sygn. akt VII U 2355/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 września 2023 r. Sąd Okręgowy w Krakowie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia Sądu Ok
§ 21 k.p.c.
jeżeli decyzja nakładająca na ubezpieczonego zobowiązanie, ustalająca wymiar tego zobowiązania lub obniżająca świadczenie, została wydana z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu przed organem rentowym, sąd uchyla tę decyzję i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu. Przytoczona regulacja ustawy dotyczy wad postępowania organu rentowego, które wynikają albo z prawa materialnego albo procesowego. Według uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, którym przepis art.
§ 21 k.p.c.
został wprowadzony, niezależnie od tego, czy wady te dotyczą formy, czy treści decyzji, ich wspólną cechą jest to, że naruszają przepisy o postępowaniu przed organem rentowym w takim stopniu, że ich konwalidacja w postępowaniu sądowym nie jest możliwa, gdyż np. wymagało by to przeprowadzenia przez sąd powszechny procedur administracyjnych należących do organu rentowego i regulowanych przez Kodeks postępowania administracyjnego. Stan faktyczny niniejszej sprawy jednoznacznie wskazuje, że zaskarżona decyzja dotyczy ustalenia podstawy wymiaru i kwoty składki na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne dla A. B. z tytułu realizowania umów zawartych z płatnikiem składek (...) Fundacja (...). Z jej treści wynika, że dotyczy ona strony skarżącej będącej płatnikiem oraz A. B., wskazanej jako osoba ubezpieczona. W decyzji nałożono na płatnika i ubezpieczoną obowiązek składkowy, ustalając wymiar zobowiązania. Decyzja spełnia więc wszystkie przesłanki o jakich mowa w art. 477
(14)§ 2
(1)k.p.c. Z okoliczności sprawy wynika również, że decyzja ta, jak już zaznaczono- nakładająca zobowiązanie z zakresu ubezpieczeń społecznych, została wydana w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu przed organem rentowym- przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ rentowy pozbawił bowiem A. B. wskazaną jako ubezpieczona prawa do udziału w postępowaniu administracyjnym wszczętym z urzędu. Na żadnym etapie tego postępowania nie została ona właściwie i skutecznie poinformowana o tym, że postępowanie się toczy, a ona ma prawo do przedstawiania dowodów i własnego stanowiska w sprawie, ani o zakończeniu postępowania i wydaniu decyzji. Obowiązek informacji ze strony organu o wszczęciu postępowania z urzędu w przedmiocie podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym wynika z art. 61 § 4 k.p.a. Strona powiadomiona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania notatek, odpisów lub kopii, a prawo to przysługuje także po zakończeniu postępowania administracyjnego przed ZUS (art. 73 § 1 k.p.a.). Wskazana w zaskarżonej decyzji A. B. nigdy nie została skutecznie zawiadomiona o wszczętym postępowaniu, ani też o żadnym z etapów tegoż postępowania. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wszelką korespondencję do A. B. (zawiadomienie o wszczęciu postepowania, zawiadomienie o zakończeniu postępowania, decyzję z 4 lipca 2023 r.) kierował bowiem na adres ul. (...) w K.. Tymczasem A. B. ma miejsce zamieszkania pod adresem ul. (...) w K., co wprost i jednoznacznie wynikało z dokumentów zgromadzonych w aktach ZUS w trakcie postępowania, w tym m.in. z załączonych rachunków do umów oraz decyzji nr (...) Prezesa NFZ (adnotacja: decyzję otrzymują). Co więcej korespondencja kierowana przez ZUS do A. B. na niewłaściwy adres powracała z wyraźnymi adnotacjami, że adres ten jest błędny, nie istnieje. Mimo to ZUS nie podejmował nawet prób doręczenia korespondencji na adres właściwy. Zatem na skutek działań ZUS A. B. nie miała wiedzy ani o wszczętym postępowaniu ani też o tym, że jest jego stroną. Wydana w takim postępowaniu decyzja, w której została ona obciążona zobowiązaniem ponoszenia składek na ubezpieczenie zdrowotne, jest zatem w konsekwencji decyzją wydaną z rażącym naruszeniem przepisów. Organ rentowy naruszył ustawową zasadę, że organ prowadzący postępowanie administracyjne na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego jest obowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania przed organem. Organy mają również obowiązek zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić wypowiedzenie się odnośnie zebranego materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Mając na uwadze powyższe, w oparciu o art.
§2
1 k.p.c., orzeczono więc jak w sentencji wyroku.