Sygn. akt VI U 336/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 maja 2023 roku. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący sędzia Przemysław Chrzanowski Protokolant protokolant sądowy Paulina Świętochowska po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2023 roku w Warszawie na rozprawie sprawy N. N. przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. o ustalenie stopnia niepełnosprawności w związku z odwołaniem B. N. - przedstawiciela ustawowego małoletniej N. N. od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia 19 maja 2022 roku, Nr WN-I. (...).
- (...).2022 zmienia zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia 19 maja 2022 roku, Nr WN-I. (...).
- (...).2022 oraz poprzedzające je orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia 15 marca 2022 roku, nr: (...) w ten sposób, że zalicza N. N. do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w okresie do dnia 10 lutego 2024 roku. Sygn. akt VI U 336/22 UZASADNIENIE Orzeczeniem z dnia 15 marca 2022 roku, nr: (...), Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. zaliczył N. N. reprezentowaną przez przedstawiciela ustawowego – matkę B. N. do osób niepełnosprawnych o stopniu lekkim o symbolach przyczyny – 02-P, 03-L i 11-I, wydając orzeczenie od dnia 11 lutego 2022 roku (data po ukończeniu przez N. N.
- roku życia) do dnia 10 lutego 2024 roku (data ukończenia przez N. N.
- roku życia). (orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. – akta organu) Od powyższego orzeczenia przedstawicielka ustawowa złożyła do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. odwołanie, wnosząc o uznanie N. N. jako osoby niepełnosprawnej w stopniu umiarkowanym. (odwołanie – akta organu) W odpowiedzi na powyższe, Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. wydał orzeczenie z dnia 19 maja 2022 roku, Nr WN-I. (...).
- (...).2022 i utrzymał zaskarżone orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. w części dotyczącej zaliczenia N. N. do osób niepełnosprawnych o stopniu lekkim o symbolach przyczyny – 02-P, 03-L i 11-I w okresie od dnia 11 lutego 2022 roku do dnia 10 lutego 2024 roku. (odpowiedź na odwołanie – akta organu rentowego) Od powyższego orzeczenia przedstawicielka ustawowa N. N. złożyła odwołanie, wnosząc o zmianę wydanego orzeczenia o niepełnosprawności N. N. i ustalenie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. (odwołanie – k. 1 akt sprawy) W odpowiedzi na ww. odwołanie, Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. wniósł o jego oddalenie, wskazując, że organ nie znalazł podstaw do zmiany wydanego orzeczenia i podtrzymał argumentację z wcześniej wydanych orzeczeń. (odpowiedź na odwołanie – k. 3) Sąd ustalił, co następuje : N. N. ma 17 lat i uczy się w 8 klasie szkoły podstawowej. Rozpoznano u niej zespół (...), aktualnie jest terapia hormonem wzrostu, substytucja hormonów płciowych. Choroby współistniejące to zaburzenia funkcji motorycznych – od urodzenia nasilone zaburzenia napięcia mięśniowego – liczne rehabilitacje, nadpobudliwość psychoruchowa, upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim, niedosłuch ucha lewego – aparatowana. (dowód: zeznania B. N., dokumentacja medyczna) N. N. – z powodów endokrynologicznych – nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Wymaga natomiast wsparcia i współdziałania w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji w zakresie przekraczającym konieczne czynności wynikające z wieku dziecka. Wymaga podaży hormonu wzrostu w iniekcji. Wymaga stałego regularnego podawania hormonów płciowych, które umożliwią rozwinięcie cech płciowych. W zakresie ww. specjalności dot. endokrynologii, „dziewczynka spełnia kryteria kwalifikujące do stopnia niepełnosprawności lekkiej”. (opinia – k. 33-35) Z kolei z przyczyn psychiatrycznych N. N. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym od wczesnego dzieciństwa, okresowo do 10 lutego 2024 roku. W zakresie także tej specjalności nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Istnieje natomiast konieczność korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki. Biegła w rozpoznaniu z karty 57 wskazała niepełnosprawność intelektualną w stopniu lekkim, zespół (...), zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi. (opinia – k. 53-57) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy i aktach WZON, na podstawie zeznań B. N., a przede wszystkim na podstawie dowodu z 2 pisemnych opinii biegłych z zakresu endokrynologii oraz psychiatrii. Opinie sporządzone przez biegłych w ocenie Sądu są rzetelne i przedstawiają kompleksowy obraz stanu zdrowia małoletniej N. N., wyczerpująco opisując jej schorzenia. Opinie główne pozostawały ze sobą spójne wewnętrznie, tworząc logiczną całość i stanowiły one podstawę dokonania ustaleń przez Sąd. Do sporządzonych przez biegłych opinii Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. w zakreślonym przez Sąd terminie nie zgłaszał zastrzeżeń. Sąd nie powoływał innego biegłego, nie można bowiem skutecznie wnioskować o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego jedynie na tej podstawie, że dotychczasowa opinia jest niekorzystna dla strony. Stanowisko to jest uzasadnione utrwalonym już orzecznictwem sądowym. Przykładowo można wskazać w tym miejscu wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 25 sierpnia 2011r. (I ACa 316/11 LEX nr 1095795) zgodnie z którym, niedopuszczenie dowodu z kolejnej opinii biegłego jest prawidłowe w sytuacji, jeżeli opinia nie odpowiada oczekiwaniom strony i nie zgłasza ona żadnych merytorycznych uwag do opinii. Samo stwierdzenie strony, że się z nią nie zgadza, nie oznacza, że opinia jest wadliwa. Podobnej treści jest również teza 2 wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 25 czerwca 2009r. (V ACa 139/09 LEX nr 551993) zgodnie z którą, o ewentualnym dopuszczeniu dowodu z opinii innego biegłego tej samej specjalności nie może decydować wyłącznie wniosek strony, lecz zawarte w tym wniosku konkretne uwagi i argumenty podważające miarodajność dotychczasowej opinii lub co najmniej miarodajność tę poddające w wątpliwość. W przeciwnym wypadku wniosek taki musi być uznany za zmierzający wyłącznie do nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu, co winno skutkować jego pominięciem. Strony nie wnosiły o uzupełnienie materiału dowodowego. Sąd zważył, co następuje: Art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych stanowi, że ustala się trzy stopnie niepełnosprawności, które stosuje się do realizacji celów określonych ustawą:
- znaczny;
- umiarkowany;
- lekki. Zgodnie z art. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych: Ust.
- Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Ust.
- Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Ust.
- Do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne. Ust.
- Niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację. Sąd swoje rozstrzygnięcie oparł na rzetelnych, przekonywujących pisemnych opiniach z zakresu endokrynologii oraz - w szczególności - z zakresu psychiatrii. Ta ostania opinia nie była kwestionowana, ani przez stronę odwołującą, ani przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W.. Już po terminie wyznaczonym przez Sąd na ustosunkowania się do pisemnej opinii z zakresu psychiatrii, Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. złożył pismo procesowe, w którym wprost stwierdził, że nie wnosi zastrzeżeń do opinii biegłego sądowego w zakresie psychiatrii w zakresie kwalifikacji małoletniej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (k. 72). W ocenie Sądu ww. dwie opinie są wiarygodne, jasne, rzeczowe i klarownie przedstawiają stan zdrowia N. N.. Zostały sporządzone przez specjalistów, po dogłębnej analizie całej dokumentacji medycznej oraz dodatkowo, po przeprowadzeniu przez biegłych badań lekarskich. Opinie, jako logiczne i wyczerpujące, Sąd uznał za podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia, przyjmując zawarte w nich ustalenia za własne. N. N. ma 17 lat i uczy się w 8 klasie szkoły podstawowej. Rozpoznano u niej zespół (...), aktualnie jest terapia hormonem wzrostu, substytucja hormonów płciowych. Choroby współistniejące to zaburzenia funkcji motorycznych – od urodzenia nasilone zaburzenia napięcia mięśniowego – liczne rehabilitacje, nadpobudliwość psychoruchowa, upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim, niedosłuch ucha lewego - jest aparatowana. Zasadnie zatem – zgodnie z opinią biegłego z zakresu psychiatrii – zaliczyć należy badaną do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, gdyż jest osobą z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Istnieje konieczność korzystania przez N. N. z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki. Odnośnie zaś twierdzenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W., że żądany przez stronę odwołującą umiarkowany stopnień niepełnosprawności winien być przyznany od daty badania przez biegłego psychiatrę (k. 72) wskazać należy, co następuje. To właśnie biegły psychiatra w swojej opinii pisemnej wprost wskazał, że „u N. N. stwierdza z przyczyn psychiatrycznych niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym od wczesnego dzieciństwa” – tak karta 57 akt sprawy – a zatem w żadnym bądź razie nie dopiero od daty badania dziecka na etapie postępowania sądowego. Pokreślić także należy, że Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. w kolejnych orzeczeniach, wydawanych od 2011 roku, stwierdzał konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji N. N. – także od urodzenia. Pokreślić należy też w dalszej kolejności, że na etapie postępowania sądowego nie była składana nowa dokumentacja lecznicza, która uzasadniałaby gołosłowne twierdzenie o pogorszeniu stanu zdrowia dziecka dopiero po wydaniu zaskarżonego orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia 19 maja 2022 roku. Dodatkowo wskazać trzeba, że także biegła z zakresu psychiatrii w rozpoznaniu z karty 57 stwierdziła „niepełnosprawność intelektualną w stopniu lekkim, zespół (...), zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi”. Z uwagi na powyższe adekwatnym stopniem niepełnosprawności N. N. jest umiarkowany stopień niepełnosprawności. Mając powyższe na względzie, Sąd na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. i ww. przepisów zmienił zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. oraz poprzedzające je orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. – zaliczające N. N. do osób niepełnosprawnych o stopniu lekkim o symbolach 02-P, 03-L i 11-I od dnia 11 lutego 2022 roku do dnia 10 lutego 2024 roku – i zaliczył N. N. do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w okresie do dnia 10 lutego 2024 roku. W ten sposób Sąd Ubezpieczeń Społecznych ustalił wyższy, tj. umiarkowany stopnień niepełnosprawności oraz pozostawił pozostałe ustalone przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. ustalenia, w szczególności datę ustalenia stopnia niepełnosprawności od dnia 11 lutego 2022 roku, tj. dnia po ukończeniu przez małoletnią
- roku życia.