← Polska

VII U 604/19

Sygn. akt VII U 604/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 października 2023 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodni

§ 1pkt 5 k.p.c.

pominął wniosek organu rentowego o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego psychologa (postanowienie z dnia 28 kwietnia 2022 r. k.186 a.s.). W opinii uzupełniającej z dnia 25 maja 2022 r. biegła psychiatra M. P.

(1)wskazała, że w opinii z dnia 15 listopada 2021 r.. ostateczne stanowisko orzecznicze uzależniła od oceny funkcji poznawczych przez biegłego psychologa. W opinii uzupełniającej z dnia 7 marca 2022 r. biegła opisała zaburzenia poznawcze, które stwierdziła badaniem psychologicznym w dniu 10 lutego 2021r.: niska i wybiórcza koncentracja uwagi, obniżona zdolność logicznego myślenia, obniżona zdolność uczenia się i analizy wzrokowo - przestrzennej. Biegła uznała, że funkcjonowanie poznawcze nadal nie pozwala odwołującej się „ odpowiedzialnie przystąpić do samodzielnej pracy". Biegła opowiedziała się za częściową niezdolnością do pracy od listopada 2018 r. na okres 3 lat. Biegła z zakresu psychiatrii wskazała, że podziela to stanowisko (opinia uzupełniająca z dnia 25 maja 2022 r. k.195 a.s.). Pismem z dnia 29 czerwca 2022 r. organ rentowy wskazał, że nie zgadza się z tą opinią. Organ zaznaczył, że wskazany biegły w opinii zasadniczej nie stwierdził niezdolności ubezpieczonej do pracy z przyczyn psychiatrycznych dysponując już wówczas opinią i wynikami badań biegłego psychologa. Zdaniem organu rentowego opinia uzupełniająca nie wnosi nowych danych odnoście znacznego naruszenia sprawności niezdolności odwołującej do pracy. Mając powyższe na względzie organ rentowy wniósł o powołanie innego biegłego (pismo organu rentowego z dnia 29 czerwca 2022 r. k.204 a.s.). W opinii z dnia 25 lipca 2022 r. biegła z zakresu medycyny pracy M. P.
(2)oceniła stan ogólny odwołującej jako dobry, oceniła budowę ciała odwołującej jako prawidłową, odżywienie dobre, skóra barwy cielistej, prawidłowo ocieplona, stan psychiczny wyrównany, kontakt werbalny dobry, logicznie i rzeczowo odpowiada na zadawane pytania, odwołująca polecenia wykonuje bez protestu, objawów nie agrawuje. Czaszka średnio miarowa, symetryczna, wyjścia nerwów czaszkowych opukowo i uciskowo niebolesne, źrenice równe, okrągłe, prawidłowo reagują na światło. Oczopląsu nie stwierdzono. Odwołująca widzi i słyszy dobrze. Oś kręgosłupa zachowana, krzywizny fizjologiczne niepogłębione, mięśnie przy kręgosłupowe prawidłowo napięte, okolica ta w palpacji niebolesna, ruchomość w stawach międzykręgowych w normie, obwodowych objawów korzeniowych nie stwierdzono. Klatka piersiowa symetryczna, bez bolesności na ucisk, nad polami płucnymi wypuk jawny, szmer pęcherzykowy prawidłowy, powłoki brzuszne wysklepione na poziomie klatki piersiowej, w podbrzuszu widoczna wygojona blizna po cesarskim cięciu. brzuch miękki, palpacyjnie niebolesny, perystaltyka w normie, objaw G. obustronnie ujemny, objaw Chełmońskiego ujemny. Kończyny górne zborne, stawy bez obrzęków i bez wysięków o zachowanej ruchomości czynnej i biernej. Badana porusza się samodzielnie, swobodnie, bez użycia laski i bez utykania. Stawy kończyn dolnych bez obrzęków i bez wysięków o zachowanej ruchomości czynnej i biernej. Biegła rozpoznała u odwołującej się stan po opryszczkowym zapaleniu mózgu, padaczkę, zaburzenia nastroju i zachowania. Z uwagi na schorzenia jak w rozpoznaniu oraz obniżone funkcjonowanie poznawcze stwierdzone w badaniu psychologicznym z dnia 10 lutego 2021 roku w ocenie biegłej należy uznać, że odwołująca się jest nadal częściowo niezdolna do pracy zarobkowej od dnia 15 października 2018 roku czyli od daty złożenia wniosku do ZUS. Wskazana ponowna ocena stanu zdrowia po okresie 3 lat. W opinii biegłej z zakresu medycyny pracy nie stwierdza się istotnej zmiany stanu zdrowia ubezpieczonej (opinia biegłego z zakresu medycyny pracy z dnia 25 lipca 2022 r. k.215-222 a.s.). Pismem procesowym z dnia 25 kwietnia 2023 r. organ rentowy wniósł o powołanie innego biegłego z zakresu medycyny pracy (pismo z dnia 25 kwietnia 2023 r. k. 231 a.s.). Postanowieniem z dnia 19 maja 2023 r. Sąd dopuścił dowód z opinii uzupełniającej biegłego z zakresu medycyny pracy M. P.
(2)celem ustosunkowania się do zastrzeżeń złożonych przez organ rentowy do opinii z dnia 25 lipca 2022 r. Równocześnie Sąd na podstawie art.

§ 1pkt 5 k.p.c.

pominął wniosek organu rentowego o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego (postanowienie z dnia 19 maja 2023 r. kj.236 a.s.). W opinii uzupełniającej z dnia 17 sierpnia 2023 r. biegła z zakresu medycyny pracy M. P.

(2)wskazała, że po zapoznaniu się z zastrzeżeniami organu rentowego zawartymi w opinii lekarskiej z dnia 24 kwietnia 2023 r. oraz ponownej analizie akt sprawy i załączonej dokumentacji medycznej podtrzymuje swoją opinię z dnia 25 lipca 2022 r. w całości (opinia uzupełniająca z dnia 17 sierpnia 2023 r. k.243-244 a.s). Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2023 r. Sąd na podstawie art.

§ 1pkt 5 k.p.c.

pominął wniosek organu rentowego o powołanie dowodu z opinii innego biegłego psychologa oraz innego biegłego z zakresu medycyny pracy (postanowienie z dnia 25 sierpnia 2023 r. k.246 a.s.). Stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o dokumentację medyczną zawartą w aktach sądowych, dokumentację znajdującą się w aktach rentowych ubezpieczonej oraz w oparciu o dowody z opinii biegłych sądowych z zakresu neurologii, psychiatrii, psychologii i medycyny pracy. Autentyczność zgromadzonych dokumentów i ich zgodność z rzeczywistym stanem rzeczy nie budziła zastrzeżeń, w związku z tym sąd uznał dokumenty za pełnowartościowy i bezsporny materiał dowodowy. Opinie biegłych z zakresu neurologii, psychologii, psychiatrii oraz medycyny pracy zostały sporządzone w sposób rzetelny i fachowy, z uwzględnieniem dostępnej w sprawie dokumentacji medycznej ubezpieczonej oraz po przeprowadzeniu badań. Ponadto prezentowane przez biegłych wnioski dotyczące istnienia u ubezpieczonej częściowej niezdolności do pracy oraz czasu, kiedy powstało naruszenie sprawności organizmu taką niezdolność do pracy powodujące, mają charakter stanowczy i jednoznaczny, a poza tym zostały wyczerpująco uzasadnione oraz są spójne. Zastrzeżenia organu rentowego nie podważyły rzetelności i prawidłowości powyższych opinii. Każdy z powołanych biegłych odniósł się do twierdzeń organu i precyzyjnie opisał stan zdrowia ubezpieczonej oraz dokumentację, na której opierał swoje wnioski. Biegli tożsamo wskazali moment powstania częściowej niezdolności do pracy i okres jej trwania. Wskazać również należy, że powołani biegli są specjalistami w swoich dziedzinach, legitymują się wiedzą medyczną z zakresu schorzeń, które stanowią podstawową jednostkę chorobową ubezpieczonego, posiadają bogate doświadczenie zawodowe oraz jak już zostało wskazane wyżej zapoznali się z całokształtem dokumentacji medycznej dotyczącej ubezpieczonej, jak też przeprowadzili jej badanie. W sposób przekonujący przedstawili również uzasadnienie rozpoznania oraz rzetelnie i logicznie odpowiedzieli na postawione w tezie dowodowej pytania. Wobec tego sporządzone przez nich opinie nie pozostawiają żadnych wątpliwości, co do dokładnego określenia stanu zdrowia ubezpieczonego. Sąd Okręgowy uznał, że charakterystyka schorzenia została przez biegłych oceniona prawidłowo z punktu widzenia zasad logiki, posiadanej wiedzy medycznej oraz doświadczenia zawodowego. Wobec powyższego Sąd Okręgowy ocenił ww. opinie biegłych na równi z innymi środkami dowodowymi, a w szczególności ze znajdującą się w aktach sprawy i aktach organu rentowego kompleksową dokumentacją medyczną i uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do uznania, że opinie ww. biegłych spełniają wymogi przewidziane dla tego rodzaju środków dowodowych, które zostały określone w art. 278 k.p.c. i 285 k.p.c., a także w art. 12-14 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U z 2023 r. poz. 1251 ze zm.). Sąd zważył co następuje: Odwołanie E. M. było uzasadnione. W ocenie sądu, zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania orzeczenia na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 148 1§ 1 k.p.c., albowiem sąd uznał - mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych - że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. W niniejszej sprawie, sąd badał prawo E. M. do świadczenia rentowego, o które się ubiegała, w oparciu o przepisy ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1251), zwanej dalej ustawą emerytalną. Przepis art. 57 ust. 1 tej ustawy wskazuje, że renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki: jest niezdolny do pracy, ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, niezdolność do pracy powstała w okresach składkowych wymienionych w ustawie, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. Wskazane warunki muszą być spełnione łącznie. Pierwszy z nich, tj. niezdolność do pracy, jest kategorią ubezpieczenia społecznego łączącą się z całkowitą lub częściową utratą zdolności do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu bez rokowania odzyskania tej sprawności po przekwalifikowaniu. Przy ocenie stopnia i trwałości tej niezdolności oraz rokowania, co do jej odzyskania uwzględnia się zarówno stopień naruszenia sprawności organizmu, możliwość przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, jak i możliwość wykonywania pracy dotychczasowej lub podjęcia innej oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne ubezpieczonego (art. 13 ust. 1 ustawy) (por. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 28 stycznia 2004 r., (...) UK 222/03). Przepis art. 12 ustawy emerytalnej rozróżnia dwa stopnie niezdolności do pracy - całkowitą i częściową. Zgodnie z ust. 3 ww. przepisu, częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Z kolei całkowita niezdolność do pracy polega na utracie zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Kolejna przesłanka, o której mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej, wiąże się z treścią art. 58. Wskazany przepis określa w ust. 1, że warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, w myśl art. 57 ust. 1 pkt 2, uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie co najmniej: 1 rok - jeżeli niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 20 lat, 2 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 20 do 22 lat, 3 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 22 do 25 lat, 4 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 25 do 30 lat, 5 lat - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat. Okres, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, powinien przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy, do tego dziesięcioletniego okresu nie wlicza się okresów pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty rodzinnej. Jeżeli chodzi zaś o trzeci z warunków z art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej, to wiąże się on z okresami, w czasie których powinna powstać niezdolność do pracy (bądź w ciągu 18 miesięcy od ich ustania), aby ubezpieczony mógł skorzystać z prawa do renty. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy, o którym mowa w art. 6, wynoszący co najmniej 25 lat dla kobiety i 30 dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy. Badając w przedmiotowej sprawie kwestionowane przez organ rentowy przesłanki warunkujące przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, sąd dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych lekarzy: neurologa, psychologa, psychiatry oraz specjalisty z zakresu medycyny pracy na okoliczność ustalenia niezdolności do pracy ubezpieczonej. W przedmiotowej sprawie wydany został szereg opinii, zarówno głównych jak i uzupełniających. Biegła z zakresu neurologii J. B. rozpoznała u odwołującej stan po opryszczkowym zapaleniu mózgu, odruchowy zespół prawostronny oraz zaburzenia pamięci i emocjonalne. Zaznaczyła, że całość obrazu chorobowego i wyniki badań wskazują, że zaburzenia odwołującej dotyczą głównie zaburzeń poznawczych i emocjonalnych jednak określić te zaburzenia powinien biegły z zakresu psychologii. Biegła z zakresu psychologii J. K. wskazała, ż co prawda stan zdrowia odwołującej nie pozwala na uznanie jej za osobę całkowicie niezdolną do pracy z uwagi na stopniową poprawę stanu zdrowia, jednak z uwagi na powolny proces powrotu do zdrowia i utrzymywanie się objawów choroby należy przyjąć, że odwołująca jest częściowo niezdolna do pracy od 28 listopada 2018 tj. ostatniego badania psychologicznego przez psychologa ZUS na okres trzech lat. Biegła z zakresu psychiatrii M. P.

(1)w ostatecznej opinii uzupełniającej wskazała, że podziela stanowisko wyrażone przez biegłą z zakresu psychologii w zakresie że odwołująca jest osobą częściowo niezdolną do pracy od listopada 2018 r. na okres 3 lat. Również biegła z zakresu medycyny pracy M. P.
(2)uznała, że odwołująca ze względu na schorzenia na jakie cierpi jest częściowo niezdolna do pracy. Biegli przeprowadzili badania ubezpieczonej i dokonali analizy dokumentacji medycznej, po czym dokładnie opisali schorzenia ubezpieczonej i postęp jej choroby. Biegli odnosili się w opiniach uzupełniających do kolejnych zastrzeżeń organu rentowego, podtrzymując wnioski o częściowej niezdolności ubezpieczonej do pracy i okresie jej trwania. Z uwagi na tożsame stanowiska biegłych, dokładną analizę dokumentacji medycznej ubezpieczonej oraz przeprowadzone badania sąd dał wiarę tym opiniom. Zarzuty organu rentowego nie dawały podstaw do uznania za niewiarygodne dwóch zgodnych opinii biegłych specjalistów. Sąd podzielił twierdzenia biegłych, którzy wskazali na częściową niezdolność od pracy odwołującej trwającą od dnia 28 listopada 2018 r. na okres trzech lat. Odwołująca przeszła w 2002 r. ciężkie opryszczkowe zapalenie mózgu, które spowodowało u niej liczne powikłania, które uniemożliwiły jej kontynuowanie pracy zarobkowej. Sąd miał na względzie, że jak wynika z opinii sporządzonych przez biegłych sądowych i dokumentacji medycznej znajdującej się w aktach odwołującej jej stan ulega stopniowej poprawie jednak do 2021 r. uzasadniał nadal orzeczenie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Mając na względzie, że biegli byli zgodni co do powstania częściowej niezdolności do pracy i czasu jej trwania, sąd przyjął datę powstania częściowej niezdolności do pracy wskazaną spójnie przez biegłych, uznając ich opinie za rzetelne i spójne. Okres na jaki Sąd przyznał odwołującej prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy również wynika z opinii biegłych, którzy jednoznacznie wskazali, że okres częściowej niezdolności do pracy odwołującej wynosi 3 lata od daty 28 listopada 2018 r. Mając powyższe na względzie Sąd przyznał odwołującej rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy do dnia 31 października 2021 r. Wobec powyższego zarzuty stron, sąd przy uwzględnieniu opinii biegłych i dokumentacji medycznej uznał za bezprzedmiotowe i niemogące podważyć stanowiska biegłych specjalistów co do częściowej niezdolności do pracy ubezpieczonej. Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia15 lutego 2019 r. w ten sposób, że przyznał odwołującej E. M. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2021 r. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 2 k.p.c., zasądzając od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. na rzecz ubezpieczonego kwotę 180 zł, która została ustalona na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.)

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.