Sygn. akt VI C 1286/22 UZASADNIENIE Przedmiot i przebieg postępowania Pozwem z dnia 20 kwietnia 2022 roku (data stempla pocztowego) powód W. D. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) w S., wniósł o zasądzenie od (...) S.A. z siedzibą w W.: kwoty 16 832 zł tytułem częściowego odszkodowania za uszkodzenia powstałe w dniu 22 czerwca 2021 r. w mieniu na nieruchomości przy ul. (...), (...)-(...) P., należącym do poszkodowanych E. J. i A. J., kwoty 939,12 zł (tytułem skapitalizowanych odsetek za opóźnienie liczonych od kwoty 16 832 zł od dnia 2 lipca 2021 r. do dnia 19 kwietnia 2022 roku) oraz kwoty 400 zł (tytułem zwrotu wydatków związanych z wykonaniem kosztorysu naprawy mienia po szkodzie) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty oraz kosztami procesu. W uzasadnieniu powód wskazał, że w dniu 22 czerwca 2021 roku wskutek nawalnego deszczu i zalania doszło do uszkodzenia budynku mieszkalnego położonego na nieruchomości przy ul. (...), (...)-(...) P. należącego do poszkodowanych E. J. i A. J. oraz mienia ruchomego znajdującego się w tym budynku. Uszkodzone dobra było objęte ważną umową ubezpieczenia mienia z pozwanym ubezpieczycielem. Szkoda została zgłoszona do ubezpieczyciela, który wypłacił na rzecz poszkodowanych odszkodowanie w łącznej wysokości 20 890,98 zł, w tym z tytułu uszkodzenia lokalu i stałych elementów kwotę 16 031,98 zł, a z tytułu uszkodzenia mienia ruchomego kwotę 4 859 zł. Poszkodowani w drodze umowy cesji wierzytelności z dnia 24 stycznia 2022 r. zbyli swoją wierzytelność na rzecz powoda powstałą w wyniku szkody. Powód wskazał, że kwota wypłaconego odszkodowania była zaniżona i nie umożliwiała przywrócenia uszkodzonego mienia do stanu sprzed szkody ( pozew, k. 2-7). W sprzeciwie pozwanego od nakazu zapłaty z dnia 9 czerwca 2022 roku, (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty od pełnomocnictwa. Pozwany kwestionował żądanie pozwu co do zasady jak i co do wysokości. Zarzucał przy tym nieważność umowy cesji z uwagi na to, że umowa ta nie służyła naprawieniu szkody poniesionej przez poszkodowanych, a jedynie zapewnieniu zysku powodowi jako przedsiębiorcy, przez co była ona sprzeczna z zasadami współżycia społecznego i w ostatecznie nieważna. Wobec powyższego pozwany wywodził, że powód nie ma legitymacji procesowej w sprawie . Z ostrożności procesowej pozwany podniósł także, że powód nie wykazał, aby szkoda związana z uszkodzeniem budynku była wyższa od kwoty już wypłaconej. Przedstawiona przez powoda dokumentacja, w tym kosztorys, nie stanowią w jego ocenie dowodu ani na wysokość szkody ani na celowość poniesienia tych kosztów w zakresie zgodnym z OWU. Kwestionował przy tym także zasadność roszczenia odsetkowego jak i kosztów prywatnej wyceny sporządzonej przez rzeczoznawcę powoda ( sprzeciw, k. 107-109). Ustalenia faktyczne W dniu 22 czerwca 2021 roku wskutek ulewy i silnego wiatru doszło do zalania domu mieszkalnego położonego przy ul. (...) w P. należącym do E. J. i A. J. wraz z garażem i kotłownią oraz częścią umeblowania. Budynek ten jak i mienie ruchome znajdujące się w jego obrębie były objęte umową ubezpieczenia mienia w wariancie (...)– nr polisy (...) w (...) S.A. Szkoda powstała w budynku została zgłoszona w dniu 23 czerwca 2021 roku, zaś odnośnie mienia ruchomego w dniu 1 lipca 2021 r. W związku z ww. zdarzeniem ubezpieczyciel przeprowadził postępowania likwidacyjne, które zostały zarejestrowane pod numerem (...) dotyczące uszkodzeń domu oraz pod numerem PL (...) w zakresie uszkodzeń mienia ruchomego. ( akta szkody nr (...) na płycie zawierające podsumowanie zgłoszenia szkody, str. 11-13 pliku pdf oraz dokumentację fotograficzną uszkodzeń w budynku po szkodzie, str. 1-10, pliku pdf, k. 137; akta szkody nr (...) na płycie zawierające druk zgłoszenia szkody, str. 11-14 pliku pdf, k. 137; polisa k. 12-13, 112-v; ogólne warunki ubezpieczenia (OWU (...)), k. 14-37v, 113-136v) Po dokonaniu przez ubezpieczyciela oględzin w celu ustalenia wysokości szkód przyznał on w dniu 1 lipca 2021 r. i wypłacił poszkodowanym odszkodowanie tytułem uszkodzenia domu i jego stałych elementów w łącznej kwocie 16 031,98 zł oraz kwotę 4 859 zł tytułem uszkodzenia mienia ruchomego w budynku. Ubezpieczyciel odmówił uznania roszczeń dotyczących zalanej lodówki, zaś roszczenia dotyczące pralki LG miały zostać rozpatrzone po przedstawieniu opinii serwisu o przyczynie i zakresie uszkodzeń wraz z kalkulacją kosztów naprawy. Co do pozostałych uszkodzonych ruchomości tj. tapczanu, stolika RTV, ławy, regału, dywanu, pelletu do pieca, odkurzacza, kosiarki elektrycznej, nożyc Poler Mate, podkaszarki, wertykulatora, szlifierki kątowej H. G., wyrzynarki R. oraz narzędzia wielofunkcyjnego R. ubezpieczyciel wypłacił odszkodowanie zgodnie z żądaniem. (pismo z 01.07.2021 r. dot. wypłaty odszkodowania k. 38; akta szkody nr (...) na płycie zawierające wycenę uszkodzeń w budynku wraz z dokumentacją fotograficzną, str. 26-70 pliku pdf, k. 137; akta szkody nr (...) na płycie zawierające wykaz uszkodzonego mienia ruchomego wraz z pismem z 01.07.2021 r. dot. wypłaty odszkodowania, str. 19-20, 22 pliku pdf, k. 137) Poszkodowani E. J. i A. J. w dniu 24 stycznia 2022 roku zbyli wierzytelność przysługującą im przeciwko ubezpieczycielowi z tytułu umowy ubezpieczenia majątkowego za poniesioną szkodę z dnia 22 czerwca 2021 roku polegającą na uszkodzeniu budynku mieszkalnego położonego przy ul. (...) w P. i mienia ruchomego w nim się znajdującego – wskutek zalania – na rzecz W. D., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...). Cesję poprzedzała zawarta pomiędzy tymi stronami umowa o świadczenie usług, w ramach której powód miał dochodzić na rzecz poszkodowanych roszczeń wobec ubezpieczyciela powstałych w wyniku zdarzenia z dnia 22 czerwca 2021 r. za wynagrodzeniem. ( umowa cesji, k. 10-11; pełnomocnictwo, k. 9; umowa o świadczenie usług, k. 158-161; pełnomocnictwo, k. 162) Przed wystąpieniem z powództwem W. D. zlecił sporządzenie wyliczenia szkody w uszkodzonym budynku położonym przy ul. (...) w P.. Na podstawie kosztorysu nr 889/M sporządzonego przez G. L., będącego głównym rzeczoznawcą spółki (...) Sp. z o.o. ustalono, że usunięcie skutków szkody z dnia 22 czerwca 2021 r. w postaci wykonania robót remontowo – budowlanych w domu obejmowało koszty w wysokości 30 673,31 zł. Dodatkowo rzeczoznawca wycenił szkodę powstałą w mieniu ruchomym znajdującym się w budynku na kwotę 7 049,67 zł. Łączna kwota należna za przywrócenie mienia do stanu sprzed szkody została więc oszacowana na 37 722,98 zł. Koszt sporządzenia tego kosztorysu wynosił 400 zł netto (492 zł brutto). ( kosztorys nr 889/M, k. 40-72, faktura VAT FS 11/07/2021, k. 73; wycena szkody w mieniu ruchomym nr 889/M wraz z załącznikami, k. 74, 79-92, faktura nr (...), k. 75,76). Powód prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...), a przedmiotem jego działalności jest m. in. pozostała finansowa działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszy emerytalnych (kod (...) 64.99.z). ( wydruk z (...), k. 77-78). Wysokość kosztów przeprowadzonych robót budowlanych potrzebnych do usunięcia skutków szkody powstałej w dniu 22 czerwca 2021 r. w budynku mieszkalnym przy ul. (...) w P. z uwzględnieniem zapisów § 13-15 OWU w wariancie ochrony od wszystkich ryzyk i według cen aktualnych w II kwartale 2021 r. wynosi 30 750,56 zł brutto. W wyniku zdarzenia uszkodzeniu uległy również następujące ruchomości: szlifierka marki H. model (...) (328 zł) urządzenie wielofunkcyjne akumulatorowe marki R. (360 zł), wyrzynarka akumulatorowa marki R. (305 zł), kosiarka marki N. (626 zł), nożyce do żywopłotu marki P. (...) (328 zł), podkoszarka (219 zł), odkurzacz (211 zł), 7 sztuk worków pelletu do pieca (230 zł) oraz szafka pod telewizor (211 zł), których łączną wartość rynkowa z uwzględnieniem cen z III kwartału 2021 r. oszacowano na kwotę 2 818 zł. ( opinia biegłego z zakresu budownictwa, k. 190-193; opinia uzupełniająca biegłego z zakresu budownictwa wraz z kosztorysem, k. 274-291; opinia biegłego rzeczoznawcy ds. wyceny, k. 224-250; opinia uzupełniająca biegłego rzeczoznawcy wraz z załącznikiem, k. 306-308) Omówienie dowodów Sąd oparł się na dowodach wymienionych powyżej. Ich wiarygodność nie budziła wątpliwości stron, a okoliczności faktyczne zasadniczo nie były przedmiotem sporu między stronami. Sporne między stronami było ustalenie zakresu prac niezbędnych do usunięcia powstałej szkody oraz wysokość należnego powodowi odszkodowania jak i wyceny uszkodzonego mienia ruchomego. Dlatego też Sąd dopuścił w tym zakresie dowód z opinii biegłego z zakresu budownictwa celem ustalenia zakresu uszkodzeń w budynku poszkodowanych oraz opinii biegłego rzeczoznawcy z zakresu wyceny uszkodzonych ruchomości. Opinia biegłego z zakresu budownictwa J. J. została sporządzona prawidłowo i mogła stanowić podstawę do ustaleń faktycznych w sprawie. Na jej podstawie Sąd ustalił, iż koszt naprawy uszkodzeń powstałych w budynku mieszkalnym poszkodowanych w P. przy ul. (...) w wyniku zdarzenia z dnia 22 czerwca 2021 r. wynosił 30 750,56 zł brutto. Biegły sporządził kosztorys napraw, z uwzględnieniem cen robocizny i materiałów aktualnych na dzień sporządzenia tj. na I kwartał 2023 r., a w opinii uzupełniającej z uwzględnieniem cen z II kwartału 2021 r., przy czym Sąd przyjął, że właściwy dla ustalenia wysokości odszkodowania będzie drugi ze sporządzonych wariantów. Kosztorys ten został sporządzony przejrzyście, nie zawierał błędów rachunkowych ani merytorycznych. Biegły ustosunkował się także w pełni do zastrzeżeń zgłaszanych przez pozwanego do opinii głównej w piśmie z dnia 12 kwietnia 2023 r. Dalszych uwag do opinii żadna ze stron już nie zgłaszała. Biegła z zakresu (...) sporządziła opinię, której prawdziwości i wiarygodności nie można odmówić, niemniej nie wszystkie przedstawione przez nią wyliczenia i wnioski zasługiwały w ocenie Sądu na uwagę przy ewentualnym rozstrzygnięciu. Biegła sporządziła opinię zgodnie z zakreśloną tezą dowodową i starała się w pełni odpowiedzieć na zadane jej polecenia. To wiązało się jednak z przyjęciem szeregu założeń, które słusznie wypunktowała strona pozwana, a które uniemożliwiły przyjęcia jej w całości jako podstawy dokonania ustaleń faktycznych w sprawie. Skąpa dokumentacja fotograficzna uszkodzonych ruchomości zamieszczona w aktach szkody nie pozwoliła na ustalenia, czy wszystkie wymienione przez powoda w wykazie (k. 74) przedmioty faktycznie uległy jakiemuś zniszczeniu i w jakim stopniu. Trudno w tym przypadku czynić biegłej zarzut, niemniej w takim przypadku nie sposób przyjąć, iż przedstawione przez nią wyliczenia dla niektórych ruchomości mogą zostać przez Sąd wzięte pod uwagę. Do takich ruchomości bezsprzecznie należy zaliczyć: wertykulator elektryczny, dywany, narożnik, szafy czy ławy. Te ruchomości, jak przyznała sama biegła, nie znajdują się na fotografiach w aktach szkody, a zostały wymienione jedynie w wykazie szkód załączonym do pozwu (k. 74). Co więcej nie zostały one opisany w sposób, który pozwoliłby na ich zidentyfikowanie. Trudno bowiem na podstawie jedynie takiego opisu jak: „dywany”, „szafy”, „ława”, „narożnik”, „wertykulator” uzupełnionego o wymiar przedmiotu wywodzić o jakie konkretnie przedmioty chodzi. Jak wskazała sama biegła do wyceny samych dywanów znalazła w ofercie internetowej ponad 12 tysięcy różnych dywanów, a przecież nie wiadomo nawet – oprócz samych wymiarów – jakiego rodzaju, kolorystyki, przeznaczenia czy materiału miały te uszkodzone dywany zostać wykonane. Podobnie należy ocenić przedmioty codziennego użytku takie jak szafy czy ława, których tysiące w różnych przedziałach cenowych, wzorach czy wielkościach również można wyszukać. To powód – chcąc wykazać zaistnienie szkody w takim mieniu – powinien był przedstawić dowody pozwalające na dokonanie wyceny rzeczy w sposób precyzyjny. Niedostatki w tym zakresie, zgodnie z zasadą ciężaru dowodu (art. 6 k.c.) muszą obciążać właśnie jego. Biegła sporządziła wycenę w dwóch wariantach, a Sąd zgodnie z przyjętą poprzednio metodą ustalenia odszkodowania dla nieruchomości uznał, że właściwy dla ustalenia wysokości odszkodowania w tym zakresie będzie wariant z cenami aktualnymi na III kwartał 2021 r. Co do zakresu poprawności wyliczeń czy samej przyjętej metodologii dokonanej wyceny, strony nie zgłaszały zastrzeżeń. Sąd pominął przy tym na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. dowód z zeznań poszkodowanego jako nieistotny dla sprawy. To, czy w budynku przeprowadzono jakieś naprawy już po powstaniu szkody nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Strony pozostawały w sporze co do zakresu szkód i wysokości należnego odszkodowania, a to mogło zostać wykazane innymi dowodami, w tym przywołanymi już wcześniej opiniami biegłych powołanych w sprawie. W kwestii prowadzonej przez powoda działalności gospodarczej Sąd oparł się na wydruku z (...) załączonego do pozwu (k. 77-78). Ocena prawna Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części. Ważność umowy cesji Sąd nie podziela zarzutów zgłaszanych przez stronę pozwaną w stosunku do załączonej do pozwu umowy cesji, na podstawie której wywodził, iż powód nie jest uprawniony do dochodzenia roszczenia w niniejszej sprawie, gdyż celem umowy cesji było jedynie zapewnienie zysku powodowi jako przedsiębiorcy, a nie faktyczne naprawienie szkody, którego mogli dochodzić jedynie poszkodowani. Zgodnie bowiem z treścią art. 509 § 1 i 2 k.c., wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania, a wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. W ocenie Sądu zawarta przez poszkodowanych E. J. i A. J. a powodem umowa przelewu wierzytelności była ważna i skuteczna, a żaden z powołanych przez pozwanego fakt nie świadczył o jej bezwzględnej nieważności. Wierzytelność wskazana w tej umowie mogła zostać zbyta przez poszkodowanych na rzecz powoda, gdyż nie ma wyłączenia ustawowego lub umownego w tym zakresie (a przynajmniej nic takiego pozwany nie podnosił). Ponadto wierzytelność ta istniała w dacie zawierania umowy cesji i została opisana w tej umowie w sposób umożliwiający jej zidentyfikowanie. Sąd nie znalazł wobec tego podstaw do kwestionowania ważności i skuteczności umowy przelewu wierzytelności. Niezrozumiały zatem pozostaje zarzut sprzeczności umowy cesji z naturą stosunku prawnego lub zasadami współżycia społecznego. Jeśli zasadą jest, że wierzytelność może zostać zbyta, to nie ma racjonalnych powodów, by od takiej zasady wyłączyć wierzytelności poszkodowanych, które przysługują im wobec ubezpieczycieli. Poszkodowani w ten sposób uniknęli bowiem wdawania się w spór sądowy jako strona, a dochodzenie wierzytelności przed sądem pozostawili podmiotowi zajmującemu się tym w ramach swojej działalności gospodarczej. Ustalenie prawa do odszkodowania od ubezpieczyciela, wysokość odszkodowania Kwestię odpowiedzialności odszkodowawczej w niniejszej sprawie regulowała zawarta między poszkodowaną E. J. a pozwanym umowa ubezpieczenia nieruchomości, obejmująca ubezpieczenie domu jednorodzinnego wraz z jego stałymi elementami położonego w P. przy ul. (...) oraz mienia ruchomego, w tym ruchomości domowych, na którą składały się polisa ubezpieczenia (...) nr (...) dla ubezpieczającego E. J. – w wariancie od wszystkich ryzyk oraz ogólne warunki kompleksowego ubezpieczenia (OWU) (...). Zgodnie z § 5 ust. 1 OWU zakresem ubezpieczenia objęte są szkody polegające na zdarzeniach losowych, przepięciach, dewastacjach i innych wypadkach ubezpieczeniowych. Ponadto zgodnie z art. 805 § 1 i § 2 pkt 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Przy ubezpieczeniu majątkowym świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku, przy czym w myśl art. 824 1 § 1 k.c., o ile nie umówiono się inaczej, suma pieniężna wypłacona przez ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia nie może być wyższa od poniesionej szkody. Odszkodowanie ma zasadniczo na celu naprawienie szkody wyrządzonej ubezpieczającemu lub ubezpieczonemu w wyniku zajścia wypadku ubezpieczeniowego. W niniejszej sprawie ubezpieczyciel nie kwestionował zajścia wypadku ubezpieczeniowego w dniu 22 czerwca 2021 roku i wypłacił poszkodowanym odszkodowanie w łącznej kwocie 16 031,98 zł tytułem uszkodzenia domu i jego stałych elementów oraz kwotę 4 859 zł tytułem uszkodzenia mienia ruchomego w budynku. Pozwany kwestionował zasadność żądania powoda wypłaty sumy w wysokości przewyższającej wypłaconą już kwotę, która pozwoliła, w jego ocenie, w pełni na przywrócenie uszkodzonego mienia do stanu sprzed zdarzenia. Zgodnie z § 13 ust. 1 OWU (k. 21 ) (...) ustala wysokość odszkodowania w kwocie, która odpowiada wysokości poniesionej szkody i nie przekracza sumy ubezpieczenia wskazanej w polisie oraz uwzględnia limity odpowiedzialności określone w § 12. Stosownie do § 13 ust. 2 pkt 2 lit
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.