Warszawa, dnia 30 listopada 2023 r. Sygn. akt VI Ka 951/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Wojciechowska-Langda protokolant: protokolant sądowy – stażysta Justyna Kutnikowska przy udziale prokuratora Mariusza Ejflera po rozpoznaniu dnia 30 listopada 2023 r. sprawy P. M. syna M. i H., ur. (...) w O. oskarżonego o przestępstwo z art. 157 § 2 i 3 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 7 czerwca 2023 r. sygn. akt II K 871/20 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Otwocku; zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Otwocku na rzecz adwokata A. K. kwotę 1033,20 zł obejmującą wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną z urzędu na rzecz nieletniej pokrzywdzonej A. D. w instancji odwoławczej oraz podatek VAT. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 951/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1.CZĘŚĆ WSTĘPNA Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 7 czerwca 2023 roku, sygn. akt II K 871/20 Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny Granice zaskarżenia Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2.Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy Ustalenie faktów Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.
- P. M. stan majątkowy oskarżonego Informacja e - (...) 217 2.1.1.2 P. M. karalność sądowa Zapytanie o karalność 219 Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.
- Ocena dowodów Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.1.1.
- Informacja z e - (...) Dowód bezsporny, z dokumentu urzędowego – w sposób jednoznaczny stanowi podstawę do dokonania ustaleń co do dochodów uzyskanych przez oskarżonego 2.1.1.
- Informacja o karalności Dowód bezsporny, z dokumentu urzędowego – oskarżony jest karany sądownie Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3.STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.
- Obraza przepisów prawa materialnego – tj. art. 66 § 1 k.k. polegająca na zastosowaniu instytucji warunkowego umorzenia postępowania wobec P. M., w sytuacji gdy w/w na mocy prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 17.11.2021 r. sygn. II K 873/19 był już wcześniej skazany za przestępstwo z art. 217 § 1 k.k., a co za tym idzie zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia jest niedopuszczalne z uwagi na brak określonej w art. 66 § 1 k.k. przesłanki uprzedniej niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Rację ma skarżący, że Sąd Rejonowy niezasadnie przyjął, iż w rozpoznawanej sprawie zostały wypełnione wszystkie ustawowe przesłanki umożliwiające zastosowanie wobec P. M. warunkowego umorzenia postępowania. Zgodnie z treścią art. 66 § 1 k.k. sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Przepis ten określa zatem zarówno materialne, jak i formalne przesłanki warunkowego umorzenia postępowania, których dopiero łączne spełnienie umożliwia zastosowanie przez sąd tej instytucji. Wśród tych przesłanek przepis ten wymienia warunek uprzedniej niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, iż ten warunek ma charakter bezwzględny (por. wyrok SN z 27.10.2023 r., I KK 234/23, LEX nr 3619963). W tym miejscu wskazać przede wszystkim należy, że w sytuacji prawnej P. M. nie można przyjąć za spełniony warunek niekaralności za przestępstwo umyślne. Jak wynika bowiem z informacji z Krajowego Rejestru Karnego, 17 listopada 2021 roku Sąd Rejonowy w Otwocku wydał wyrok skazujący P. M. za czyn z art. 217 § 1 k.k. i orzekł karę grzywny, która została wykonana 9 czerwca 2023 roku. Ergo, w dacie wydania zaskarżonego wyroku podsądny był osobą karaną. Wcześniejsza karalność za przestępstwo umyślne stanowi przeszkodę w możliwości skorzystania z dobrodziejstwa warunkowego umorzenia postępowania karnego, co jasno wynika z art. 66 § 1 k.k. Warunek ten ma charakter obiektywny oraz bezwzględny, więc jego niespełnienie uniemożliwia zastosowanie tego trybu. Wniosek Uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Otwocku do ponownego rozpoznania. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Z uwagi na wskazane wyżej okoliczności, wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Jedną z koniecznych przesłanek warunkowego umorzenia postępowania jest niekaralność sprawcy za przestępstwo umyślne. Jak wielokrotnie podkreślał to Sąd Najwyższy, warunek ten ma charakter bezwzględny, a potwierdzenie takiej karalności zawsze implikuje niemożność warunkowego umorzenia postępowania wobec sprawcy, którego ta karalność dotyczy (tak też SN w wyroku z 12.02.2019 r., III KK 590/17, LEX nr 2619178 i w wyroku z 14.01.2021 r., III KK 234/20, LEX nr 3241537). P. M. był w dniu wyrokowania w niniejszej sprawie osobą skazaną wyrokiem Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 17 listopada 2021 roku wydanym w sprawie II K 873/19, więc przesłanka niekaralności nie została spełniona. Niedopuszczalnym zatem było zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania, więc wyrok należało uchylić i sprawę przekazać sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. 4.OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.
- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5.ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.
- Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.
- Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.
- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Przytoczona powyżej argumentacja nie pozwala na uznanie wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne w stosunku do P. M. za prawidłowy, co wskutek uwzględnienia apelacji prokuratora skutkowało koniecznością uchylenia przedmiotowego orzeczenia w całości i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu w Otwocku w celu ponownego rozpoznania. Zaskarżony wyrok został wydany po przeprowadzeniu posiedzenia, a zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie skierowanie jej na rozprawę i przeprowadzenie w całości przewodu w celu prawidłowego wyrokowania. Wyrok 5.3.1.3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania W zaistniałym w niniejszej sprawie układzie procesowym należy przyjąć, że zachodzi podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, o której mowa w art. 437 § 2 k.k. in fine, tj. konieczność przeprowadzenia na rozprawie przewodu sądowego nie tylko na nowo, ale w ogóle, co jest wymagane do skazania (patrz komentarz do art. 454 k.p.k. pod redakcją Dariusza Świeckiego). Przesłanka ta tym bardziej wchodzi w rachubę, jeżeli uprzednio przewód w ogóle nie był przeprowadzony, jak miało to miejsce w tej sprawie (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2016 roku, sygn. akt IV KS 4/16, LEX nr 2165595). Sąd Rejonowy powinien przeprowadzić przewód sądowy, w którym dokona wszechstronnej i wnikliwej analizy zgromadzonego materiału dowodowego w sposób zgodny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego biorąc pod uwagę przesłanki art. 115 § 2 k.k. w odniesieniu do ustalenia stopnia społecznej szkodliwości czynu, a także postawy sprawcy i prognozy w przedmiocie przestrzegania przez niego porządku prawnego w przyszłości. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6.Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności brak numeracji O wynagrodzeniu adw. A. K. orzeczono w oparciu o stawki obowiązującego w tym względzie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, z uwzględnieniem argumentacji zawartej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 roku, sygn. akt SK 78/21). 7.PODPIS SSO Agnieszka Wojciechowska-Langda Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja całość rozstrzygnięcia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana