Sygn. akt VIII Pa 108/23 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 września 2023 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 23 si
§ 2k.p.c.
poprzez dokonanie wewnętrznie sprzecznych ustaleń, tj. uznanie, iż "w zakresie kwoty 24.681,08 zł z tytułu odszkodowania za dyskryminujące ukształtowanie należności pieniężnych [...], że zawarta przez strony umowa o pracę nie przewidywała wypłaty dodatku do wynagrodzenia w ramach "Premii na Horyzoncie". Dodatek ten miał charakter uznaniowy, a nie regulaminowy" podczas gdy zgodnie z § 1 pkt 2. umowy nr (...) k. 69-75 "środki finansowe przeznaczone są na finansowanie kosztów dodatków do wynagrodzeń osób zaangażowanych w realizację projektu w ramach programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji (...) pn.: " (...) potencjałem produktów ubocznych wytwarzania popiołów z osadów ściekowych z miejskich oczyszczalni ścieków jako aktywnych lub nieaktywnych dodatków do spoiw na bazie cementu portlandzkiego" na podstawie umowy nr (...) z dnia 23.02.2017".
- d)art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3271 § 2 k.p.c. poprzez dokonanie wewnętrznie sprzecznych ustaleń, tj. uznanie, iż w zakresie "odszkodowania za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem w kwocie 95.379,16 zł" poprzez zarzucenie "Pozwanej, iż przedmiotowa umowa o pracę została wypowiedziana Powódce wadliwie wobec braku podania przyczyny wypowiedzenia" podczas gdy Powódka nigdy nie sformułowana takiej przesłanki, wręcz przeciwnie. Przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę na czas określony z Powódką w zakresie tej części roszczenia Pozwane podało w wypowiedzeniu umowy grantowej, i to na nie powołała się Powódka jako niezgodnych ze stanem faktycznym, dyskryminacyjnych, a zatem bezzasadnych i stanowiących nadużycie ze względu na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego osób dorosłych, czy ogólnie, społeczności naukowej, lub społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa.
- e)art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art.
§ 2k.p.c.
poprzez dokonanie wewnętrznie sprzecznych ustaleń, tj. uznanie, iż "powódka nie wykazała, że Pozwane składając oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy o pracę z zaaneksowaną umową grantową nadużył swojego prawa podmiotowego" oraz, że "wypowiedzenie było związane z zarzutami do współpracy, które spowodowały wypowiedzenie samego kontraktu na realizację projektu; a właśnie jego realizacji służyć miała zawarta z Powódką umowa na czas określony", podczas gdy wypowiedzenie umowy o pracę z Powódką nie jest i nie było tożsame z wypowiedzeniem umowy grantowej na realizację projektu, który był w trakcie organizowanego transferu do innej instytucji gotowej przyjąć Powódkę na pozostałe 6 miesięcy projektu - transfer, który oprócz zapewnienia godnego zakończenia pierwotnych planów umowy grantowej w części A i B, w ramach zapewnienia sprzętu i wsparcia instytucjonalnego, zapewniłby pośrednio również uzyskanie w ramach nowej umowy o pracę, a na podstawie tej samej umowy grantowej, środków stanowiących wynagrodzenie naukowca w projekcie podczas planowanego 6-miesięcznego pobytu, stanowiącego w pozwie wysokość wskazanego roszczenia (95.379,16 zł). Wypowiadając umowę grantową, Pozwane zniweczyło tę możliwość nowej współpracy Powódki w nowym miejscu. f) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodu z załącznika nr 5 do pozwu umowy zlecenia (...) z dnia 6 kwietnia 2017 r., k. 76-79, oraz z zeznań W. W., protokół rozprawy z dnia 23 sierpnia 2023 r. oraz z załącznika nr 2 Ref. A.
(2017)(...) - 30/01/2017 komunikacji (...) do opiekunki naukowej oraz Powódki k. 64-67, poprzedzającej rozpoczęcie prac nad przygotowaniami umowy grantowej poprzez uznanie przez Sąd Rejonowy, iż ustanowienie opieki naukowej i merytorycznej nad badaniami realizowanymi przez Powódkę w ramach projektu nastąpiło poprzez tą umowę zlecenia zawartą między Pozwanym a W. W., co skutkowało uznaniem przez Sąd, iż Powódka odpowiadała za realizację praktyczną tej umowy zlecenia w zamian za obowiązującą ją umowę o pracę wraz z aneksowaną do niej umową grantową, podczas gdy realizacja tej opieki ustanowiona była właśnie przez umowę grantową z Komisją Europejską (...)2016- (...), zaaneksowaną do umowy o pracę Powódki, dla realizacji części naukowej, badawczej i merytorycznej projektu. g) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego zbadania materiału dowodowego polegający na pominięciu w ocenie dowodów załącznika nr 12 k. 102-109, załącznika nr 15 k. 131-152, załącznika nr 22 k. 196-197, czy pominięcia zeznań P. G.
(2)(protokół z rozprawy z dnia 31 maja 2023 r.), zeznań Powódki (protokół rozprawy z dnia 23 sierpnia 2023 r.), co skutkowało błędnym ustaleniem, że Powódka "odmawiała prawa do kontrolowania czy monitorowania postępów prac", czy "odmawiała przygotowywania sprawozdań bez podania przyczyn czy wyjaśnień, czy nie współpracowała aktywnie dla tych postępów", czy że zarówno Pozwane jak i Opiekunka Naukowa wraz z naukowcem aktywnie działali każdy we własnym zakresem dla jawnej i otwartej komunikacji wobec czynników przyspieszających ten postęp prac (np. współpraca z P. G.
(2)z cemex-
- u)czy tych, które ten postęp opóźniały (np. brak dostępności kosztownego i specjalizowanego sprzętu oraz infrastruktur, których Pozwane nie zapewniało od początku projektu).
- h)art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3271 § 2 k.p.c. poprzez dokonanie wewnętrznie sprzecznych ustaleń, tj. uznanie, iż "z uwagi na powstałą sytuację [Pozwane] zgłosiło się do (...) Punktu Kontaktowego Komisji celem włączenia się przedstawicieli Komisji do mediacji między pracodawcą a pracownicą" oraz że Powódka "nie chciała jednak wziąć udziału w mediacji, twierdziła, że jej wynik jest z góry przesądzony" podczas gdy było inicjatywą samodzielną Powódki zgłoszenie sytuacji najpierw do Krajowego Punktu Kontaktowego w W., który zaproponował, poprzez osobę Powódki, Pozwanej spotkanie mediacyjne w Regionalnym Punkcie Kontaktowym w Ł. dla przedyskutowania możliwości opcji rozwiązania problemu: kontynuacji prac, przeniesienia grantu do innej instytucji za obopólną zgodą Pozwanej poprzez stosowne aneksowanie umowy grantowej (wniosek dowodowy w punkcie VI c tego pozwu apelacyjnego, czyli załącznik nr 4/).
- i)art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodu z załącznika nr 11 (k. 94-101) oraz zeznań W. W. (protokół rozprawy z dnia 23 sierpnia 2023 r.) poprzez uznanie przez Sąd Rejonowy, iż to W. W. była autorką i promowerką wypowiedzenia umowy grantowej jak i powodów tego wypowiedzenia, co skutkowało uznaniem przez Sąd, iż Pozwane działało w porozumieniu z opiekunką naukową w takim względzie, podczas gdy Pozwane działało w sposób bez porozumienia co do formy i treści, czy nawet poinformowania opiekunki naukowej o zamierzeniach wypowiedzenia umowy grantowej oraz że Pozwane było wyłącznym autorem zawartych tam treści przyczyn wypowiedzenia tej umowy.
- j)art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodu z załącznika nr 1 (k. 23-63) oraz załączonych do sprawy akt sprawy X P 562/18 i VIII Pa 74/19, poprzez uznanie przez Sąd Rejonowy, iż "Powódka nie wykazała nadużycia przez Pozwane swojego prawa przedmiotowego podczas wypowiedzenia", co skutkowało uznaniem przez Sąd, iż "nie doszło do naruszenia norm i zasady współżycia społecznego czy też społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa", podczas gdy zgodnie z §10 pkt i §12 pkt umowy o pracę "naruszenie przez Pracownika któregokolwiek obowiązków określonych w niniejszym postanowieniu lub innych postanowieniach umowy, stanowić może, stosownie do okoliczności, ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i może upoważniać Pracodawcę do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia lub stanowić przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem."
- k)art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art.
§ 2k.p.c.
poprzez dokonanie wewnętrznie sprzecznych ustaleń, tj. uznanie, iż "brak jest podstaw do przywrócenia Powódce dostępu do aplikacji informatycznej," do której "Powódka uzyskała dostęp na podstawie umowy o pracę zawartej ze stroną pozwaną, na podstawie której wykonywała grant. Dostęp do aplikacji informatycznej otrzymują osoby, które zostały wskazane we wniosku grantowym" podczas gdy dostęp do ww. aplikacji informatycznej, czyli do dawniejszego P. Portal, dzisiejszego F. & (...) jest niezbędny dla wygenerowania wniosku o grant i nastąpił na kilka miesięcy przed podpisaniem przedmiotowej umowy o pracę (we wrześniu 2016 r.).
- l)art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodu z załącznika 12 k. 102-109, k. 110-111, załącznika nr 15 k. 131-152, poprzez uznanie przez Sąd Rejonowy, iż "zarówno w złożonym pozwie, jak i w zeznaniach złożonych na rozprawach powódka zdaniem Sądu nie wykazała faktów, które wskazywałyby, że pracodawca dyskryminował w jakikolwiek sposób powódkę" oraz że "pozwana na rozprawie w szczegółowy sposób odniosła się do tak sformułowanego zarzutu" co skutkowało uznaniem przez Sąd, iż "twierdzenia o dyskryminacyjnym ukształtowaniu wynagrodzeń wynikają z ignorowania przez powódkę własnych opóźnień i zaniedbań w realizacji kolejnych etapów projektu, jak i własnej odpowiedzialności za uniemożliwienie jego niedokończenia w pierwotnym założeniu", podczas gdy Powódka wykazała aż nadto, że podczas realizacji projektu dołożyła wszelkich możliwych starań dla koordynacji i spójności wyników napływających w ramach realizacji umowy o badania z (...), nieformalnej umowy z cemex-em, wskutek której realizowane były prace w zakresie projektu, etc., które miały się stać częścią kluczowa zadanych w trybie natychmiastowym sprawozdań.
- m)art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego zbadania materiału dowodowego polegający na pominięciu w ocenie dowodów z zeznań P. G.
(2)(protokół z rozprawy w dniu 31 maja 2018 r.) oraz z załącznika nr 12 (korespondencji z (...) Oficer, k. 102-109) w zakresie komunikacji pomiędzy Pozwaną, przedsiębiorstwem i (...) dla postępów prac laboratoryjnych projektu przed i po wypowiedzeniu umowy co skutkowało błędnym ustaleniem, że Pozwane nie brało czynnego udziału w ustaleniach tej współpracy, której, nota bene, nie-sformalizowanie w dniu 7 lipca 2018 r. (k. 125-130), nie przeszkodziło przedsiębiorstwu w praktycznej realizacji prac laboratoryjnych w laboratoriach przedsiębiorstwa od grudnia 2017 r. do jesieni 2018 r. Było to pierwotne założenie, będące wynikiem spotkań w listopadzie i grudniu 2017 r. z P. G.
(2)i jego współpracownikami w (...) Wytwórni betonu (k. 131-152), który w ramach wzajemnej wymiany wiedzy i doświadczenia nieodpłatnie zaoferował pomoc w ramach realizacji prac laboratoryjnych na specjalistycznym sprzęcie do testowania materiałów budowlanych, który posiadał w użytku instytucjonalnie.
- n)art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego zbadania materiału dowodowego polegający na pominięciu w ocenie dowodów korespondencji mailowej k. 457-458, zeznań świadka W. W. protokół rozprawy z dnia 23 sierpnia 2023 r., zeznań Pozwanej, protokół rozprawy z dnia 17 kwietnia 2023 r. k. 486-487, jak i również dowodów załącznika nr 12 k. 102-109, załącznika nr 14 k. 118-121, k. 122-124, załącznika nr 15 k. 131-152, co skutkowało błędnym ustaleniem Powódka "odmawiała prawa do kontrolowania swojej pracy i nie przygotowywała sprawozdań. Pomimo doręczenia jej pism, pracodawca nie miał żadnej wiedzy w zakresie wykonywanych przez pracownicę czynności." Ponadto, Sąd błędnie ocenił, że okoliczności "opóźnień powódki w realizacji projektu badawczego" były "przedmiotem oceny naukowej wyrażonej przez prof. W. W." (załącznik nr 14, k. 122-124), podczas gdy Pozwane było zmuszone powielić pytanie mailowe do opiekunki w tym względzie, ponieważ jej pierwsza odpowiedź w dniu 25 czerwca 2018 r. była bardzo przychylna. Pozwane ponawiając pytanie w kontekście, czy "zaplanowane przez panią dr T. we wniosku raporty będą przygotowane?" otrzymała od opiekunki odpowiedź twierdzącą, mówiąca m.in.: "wydaje mi się, powinna wszystko [wyniki w oczekiwaniu lub powtórzone] ująć w kolejnych opracowaniach".
- o)art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3271 § 2 k.p.c. poprzez dokonanie wewnętrznie sprzecznych ustaleń, tj. uznanie, iż w dniu 15 marca 2018 r. "z uwagi na przebieg eksperymentu i niedrożną wentylację w laboratorium - pewna ilość dymu ulotniła się w stronę Powódki, [która] zgłosiła, iż w laboratorium wybuchł pożar, a ona w jego następstwie traci wzrok [...]," w efekcie w szpitalu "stwierdzono wyłącznie wzburzenie", podczas gdy zeznania te pozostawały w sprzeczności, lub były niekompletne wobec ustaleń protokołu i nakazu PIP czy zeznań Powódki (akta sprawy X P 562/18 i VIII Pa 74/19).
- p)art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3271 § 2 k.p.c. poprzez dokonanie wewnętrznie sprzecznych ustaleń, tj. uznanie, iż "odpowiedzialność za uniemożliwienie dokończenia [projektu] w pierwotnym założeniu" należało wyłącznie do Powódki, podczas gdy "zakwestionowała większość powodów wypowiedzenia umowy". 2) Naruszenie przepisów prawa materialnego:
- a)art. 65 k.c. poprzez błędną wykładnię umowy o pracę na czas określony od 1 marca 2017 r. do 28 lutego 2019 r. wraz z umową grantową (...)2016- (...) w sposób ustalając wykładnię językową, opartą o nie dostatecznie ustaloną podstawę faktyczną, podczas gdy zgodnie z §1 pkt. 6 umowy oświadczenie woli pracownika, a pracodawcy w ramach obowiązku poinformowania, obejmuje "zasady i wymagania określające rolę, zakres obowiązków i uprawnień pracowników naukowych, określonych Zaleceniami (...) oraz Kodeksu postępowania przy rekrutacji pracowników naukowych.”
- b)Poprzez niezastosowanie przepisów Rozporządzenia MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO z dnia 6 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania oraz rozliczania środków finansowych na naukę przeznaczonych na finansowanie współpracy naukowej z zagranicą (Dz.U. 2015 poz. 2047), obowiązujące od 8.12.2015 r. do 30.9.2018 r., a w szczególności a. zasad i reguł wydatkowania otrzymanych z "(...)" środków na działania wspomagające uczestnictwo jednostek naukowych i innych podmiotów w programach, inicjatywach lub przedsięwzięciach badawczych określonych zwłaszcza w Rozdziale 3, §13 pkt 3 tego rozporządzenia, o treści: "Środki finansowe za uczestnictwo w programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji (...) są przeznaczone na wynagrodzenia dla osób biorących udział w realizacji projektów w ramach tego programu." Powódka wskazała także fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, które według niej zostały nieustalone przez Sąd I instancji: ⚫ przedmiot roszczenia nie jest przesądzony w sprawie prowadzonej przed Sądem Okręgowym w Łodzi, a rozstrzygniecie okoliczności dokonywanego transferu grantu do (...) i reprezentowanie w sprawie Stowarzyszenia (...) (M. A. A., (...)) na podstawie pominiętych zeznań M. G., w niniejszej sprawie może wpłynąć na zasadne zweryfikowanie na zasadzie analogii wobec innej, zakończonej sukcesem referencji, realizacji projektu (...) w Polsce, przebiegu realizacji projektu Powódki u Pozwanej, mając na uwadze zwłaszcza ich tych projektów znikomą ilość tak aby tak jak w innych krajach mogły stać się normą zarówno administracyjną jak i instytucyjną, również w takich jednostkach jak Pozwane (załącznik nr 13 k. 115-117, załącznik nr 14 k. 118-121). ⚫ przedmiot roszczenia nie jest przesądzony w sprawie prowadzonej przed Sądem Okręgowym w Łodzi, a rozstrzygniecie okoliczności tego, co się stało z wynikami z prac laboratoryjnych zainicjowanych od grudnia 2017 r., a które miały miejsce długo poza okresem wypowiedzenia umowy do planowego zakończenia projektu w lutym 2019 r., na podstawie pominiętych zeznań P. G.
(2), może wpłynąć na wyjaśnienie, że Powódka wbrew twierdzeniom Sądu I instancji nie podlegała w praktyce "okolicznościom własnych opóźnień i zaniedbań w realizacji projektu" ale że realizacja ta była zależna od aranżacji infrastrukturalnych i sprzętowych Pozwanej, braku możliwości nadzorowania działań P. G.
(2)w omawianym względzie po odebraniu próbek materiałów do testowania w marcu 2018 r. (wniosek dowodowy VI e., załącznik nr 6/), przychylnej opinii Komisji Europejskiej co do informacji co do sprawozdawczości w projekcie, czy kwalifikalnosci kosztów w projekcie, którą to Pozwana zlekceważyła. ⚫ przedmiot roszczenia nie jest przesądzony w sprawie prowadzonej przed Sądem Okręgowym w Łodzi, a rozstrzygniecie okoliczności prawdziwego charakteru współpracy z opiekunką naukową pomimo dystansu i braku korelacji z Pozwanym w czasie rzeczywistym do czasu sprzed wypowiedzenia umowy o pracę, może wpłynąć na uznanie poprawności działań Powódki wobec powierzonych jej obowiązków pracowniczych w ramach umowy, chęci do uczenia się nowych rzeczy, kontynuowania ścieżki zawodowej, czy zacieśnienia z widokami na bliższą i dalszą przyszłość nawiązanych w projekcie relacji interpersonalnych/zawodowych. Powódka wniosła także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów tj: ⚫ korespondencji mailowej z dnia 14 lipca 2017 r. I. A., wiceprezes Pozwanej. ⚫ korespondencji mailowej z dnia 9 lipca 2018 r. z (...) ⚫ Korespondencja mailowej Powódki do Pozwanej z dnia 24 maja 2018 roku. ⚫ Korespondencji email wraz z fakturą (...) (...) jako załącznikiem (nie wydrukowany) ⚫ Korespondencji email z P. G.
(2)z dnia (...) r. (przykład) Biorąc pod uwagę treść powyższych zarzutów, na podstawie art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. powódka wniosła o :
- a)uchylenie Wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji celem rozpoznania istoty sprawy;
- b)zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powódki zwrotu kosztów procesu za I i II instancję. Na podstawie art. 102 k.p.c. powódka wniosła o uchylenie zawartego w Wyroku postanowienia dotyczącego zasądzonych ode mnie na rzecz Pozwanego kosztów z uwagi na charakter tej sprawy uzasadniony dążeniem do wyjaśnienia interesów pracownika przeciwko byłemu pracodawcy oraz ze względu na złą sytuację materialną. W odpowiedzi na apelację z dnia 27 lutego 2024 roku pozwany, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o: 1) oddalenie apelacji w całości; 2) pominięcie jako spóźnionych wniosków o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do apelacji w postaci: korespondencji mailowej z dnia 14 lipca 2017 r., korespondencji mailowej z dnia 9 lipca 2018 r., korespondencji mailowej z dnia 24 maja 2018 r., korespondencji mailowej wraz z fakturą (...) (...) oraz korespondencji mailowej z dnia 24 czerwca 2018 r.; 3) zasądzenie od Powódki na rzecz Pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego - za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja powódki okazała się w całości bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu. W ocenie Sądu Okręgowego zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego jest prawidłowy i znajduje oparcie zarówno w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, jak i obowiązujących przepisach prawa. Sąd Okręgowy w pełni aprobuje ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji i przyjmuje je jako własne. Podziela również wywody prawne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie znajdując żadnych podstaw do jego zmiany bądź uchylenia. Brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisu prawa procesowego tj. art. 233 § 1 k.p.c. polegającego na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów oraz dokonanie oceny sprzecznej z zasadami logiki. Skuteczny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji swobodnej oceny dowodów może prowadzić do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, jednakże do jego postawienia nie wystarcza samo twierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Zarzut ten nie może opierać się zatem tylko na przedstawieniu odmiennej wersji przez stronę skarżącą, lecz koniecznym jest wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie Sądu w tym zakresie. W szczególności apelujący powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył Sąd przy ocenie konkretnych dowodów uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłusznie im je przyznając. Ponadto jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to dokonana ocena nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego można było wysnuć wnioski odmienne (post. SN z dnia 23 stycznia 2001 r., IV CKN 970/00, niepublikowane, wyrok SN z 27 września 2002 r., II CKN 817/00). Skarżąca przedstawiła w apelacji własny pogląd na sprawę oraz własną ocenę materiału dowodowego. Nie wskazała przy tym, jakie to kryteria oceny - reguły rozumowania czy doświadczenia życiowego naruszył Sąd Rejonowy ustalając stan faktyczny sprawy, na gruncie którego zgłoszone roszczenie zostało uznane za podlegające oddaleniu. Zarzuty skarżącej sprowadzają się w zasadzie jedynie do polemiki ze stanowiskiem Sądu i interpretacją dowodów dokonaną prawidłowo przez ten Sąd; jako takie nie mogą się więc ostać. Apelująca przeciwstawia bowiem ocenie dokonanej przez Sąd pierwszej instancji swoją analizę zgromadzonego materiału dowodowego, nie podnosząc przy tym argumentów, które dyskwalifikowałyby ocenę przyjętą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W zakresie zgłoszonych wniosków dowodowych Sąd Okręgowy wskazuje, że uprawnienie stron sporu do zgłaszania w toku postępowania apelacyjnego nowych dowodów należy oceniać przez pryzmat art. 381 KPC Przepis ten stanowi bowiem, że Sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później. Istotą tej regulacji jest dyscyplinowanie stron procesowych, zobowiązanie ich do powoływania wszystkich znanych dowodów przed sądem pierwszej instancji pod rygorem ich pominięcia w instancji odwoławczej, co ma zapewnić realizację ważnych zasad procesowych, tj. koncentracji dowodów i sprawności postępowania. Przesłankami dopuszczenia nowych dowodów dopiero na etapie postępowania drugoinstancyjnego są niemożność powołania ich w postępowaniu pierwszoinstancyjnym bądź też wyniknięcie potrzeby powołania ich dopiero w drugiej instancji. Przypomnieć trzeba, iż postępowanie apelacyjne podlega pewnym ograniczeniom dowodowym, a to z racji tego, że zasadnicza cześć postępowania winna odbyć się przed sądem I instancji. Stąd sąd odwoławczy opiera się na materiale dowodowym będącym podstawą stanu faktycznego już wykazanego przed sądem pierwszej instancji lub okolicznościach opartych na nowych faktach i dowodach dopuszczalnych w postępowaniu drugoinstancyjnym. Strona wnioskująca o przeprowadzenie dowodu w postępowaniu apelacyjnym powinna wykazać więc istnienie przyczyn określonych w art. 381 KPC usprawiedliwiających jego powołanie dopiero przed sądem drugiej instancji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt I CKN 678/97). Podkreślić przy tym należy, że strona nie może argumentować potrzeby powołania nowych dowodów, treścią wyroku sądu pierwszej instancji, czy też treścią jego uzasadnienia. Natomiast za nowe fakty i dowody w rozumieniu art. 381 KPC uznaje się takie, które nie istniały wcześniej lub o których istnieniu stronie nie było wiadomo w toku postępowania przed sądem a quo pomimo dołożenia staranności w zakresie zbierania dowodów. Nie stanowi potrzeby usprawiedliwiającej powołanie nowych faktów i dowodów w postępowaniu apelacyjnym fakt, że strona spodziewała się innej, korzystnej dla siebie oceny materiału dowodowego, ani też sam fakt wydania niekorzystnego dla niej wyroku, ani także jej niedbalstwo. Korespondencja mailowa dołączona przez Powódkę do apelacji pochodzi z okresu od 2017 r. do 2018 r. Powódka jest albo nadawcą albo odbiorcą wiadomości mailowych, a zatem z całą pewnością nie można uznać, że przedłożone dokumenty są dowodem nowym, o którym Powódka nie miała wiedzy na etapie składania pozwu. W przedmiotowym postępowaniu powódka w żaden sposób nie wykazała, że nie mogła przedstawić w/w dowodu przed Sądem Rejonowym, przeciwnie zapytana o to podczas rozprawy apelacyjnej wskazała, iż prawdopodobnie zapomniała dołączyć ich do pozwu, dlatego z uwagi na prekluzję dowodową, jej wniosek zawarty w apelacji o przeprowadzenie w/w dowodu nie mógł zostać uwzględniony na obecnym etapie postępowania (art. 381 KPC). Na marginesie jedynie zauważyć można, iż przykładowo polecenie wyjazdu służbowego w czerwcu 2018 roku, które miałoby być podstawą zwrotu kosztów tego wyjazdu – zostało w całości wypisane przez powódkę na ogólnie dostępnym u pracodawcy druku, co w żadnym zakresie nie mogłoby dowodzić, iż pracodawca zlecił lub zaakceptował ten wyjazd. Zauważyć należy, że w apelacji powódka skupiła się głównie na kwestii braku komunikacji między stroną powodową, a pozwaną w sprawach natury zawodowej oraz wypadku z 2018 roku jako źródła problemów, a także braku porozumienia co do możliwości przeniesienia umowy grantowej do innej instytucji. Okoliczności te pozostają jednak irrelewantne dla oceny zasadności zgłoszonych roszczeń, ponieważ przesłanki zgłoszonych roszczeń nie wiążą się z nimi. Zadaniem Sądu Rejonowego - prawidłowo przez Sąd wykonanym - było przeprowadzenie całościowej oceny zebranego w sprawie materiału, ponieważ tylko taka mogła dać pełny obraz chronologicznego przebiegu zdarzeń. Sąd Okręgowy zgadza się z poczynionymi w sprawie ustaleniami, że wypowiedziana powódce umowa o pracę zostało dokonane w sposób prawidłowy, że roszczenia powódki związane ze zwrotem kosztów poniesionych z tytułu konferencji, na której powódka była w czasie urlopu wypoczynkowego, nie mają podstawy prawnej, że premia w ramach programu „premii na horyzoncie” była dodatkiem uznaniowym. Nie można także podzielić stanowiska powódki co do roszczenia o uzyskanie dostępu do aplikacji informatycznej grantu, która została powódce udostępniona na podstawie wypowiedzianej umowy o pracę. Wynika to w sposób jednoznaczny ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Podkreślić również należy, iż gdyby sytuacja przedstawiała się w taki sposób jak opisała to powódka wskazując, iż dostęp ten uzyskała na kilka miesięcy przed podpisaniem przedmiotowej umowy o pracę, a jest on niezbędny dla wygenerowania wniosku o grant, to dostęp jako uzyskany przez powódkę nie mógłby zostać jej odebrany przez stronę pozwaną – byłby to bowiem jej dostęp. Inaczej przedstawia się sytuacja gdy dostęp jest uzyskany przez pozwanego lub za jego pośrednictwem lub zgodą. Wtedy pracodawca mógłby mieć wpływ na dostęp powódki. Sąd I instancji nie uchybił również przepisom postępowania odnoszącym się do sporządzania uzasadnienia art.
KPC poprzez jego wadliwe sporządzenie, przez brak wskazania faktów, które Sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Tego rodzaju zarzut może znaleźć uzasadnienie w tych wyjątkowych sytuacjach, w których treść uzasadnienia uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny, zrozumienia toku rozumowania sądu, który doprowadził do wydania orzeczenia, gdy sfera motywacyjna pozostaje nieujawniona bądź niezrozumiała lub gdy zawarte w nim rozważania pozostają całkowicie bez związku z rozpoznawaną sprawą. Tylko bowiem w takim przypadku uchybienie to może być uznane za mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie. Sąd Rejonowy, wbrew sugestii skarżącej, dostrzegł wszystkie dowody istotne dla rozstrzygnięcia zasadności złożonego powodowi wypowiedzenia, ocenił je i wskazał wnikliwie w oparciu o jakie dowodowy ustalił stan faktyczny sprawy. W tym miejscu trzeba podkreślić, że jest rzeczą oczywistą, iż nie zawsze obejmuje się w uzasadnieniu wszystkie kwestie sporne i coś zawsze może ujść uwadze sądowi sporządzającemu uzasadnienie wyroku czy pełnomocnikom stron sporządzającym np. apelację. Ten oczywisty wniosek nie powoduje jednak każdorazowej dyskwalifikacji uzasadnienia wyroku o ile sąd odniesie się do najistotniejszych okoliczności faktycznych i prawnych. Z treści sporządzonego, niezwykle szczegółowego i logicznego, uzasadnienia wynika wprost, że Sąd I instancji mimo tak obszernego materiału dowodowego, dokonał jego oceny w sposób zwięzły, co pozwala na zrozumienie jego toku rozumowania. Nie bez znaczenia w tym kontekście jest fakt, iż powódka nie do końca zdaje sobie sprawę, które okoliczności faktyczne są istotne dla rozstrzygnięcia sporu. Opisuje cały szereg sytuacji, które niewątpliwie mogły powodować napiętą sytuację miedzy stronami – jednak w żadnym zakresie nie mają wpływu na ocenę zgłoszonych roszczeń. W szczególności powódka zdaje się nie rozumieć, iż łączyła ją ze stroną pozwaną umowa o prace zawarta na czas określony, które to rozwiązanie za wypowiedzeniem, w stanie prawnym obowiązującym w spornym okresie, nie wymagało podania przyczyny. Co za tym idzie sad nie tylko nie był zobowiązany ale nawet nie był uprawniony do badania ewentualnych przyczyn tej decyzji. Stąd argumenty powódki dotyczące usprawiedliwienia zarzutów stawianych jej w toku zatrudnienia nie mają dla oceny roszczenia o odszkodowanie z tytułu wypowiedzenia umowy o pracę, żadnego znaczenia. Sąd Rejonowy ocenił jedynie czy zachowanie pozwanego nie naruszyło zasad współżycia społecznego, która to przesłanka ma charakter klauzuli generalnej i może skutkować uwzględnieniem roszczenia jedynie w wyjątkowych sytuacjach rażącego pracodawcy przy braku jakichkolwiek uzasadnionych zarzutów w stosunku do powódki (tzw. zasada czystych rąk). Ocenie Sądu I instancji żadnych zarzutów w tym zakresie postawić nie można. Warto także zauważyć także, iż wysokość roszczenia, z którym wystąpiła powódka rażąco przewyższa jego maksymalną, określoną przepisami wysokość, co nie uszło uwadze sądu I instancji. W kontekście zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. art. 65 k.c. Sąd wskazuje, że w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego oraz dokonał właściwej wykładni zarówno postanowień umowy o pracę, jak również umowy grantowej (...)2016- (...). Sąd Rejonowy poprawnie wskazał, że umowa o pracę nie przewidywała wypłaty premii w oparciu o (...), zatem premia ta miała charakter dobrowolny i nie wymagany przepisami prawa. To po stronie powódki leżał obowiązek uprawdopodobnienia, że była gorzej traktowana w porównaniu do innych pracowników z uwagi na prawem zabronione kryterium. Rozpatrując sprawę sąd I instancji słusznie zwrócił uwagę na fakt, że powódka nie przedstawiła okoliczności wskazujących, że pracodawca dopuścił się wobec niego jakiejkolwiek dyskryminacji, ani też podstaw dyskryminacyjnych. Zatem i w tym zakresie Sąd Rejonowy dokonał właściwej oceny materiału dowodowego. W kontekście powyższych rozważań przyjąć zatem należy, iż prezentowana w apelacji argumentacja jest chybiona i jako taka nie może się ostać. Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie. Trafnie wywiódł, że powód miał możliwość wypełnienia ankiety na innym komputerze, należącym do uczelni. Sąd drugiej instancji zważył więc, iż zaskarżone rozstrzygnięcie było oczywiście uzasadnione. W tych warunkach zarzut apelacji uznać należy za chybione. Zaskarżony wyrok opowiada zatem prawu. W zakresie kosztów procesu związanych, Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c., zgodnie z którym w wypadkach szczególnie uzasadnionych Sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przepisy kodeksu postępowania cywilnego statuują tym samym zasadę, że wprawdzie wynik procesu z reguły decyduje o obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi, niemniej nie jest to obowiązek nieograniczony i podlega ocenie z punktu widzenia zasad słuszności. Kodeks nie konkretyzuje pojęcia "wypadków szczególnie uzasadnionych", pozostawiając ich kwalifikację, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy, sądowi (por. m.in. postanowienie SN z dnia 20 grudnia 1973 roku, II CZ 210/73). Zastosowanie przez sąd art. 102 k.p.c. powinno być oceniane w całokształcie okoliczności, które by uzasadniały odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu. Do kręgu tych okoliczności należy zaliczyć zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu, jak i fakty leżące na zewnątrz procesu zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego i sytuacji życiowej (por. postanowienie SN z dnia 14 stycznia 1974 roku, sygn. akt II CZ 223/73). Do wypadków szczególnie uzasadnionych w rozumieniu art. 102 k.p.c. można także zaliczyć sytuacje wynikające z charakteru żądania poddanego rozstrzygnięciu sądu (por. postanowienie SN z dnia 1 września 1973 roku, sygn. akt I CZ 122/73, OSNC rok 1974, poz. 98). Okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego. ( Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 listopada 2017 r. III AUa 231/17). Należy podkreślić, że art. 102 k.p.c. chroni w wypadkach "szczególnie uzasadnionych" stronę przegrywającą w ten sposób, że Sąd uwzględniając całokształt okoliczności sprawy może nie obciążyć jej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu stronie wygrywającej w ogóle albo też obowiązek ten ograniczyć do części należnych kosztów. Ponadto, zastosowanie art. 102 k.p.c. nie wymaga wcześniejszego wniosku strony, ponieważ strona przegrywająca rzadko składa jeszcze przez ogłoszeniem niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia wniosek "o zastosowaniu art. 102 k.p.c. na wypadek nieuwzględnienia jej stanowiska", gdyż mógłby on być poczytany, jako brak przekonania, co do swoich racji. Co najistotniejsze, wygórowane żądanie zasądzenia świadczenia, którego wysokość zależy od oceny sądu, przy czym powód jest subiektywnie przekonany o jego zasadności, może usprawiedliwiać zastosowanie art. 102 k.p.c. Należy przy tym mieć również na uwadze fakt, że zwolnienie strony od kosztów sądowych nie jest wystarczające do uznania, że zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony (por. post. SN z 23.8.2012 r., II CZ 93/12, L.). Dlatego trudna sytuacja majątkowa, która była podstawą zwolnienia od kosztów sądowych sama w sobie nie stanowi podstawy do zastosowania art. 102 KPC. Zwolnienie od kosztów sądowych nie może bowiem automatycznie pociągać za sobą konsekwencji w postaci przyjęcia, że zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony pozwalający na zastosowanie komentowanego przepisu (por. post. SN z 11.8.2010 r., I CZ 51/10, L.; post. SN z 11.2.2010 r. I CZ 112/09, L.). Mając powyższe na uwadze, Sąd wskazuje, że Powódka nie przedstawiła żadnych argumentów przemawiających za zastosowaniem art. 102 k.p.c. w rozpoznawanej sprawie. Za jedyny argument uzasadniający zastosowanie art. 102 k.p.c. nie można akceptować jedynie trudnej sytuacji materialnej strony. Sąd Okręgowy nie uznał, iż opisana sytuacja powódki jest na tyle trudna, aby pozbawić pozwanego zwrotu poniesionych przez niego kosztów zastępstwa procesowego. Powódka na rozprawie w dniu 7 marca 2024 roku przyznała, iż pracuje i uzyskuje wynagrodzenie w kwocie około 2 tysięcy euro miesięcznie, zatem posiada środki na pokrycie kosztów sądowych, a pamiętać należy, iż strona wytaczająca powództwo powinna liczyć się z możliwością zapłaty kosztów sądowych. Tym bardziej dotyczy to strony składającej apelację. Musi ona mieć świadomość, iż skoro sąd I instancji nie uwzględnił roszczenia to istnieje ryzyko, że argumenty te podzieli sąd wyższej instancji. Z omówionych wyżej względów Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 k.p.c., oddalił apelację w punkcie 1 sentencji wyroku. Sąd Okręgowy w punkcie 2 sentencji wyroku zasądził na rzecz pozwanego koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym zgodnie z art. 98 § 1 KPC według § 2 pkt 6 w zw. § 9 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935). O odsetkach sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c