58 k.c.) i braku ekwiwalentności świadczeń, przede wszystkim warto zaznaczyć, że część z tych twierdzeń wzajemnie się wyklucza. Po pierwsze, umowa pożyczki jest umową konsensualną, dwustronnie zobowiązującą, ale nie wzajemną w rozumieniu art. 487 § 2 k.c., gdyż będący obowiązkiem dłużnika zwrot przedmiotu pożyczki nie stanowi świadczenia wzajemnego ani nie jest przyczyną ( causa) lub odpowiednikiem świadczenia dającego pożyczkę. Odwoływanie się zatem do nieekwiwalentności świadczeń stron umowy pożyczki jest bezprzedmiotowe. Ponadto postanowienie umowy (wzorca umownego) sprzeczne z bezwzględnie obowiązującym przepisem ustawy jest w myśl art. 58 §1 k.c. od początku nieważne i nie może być uznane za niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art.
Postanowienie takie nie może bowiem wywrzeć skutku prawnego i nie może kształtować praw i obowiązków konsumenta oraz nie jest w stanie rażąco naruszyć jego interesów. Nie może też w konsekwencji podlegać ocenie z punktu widzenia zgodności z dobrymi obyczajami. Tym samym art.
k.c. nie może być traktowany jako przepis, który przewiduje inny skutek w rozumieniu art. 58 §1 in fine k.c., w szczególności ten, że na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2011 r., III CZP 119/10). Podobnie wadliwie powołano się na naruszenie art. 58 §2 k.c., gdyż zawarta tam klauzula generalna służy ocenie wykonywania przysługujących stronie praw podmiotowych, a zatem możliwość jego stosowania jest wyłączona, gdy czynność prawna, z której to prawo wynika jest ex lege nieważna. Nie można też zgodzić się z twierdzeniem pozwanego, że postanowienia umowy pożyczki z dnia 7 grudnia 2021 roku, w których przewidziano prowizję prowadzą do nieważności umowy zgodnie z art. 58 §1 i 3 k.c. W ocenie Sądu, brak jest też podstaw do uznania, że umowa pożyczki zawarta z pozwanym zawiera klauzule niedozwolone w rozumieniu art.
k.c. Zgodnie z tym przepisem, postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie - poza postanowieniami określającymi główne świadczenia stron - nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. W świetle tego unormowania nie ulega wątpliwości, że uznanie konkretnej klauzuli umownej za postanowienie niedozwolone wymaga stwierdzenia łącznego wystąpienia obu wymienionych przesłanek, tj. „sprzeczności z dobrymi obyczajami”, jak i „rażącego naruszenia interesów konsumenta”. Przy czym rażące naruszenie interesów konsumenta należy rozumieć jako nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym. Natomiast działanie wbrew dobrym obyczajom w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego oznacza tworzenie przez partnera konsumenta takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową stron takiego stosunku. Obie wskazane w art.
formuły prawne służą więc ocenie tego, czy konkretne klauzule umowne przekraczają zakreślone przez ustawodawcę granice rzetelności kontraktowej w zakresie kształtowania praw i obowiązków stron konsumenckiego stosunku obligacyjnego (por. uzasadn. wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2005 r., I CK 832/04, LEX nr 1369424; uzasadn. wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2013 r., VI ACa 1698/12, LEX nr 1369424). W tym kontekście należy stwierdzić że co do zasady pobieranie opłat i prowizji w związku z udzieleniem pożyczki jest dozwolone i to niezależnie od tego czy umowa pożyczki przewiduje obowiązek zapłaty odsetek za korzystanie z kapitału. Wprost wynika to z ustawy z 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim, w której wyróżnia się pozaodsetkowe koszty kredytu (art. 5 pkt 6a i pkt 7) obok oprocentowania kapitału. Zgodnie zaś z powołanym już art. 36a ust. 1 w/w ustawy (na dzień wniesienia pozwu), maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu oblicza się według przewidzianego tam wzoru. P. koszty kredytu w całym okresie kredytowania nie mogą być wyższe od całkowitej kwoty kredytu (ust.2) i nie należą się one w części przekraczającej maksymalne pozaodsetkowe koszty kredytu obliczone w sposób określony w ust. 1 lub całkowitą kwotę kredytu (ust.3). W niniejszej sprawie dopuszczalna wysokość tych kosztów wynosiła 2 793,60 zł (przy uwzględnieniu kwoty kapitału –4000 zł i czasu trwania umowy -18 miesięcy), zaś w umowie zostały one ustalone na sumę 2 095,20 zł (prowizja za udzielenie pożyczki). Według Sądu, wskazana w umowie pożyczki prowizja nie stanowi zatem niedozwolonej klauzuli umownej. Została ona jasno i czytelnie wyodrębniona w treści umowy, wśród najważniejszych warunków kredytu, gdzie wyszczególniono obciążenia pożyczkobiorcy. Opisano też, jakie jest uzasadnienie dla jej pobierania. Pożyczkodawca wyjaśnił bowiem w umowie, że prowizja to koszt związany z przygotowaniem, udzielaniem i uruchomieniem pożyczki stanowiący wynagrodzenie pożyczkodawcy. Zgodnie z §4 ust. 8 umowy pożyczki nr (...) z dnia 7 grudnia 2021 roku pożyczkodawca naliczał odsetki za opóźnienie w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie określonych w art. 481 § 2 1 k.. Stąd, też zasądzono odsetki umowne za opóźnienie zgodnie z żądaniem pozwu, od kwoty kapitału od dnia wniesienia pozwu tj. 2019 roku (roszczenie wymagalne od dnia 24 sierpnia 2019 roku). Mają powyższe, na uwadze w wyroku Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5 762,80 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 23 marca 2023 roku do dnia zapłaty (art. 481 § 1 k.c.). O kosztach procesu Sąd orzekł, mając na względzie, że powód wygrał sprawę, co uzasadniało zastosowanie dyspozycji art. 98 §1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. Zgodnie bowiem z treścią art. 98 §1 k.p.c., strona przegrywająca obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Na koszty poniesione przez powoda w kwocie łącznej 2 217 zł, składają się: 400 zł - opłata sądowa od pozwu, 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz 1800 zł - tytułem wynagrodzenia dla fachowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego ustalona na podstawie § 2 pkt 4 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych. sędzia Magdalena Ziębacz
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.