3 „Ogólnych Warunków Ubezpieczeń komunikacyjnych (...)” jeżeli klient udokumentuje fakturami naprawę pojazdu dokonaną bez uprzedniego uzgodnienia z ubezpieczycielem, to koszty naprawy podlegają weryfikacji do średnich arytmetycznych cen usług naprawczych stosowanych na terenie powiatu właściwego dla miejsca zamieszkania ubezpieczonego. Jeżeli pojazd jest przedmiotem leasingu lub stanowi zabezpieczenie kredytu klienta, nie więcej niż 110 złotych brutto za roboczogodzinę prac blacharskich, lakierniczych i mechanicznych. Ceny części zamiennych i materiałów (w tym lakierniczych) ubezpieczyciel ustala maksymalnie do wartości brutto cen określonych przez producenta pojazdu, pomniejszonych o wysokość zużycia eksploatacyjnego, o którym mowa w § 42 ust. 2. „O gólne Warunki Ubezpieczeń komunikacyjnych (...)” – w aktach szkody, k. 62 akt W dniu 12 lipca 2022 roku poszkodowana A. J. zleciła naprawę uszkodzonego pojazdu marki F. model M. o numerze rejestracyjnym (...) zakładowi naprawczemu prowadzonemu przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G.. Strony uzgodniły stawkę w kwocie 220 złotych netto za roboczogodzinę prac blacharsko – mechanicznych i lakierniczych. W tym samym dniu A. J. zawarła z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. umowę cesji wierzytelności związanej ze szkodą w pojeździe marki F. model M. o numerze rejestracyjnym (...) w celu zapłaty za naprawę tegoż pojazdu. W dniu 14 lipca 2022 roku (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. sporządził kalkulację naprawy marki F. model M. o numerze rejestracyjnym (...), z uwzględnieniem stawek za prace naprawcze w kwocie 220 złotych netto za roboczogodzinę tychże prac i wraz z dokumentacją zdjęciową przesłał ją ubezpieczycielowi. W odpowiedzi, w dniu 20 lipca 2022 roku, (...) spółka akcyjna z siedzibą w S. dokonał weryfikacji powyższego kosztorysu uznając w całości wskazany przez zakład naprawczy zakres prac naprawczych, sposób naprawy i rodzaj zastosowanych części oraz obniżając stawkę za prace naprawcze do kwoty 145 złotych netto. korespondencja mailowa, kosztorys naprawy, zweryfikowany kosztorys naprawy – w aktach szkody, k. 62 akt, umowa cesji wierzytelności – k. 16 akt, kosztorys – k. 18-19 akt, zweryfikowany kosztorys – k. 19v-20 akt W dniu 01 sierpnia 2022 roku (...) spółka akcyjna z siedzibą w S. poinformował (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. o przyjęciu odpowiedzialności za szkodę z dnia 04 lipca 2022 roku w pojeździe marki F. model M. o numerze rejestracyjnym (...) i zadeklarował gotowość do niezwłocznej wypłaty odszkodowania po przedstawieniu dowodu poniesienia kosztów naprawy (faktury). korespondencja mailowa – w aktach szkody, k. 62 akt Po przeprowadzeniu naprawy (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. wystawił A. J. w dniu 08 sierpnia 2022 roku fakturę numer (...) na kwotę 14 950,98 złotych brutto. Powyższa faktura została przesłana do ubezpieczyciela. faktura – k. 17 akt (...) spółka akcyjna z siedzibą w S. po zweryfikowaniu faktury numer (...) za naprawę pojazdu decyzją z dnia 06 września 2022 roku przyznał tytułem odszkodowania kwotę 12 266,51 złotych brutto obniżając stawki za prawce naprawcze do kwoty 145 złotych netto. decyzja – k. 21 akt W okresie likwidacji szkody stawka za roboczogodzinę prac naprawczych w kwocie 220 złotych netto miała charakter rynkowy. niesporne Sąd zważył, co następuje: Stan faktyczny w niniejszej sprawie w części, w jakiej pozostawał bezsporny pomiędzy stronami, Sąd ustalił na podstawie oświadczeń stron. Sąd uwzględnił także wyżej wymienione dowody z dokumentów przedłożonych przez strony w toku postępowania, w tym znajdujące się w aktach szkody, których zarówno autentyczność, jak i prawdziwość w zakresie twierdzeń w nich zawartych nie budziła wątpliwości Sądu, a zatem brak było podstaw do odmowy dania im wiary. Pozostałe dokumenty nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż nie wnosiły do sprawy nowych i istotnych okoliczności, w szczególności dotyczy to przedłożonej przez powoda opinii biegłego sądowego sporządzonej w sprawie o sygn. akt XIV C 1561/21 Sądu Rejonowego Gdańsk – Północ w Gdańsku, albowiem rynkowość stawki powoda nie była kwestionowana przez pozwanego. Wobec bowiem niejednoznacznej treści sprzeciwu od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, zarządzeniem z dnia 09 listopada 2023 roku (k. 103 akt) zobowiązano pełnomocnika pozwanego – r. pr. T. Z. do jednoznacznego oświadczenia, czy pozwany kwestionuje rynkowy charakter stawki powoda, w terminie tygodniowym od dnia doręczenia niniejszego zobowiązania, pod rygorem uznania, że pozwany jej nie kwestionuje. W zakreślonym terminie żadna korespondencja w wykonaniu powyższego zobowiązania do akt nie wpłynęła, uznać więc należało, że rynkowość stawki wskazanej przez powoda nie jest sporna w sprawie. Nie stanowiły również podstawy rozstrzygnięcia przedłożone przez pozwanego wyroki: Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 16 grudnia 2022 roku w sprawie o sygn. akt XII Ga 705/22 i Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 04 maja 2023 roku w sprawie o sygn. akt XIII Ga 436/22 wraz z ich uzasadnieniami, albowiem Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie jest związany dokonanymi w nich ustaleniami faktycznymi ani wyrażonymi tam ocenami prawnymi. Sąd nie przeprowadził także dowodu z opinii biegłego sądowego zgłoszonego przez powoda na fakt uzasadnionego kosztu naprawy pojazdu z uwzględnieniem stawek stosowanych przez autoryzowane zakłady naprawcze, w tym powoda, uznając go za zbędny (art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c.). Sąd miał bowiem na uwadze, że w niniejszej sprawie pozwany reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, i to mimo zobowiązania do stosownego oświadczenia, jak już wskazano powyżej, nie zakwestionował rynkowego charakteru stawek stosowanych przez powoda, stąd też brak było konieczności badania jej występowania na lokalnym dla poszkodowanej rynku, zaś koszty naprawy z uwzględnieniem stawki powoda wynikały wprost z faktury wystawionej przez powoda, a zakwestionowanej przez pozwanego jedynie w tym zakresie (co do stawek, a nie co do pozostałych elementów – czasochłonności czynności, czy cen części zamiennych, co jednoznacznie wynika z weryfikacji kosztorysu dokonanego przez pozwanego). W ocenie Sądu powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości. W niniejszej sprawie powód (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. domagał się zasądzenia od pozwanego (...) spółki akcyjnej z siedzibą w S. kwoty 2 684,47 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 23 sierpnia 2022 roku do dnia zapłaty, a także kosztów procesu – tytułem pozostałej części odszkodowania w związku z uszkodzeniem w dniu 04 lipca 2022 roku pojazdu marki F. model M. o numerze rejestracyjnym (...). Kwestionując żądanie pozwu pozwany (...) spółka akcyjna z siedzibą w S. podnosił, że dokonał weryfikacji kosztów naprawy przedstawionych przez zakład naprawczy w fakturze zgodnie z zawartą umową ubezpieczenia i stanowiącymi jej integralną część „Ogólnymi Warunkami Ubezpieczeń komunikacyjnych (...)”, a w szczególności w oparciu o postanowienie zawarte w § 44 ust. 3 wobec braku uzgodnienia kosztów naprawy z ubezpieczycielem. Mając na uwadze powyżej zaprezentowane stanowiska stron wskazać należy, że ostatecznie niesporny był między stronami był fakt zaistnienia zdarzenia powodującego szkodę, zawarcie umowy dobrowolnego ubezpieczenia autocasco (w wariancie ASO, z wyborem metody serwisowej i z ustaleniem odszkodowania w wartości brutto), co do zasady umownej odpowiedzialności pozwanego oraz zakres powstałych w wyniku kolizji drogowej uszkodzeń przedmiotowego pojazdu, sposób jego naprawy i ceny części zamiennych. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia wysokości należnego od pozwanego odszkodowania z umowy ubezpieczenia autocasco wobec zweryfikowania przez pozwanego zastosowanych przez warsztat naprawczy stawek za godzinę prac blacharsko – mechanicznych i lakierniczych z kwoty 220 złotych netto do kwoty 145 złotych netto. Zgodnie z § 41 „Ogólnych Warunków Ubezpieczeń komunikacyjnych (...)” w wariancie rozliczenia szkody ASO zastosowanie znajdowała metoda serwisowa z możliwością zmiany na kosztorysową lub Wariant Sieć Partnerska, zaś przy wycenie wykorzystywane były ceny części oryginalnych.
1 „Ogólnych Warunków Ubezpieczeń komunikacyjnych (...)” w metodzie serwisowej w przypadku szkody częściowej wysokość odszkodowania ustalana miała być na podstawie faktur za naprawę pojazdu według uprzednio uzgodnionych z ubezpieczycielem kosztów i sposobu naprawy, z zastosowaniem: 1) naprawczych norm czasowych określonych przez producenta pojazdu, 2) średniej arytmetycznej stawki za roboczogodzinę ustalonej na podstawie cen usług stosowanych przez warsztaty porównywalnej kategorii do warsztatu dokonującego naprawy działające na terenie powiatu naprawy pojazdu i 3) cen części i materiałów określonych przez producenta. W § 44 ust. 3 „Ogólnych Warunków Ubezpieczeń komunikacyjnych (...)” wskazano natomiast, że jeżeli klient udokumentuje fakturami naprawę pojazdu dokonaną bez uprzedniego uzgodnienia z ubezpieczycielem, to koszty naprawy podlegają weryfikacji do średnich arytmetycznych cen usług naprawczych stosowanych na terenie powiatu właściwego dla miejsca zamieszkania ubezpieczonego. Jeżeli pojazd jest przedmiotem leasingu lub stanowi zabezpieczenie kredytu klienta, nie więcej niż 110 złotych brutto za roboczogodzinę prac blacharskich, lakierniczych i mechanicznych. Ceny części zamiennych i materiałów (w tym lakierniczych) ubezpieczyciel ustala maksymalnie do wartości brutto cen określonych przez producenta pojazdu, pomniejszonych o wysokość zużycia eksploatacyjnego, o którym mowa w § 42 ust.
1 „Ogólnych Warunków Ubezpieczeń komunikacyjnych (...)” w metodzie serwisowej w przypadku szkody częściowej wysokość odszkodowania ustala się na podstawie faktur za naprawę pojazdu według uprzednio uzgodnionych z ubezpieczycielem kosztów i sposobu naprawy, z zastosowaniem m. in. średniej arytmetycznej stawki za roboczogodzinę ustalonej na podstawie cen usług stosowanych przez warsztaty porównywalnej kategorii do warsztatu dokonującego naprawy działające na terenie powiatu naprawy pojazdu. Ogólnikowo sformułowane powyższe postanowienia mówiące o ustalaniu kosztu robocizny w oparciu o wskazaną tam średnią arytmetyczną stawkę bez określenia liczby zakładów naprawczych uwzględnionych w badaniu nie dają podstawy do wskazania sposobu obliczania takiej stawki, który dałby się ująć w ramy obiektywnie weryfikowalnej metodologii ustalania stawki za roboczogodzinę będącej podstawą kalkulacji odszkodowania, zwłaszcza, że oczywistym jest, iż uwzględnienie wszystkich zakładów naprawczych danej kategorii na określonym terytorialnie obszarze nie jest możliwe. Powyższe postanowienie nie wskazuje także kryterium wyboru określonej liczby warsztatów porównywalnej kategorii do warsztatu dokonującego naprawy spośród tychże działających na terenie powiatu naprawy pojazdu, daje więc możliwość ustalania wskazanej w tym postanowieniu średniej w oparciu np. jedynie o dwa badane podmioty, w tym te dwa, które stosują stawki najniższe na wskazanym rynku. Tym bardziej więc zapisy takie nie mogą być podstawą do jednostronnych i arbitralnych ustaleń pozwanego zmierzających do ustalenia wyliczenia odszkodowania ubezpieczeniowego. Takie ich rozumienie powodowałoby, że de facto od woli strony stosunku zobowiązaniowego – w tym przypadku ubezpieczyciela, zależałaby wysokość umówionego świadczenia, w tym przypadku – odszkodowania. Jest oczywistym, iż taka interpretacja byłaby sprzeczna zarówno z treścią art. 807 § 1 k.c. w zw. z art. 805 k.c., jak i z treścią art. 353 1 k.c. jako sprzeczna z właściwością (naturą) stosunku zobowiązaniowego, co powodowałoby stwierdzenia nieważność takiego postanowienia na podstawie art. 58 k.c. Jak wyżej zaznaczono nie ulega wątpliwości, iż strony dobrowolnego ubezpieczenia majątkowego mogą ustalić umownie sposób kalkulacji świadczenia odszkodowawczego, które – zgodnie z takimi ustaleniami – może nie pokrywać w całości uszczerbku majątkowego ubezpieczonego. Uzgodnienie stawki za roboczogodzinę także jest poddane woli stron. Jednakże dopóki ubezpieczyciel jako profesjonalny podmiot nie określi takiego sposobu na tyle precyzyjnie, że możliwa będzie jednoznaczna weryfikacja takiej stawki w oparciu o obiektywne kryteria, postanowienia umów ubezpieczeniowych nie mogą być w tym zakresie interpretowane na niekorzyść ubezpieczonego. Podgląd ten jest powszechnie od lat akceptowany w orzecznictwie (tak Sąd Apelacyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 lutego 1996 roku, sygn. akt I ACa 37/96, OSA 1996/9/43, Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 09 lipca 1997 roku, sygn. akt I ACa 181/97). W przedmiotowej sprawie – ze względu na zastosowanie wzorca umownego oraz ze względu na brak inicjatywy dowodowej stron – w ograniczonym zakresie możliwe było badanie zgodnego zamiaru stron umowy ubezpieczenia autocasco w odniesieniu do sposobu ustalania stawki za roboczogodzinę prac warsztatowych. Z tego względu Sąd w tej kwestii oparł się raczej na celu umowy, którym jest niewątpliwie uzyskanie przez ubezpieczonego wyrównania uszczerbku majątkowego powstałego w wyniku zajścia wypadku objętego umową ubezpieczeniową, a dla ubezpieczyciela uzyskanie składki. Jeżeli zatem ubezpieczony – zgodnie z procedurami przewidzianymi w ogólnych warunkach ubezpieczenia – dokonał naprawy ubezpieczonego pojazdu korzystając z usług warsztatu naprawczego funkcjonującego na lokalnym rynku (a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie), to o wysokości odszkodowania powinna przesądzać stawka stosowana przez ten warsztat, jeżeli mieści się ona w przedziale cen rynkowych na danym obszarze. Taki pogląd podyktowany jest nie tylko przywołanymi wyżej argumentami, ale także faktem, iż w przypadku stawek za roboczogodzinę prac na rynku danych usług istnieje ich pewien przedział i niemożliwym jest arbitralne ustalenie jednej uśrednionej stawki. W obecnej sytuacji rynkowej opartej na wolności prowadzenia działalności gospodarczej wysokość tak ustalonej stawki byłaby zawsze uzależniona od metodologii przyjętej do jej wyznaczenia i dopóki metodologia taka nie znajduje podstaw w postanowieniach umownych lub powszechnie obowiązujących przepisach prawa, jej stosowanie zawsze należałoby ocenić jako dowolne. Wobec więc braku rzetelnego i jednoznacznego wskazania w umowie sposobu obliczenia stawki za prace naprawcze, pojęcie tejże stawki należało wyjaśnić w kontekście stawek stosowanych na rynku lokalnym (tak Sąd Okręgowy w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku z dnia 04 grudnia 2017 roku, sygn. akt VII Ga 484/17). W niniejszej sprawie pozwany nie kwestionował przy tym rynkowego charakteru stawki powoda, tj. tego, że występuje ona na lokalnym dla poszkodowanej rynku (w niniejszej sprawie rynek ten był przy tym tożsamy z rynkiem powiatu, na terenie którego dokonywano naprawy, albowiem zarówno siedziba zakładu naprawczego, jak i miejsce zamieszkania poszkodowanej znajdowały się w G.). Mając więc na uwadze, że celowy i ekonomicznie uzasadniony koszt naprawy pojazdu marki F. model M. o numerze rejestracyjnym (...) ustalony zgodnie z warunkami wynikającymi z umowy ubezpieczenia i z uwzględnieniem – z przyczyn wskazanych powyżej – stawki za prace naprawcze w kwocie 220 złotych netto, wynosi 14 950,98 złotych brutto i na taką kwotę opiewała faktura za naprawę pojazdu wystawiona przez powoda, zaś pozwany wypłacił dotychczas tytułem odszkodowania kwotę 12 266,51 złotych brutto, do zapłaty pozostała kwota 2 684,47 złotych brutto, co czyniło żądanie powoda zasadnym w całości. Uwzględniając więc całokształt powyższych rozważań Sąd na podstawie art. 805 k.c. w zw. z art. 361 k.c. w zw. z art. 481 k.c. w zw. z art. 6 k.c. oraz art. 58 k.c. w zw. z § 43 ust. 1 pkt 2 i § 44 ust. 3 „Ogólnych Warunków Ubezpieczeń komunikacyjnych (...)” zasądził od pozwanego (...) spółki akcyjnej z siedzibą w S. na rzecz powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kwotę 2 684,47 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 23 sierpnia 2022 roku do dnia zapłaty. O kosztach procesu Sąd orzekł natomiast zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu wyrażoną w dyspozycji art. 98 k.p.c. w zw. art. 99 k.p.c. i 108 § 1 k.p.c. zasądzając od przegrywającego w całości sprawę pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów procesu (wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie liczonymi za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty) w kwocie 1 117 złotych (200 złotych – opłata sądowa od pozwu, 17 złotych – opłata skarbowa od pełnomocnictwa, 900 złotych – koszty zastępstwa procesowego). ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) 4. (...) SSR Justyna Supińska Gdynia, dnia 25 lutego 2024 roku
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.