Sygn. akt VI Ka 67/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2024 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Robert Bednarczyk Protokolant Dominika Cieślak przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Jeleniej Górze Anety Kawki po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 r. sprawy S. A. ur. (...) w D. s. G., M. z domu W. oskarżonego z art. 178b kk z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim z dnia 16 listopada 2023 r. sygn. akt II K 196/23 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonego S. A.; II. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, w tym 240 złotych opłaty. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 67/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim z dnia 16 listopada 2023r. w sprawie II K 196/23 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
- Ustalenie faktów 2.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.
- Ocena dowodów 2.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut
- mająca wpływ na treść zaskarżonego wyroku obraza przepisów postępowania, tj. art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i art. 424 k.p.k. sprowadzającą się do przypisania sprawstwa oskarżonego w wyniku jednostronnej i nieuwzględniającej wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego, wydaniu wyroku skazującego wbrew zasadzie obiektywizmu, naruszeniu obowiązku dążenia do prawdy materialnej, przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów wyrażającym się w uznaniu, iż oskarżony, w dniu 12 stycznia 2023 roku w G., w powiecie (...), kierując samochodem osobowym V. (...) o nr rej. (...), pomimo wydania przez osobę uprawnioną do kontroli ruchu drogowego, poruszającą się oznakowanym radiowozem przy użyciu sygnałów świetlnych i dźwiękowych polecenia zatrzymania pojazdu, nie zatrzymał niezwłocznie pojazdu i kontynuował jazdę tj. o czyn z art. 178b kk, w sytuacji gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że oskarżony nie dopuścił się wyżej wymienionego czynu;
- obraza przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. 4 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.p.w. poprzez naruszenie zasady obiektywizmu procesowego przejawiającej się w uwzględnieniu jedynie okoliczności niekorzystnych dla oskarżonego, a pominięcie faktów i dowodów korzystnych, bez należytego uzasadnienia tegoż stanowiska, w zw. z art. 5 § 2 k.p.k. poprzez wydanie wyroku skazującego pomimo licznych niedających się usunąć wątpliwości; 3 rażąca niewspółmierność wymierzonej kary i środka karnego, przejawiającą się w orzeczeniu wobec oskarżonego kary grzywny w wysokości 120 stawek dziennych po 20 zł każda, środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku oraz świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 5.000 zł, a tym samym niezastosowaniu warunkowego umorzenia postępowania określonego w art. 66 k.k., podczas gdy z całokształtu okoliczności sprawy wynika, że stopień winy i społecznej szkodliwości czynu nie są znaczne, oskarżony nie był uprzednio karany, a jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, zatem zostały spełnione wszystkie przesłanki do warunkowego umorzenia postępowania karnego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Niezasadny jest zarzut opisany w punkcie 1 apelacji, jako że Sąd Rejonowy nie uchybił wskazanym w nim przepisom. Wskazać należy, że w zakresie znaczeniowym pojęcia wątpliwości nieusuwalnych, o jakich mowa w art. 5 § 2 kpk nie mieszczą się wątpliwości, które należy rozwiązywać poprzez ocenę wiarygodności dowodów. Wątpliwości nieusuwalne dotyczą bowiem tego, czego ocena wiarygodności dowodów nie usunie (por. post.SN z dnia 5 marca 2020 r. II KK 14/20, LEX nr 3123176). Już samo to spostrzeżenie czyni zarzut obrazy art. 5 § 2 kpk bezzasadnym, skoro twierdzenia P. K., T. M. i E. K. pozostawały w sprzeczności do relacji oskarżonego a co za tym idzie odtworzenie stanu faktycznego w aspekcie prawdy materialnej uzależnione jest od oceny wiarygodności poszczególnych dowodów. Taką ocenę przedstawił Sąd I instancji w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku a jako że nie nosi ona cech dowolności, to pozostaje ona pod ochroną prawa i nie ma podstaw do jej zmiany w postępowaniu odwoławczym. Trudno bowiem dociec, z jakiego powodu wymienieni funkcjonariusze policji mieliby składać nieprawdziwe, niekorzystne dla oskarżonego zeznania i pomawiać go o dokonanie przestępstwa w sytuacji, gdyby S. A. czynu zabronionego nie popełnił. Argumentów w tym zakresie nie przedstawił i sam apelujący, nie powoływał się na nie również oskarżony. Jeśli zważyć, że zeznania owych świadków są ze sobą spójne i nie pozostają w opozycji do zasad logiki i doświadczenia życiowego, to rację ma Sąd Rejonowy przydając tym twierdzeniom walor wiarygodności. Oceny tej nie zmieniają różnice w ich zeznaniach, bo są one zrozumiałe ze względu na upływ czasu i wielość podejmowanych interwencji a do tego zostały przez owych świadków wyeliminowane po odczytaniu uprzednio złożonych relacji. Wskazać przy tym należy, że dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób odmienny od oczekiwań stron procesowych nie stanowi naruszenia przepisów art. 7, ani 4 k.p.k. Wbrew brzmieniu zarzutu 2 Sąd I instancji zachował w pełni zasadę obiektywizmu. Nie budzi przy tym wątpliwości, że nie jest ona równoznaczna z powinnością bezkrytycznego przyjmowania za prawdziwe wszystkich przedstawianych przez oskarżonego tez, sprowadza się natomiast do dokonania analizy wszystkich przeprowadzonych dowodów zgodnie z art. 7 kpk. Takie wymogi zostały w ocenie Sądu zachowane, zaś dokonane w tej materii wywody Sądu Rejonowego są trafne. Oskarżony, który zarówno w toku postepowania przygotowawczego, jak i w początkowej fazie rozprawy głównej skorzystał z prawa do odmowy składania wyjaśnień stwierdził po przeprowadzeniu wszystkich dowodów, że zatrzymał pojazd, gdy tylko usłyszał sygnały dźwiękowe i dostrzegł sygnały akustyczne jadącego za nim radiowozu, po przejechaniu odległości około 1,5 km. Oznaczałoby to jednak, że podejmujący pościg policjanci przez ten odcinek drogi nie korzystali z owych sygnałów, co w świetle zasad doświadczenia życiowego nie jest możliwe do przyjęcia. Skoro bowiem ich bezsporną wolą było poddanie oskarżonego kontroli drogowej, to nieracjonalnym byłoby odstąpienie od użycia sygnałów, o jakich mowa już od chwili podjęcia pościgu. Słusznie Sąd Rejonowy odmówił wiarygodności zeznaniom D. G.. Poza wskazanymi w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumentami podnieść należy, że pomimo upływu niemal 9 miesięcy świadek ten szczegółowo zapamiętał zdarzenie, jakie nie miało nadzwyczajnego charakteru i do jakiego nie powinien on w związku z tym przywiązywać uwagi. W kontekście znajomości świadka z oskarżonym i przeprowadzenia z nim co najmniej jednej rozmowy o zajściu twierdzenia D. G. nie są wiarygodne tym bardziej, że pozostają one w sprzeczności z materiałem video. Wbrew twierdzeniom obrońcy wymierzona S. A. kara nie razi surowością. Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy docenił wszystkie okoliczności łagodzące i dał temu wyraz, stosując określoną w art. 37a § 1 kpk instytucję i określając wymiar obligatoryjnego środka karnego i świadczenia pieniężnego w dolnych granicach ustawowego zagrożenia. Jednocześnie nie sposób zasadnie wywodzić, że tak stopień winy oskarżonego, jak i stopień społecznej szkodliwości popełnionego przezeń czynu nie były znaczne. Wszak oskarżony kierował pojazdem mechanicznym po drodze publicznej bez wymaganych uprawnień a do kontroli drogowej się nie zatrzymał, chcąc uniknąć za to zachowanie odpowiedzialności. Podniesiony przez niego argument o potrzebie zaopatrzenia matki w leki jest w ocenie Sądu nieprawdziwy, skoro S. A. nie podał, o jakie leki chodziło i na co matka choruje. Nie powołał się on również na pilną potrzebę natychmiastowego zakupu owych lekarstw i nie umotywował, z jakiego powodu nie skorzystał on ze środków transportu publicznego, taksówki lub nie poprosił o transport kogoś z kręgu znajomych. Oczywistym jest, że czasowa utrata prawa jazdy skomplikuje jego sytuacje zawodową, lecz jest to typowe następstwo naruszenia zasad bezpieczeństwa w komunikacji. Wniosek
- zmiana zaskarżonego orzeczenia poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzutu popełnienia czynu opisanego w części wstępnej wyroku, ewentualnie zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez warunkowe umorzenie postępowania karnego na okres 1 roku próby;
- zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego kosztów obrony, udzielonej przez profesjonalnego pełnomocnika przed Sądami I i II instancji - według norm przepisanych. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Podniesione w apelacji zarzuty nie okazały się zasadne a co za tym idzie również zawarte w niej, korelujące z zarzutami wnioski zasadne nie są. Oskarżony nie został uniewinniony, co wyłącza możliwość zasądzenia na jego rzecz kosztów obrony z wyboru.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy w całości. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Wyrok Sądu I instancji jest wolny od uchybień, opisanych w apelacji i nie zawiera on również uchybień, o jakich mowa w art. 439 kpk i art. 440 kpk.. 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach procesu za postępowanie odwoławcze stanowi przepis art. 636 § 1 k.p.k. Sąd nie stwierdził podstaw faktycznych, uzasadniających odstąpienie od obciążania oskarżonego tymi należnościami.
- PODPIS 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana