Obsah (4)

Sygn. akt VI C 422/23 UZASADNIENIE Przedmiot i przebieg procesu 1. W dniu 14 grudnia 2022 r. powód (...) Bank Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniósł pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym prz

§ 2k.p.c.

przewodniczący może zobowiązać stronę, by w piśmie przygotowawczym podała wszystkie twierdzenia i dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy pod rygorem utraty prawa do ich powoływania w toku dalszego postępowania. W takim przypadku twierdzenia i dowody zgłoszone z naruszeniem tego obowiązku podlegają pominięciu, chyba że strona uprawdopodobni, iż ich powołanie w piśmie przygotowawczym nie było możliwe albo że potrzeba ich powołania wynikła później. A zatem nawet w sprawach, w których nie przeprowadzono postępowania przygotowawczego, możliwość wnoszenia pism przygotowawczych może być ograniczona decyzją przewodniczącego. W tej sprawie zarządzenie takie zostało wydane 15.01.2024 r. (k. 115), doręczono je pełnomocnikowi powoda dnia 18 stycznia 2024 r. (k. 116), a zatem po dniu 1 lutego 2024 r. możliwość zgłaszania przez niego nowych dowodów lub twierdzeń doznała znacznych ograniczeń.

Dopiero 8 lutego 2024 r. powód wysłał pismo przygotowawcze mające stanowić odpowiedź na wspomniane zobowiązanie z 15.01.2024 r. Nie zawarł w nim jednak ani wyraźnego wniosku o przywrócenie terminu sądowego do złożenia pisma, które miał złożyć zgodnie z zobowiązaniem, ani nie wyjaśnił przyczyn, dla których uchybił temu terminowi. Ograniczono się do wskazania, że były to przyczyny niezamierzone (jakie dokładnie – nie wiadomo), w żaden sposób nie uprawdopodabniając, że uchybienie terminowi odbyło się bez winy powoda. Nie było zatem jakichkolwiek podstaw do tego, by pismo to potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu na wniesienie pisma procesowego.
Powód wniósł natomiast o zezwolenie mu na złożenie pisma na podstawie art.

§ 1w zw.

z art. 205 12 § 2 k.p.c. W okolicznościach tej sprawy takiego wniosku nie można było jednak uwzględnić. Wniosek ten zmierzał bowiem do obejścia prawa, czyli art.

§ 5

k.p.c., zgodnie z którym przewodniczący zarządza zwrot pisma przygotowawczego złożonego z uchybieniem terminu albo bez zarządzenia. Powodowi nie odebrano możliwości złożenia repliki na pismo kuratora pozwanego – wyznaczono mu dwutygodniowy termin, który zresztą mógł zostać na jego wniosek (złożony przez upływem terminu) przedłużony (jeśli np. uzyskanie niektórych dowodów z dokumentów wymagało nieco więcej czasu). Nieudzielenie odpowiedzi na zobowiązanie w terminie do 1 lutego 2024 r. i brak wniosku o przedłużenie tego terminu musiał skutkować uznaniem, że powód z okazji do wniesienia odpowiedzi nie skorzystał. Uwzględnienie przez Sąd zgłoszonego tydzień później wniosku o kolejne zobowiązanie powoda do złożenia pisma przygotowawczego (gdy z pierwszej takiej możliwości nie skorzystał i upłynął mu termin na zgłaszanie istotnych dla sprawy twierdzeń i dowodów) byłoby działaniem niekonsekwentnym, stanowiącym przyzwolenie na zaniechania po stronie powoda (najpierw zaniechania wniesienia odpowiedzi, a potem zaniechania złożenia wniosku o przywrócenie terminu i wyjaśnienia przyczyn opóźnienia w złożeniu pisma przygotowawczego) i na wykorzystywanie instytucji zobowiązania do złożenia pism procesowych jako uniwersalnego remedium na uchybienia terminom wyznaczonym przez przewodniczącego. Nie stanowiłoby to realizacji zasad koncentracji materiału dowodowego lub kontradyktoryjności, ale wręcz przeciwnie, stanowiłoby ich zaprzeczenie. Koncentracji materiału dowodowego nie sprzyja wnoszenie pism i zgłaszanie dowodów po terminie, a kontradyktoryjność postępowania oznacza między innymi równe egzekwowanie obowiązków procesowych od obu stron. Z tego powodu zarządzeniem z dnia 14 lutego 2024 r. oddalono wniosek o zobowiązanie powoda do złożenia pisma procesowego i dokonano zwrotu pisma z 8.02.2024 r. na podstawie art.

§ 5k.p.c.

21. Zarówno w piśmie z 08.02, jak i z 15.02.2024 r., powód zgłosił szereg wniosków dowodowych oraz załączył do tych pism szereg dokumentów (w oryginale lub formie poświadczonej za zgodność z oryginałem). Te wnioski dowodowe zostały zgłoszone po upływie terminu na zgłoszenie wszystkich istotnych twierdzeń i dowodów, czyli po 1 lutego 2024 r., co oznacza, że mogły zostać uwzględnione tylko pod warunkiem, że powołanie ich piśmie przygotowawczym nie było możliwe albo że potrzeba ich powołania wynikła później. Tymczasem powód nie powołał się skutecznie na żadną z dwóch powyższych przesłanek. Powód stwierdził, że „ pozwany przedstawił nowe twierdzenia, nieznane dotychczas stronie powodowej”, co nie jest prawdą, gdyż kurator dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego (z którym nie zdołała nawiązać kontaktu i go poinformować o sprawie) nie przedstawiła żadnych twierdzeń lub faktów, które mogłyby być nieznane powodowi. Nieznana mogła być tylko argumentacja i stanowisko kuratora (czy wnosiłby o oddalenie powództwa w całości, czy też tylko w części albo nawet nie kwestionował zasadności pozwu w całości), ale powodowi wyznaczono czas na odniesienie się do nich i upłynął on bezskutecznie. Powód nie wyjaśnił też, dlaczego przedstawienie załączonych do pism z 8 i 15 lutego 2024 r. dowodów nie było możliwe wcześniej, tj. w terminie wynikającym z zarządzenia przewodniczącego – „ niezamierzone przyczyny” nie stanowią takiego wyjaśnienia. To, że przeprowadzenie dowodu z dokumentów nie przyczyni się do przewlekłości sprawy, również nie przemawiało za odstąpieniem od zasady wyrażonej w art.

§ 3k.p.c.

– od nowelizacji k.p.c., która weszła w życie 9.11.2019 r., nie jest samoistną przesłanką uwzględnienia spóźnionego dowodu to, że nie spowoduje się tym samym przewlekłości postępowania. 22. Z uwagi na powyższe postanowieniem z dnia 20 lutego 2024 r. Sąd pominął dowody z dokumentów załączonych do pism z dnia 8 i 15 lutego 2024 r. jako spóźnione na podstawie art. 235 2 § 1 w zw. z art.

§ 2k.p.c.

(przy czym, w przypadku dowodów załączonych do pisma z 8 lutego 2024 r., i tak dowody te nie podlegałyby uwzględnieniu z uwagi na zwrot pisma wywołujący skutki z art. 130 § 2 zd. 2 k.p.c.) i nie wziął ich pod uwagę przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy. Ocena prawna

Powództwo podlegało oddaleniu.
Jak już zostało wspomniane, zgodnie z art. 6 k.c. w zw. z art. 720 k.c. to na powodzie spoczywa ciężar dowodu wykazania faktu zawarcia umowy pożyczki i aktualizacji roszczenia o jej zwrot. W myśl art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Znaczenie rozkładu ciężaru dowodu dla procesu cywilnego jest takie, że w razie stwierdzenia przez sąd, że nie została udowodniona prawdziwość twierdzeń o fakcie prawotwórczym, stanowiącym przesłankę zastosowania normy prawnej, z której powód wywodził skutki prawne, powództwo podlega oddaleniu (B. Janiszewska [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, cz. 1 (art. 1–55

(4)), red. J. Gudowski, Warszawa 2021, art. 6).

W poprzedniej części uzasadnienia wyjaśniono, że powód nie wykazał faktów takich jak istnienie między stronami stosunku umownego na podstawie umowy zawartej przez pozwanego z bankiem (...) o limit debetowy w rachunku bankowym, skorzystania przez pozwanego z limitu debetowego, wysokości tego limitu wykorzystanego na dzień, w którym umowa została wypowiedziana. W takiej sytuacji subsumcja ustalonych w sprawie faktów pod przepisy prawa dotyczące umowy o limit debetowy w rachunku bankowym (stanowiącej formę kredytu odnawialnego), uregulowanej bardzo szczątkowo w ustawie z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. z 2001 r., nr 100, poz. 1081, z późniejszymi zmianami – która znajdowałaby zastosowanie gdyby stan faktyczny oceniać pod kątem umowy między Bankiem (...) a pozwanym z 2008 r. z uwagi na art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, Dz.U. z 2023 r., poz. 1028), jest niemożliwa, wobec czego powództwo podlegało oddaleniu w całości. Koszty postępowania, wynagrodzenie kuratora
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, przy czym nie zawarł takiego rozstrzygnięcia wprost w wyroku, albowiem powód jako strona przegrywająca nie mógł domagać się od pozwanego zwrotu jakichkolwiek kosztów, natomiast pozwany żadnych kosztów nie poniósł i żadna kwota z tego tytułu nie mogła zostać na jego rzecz zasądzona.
W myśl § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, zwanego dalej „kuratorem”, ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze. Jak stanowi § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy – powyżej 10 000 zł do 50 000 zł – 3 600 zł. Na tej podstawie, zgodnie z wyżej powołanymi przepisami, stawka minimalna należna kuratorowi ustanowionemu dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego w tej sprawie wynosiłaby 1 440 zł netto (3 600 zł x 0,4 = 1 440 zł). Niemniej jednak z uwagi na wkład pracy kuratora pozwanego we wniesienie sprzeciwu i sformułowanie na tyle trafnych zarzutów, że doprowadziły do oddalenia powództwa, Sąd postanowił skorzystać z możliwości przewidzianej w § 1 ust. Rozporządzenia z dnia 9 marca 2018 r. i podnieść stawkę wynagrodzenia kuratora do 60% stawki minimalnej, tj. do kwoty 2 160 zł netto. Kwotę tę należało powiększyć o 496,80 zł na poczet należnego podatku od towarów i usług zgodnie z treścią uchwały Sądu Najwyższego z 21 stycznia 2022 r., III CZP 37/
Kurator należał się ponadto zwrot poniesionych kosztów w wysokości 44,60 zł.
Mając na uwadze to, że zaliczka wniesiona przez powoda przekraczała wysokość przyznanego kuratorowi wynagrodzenia, na podstawie art. 80 ust. 1 w zw. z art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd nakazał zwrócić powodowi nadwyżkę w wysokości 898,60 zł. Zarządzenia:
(...)
(...)

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.