UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z 28 lipca 2023 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił powództwo P. P. skierowane przeciwko M. K. (1) o odsz
k.p. - poprzez przyjęcie, iż wypowiedzenie umowy o pracę „spełniało wymagania przewidziane prawem” podczas, gdy wypowiedzenie podpisane zostało przez osobę, która nie posiadała pełnomocnictwa do reprezentowania pozwanego w sprawach pracowniczych; nie jest zgodne z prawem stwierdzenie Sądu ( str. 3 uzasadnienia), że „wypowiedzenie zostało dokonane przez A. K. w ramach posiadanego pełnomocnictwa”, jednakże pełnomocnictwo to nie zawiera umocowania do działania w imieniu pozwanego w sprawach pracowniczych [k. 51- 154], 4) art. 6 k.c. poprzez jego niezastosowanie, i w efekcie niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów lub ich niezastosowanie i błędne uznanie, iż wypowiedzenie umowy o pracę powodowi jest zgodne z prawem i uzasadnione. 2. naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez: 1) ustalenie faktów niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy poprzez przyjęcie, że: - nastąpiło pogorszenie się sytuacji ekonomicznej pozwanego w roku 2022, czy też okresie ostatnich 3 lat przed dokonaniem wypowiedzenia powodowi umowy pracę, złożone dokumenty księgowe przez pozwanego tego nie potwierdzają - [k. 45-47, 61-115v, 133-137], szczególnie w kontekście twierdzeń pozwanego [vide zeznania pozwanego - protokół z rozprawy z dn. 24.07.2023 r. akapit 00:47:43 zdanie pierwsze], bowiem z dokumentów księgowych przedstawionych przez pozwanego wynika, iż w samym roku 2022 obroty wynosiły średnio ok. 170.000 złotych miesięcznie, a w październiku i listopadzie odpowiednio ok. 137.000 zł i 208.000 zł, a zatem miesięcznie było wykonywanych co najmniej ok. 120 - 140 szablonów, - zmniejszyła się ilość zamówień w okresie poprzedzającym podjęcie przez pracodawcę decyzji o rozwiązaniu z powodem umowy o pracę (brak dowodów, w szczególności dowodów przedstawionych przez pozwanego), - sytuacja ekonomiczna pozwanego pogarszała się od 2018 (brak dowodów, w szczególności dowodów przedstawionych przez pozwanego), - nastąpiło od 2018 u pozwanego szereg zmian organizacyjnych spowodowanych pogorszeniem się sytuacji ekonomicznej pozwanego i z tego powodu nastąpiło zwolnienie kilku pracowników (brak dowodów, w szczególności dowodów przedstawionych przez pozwanego), - w roku 2018 pracownicy zostali zwolnieni z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że pierwsza reorganizacja pracy u pozwanego (zmniejszenie zatrudnienia) nastąpiła z przyczyn ekonomicznych (brak dowodów, w szczególności dowodów przedstawionych przez pozwanego), 2) nieustalenie istotnych dla rozstrzygnięcia faktów: - nieustalenie, że A. K. - żona pozwanego - nie posiadała stosownego pełnomocnictwa do działania w imieniu pracodawcy (formalnego upoważnienia), w tym do rozwiązania umowy o pracę z powodem, - nieustalenie faktycznej przyczyny rozwiązania umowy o pracę z powodem na skutek pojawienia się u niego uczulenia na chrom, a w konsekwencji podejrzenia powstania uszczerbku na zdrowiu wywołanego kontaktem z substancjami szkodliwymi (związkami chromu) oraz podejrzeniem choroby zawodowej, czemu zaprzeczał pozwany, pomimo, że wiedział o problemach zdrowotnych powoda (pojawiających się zmianach na skórze powoda na rękach i nogach, bezpodstawnie upierając się przy twierdzeniu, iż to zmiany po środkach dezynfekujących) [zeznania pozwanego - protokół z rozprawy z dn. 24.07.2023 - 00:47:43, rozprawa z dn. 22.02.2023 00:47:26] i nie miał zamiaru się z tym problemem zmierzyć, w tym również poprzez bezpodstawne pominięcie wniosków dowodowych powoda - postanowieniem z dnia 16 czerwca 2023 r. (złożone przez pełnomocnika powoda zastrzeżenie w trybie art. 162 k.p.c. - pismem z dn. 21 czerwca 2023), co nie pozwoliło powodowi wykazać, że pracował w warunkach szkodliwych dla zdrowia, a pozwany, który temu zaprzeczał - nie wykazał, że szablony były wykonywane przy użyciu innych substancji, niż te, o których mówił powód, - nieustalenie, czy zmniejszyła się ilość zamówień w okresie poprzedzającym wręczenie powodowi oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę (brak dowodów przedstawionych przez pozwanego, wskazane przez pozwanego obroty nie potwierdzają tego faktu [k. 45-47, 61-115v, 133-137]), - nieustalenie faktycznych przyczyn zmniejszenia stanu zatrudnienia w roku 2018, skoro Sąd pierwszej instancji uznał te okoliczności za istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, (Sąd ani nie zbadał teczek osobowych tych pracowników, a jeśli zbadał akta osobowe K. B. - to nie wyciągnął właściwych wniosków, ani nie przesłuchał powoda w tym zakresie oraz świadków), 3) bezpodstawne (niezgodne z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego) pominiecie ustalonych już faktów, iż: - u podstaw zwolnienia powoda stanęły, zgłaszane pozwanemu, kłopoty zdrowotne powoda, wynikające z kontaktu w pracy z substancją szkodliwą (chromem) i obawa pracodawcy, że będzie miał z tego powodu kłopoty i dodatkowe koszty, - sytuacja pozwanego była stabilna w roku 2022 i latach poprzednich, bo pozwany ma stałych kilkunastu klientów, którym dostarcza wykonane na ich zamówienie szablony bądź tzw. „dorobki” [zeznania powoda rozprawa z dn. 22.02.2023 akapit 00:10:24, zeznania świadka M. M. - protokół z rozprawy z dn. 31.05.2023 akapit 00:44:40 - ostatnie dwa zdania]', - pozwany w latach 2020-2021 kupił (wziął w leasing) 3 samochody służbowe, z których dwa przekazał pracownikom (powodowi i świadkowi M. M.) do używania w celach prywatnych, co świadczy o tym, że firma pozwanego nie była w złej kondycji finansowej, [zeznania powoda rozprawa z dn. 22.02.2023 00:10:24, zeznania świadka M. M. - protokół z rozprawy z dn. 31.05.2023 akapit 00:44:54 - ostatnie cztery zdania, zeznania pozwanego - protokół z rozprawy z dn. 22.02.2023 akapit 00:54:19 - zdanie dziewiąte, zeznania świadka A. P. - protokół z rozprawy z dn. 29.03.2023 - 01:13:35, zeznania powoda - protokół z rozprawy z dn. 24.07.2023 - 00:25:19 zdanie piąte], 4) błędna interpretacja (z przekroczeniem swobodnej i logicznej oceny materiału dowodowego) ustalonych faktów, w wyniku czego Sąd pierwszej instancji wysnuł błędne wnioski i nie przyjął, że: - sytuacja pozwanego była stabilna w roku 2022 i latach poprzednich, bo pozwany ma stałych klientów, którym dostarcza wykonane na ich zamówienie szablony bądź tzw. „dorobki” (argumenty i dowody wskazane powyżej) ; - sytuacja pozwanego była wręcz bardzo dobra, skoro pozwany w latach 2020-2021 kupił (wziął w leasing) 3 nowe samochody służbowe, z których dwa przekazał pracownikom (powodowi i świadkowi M. M.) do używania w celach prywatnych, w firmie jest 5 lub 6 samochodów [pozwany sam nie wie ile, ale zeznał, że to ilość samochodów w firmie to jego sprawa - vide zeznania pozwanego - protokół z rozprawy z dn. 22.02.2023 akapit 01:00:40 zdanie trzecie i czwarte], - postępowanie pracodawcy było nakierowane na ochronę własnych interesów i uniknięcie kłopotów związanych ze zleceniem pracownikom pracy przy użyciu substancji szkodliwych dla zdrowia (związków chromu), czego dowodem jest fakt, że zmiana powodowi stanowiska pracy w roku 2018 z naświetlacza szablonów na kierowcę (...) była fikcyjna, podobnie, jak fikcyjna była zmiana stanowiska pracy M. K.
(2)na pracownika administracyjnego, handlowca a tę okoliczność Sąd ustalił [vide uzasadnienie wyroku], - pozwany dokonał definitywnego zwolnienia powoda z pracy - z chwilą kiedy powziął wiadomość, że powód udał się do lekarza (wrzesień 2022) oraz, że uczulenie powoda jest wywołane kontaktem z substancją stosowaną przy naświetlaniu szablonów zawierającą związki chromu [ karta choroby i wyniki testów załączone do pozwu], - aktualne zmniejszenie ilości wykonywanych szablonów (nie - ilości zamówień) u pozwanego (w dacie orzekania) jest skutkiem (a nie przyczyną) zwolnienia powoda z pracy, jak również długotrwałej nieobecności pracownika (M. K.
(2)), który zajmował się wklejaniem szablonów i przygotowywaniem ich do wysyłki, jak również chorobą samego pozwanego [pozwany zeznał, na pierwszej i ostatniej rozprawie, iż leczy się na depresję i źle się czuje - protokół z rozprawy z dn. 24.07.2023 - osobny akapit po akapicie oraz protokół audio - 00:47:43, 00:46:25, 00:37:35], a nie - skutkiem pogorszenia się sytuacji finansowej pozwanego (przed zwolnieniem powoda) i nie powinno być brane pod uwagę, jako przyczyna uzasadniająca likwidację stanowiska powoda z pracy, - aktualne zmniejszenie ilości wykonywanych szablonów (nie - ilości zamówień) jest wynikiem tego, że pozwany nie jest w stanie sam naświetlać szablonów, wklejać ich oraz zawozić do klientów, bo zwolnił jedyną osobę, która zajmowała się produkcją szablonów (w większym zakresie, niż sam pozwany), a długotrwała usprawiedliwiona nieobecność M. K.
(2)spowodowała, że wszystkie czynności pozwany musi teraz wykonywać sam (M. K.
(2)nie tylko nie umiał naświetlać szablonów, ale również nie posiada prawa jazdy), do tego sam źle się czuje, bo ma depresję, co przyznawał na rozprawach, [protokół z rozprawy z dn. 24.07.2023 - protokół audio 00:37:35!], co więcej od miesiąca nie wykonuje szablonów [protokół z rozprawy z dn. 24.07.2023 - protokół audio 00:41:36, 0:46:23], - jednoosobowo, bez pomocy pracowników nie da się produkować i dostarczać klientom szablonów w takiej ilości, która pozwoliłaby na utrzymanie produkcji na dotychczasowym poziomie ok. 1.700.000 - 1.800.000 złotych obrotów, pomimo, że pozwany twierdził, że zatrudnia pracowników tylko dla idei, - pozwany nie mógł sam wykonywać (od wielu lat) tylu szablonów, aby osiągnąć takie obroty (dochody); 5) błędna interpretacja ustalonych faktów (z przekroczeniem swobodnej i logicznej oceny materiału dowodowego), w wyniku czego Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że: - zmniejszyła się ilość zamówień u pozwanego w okresie przed zwolnieniem powoda (brak jest na to dowodów), - konsekwencją „pogarszającej się sytuacji pozwanego” (co nie miało miejsca) jest aktualnie mniejsza ilość zamówień (brak dowodów), a zatem, że uzasadniona była likwidacja stanowiska powoda, podczas gdy z ustalonych faktów oraz zasad logicznego rozumowania wynika, iż zmniejszenie ilości wykonywanych aktualnie szablonów (a nie - zmniejszenie ilości zamówień) nastąpiło już po zwolnieniu powoda z pracy, a zatem jako skutek zwolnienia powoda z pracy , jak również długotrwałej nieobecności pracownika (M. K.
(2)), który zajmował się wklejaniem szablonów i przygotowywaniem ich do wysyłki oraz choroby pozwanego i innych czynności, którymi musi się zajmować (kontrole) - [zeznania pozwanego - protokół z rozprawy z dn. 24.07.2023 - 00:35 -00:45], - przyczyną rozwiązania umowy o pracę z powodem była likwidacja stanowiska na przyczyną rozwiązania umowy o pracę było nasilenie się objawów chorobowych powoda na skórze i udanie się przez niego do lekarza i na badania, pod kątem uczulenia na substancje chemiczne, czyli chęć pozbycia się niewygodnego pracownika, - zwolnienie powoda było usprawiedliwione rachunkiem ekonomicznym, podczas, gdy sytuacja pozwanego była stabilna, a wysokość kosztów i dochodów w poszczególnych miesiącach była uzależniona od wysokości zakupów surowców w różnych okresach, daty wystawiania faktur, kreatywnej księgowości, - doszło do faktycznego zlikwidowania stanowiska powoda, bez względu na to, jakie stanowisko powód zajmował, podczas gdy, fakt deklarowania przez pozwanego, że nikogo nie zatrudnił na miejsce powoda, nie oznacza, że na jego miejsce nikogo nie szuka, a zeznania pozwanego zostały co do zasady uznane przez Sąd pierwszej instancji jako mało wiarygodne, [vide: zeznania pozwanego na rozprawie w dn. 24.07.2023 r. akapit 00:35:32 zdanie szóste, siódme i ósme, vide zeznania pozwanego - protokół audio!], - sytuacja pozwanego pogorszała się od 2018, podczas, gdy pozwany w latach 2020-2021 kupił (wziął w leasing) 3 nowe samochody służbowe, z których dwa - samochody stricte osobowe - przekazał pracownikom (powodowi i świadkowi M. M.) do używania w celach prywatnych, a szablony były wożone innym samochodem wyłącznie do tego przeznaczonym (v. (...)), a samochodów służbowych jest w firmie 5-6, a zatem brak jest podstaw do uznania sytuacji pozwanego jako pogarszającej się, czy złej - ekonomicznie, 6) niedokonanie oceny biernej postawy pozwanego w zakresie zgłaszania dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń i faktów, którym powód zaprzeczał lub które były niespójne z zeznaniami świadków, w sytuacji, gdy w postępowaniu w sprawach pracowniczych również na pozwanym pracodawcy spoczywa obowiązek wykazania faktów, na które się powołuje, a w konsekwencji - oparcie wyroku na założeniu, że sytuacja ekonomiczna pracodawcy uległa pogorszeniu, pomimo, że nie zostało to przez pozwanego w żaden sposób wykazane, poza sprzecznymi zeznaniami jego samego, jego małżonki oraz aktualnie zatrudnionych pracowników; co więcej, pozwany wnioskował nawet do sądu, aby to Sąd zwrócił się do Urzędu Skarbowego i przedstawił jego PITy, dlaczego sam nie mógł przedstawić tych dokumentów? 7) niewyciągnięcie logicznych wniosków z ustalonego faktu - niezgodności dokumentacji pracowniczej z faktycznie wykonywanymi obowiązkami przez pracowników związanych z produkcja szablonów, tj. powoda i M. K.
(2), potwierdzonej zeznaniami powoda oraz niespójnymi zeznaniami świadków: A. K., M. K.
(2)i M. M., a w efekcie nieustalenie prawdziwej przyczyny rozwiązania z powodem umowy o pracę, którą była obawa przed konsekwencjami zatrudniania pracowników w warunkach, które - na skutek kontaktu ze szkodliwymi substancjami chemicznymi - co najmniej mogły zagrażać zdrowiu pracowników, a może nawet wręcz były zabronione, 8) nieuwzględnienie, przy ocenie postępowania pracodawcy, faktu (wynikającego z zeznań pozwanego), że musiał powodowi zmienić stanowisko pracy na kierowcę, bo w przeciwnych razie w przypadku jakiejś szkody komunikacyjnej nie otrzymałby odszkodowania, co pozwany sam przyznał na rozprawie [protokół z rozprawy z dn. 24.07.2023 r. - protokół audio 00:46; 10], 9) nieuzasadnione badanie aktualnej sytuacji pozwanego (w dacie orzekania) w celu ustalenia przyczyny likwidacji stanowiska w październiku 2022 roku oraz oparcie ustaleń (że spadły obroty) wyłącznie na zeznaniach pozwanego (zainteresowanego wynikiem sprawy), przy jednoczesnym braku wykazania (udowodnienia tych okoliczności) przez pozwanego i w efekcie - badanie skutku zwolnienia powoda z pracy, a nie - przyczyny, 10) nieuzasadnione badanie przyczyn rozwiązania umowy o prace z powodem w zbyt długim okresie poprzedzającym rozwiązanie umowy o prace (już od 2018 r.), z uwagi na to, że te okoliczności nie były istotne w niniejszej sprawie oraz nieuzasadnione powiązanie, niewykazanej de facto „reorganizacji” u pozwanego w 2018 r., jak również bezpodstawne ustalenie istnienia związku przyczynowego zwolnień pracowników dokonanych przez pozwanego w roku 2018 z likwidacją stanowiska powodowi w 2022 roku ( vide akta osobowe K. B. - zwolniony za porozumieniem stron, zeznania świadka M. M., że jedna graficzka sama się zwolniła w czasie covidu (czyli w 2020 -2021 r.) - protokół z rozprawy z dn. 31.05.2023 - akapit 01.12:59, zdanie przedostatnie i ostatnie). W efekcie - zdaniem apelującego - Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów tj. art. 227, 229, 230, 231, 232, 233 § 1 i § 2 k.p.c. oraz art. 3 i 232 k.p.c. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę wyroku Sądu I Instancji i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od daty wniesienia powództwa, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za I i II instancję. Wniósł nadto o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadka K. B. na okoliczność przyczyn zwolnienia go z pracy w 2018 roku i przyczyn „zmian organizacyjnych” u pozwanego w 2018 r., środków chemicznych używanych do produkcji szablonów, zakresu czynności powoda i M. K.
(2), W odpowiedzi na apelację pozwany M. K.
(1)reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł o jej oddalenie w całości, pominięcie dowodu z przesłuchania świadka K. B. jako nieistotnego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i zmierzającego jedynie do przedłużenia postępowania (art. 235 2 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c.), zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Na rozprawie apelacyjnej w dniu 6 lutego 2024 roku Sąd Okręgowy postanowił na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. pominąć wniosek dowodowy zgłoszony w apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji wydał trafne orzeczenie, znajdujące oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym i obowiązujących przepisach prawa. Sąd Rejonowy poczynił poprawne ustalenia faktyczne i dokonał właściwej subsumcji prawnej. Przepis art. 233 § 1 k.p.c. stanowi, iż sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Sąd dokonuje oceny wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych dowodów, mających znaczenie dla ich mocy i wiarygodności (tak np. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu orzeczenia z 11 lipca 2002 roku, IV CKN 1218/00, LEX nr 80266). Ramy swobodnej oceny dowodów są zakreślone wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego, regułami logicznego myślenia oraz pewnym poziomem świadomości prawnej, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (tak też Sąd Najwyższy w licznych orzeczeniach, np. z dnia 19 czerwca 2001 roku, II UKN 423/00, OSNP 2003/5/137). Poprawność rozumowania sądu powinna być możliwa do skontrolowania, z czym wiąże się obowiązek prawidłowego uzasadniania orzeczeń (art. 327 1 k.p.c.). W ocenie Sądu Okręgowego skuteczny zarzut przekroczenia granic swobody w ocenie dowodów może mieć zatem miejsce tylko w okolicznościach szczególnych. Dzieje się tak w razie pogwałcenia reguł logicznego rozumowania bądź sprzeniewierzenia się zasadom doświadczenia życiowego (por. wyrok SN z 6.11.2003 r. II CK 177/02 niepubl.). Podkreślenia wymaga także fakt, że dla skuteczności zarzutu naruszenia swobodnej oceny dowodów nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Koniecznym jest bowiem wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie Sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać jakie kryteria oceny dowodów naruszył Sąd przy ocenie konkretnych dowodów uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłusznie im je przyznając. Ponadto jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to dokonana ocena nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego można było wysnuć wnioski odmienne (por. postanowienie SN z 23.01.2001 r. IV CKN 970/00, wyrok SN z 27.09.2002 r. II CKN 817/00). W ocenie Sądu Okręgowego dokonana przez Sąd Rejonowy ocena zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego jest – wbrew twierdzeniom apelującego – prawidłowa. Sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i doszedł do trafnego wniosku, iż w rozpatrywanym przypadku nie doszło po stronie pozwanego pracodawcy do naruszenia przepisów o wypowiedzeniu pracownikowi umowy o pracę, wypowiedzenie to było uzasadnione - oparte zostało na prawdziwej przyczynie, a zatem powód nie jest uprawniony do jakiegokolwiek odszkodowania z tego tytułu. Zarzuty skarżącego wskazujące na ustalenie faktów niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy i dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału sprowadzają się zaś w zasadzie do polemiki ze stanowiskiem Sądu I instancji i interpretacją dowodów dokonaną przez ten Sąd i jako takie nie mogą się ostać. Sąd Okręgowy, po samodzielnym zapoznaniu się z całą zawartością akt badanej sprawy stwierdził, że żaden z podniesionych przez apelującego zarzutów naruszenia prawa procesowego nie jest zasadny. Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem rozpoznania w przedmiotowej sprawie jest wypowiedzenie z dnia 17 października 2022 roku, zatem wszelkie zarzuty apelacji odnoszące się do 2018 roku i dokonanej wówczas przez pozwanego reorganizacji pozostają, jako nieistotne, poza rozważaniami Sądu Okręgowego. W ocenie Sądu Okręgowego zdecydowana większość powtarzających się w poszczególnych podpunktach apelacji zarzutów – tych dotyczących naruszenia prawa procesowego mającego wpływ na wynik sprawy, zmierza jedynie do wykazania, iż likwidacja stanowiska pracy powoda miała charakter pozorny, że nie istniały „względy ekonomiczne” uzasadniające likwidację tego stanowiska, a zrobiono to tylko dlatego, aby uzasadnić wypowiedzenie umowy o pracę. W szczególności nie potwierdził się w zebranym materiale dowodowym zarzut niewłaściwego ustalenia przez Sąd na podstawie zeznań pozwanego, że w 2022 roku nastąpiło pogorszenie się sytuacji ekonomicznej pracodawcy, zmniejszyła się ilość zamówień. Wskazywane przez apelanta obroty pozwanego – w świetle zeznań pozwanego złożonych w postępowaniu przed Sądem meriti i w świetle rzeczywistej likwidacji stanowiska pracy powoda - w żaden sposób nie uprawniają do twierdzenia, że sytuacja ekonomiczna w 2022 roku była stabilna. Powód – zarzucając Sądowi I instancji błędną interpretację faktu - zmniejszenia ilości zamówień wskazał na brak dowodów na powyższe twierdzenie, sam żadnego wniosku dowodowego w tym zakresie nie zgłaszając. Podkreślić w tym miejscu należy, że przepis art. 232 k.p.c. nakłada na strony obowiązek wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Ciężar dowodu z reguły spoczywa na powodzie, aż do momentu wykazania zasadności podnoszonego roszczenia (udowodnienia faktów będących podstawą żądania). Później, następuje jego przesunięcie na stronę pozwaną. Pozwany w swych zeznaniach wprost potwierdził sytuację ekonomiczną swego przedsiębiorstwa, wskazując na konieczność poprawy wyników m.in. poprzez redukcję stanowiska powoda, do czego – jak jednoznacznie wynika z materiału dowodowego - istotnie doszło. Odnosząc się do tych zarzutów należy Sąd Okręgowy w pełni akceptuje poglądy powołane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oraz ugruntowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego pogląd, że zmniejszenie stanu zatrudnienia w zakładzie pracy stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia, a sąd nie jest powołany do badania zasadności i celowości zmniejszenia stanu zatrudnienia ani też racjonalności decyzji pracodawcy o zmniejszeniu stanu zatrudnienia. (por. uchwała Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN z 27.06.1985r. III PZP 10/85). Kwestia czy występuje potrzeba dokonania przez pracodawcę zmian organizacyjnych, w tym likwidacji stanowiska pracy, należy do autonomii zarządczej pracodawcy i nie podlega ocenie sądu pracy. Oznacza to, że sąd pracy nie ma kompetencji do badania racjonalności decyzji pracodawcy co do zmian organizacyjnych dokonywanych w zakładzie pracy, podobnie jak nie bada racjonalności decyzji gospodarczych lub innych decyzji związanych z zarządzaniem zakładem pracy. Sąd pracy bada jakie były rzeczywiste przyczyny zwolnienia pracownika (wypowiedzenia mu umowy o pracę), w szczególności czy likwidacja nie była pozorna albo czy pod pozorem likwidacji stanowiska pracy nie kryła się inna motywacja pracodawcy. (por. postanowienie SN z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II PK 123/17) Decyzja o likwidacji stanowiska pracy powoda należała zatem do pracodawcy, który miał prawo podejmować autonomiczne decyzje nie podlegające kontroli sądu i w związku z tym, wypowiedzenie mu umowy o pracę było uzasadnione. Zmniejszenie stanu zatrudnienia w zakładzie pracy stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia. Organ rozpatrujący spory pracownicze nie jest powołany do badania zasadności i celowości zmniejszenia stanu zatrudnienia. Można jedynie weryfikować, czy zmiana ta została faktycznie dokonana (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 3 listopada 2010 r., I PK 93/10). Słusznie zatem Sąd Rejonowy uznał, że poza kognicją sądu rozstrzygającego spór pozostaje badanie celowości i zasadności zmniejszenia stanu zatrudnienia dokonywanego w ramach wprowadzanej reformy gospodarczej, zmian struktury organizacyjnej zakładu lub z innych przyczyn; sądy pracy są natomiast uprawnione do kontroli, czy zmniejszenie zatrudnienia i w konsekwencji likwidacja stanowisk pracy jest autentyczna, czy też ma pozorny charakter, mający ułatwić rozwiązanie stosunku pracy z konkretnym pracownikiem Podkreślenia za Sądem meriti wymaga pogląd, że sąd pracy nie ocenia decyzji pracodawcy pod względem potrzeby dokonania zwolnień pracowników na tle polityki organizacyjno-personalnej danego przedsiębiorstwa; kontroli sądu pracy nie podlega ocena zasadności przyjętej przez pracodawcę decyzji o zmianie struktury organizacyjnej zakładu pracy w celu racjonalizacji i ograniczenia zatrudnienia pracowników. W ocenie Sądu a quo materiał zgromadzony w sprawie pozwalał na przyjęcie, iż u podstaw zwolnienia powoda leżały wskazane przez pracodawcę zmiany organizacyjne związane ze zmniejszeniem zatrudnienia - w miejsce powoda nikt nie został zatrudniony w ramach stosunku pracy, a wskazane przesunięcie zadań miało charakter faktyczny i stały; okoliczności te wskazują, iż doszło do likwidacji stanowiska pracy. W ocenie Sądu Okręgowego, przyczyną wypowiedzenia powodowi umowy o pracę była faktyczna likwidacja stanowiska. Niezależnie od tego czy powód wykonywał pracę kierowcy czy naświetlacza, jego stanowisko pracy zostało zlikwidowane. Z przeprowadzonego postępowania nie wynika, by była to likwidacja pozorna, na miejsce powoda nie zatrudniono nowego pracownika; jego obowiązki zostały przejęte przez pozwanego i jego żonę, zaś okoliczności przeciwne nie zostały wykazane w toku tego procesu przez powoda. Sąd meriti właściwie zatem uznał, że podana przez pozwanego przyczyna wypowiedzenia miała charakter rzeczywisty i uzasadniała wypowiedzenie z powodem stosunku pracy. Nie ulega też wątpliwości, że przyczyna ta leżała po stronie pozwanego, a każda redukcja zatrudnienia likwiduje koszty związane z tym zatrudnieniem – zarówno w zakresie wynagrodzenia należnego pracownikowi jak i w zakresie danin publiczno-prawnych (podatków i składek ZUS). Przekonanie powoda o dobrym prosperowaniu przedsiębiorstwa pozwanego nie jest wystarczające, by podważyć decyzję pozwanego o zmniejszaniu zatrudnienia z wskazanych wyżej powodów. W uzasadnieniu apelacji powód podnosił także, że likwidacja jego stanowiska pracy nie była rzeczywistą przyczyną wręczenia mu wypowiedzenia umowy o pracę, ale miała na celu jedynie ukryć przyczynę prawdziwą, którą w ocenie powoda miała być chęć pozbycia się jego osoby przez pozwanego jako niewygodnego pracownika u którego pojawiło się uczulenie na chrom. W orzecznictwie słusznie wskazuje się, że likwidacja stanowiska pracy może stanowić przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie umowy pracownikowi, jeśli była rzeczywista, a nie wynikała z chęci pozbycia się niechcianego pracownika, któremu nic nie można zarzucić. Sądy pracy mogą zatem badać, czy likwidacja stanowiska była celowa i autentyczna, nie zaś pozorna lub fikcyjna (postanowienie SN z 8 grudnia 2021 r., sygn. akt I PSK 186/21). To, że sąd pracy nie jest powołany do badania zasadności, celowości i racjonalności decyzji pracodawcy o zmniejszeniu stanu zatrudnienia, nie oznacza że nie może badać, jakie były rzeczywiste przyczyny zwolnienia pracownika (wypowiedzenia mu umowy o pracę), w szczególności czy likwidacja nie była pozorna albo czy pod pozorem likwidacji stanowiska pracy nie kryła się inna motywacja pracodawcy. Obowiązkiem sądu pracy jest ustalenie nie tylko samego faktu likwidacji stanowiska pracy, lecz dokonanie oceny podanej przez pracodawcę przyczyny wypowiedzenia w nawiązaniu do zgłaszanych przez pracownika zarzutów (postanowienie SN z 4 lipca 2018 r., sygn. akt I PK 214/17, postanowienie SN z 14 marca 2018 r., sygn. akt II PK 123/17). W ocenie Sądu Okręgowego powód nie zdołał udowodnić - zgodnie z rozkładem ciężaru dowodu wynikającym z treści art. 6 k.c. - aby to inna przyczyna - nie likwidacja jego stanowiska pracy była podstawą wypowiedzenia. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że w strukturze przedmiotowej firmy nie ma już stanowiska zajmowanego przez powoda, obowiązki dotychczas przez niego wykonywane przejęte zostały przez pozwanego i jego żonę, na jego miejsce nie została zatrudniona inna nowa osoba. W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową apelację, w powyższych okolicznościach Sąd Rejonowy miał prawo stwierdzić, że wyłączną przyczyną rozwiązania stosunku pracy były względy niedotyczące pracownika – zmniejszenie zatrudnienia z przyczyn ekonomicznych pracodawcy , zlikwidowanie stanowiska pracy. Wskazać wreszcie należy, że postępowanie przed sądem pracy toczy się w granicach zakreślonych przyczyną podaną w wypowiedzeniu. Sąd powinien dokonać oceny zasadności przyczyny wypowiedzenia w granicach przyczyn podanych pracownikowi przez pracodawcę (por. wyrok SN z 10.11.1998 r., I PKN 434/98). W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy zasadnie uznał, że strona powodowa w żaden sposób nie wykazała zasadności swoich roszczeń. W zakresie zarzutu naruszenia prawa procesowego skarżący zarzucił w apelacji także naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 227, 229, 230, 231 k.p.c. Z przepisów tych wynika odpowiednio, że przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie; nie wymagają dowodu fakty przyznane w toku postępowania przez stronę przeciwną, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości. I dalej, gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane. I wreszcie, sąd może uznać za ustalone fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów (domniemanie faktyczne). Ów przepis nie przystaje do niniejszej sprawy, albowiem Sąd Rejonowy nie zastosował przy jej rozstrzyganiu domniemania faktycznego. Z uzasadnienia Sądu I instancji jednoznacznie wynika, że swe wnioski wyprowadził z dowodów zgromadzonych w sprawie. Były to zarówno dowody z dokumentów, jak i z osobowych źródeł dowodowych, które pozwoliły Sądowi I instancji na poczynienie w sprawie szczegółowych ustaleń istotnych z punktu widzenia przedmiotu sporu w przedmiotowej sprawie. Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku daje możliwość prześledzenia toku rozumowania Sądu I instancji - wskazuje podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, jak również zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. W zakresie zarzutu naruszenia prawa materialnego apelujący wskazał na naruszenie przez Sąd Rejonowy przepisu art.
k.p. - poprzez błędne przyjęcie, iż wypowiedzenie umowy o pracę „spełniało wymagania przewidziane prawem” podczas, gdy zdaniem powoda wypowiedzenie podpisane zostało przez osobę, która nie posiadała pełnomocnictwa do reprezentowania pozwanego w sprawach pracowniczych. Apelujący wskazywał, że A. K. – żona pozwanego nie została formalnie wyznaczona do reprezentowania go w sprawach pracowniczych. W jego ocenie pozwany nie przedstawił dokumentu, z którego wynikać miałyby okoliczności przeciwne. Uprawnionym do rozwiązania umowy z pracownikiem w imieniu pracodawcy będącego jednostką organizacyjną jest osoba lub organ zarządzający tą jednostką albo inna wyznaczona do tego osoba (art.
§ 1kp).
Użyte w art.
§ 1k.p.
określenie "wyznaczona do tego osoba" oznacza osobę wyznaczoną przez zarządzającego jednostką organizacyjną będącą pracodawcą. Wyznaczenie osoby dokonującej czynności z zakresu prawa pracy w rozumieniu art.
§ 1k.p.
następuje przez złożenie oświadczenia woli przez osobę lub organ kierujący jednostką organizacyjną będącą pracodawcą i wyrażenie zgody przez wyznaczoną osobę. Forma złożenia tego oświadczenia uzależniona jest od wewnętrznej regulacji w danej jednostce organizacyjnej. W każdym razie oświadczenie powinno być złożone w sposób wyraźny i jeżeli wyznaczenie nie obejmuje wszystkich czynności zarówno w sprawach indywidualnych, jak i zbiorowych, musi określać zakres upoważnienia lub zakres czynności zastrzeżonych wyłącznie do zarządzającego. Wyznaczenie osoby dokonującej czynności w sprawach z zakresu prawa pracy ma charakter generalny w odróżnieniu od indywidualnego pełnomocnictwa do dokonywania w imieniu mocodawcy określonych czynności prawnych. (tak SN w wyroku z dnia 20 września 2005 r., II PK 412/04) W analizowanej sprawie zasadnicze znaczenie będzie miało zatem to, czy osoba dokonująca czynności za pracodawcę była legitymowana do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy. Istotne jest to, aby wyznaczenie innej osoby dokonującej czynności z zakresu prawa pracy nastąpiło przez złożenie (choćby dorozumiane) oświadczenia woli pracodawcy i wyrażenie na to zgody przez osobę wyznaczoną. Wbrew twierdzeniom powoda, żona pozwanego faktycznie posiadała stosowne pełnomocnictwo udzielone jej przez pracodawcę w trybie art.
§ 1k.p.
(k.151). Sąd Okręgowy pochylił się nad kwestią poprawności wskazanego pełnomocnictwa z dnia 14 marca 2014 r. udzielonego A. K. przez pozwanego pracodawcę i doszedł do przekonania, że została ona upoważniona do działania w imieniu pracodawcy, w tym do składania w jego imieniu oświadczeń woli – wykonywania czynności z zakresu prawa pracy. Sposób ani forma wyznaczania osoby upoważnionej do dokonywania w imieniu pracodawcy czynności z zakresu prawa pracy (art.
§ 1
k.p.) nie wymaga rygorystycznego formalizmu, ponieważ takie upoważnienie może być udzielone przez każde zachowanie się pracodawcy, które ujawnia dokonaną wolę w sposób dostateczny i nastąpiło za zgodą umocowanego (por. wyrok Sąd Najwyższego z dnia 20 września 2005 r., II PK 412/04). Konkretnie rzecz ujmując, w stosunkach pracy w zakresie zasad reprezentacji pracodawcy pierwszeństwo mają regulacje prawa pracy (art.
k.p.), a wyznaczenie osoby do dokonywania za pracodawcę czynności prawnych z zakresu prawa pracy może nastąpić w każdy sposób dostatecznie ujawniający taką wolę reprezentowanego ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2012 r., II PK 121/12). W oparciu o powyższe ustalenia, Sąd uznał, że A. K. – podpisująca przedmiotowe wypowiedzenie umowy o pracę zawartej z powodem, w miejscu oznaczonym: podpis pracodawcy lub osoby reprezentującej pracodawcę albo upoważnionej do składania oświadczeń w imieniu pracodawcy, została należycie umocowana do dokonania tejże czynności. Reasumując wskazać należy, że wypowiedzenie dokonane powodowi było zgodne z prawem i uzasadnione. Nie doszło zatem do naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art.30 § 4 k.p. Nie doszło także do naruszenia przepisu art.6 k.c. Pozwany wykazał prawdziwość przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę, a powód twierdzenia tego nie obalił dostępnymi środkami dowodowymi. Powód nie wykazał w toku procesu, aby tak jak twierdził, decyzja o likwidacji stanowiska pracy została podjęta tylko dlatego, aby uzasadnić wypowiedzenie umowy o pracę. Konkludując, wyrok Sądu Rejonowego odpowiada prawu, a podniesione zarzuty apelacyjne okazały się bezzasadne. Sąd I instancji, wbrew zarzutom apelacji w sposób właściwy rozpoznał istotę sprawy - czy doszło do rzeczywistej likwidacji stanowiska pracy P. P.. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, w związku z czym apelację, jako bezzasadną, na podstawie art.385 k.p.c. należało oddalić. O kosztach procesu za II instancję Sąd orzekł na podstawie art.98 § 1 k.p.c. w zw. z §10 ust.1 punkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.Dz.U.2023r., poz.1935), ustalając ich wysokość na kwotę 120 zł. SSO Paulina Kuźma