowego odbywający podróże w ramach wykonywania umówionej pracy i na określonym w umowie obszarze jako miejsce świadczenia pracy nie jest w podróży służbowej w rozumieniu art.
Skład rozpoznający skargę podziela argumentację prawną przedstawioną w uzasadnieniu uchwały. Nie jest zatem zasadny zarzut naruszenia tego przepisu w związku z art. 29 §1 pkt 2 k.p., gdyż nie jest tak, że stałym miejscem pracy, jest zawsze miejsce pracy zapisane w dokumencie umowy o pracę. W przypadku kierowców transportu międzynarodowego ich praca za granicą nie oznaczała pracy w podróży służbowej, według stanu prawnego obowiązującego przed zmianą ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (na podstawie art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym) czyli przed 3 kwietnia 2010 r. Właśnie ta zmiana była określonym stanowiskiem prawodawcy na wykładnie, przyjętą w uchwale z 19 listopada 2008r., co uzasadnia stwierdzenie, że w przypadku kierowców występuje obecnie autonomiczne rozumienie podróż} służbowej, którego by nie było bez szczególnej regulacji prawnej. Wcześniej strona nie mogły zakwalifikować pracy jako podróży służbowej w powszechnym (ustawowym) rozumieniu - art.
Konsekwentnie oznacza to, że nie może być uznany za zasadny w części drugi zarzut materialny skargi (b), to znaczy podważający odmowę bezpośredniego zastosowania przepisów o podróżach służbowych i zasądzenia świadczeń, czyli diet i kosztów noclegów na podstawie przepisów § 2 pkt 1 w związku z § 4 oraz § 2 pkt 2 lit b w związku z § 9 ust. 2 rozporządzenia z 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju w związku z art.
Przede wszystkim dlatego, że powód nie odbywał podróży służbowych. Przepis art.
nie ma zastosowania gdy pracownik nie odbywał podróży służbowej. Nawet gdyby w rozważaniach założyć, że była podróż służbowa, to wówczas przepis ten stosuje się, gdy układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania lub umowa o pracę nie zawiera postanowień, o których mowa w § 3, czyli pierwszeństwo ma indywidualna umowna, a taka wszak była między stronami, i jak ustalono co najmniej w odniesieniu do diet. Nie ma wówczas konfliktu, który skarżący proponuje rozwiązać odwołaniem się do regulacji z art. 18 §1 i §2 k.p. Jest ona aktualna, gdy umowa przewiduje gorsze warunki niż minimalne określone w prawie powszechnym (ustawie). Żądanie nie miało oparcia w postawie ustawowej, gdyż praca nie była podróżą służbową, stąd w takiej sytuacji regulacja z art. 18 k.p. nie miała zastosowania. Skarżący może odwoływać się do umowy stron. Jednak nawet umowa według ustaleń w sprawie nie prowadziłaby do prostego przyjęcia i stosowania reguł oraz stawek z rozporządzenia, gdyż strony umówiły się i rozliczały „diety” w czasie niekrótkiego zatrudnienia według indywidualnego algorytmu. Przy tym jak wynika z opinii biegłego (J. B.) świadczenia te często były bliskie kwocie 42 euro określonej w rozporządzeniu o podróżach służbowych za granica. Nie można by również pomijać zarzutu pozwanego, że w przypadku umowy zastosowanie ma regulacja z art.
k.p., czyli punktem odniesienia jest dieta z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju. Zarzut skargi o stosowaniu świadczeń według reguł i stawek z rozporządzenia może być zatem sprzeczny z umową stron (art. 65 k.c). Nie oznacza to, że powód nie miałby żadnego uprawnienia do odpowiednie rekompensaty kosztów wyżywienia i noclegów. W tym zakresie zasadne mogą by dalsze zarzuty materialne skargi (c i d), jednak nie ze skutkiem bezpośredniego stosowania przepisów § 4 ust. 1 i 4, § 9 ust. 2 rozporządzenia w związku z art. 77 § 5 k.p., gdyż te mają na uwadze podróż służbową w ścisłym (zwykłym) znaczeniu. Problem podobny rozstrzygał już Sąd Najwyższy pozytywnie dla pracownika przyjmując za podstawę zwrotu przepisy prawa cywilnego. W wyroku z 12 marca2009r. (sprawa II PK 198/08, OSNP 2010 nr 21-22, poz. 255) uznano, że wyznaczenie przez pracodawcę jako zadania roboczego wyjazdu niebędącego podróżą służbową, wymagającego dla jego wykonania poniesienia prze pracownika dodatkowych kosztów, uzasadnia roszczenie o ich zwrot prze pracodawcę (art. 742 k.c. w związku z art. 300 k.p.). Bliższe jednak i bardzie uzasadnione jest poszukiwanie analogii w przepisach o podróżach służbowych. W odniesieniu do diet i noclegów w ocenie składu rozpoznającego skargę sytuacja sprawie nie różni się znacząco od rozpoznanej przez Sąd Najwyższy wyrokiem z 23 czerwca 2010 r., sygn. II PK 372/09, zasadnie zauważonej przez Sad Okręgowy w tej sprawie. Ponadto w odniesieniu do noclegów nie byłaby bez racji argumentacja skarżącego, że koszty noclegów powinny być rekompensowane nawet przy wykluczeniu formuły podróży służbowej i braku indywidualnej umowy pracodawcą. Trudno bowiem odmówić kierowcy prawa do określonego standard odpoczynku nocnego. Na taki kierunek wykładni i stosowania prawa w zarzuci skargi odpowiada dalsze orzecznictwo Sąd Najwyższego, które zgodnie przyjmuje że umożliwienie kierowcy spania w kabinie samochodu nie stanowi zapewnieni pracownikowi bezpłatnego noclegu w rozumieniu §9 ust. 4 rozporządzenia z dni 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należność przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowe jednostce budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (wyroki z 19 marca 2008 r., I PK 230/07, OSNP 2009 nr 13-14, poz. 176 i z 1 kwietnia 2011 r. II PK 234/10, OSNP 2012 nr 9-10, poz. 119, LEX nr 863985). Pracownik powinien wówczas uzyskać rekompensatę i za odpowiednią przyjmuje się wysokość ryczałtową odpowiadającą kwocie kosztu noclegu, w razie nieprzedłożenia rachunku. W pokasacyjnym stanowisku strona pozwana podtrzymała w całości złożoną apelację podtrzymując zarzuty: braku podstawy do zastosowania art.
kp, naruszenia art. 481 kc w związku z art. 85 §1 kp, naruszenia art.
kp i naruszenie art.
14 ustawy o czasie pracy kierowców (przy czym ostatni zarzut nie mieści się w zarzutach apelacyjnych). Ostatecznie strona pozwana wskazała, iż jej apelacja nie dotyczy pkt I wyroku Sądu Rejonowego wobec prawomocności rozstrzygnięcia Sadu Okręgowego w tym zakresie. W pokasacyjnym stanowisku powód wskazał, że w niniejszym postępowaniu dochodzi od pozwanej spółki w dalszym ciągu kwot zasądzonych w pkt. II i III wyroku Sądu Rejonowego w Strzelcach Opolskich z dnia 11 lutego 2011 r., tj.: - 9.031,77 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 17 września 2009 r. do dnia zapłaty - tytułem rekompensaty zwiększonych kosztów utrzymania podczas wykonywania zadań roboczych w rama wyjazdów - do których w drodze analogii stosować należy przepisy o dietach z tytułu podróży służbowych, - 13.130,25 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 17 września 2009r. do dnia zapłaty - tytułem rekompensaty niezapewnienie odpowiednich kosztów noclegów związanych z wykonywaniem zad roboczych w ramach wyjazdów poza miejsce zamieszkania powoda - do których w drodze analogii stosować należy przepisy o zwrocie kosztów noclegu związanych z wykonywanie podróży służbowych. Ponadto powód dochodzi od pozwanego kosztów postępowania, w tym koszów zastępstwa prawnego za obie instancje oraz kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa prawnego. Sąd Okręgowy przy ponownym rozpoznaniu apelacji dodatkowo ustalił: Miesięczne zestawienie wyliczonych przez biegłego oraz wypłaconych powodowi przez pozwanego diet za okres od 1 lipca 2006r. do 31 grudnia 2007r. przedstawia się następująco: Miesiąc i rok Diety wyliczone przez biegłego Diety wypłacone przez Pozwanego Różnica dla powoda Lipiec 2006 r Sierpień 2006 r. Wrzesień 2006 r. Październik 2006 r. Listopad 2006 r Grudzień 2006 r
Powyższe pogląd prawny znajduje także potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23.06.2010 r., II PK 372/09, M.P.Pr. 2010/11/597-601, w którym Sąd Najwyższy wyjaśnił, że postanowienie umowy o pracę przyznające pracownikowi zatrudnionemu w charakterze kierowcy międzynarodowego transportu samochodowego prawo do diet - jako bardziej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy - nie narusza art. 18 § 1 KP i z mocy § 2 tego artykułu jest ważne. Powołując się na treść uzasadnienia ww. wyroku z dnia 23.06.2010 r. (II PK 372/09) Sąd Najwyższy wskazał jednak, że nie oznacza to, że kierowca taki - z uwagi na rodzaj świadczonej przez siebie pracy i jej uciążliwy także życiowo charakter nie powinien być godziwie wynagradzany. Wynagrodzenie to i jego składniki może bowiem wynikać z wewnętrznych źródeł prawa pracy lub z umowy. A zatem, choć pracodawca nie ma obowiązku wypłacania należności z tytułu diet i ryczałtów za noclegi takiego kierowcy, to jednak specyficzne koszty przez niego ponoszone powinny mu być rekompensowane (jako składnik, zwiększenie wynagrodzenia) na zasadach określonych w umowie o pracę lub w aktach wewnątrzzakładowych. Wskazać też należy, że w uzasadnieniu wydanego w niniejszej sprawie kasacyjnego wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18.01.2013r. Sąd Najwyższy jednoznacznie wskazał, że stanowisko Sądu Okręgowego wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku z dnia 22.12.2011r., sygn. akt V Pa 122/11, iż powód nie odbywał podróży służbowych jest zasadne, bowiem w obowiązującym w spornym okresie stanie prawnym miejsce pracy podane w umowie o pracę miało znaczenie jako punkt wyjścia w ustalaniu prawa do świadczeń z tytułu podróży służbowej, gdy oddawało rzeczywiste (faktyczne) miejsce pracy. Nie mogło więc przeważyć, gdy strony umawiały się i pracownik wykonywał stale pracę w miejscu innym niż podane w umowie o pracę. Natomiast w uzasadnieniu wyroku z dnia 17.02.2012r., sygn. akt II UK 54/11, LEX nr 1157573 Sąd Najwyższy wskazał jednak, że czym innym byłoby porozumienie, które miałoby kompensować zwiększone koszty pobytu i pracy za granicą. Umowy takiej nie można wykluczyć, gdyż nie sprzeciwiają się jej zasady prawa pracy. Nie są więc (w takim wypadku) wykluczone umowy dotyczące kompensaty zwiększonych kosztów pracy w zmienionym miejscu pracy lub poszukiwanie takiej kompensaty w prawie cywilnym (wskazując na wyrok Sądu Najwyższego z 12 marca 2009 r., II PK 198/08). W uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku z dnia z 12 marca 2009 r., II PK 198/08, Sąd Najwyższy wskazał, że w stosunkach pracy można stwierdzić przypadki ponoszenia przez pracowników pewnych wydatków związanych z wykonywaniem przez nich zadań wyznaczonych przez pracodawcę, które są im następnie przez pracodawcę rekompensowane. Jednak poza unormowaniami dotyczącymi podróży służbowych prawo pracy nie zawiera w tym względzie szczególnych przepisów prawa ustawowego (odpowiednie postanowienia mogą znaleźć się w układzie zbiorowym pracy względnie w regulaminie wynagradzania). Należy zatem uznać, że sprawa ta nie została uregulowana w prawie pracy w związku z czym, po myśli art. 300 k.p. zachodzi potrzeba rozważenia odpowiedniego zastosowania w tej kwestii przepisów Kodeksu cywilnego. Kodeks cywilny zawiera odpowiednie unormowanie w przepisach o zleceniu. Według jego art. 742 zdanie pierwsze, dający zlecenie powinien zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia, wraz z odsetkami ustawowymi. Odpowiednie stosowanie, o którym mowa w art. 300 k.p., oznacza stosowanie do stosunków pracy niektórych przepisów Kodeksu cywilnego wprost, innych z odpowiednimi modyfikacjami. W rozważanej sytuacji modyfikacja art. 742 k.c. polegałaby na poszerzeniu zakresu jego zastosowania do stosunku pracy. Co się natomiast tyczy wymaganego przez art. 300 k.p. braku sprzeczności tego unormowania z zasadami prawa pracy, to - zdaniem Sądu Najwyższego - taka sprzeczność nie zachodzi, więcej nawet, wymienione unormowanie stanowi normatywne dopełnienie zasady prawa pracy nieponoszenia przez pracowników kosztów działalności gospodarczej zakładu pracy. W tych warunkach należy przyjąć, że wyznaczenie przez pracodawcę zadania roboczego, wymagającego dla jego wykonania poniesienia przez pracowników dodatkowych kosztów, uzasadnia roszczenie o ich zwrot przez pracodawcę (art. 742 k.c. w związku z art. 300 k.p.). Powód w żaden sposób nie wskazywał skonkretyzowanych wydatków, które poniósł w celu należytego wykonania zleconych przewozów towarowych i w związku z tym Sąd Okręgowy przyjął, iż odpowiednią rekompensatą tego rodzaju wydatków będzie kwota wyliczona wg zasad zawartych w umowie o pracę stron. Biegły sądowy J. B.
zwłaszcza, że zastosowany sposób liczenia tego rodzaju należności był w ostatecznych rozliczeniach zbliżony do wysokości diety określonej w cyt. Rozporządzeniu z 19.12.2002r. Strony nie kwestionowały matematycznych wyliczeń biegłego w tym zakresie zwłaszcza co do przyjętych ilości przejazdów, ilości przejechanych kilometrów. Powód zawierając aneks do umowy o pracę wyraźnie stwierdził , iż ustalone zasady zwrotu zwiększonych kosztów utrzymania w czasie odbywanych przejazdów zaspakajają jego roszczenia. W takiej sytuacji Sąd Okręgowy dał wiarę opinii biegłego i dokonał stosownej zmiany wyroku Sądu Rejonowego w pkt II. W zakresie orzeczenia Sądu Rejonowego zawartego w pkt III zaskarżonego wyroku, a dotyczącego zwrotu kosztów noclegów odbytych w związku z wykonywaniem pracy kierowcy na obszarze wskazanych państw na znaczne odległości powodujące obowiązek zapewnienia odpowiednio długiego wypoczynku to Sąd Okręgowy uznał , że zarzuty apelacji w tym zakresie są nieuzasadnione. Rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest prawidłowe mimo częściowo błędnego uzasadnienia co do zastosowanej podstawy prawnej. W uzasadnieniu wydanego w niniejszej sprawie kasacyjnego wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18.01.2013r. wskazano także, że w odniesieniu do noclegów nie byłaby bez racji argumentacja skarżącego, że koszty noclegów powinny być rekompensowane nawet przy wykluczeniu formuły podróży służbowej i braku indywidualnej umowy z pracodawcą - trudno bowiem odmówić kierowcy prawa do określonego standardu odpoczynku nocnego. Jak wskazano orzecznictwo Sąd Najwyższego zgodnie przyjmuje, że umożliwienie kierowcy spania w kabinie samochodu nie stanowi zapewnienia pracownikowi bezpłatnego noclegu w rozumieniu §9 ust. 4 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2002r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju. W odniesieniu do żądania zwrotu kosztów noclegów wskazać więc należy, że wobec braku szczegółowych uregulowań w tym zakresie dokonanych przez pozwanego pracodawcę w regulaminie wynagradzania zastosowanie mają tu przepisy Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz.U.02.236.1991 ze zm.). W myśl §9 ust. 1 tego rozporządzenia za nocleg przysługuje pracownikowi zwrot kosztów w wysokości stwierdzonej rachunkiem hotelowym, w granicach ustalonego na ten cel limitu określonego w załączniku do rozporządzenia. Ust. 2 cyt. przepisu stanowi, że w razie nieprzedłożenia rachunku za nocleg, pracownikowi przysługuje ryczałt w wysokości 25% limitu, o którym mowa w ust.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.