Sygn. akt VIII U 808/23 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 24.03.2023 r Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. po rozpatrzeniu wniosku M. R. o doliczenie stażu odmówił ponownego ustalenia wartości kapitału początkowego na dzień 1.01.1999 r. ponieważ do stażu pracy w kapitale początkowym ubezpieczony ma już uwzględniony okres zatrudnienia od 1.12.1995 do 31.12.1998 r. w (...). Decyzją z 30.08.2021 r. o przyznaniu emerytury poinformowano ww, że do stażu pracy w kapitale początkowym nie uwzględniono: - okresów studiów wyższych, ponieważ na przedłożonym zaświadczeniu nie ma informacji ile trwał programowy tok studiów oraz wnioskodawca nie przedłożył oryginału dyplomu - okresów zatrudnieniu w Białorusi, ponieważ za ten okres zatrudnienia wnioskodawca może ubiegać się o świadczenie z Instytucji Białoruskiej. / decyzja k. 19 akt kapitałowych ZUS plik I/ Odwołanie od powyższej decyzji w dniu 21.04.2023 r wniósł M. R. domagając się jej zmiany i uwzględnienia w stażu przy wyliczeniu kapitału początkowego okresu studiów wyższych na Politechnice Białoruskiej od 25.08.1973 do 30.09.1978 jak i okresu zatrudnienia w Białorusi na zgodnie z zapisami książeczki pracy BT-1 NR (...) wydanej przez Białoruski Instytut (...), z którego wynika, iż pracował w instytucie (...) od 10.06.1977 do 31.08.1977 a następnie w Instytucie (...) od 3.10.1978 do 2.08.1995 r. W odniesieniu do argumentacji ZUS, że okres pracy na Białorusi może być zaliczony do emerytury jedynie w tym państwie skarżący wskazał, że prawo białoruskie nie przewiduje ustalenia prawa do emerytury i przekazywania świadczenia emerytalnego za granicę. Ponadto organ rentowy nie uwzględnił faktu, iż wnioskodawca jest obywatelem polskim od dnia 1.07.2014 r. a jego matka, wraz z którą przybył do Polski w 1995 r. w sprawie VIII U 43/06 toczącej się przed Sądem Okręgowym w Łodzi została uznana za repatriantkę a zatem on sam jest repatriantem. Odwołujący wskazał też, iż Sąd w przedmiotowej sprawie zaliczył jego matce do stażu pracy w kapitale początkowym okres pracy w Białorusi. Ponadto ubezpieczony wskazał, że uchwałą z dnia 21.06.1995 sygn. akt W16/94 Trybunał Konstytucyjny RP stwierdził, że przepisy o zaopatrzeniu emerytalnym nie stawiają wymogu nabycia obywatelstwa polskiego w drodze repatriacji a jedynie powrotu do kraju i uznania za repatrianta - jedynie na potrzeby nabycia prawa do emerytury. / odwołanie k. 3-5/ W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując argumentację podniesioną w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że z uwagi na to, iż wnioskodawca ma zagraniczne okresy ubezpieczenia, sprawa została również przekazana do wydziału merytorycznego ( (...) Umów Międzynarodowych) w celu wszczęcia postępowania z Białoruską Instytucją w ramach umowy zawartej z Białorusią o zabezpieczeniu społecznym. / odpowiedź na odwołanie k. 6/ W piśmie procesowym z dnia 6.07.2023 r. mając na uwadze fakt wydania decyzji kapitałowej z dnia 23.06.2023 r. i emerytalnej z dnia 4.07.2023 r. organ rentowy wniósł o umorzenie postępowania. / pismo procesowe k. 17/ Na rozprawie w dniu 8.08.2023 r. ubezpieczony podniósł, iż w dalszym ciągu nie zgadza się z niezaliczeniem okresu pracy na Białorusi od 1978 do 1995 r. /stanowisko procesowe odwołującego protokół z rozprawy z dnia 8.08.2023 r. 00:00:31 -00:02:34/ W piśmie procesowym z dnia 18.08.2023 r. organ rentowy podtrzymał swe stanowisko co do tego, iż okres zatrudnienia/ ubezpieczenia wnioskodawcy na terenie Białorusi wobec tego, iż kwota polskiego świadczenia jest wyższa niż minimalna pozostaje bez wpływu na wysokość emerytury, nadto wskazał, iż w świetle umowy o zabezpieczeniu społecznym między Rzeczpospolita Polską a Republiką Białorusi w zakresie świadczeń emerytalno - rentowych brak możliwości uwzględnienia okresów pracy na terenie Białorusi do polskiego stażu (potraktowania ich jako polski okres składkowy). / pismo procesowe organu rentowego k. 32/ Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca M. R. urodził się (...) w M.. / bezsporne/ WW. na mocy decyzji z 30.08.2021 r. ma ustalone prawo do emerytury z uwzględnieniem kapitału początkowego od 1.08.2021 r. / bezsporne, decyzja emerytalna k. 20-22 akt emerytalnych ZUS plik I / Decyzją z dnia 27.08.2021 ustalono kapitał początkowy wnioskodawcy, który był podstawą do obliczenia wysokości emerytury. Do ustalenia wskaźnika wysokości podstawy kapitału przyjęto wynagrodzenie z 10 lat tj. 1989-1998 gdzie wskaźnik wyniósł 79,22 % przy czym lata 1989-1994 przyjęto jako zerowe. Do stażu przyjęto 2 lata 10 miesięcy okresów składkowych oraz 2 miesiące i 8 dni okresów nieskładkowych. Kapitał początkowy wyniósł 23069,42 zł / decyzja k. 16 -17 akt kapitałowych ZUS plik I, obliczenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru k. 18 akt kapitałowych ZUS plik I/ W okresie od 1.09.1973 do 31.08.1978 wnioskodawca odbył studia wyższe na Białoruskim odznaczonym Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy Instytucie (...) na kierunku architektura. Czas trwania studiów wynosił 5 lat urlopy dziekańskie w czasie studiów nie były udzielane / dyplom k. 30 akt emerytalnych ZUS plik I, tłumaczenie przysięgłe dyplomu z języka rosyjskiego k.7 plik II akt ZUS, zaświadczenie z tłumaczeniem przysięgłym Ministerstwa Edukacji Republiki Białoruś , Białoruski Narodowy (...) Techniczny k. 8-10 plik II akt ZUS, pismo z tłumaczeniem przysięgłym Białoruskiego Narodowego (...) k. 11-12 plik II akt ZUS/ Wnioskodawca pracował następnie na terenie Białorusi w instytucie (...) od 10.06.1977 do 31.08.1977 oraz w Instytucie (...) od 3.10.1978 do 2.08.1995 r. / odpis książeczki pracy z tłumaczeniem przysięgłym k.10-12 akt emerytalnych ZUS plik I/ Ubezpieczony nie ma prawa do świadczenia z Białorusi. Wnioskodawca nie ma statusu repatrianta wynikającego z dokumentu ale za repatrianta się uważa. Wnioskodawca przyjechał do Polski w 1995r. na zaproszenie wraz z matką (Polką), wysiedloną uprzednio ze swoją matką a babką wnioskodawcy (również Polką) na teren ZSRR. / zeznania wnioskodawcy protokół z rozprawy z dnia 26.09.2023 r.00:00:55-00:01:45w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami protokół z rozprawy z dnia 8.08.2023 r. 00:02:34-00:10:24, dowody osobiste babci oraz rodziców i matki -po utracie ważności koperta k. 26/ Decyzją z dnia 7.11.1994 r. Wojewoda (...) przyznał wnioskodawcy i jego matce zezwolenie na pobyt stały na terytorium RP. / bezsporne/. Wyrokiem z dnia 30.01.2006 r. w prawie sygn. akt VIII U 43/06 Sąd Okręgowy w Łodzi VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. z dnia 18.11.2005 r. i przyznał L. R. -matce wnioskodawcy, prawo do emerytury od dnia 28.10.2005 r. wskazując iż ww. udowodniła co najmniej 20 letni okres składkowy i nieskładkowy uznając jej status repatrianta i zaliczając jej w oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy o emeryturach i rentach z FUS okres zatrudnienia od 1962 do 1995 w Instytucie (...) w M. do stażu pracy. / wyrok SO w Łodzi z 30.01.2006 r. z uzasadnieniem w aktach VIII U 43/06 załączonych do akt sprawy/ Decyzją Wojewody (...) z dnia 1.07.2014 r. wnioskodawca otrzymał obywatelstwo polskie. / bezsporne/ W dniu 23.02.2023 r. wnioskodawca złożył wniosek o ponowne ustalenie wartości kapitału początkowego z uwzględnieniem wskazanych okresów zatrudnienia w Białorusi. / wniosek k. 1-2 akt ZUS plik II/ W rozpoznaniu wskazanego wniosku organ wydał zaskarżoną decyzję. / bezsporne decyzja k. 19 akt kapitałowych plik I/ W dniu 17.05.2023 r. ubezpieczony złożył wniosek o ponowne ustalenie wartości kapitału początkowego z uwzględnieniem okresu studiów wyższych załączając do niego oryginał dyplomu ukończenia studiów wyższych z tłumaczeniem na język polski zaświadczenie o latach studiowania z tłumaczeniem i zaświadczenie o regulaminowym okresie studiów również z tłumaczeniem. / bezsporne wniosek k. 15/ W rozpoznaniu powyższego wydaną w toku procesu decyzją z dnia 23.06.2023 Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. ponownie przeliczył kapitał początkowy wnioskodawcy na dzień 1.01.1999 r. z uwzględnieniem okresu studiów wyższych od 1.09.1973 do 31.08.1978 r. Do ustalenia wartości kapitału początkowego zakład przyjął podstawę kapitału początkowego w kwocie 967,19 zł ustalona decyzją z dnia 27.08.2021 r. Okresy składkowe w wymiarze 2 lat 10 miesięcy i 25 dni oraz okresy nieskładkowe 2 miesiące 8 dni plus okresy nauki w szkole wyższej 5 lat. Łączny okres nieskładkowy przyjęty do obliczenia kapitału początkowego wyniósł 5 lat 2 miesiące i 8 dni. Kapitał początkowy na dzień 1.01.1999 r. wyniósł 39 649,39 zł . / decyzja z 23.06.2023 r. k. 23-24 w aktach ZUS plik II nadto k. 18-19/ W konsekwencji powyższego decyzją z dnia 4.07.2023 r. po rozpoznaniu wniosku z 23.02.2023 r. i 17.05.2023 r. organ przeliczył emeryturę wnioskodawcy od 1.02.2023 r. tj od miesiąca w którym złożono wniosek. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zaewidencjonowanego na koncie do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury. Emerytura została obliczona zgodnie z art. 26 ustawy emerytalnej jako równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę. Przy ustaleniu wysokości emerytury uwzględniono: - kwotę zwaloryzowanego kapitału początkowego wynosi 198032,67 zł; - kwotę składek zaewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji 330162,19 zł - średnie dalsze trwanie życia wynosi 204 ,30 miesięcy; - wyliczona kwota emerytury wyniosła 2585,39 zł Od 1.08.2023 obliczona emerytura brutto wyniosła 3209,36 zł / decyzja z 4.07.2023 r. k. 25-27 w aktach ZUS plik II oraz k. 20-22/ Powyższy stan faktyczny został odtworzony na podstawie powołanych dokumentów, których autentyczności nie kwestionowała żadna ze stron, a Sąd nie znalazł żadnych powodów by czynić to z urzędu nadto w oparciu o zeznania wnioskodawcy. Przy tym zaznaczyć należy, iż spór dotyczył nie okoliczności faktycznych lecz kwestii prawnych tj. możliwości uwzględnienia przy wyliczeniu kapitału początkowego wnioskodawcy jego okresu pracy w Białorusi. Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do treści art. 477 13 k.p.c. zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności zaskarżonego orzeczenia przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji lub orzeczenia uwzględniającego w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części. Poza tym zmiana lub wykonanie decyzji lub orzeczenia nie ma wpływu na bieg sprawy. Zmiana lub wykonanie przez organ rentowy decyzji nie ma wpływu na bieg sprawy przez sądem ubezpieczeń społecznych (art. 477 13 zdanie drugie k.p.c.). Sąd ten zobowiązany jest jednak umorzyć postępowanie w całości lub w części, jeżeli przed rozstrzygnięciem sprawy nastąpi wydanie decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony (art. 477 13 zdanie pierwsze k.p.c.). Przyjmuje się, że wskazany przepis stanowi samodzielną podstawę uchylenia lub zmiany decyzji na korzyść odwołującego się, obok przyczyn przewidzianych w art. 83a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Do umorzenia postępowania z omawianej przyczyny zobowiązany jest także sąd drugiej instancji, skoro umorzenie postępowania następuje w każdym wypadku unicestwienia przedmiotu sporu. /Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 stycznia 2021 r., (...) 6/21/ Decyzja uwzględniająca w całości lub w części żądanie stron w rozumieniu art. 477[13] KPC, to nie tylko decyzja zmieniająca, lecz każda forma decyzji, byleby z niej w sposób jednoznaczny wynikało, że rozstrzyga o materialnoprawnym stosunku, będącym przedmiotem wcześniejszej decyzji i to zgodnie z żądaniem odwołania./ Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 lutego 2013 r., III AUa 910/12/ Zgodnie zaś z art. 355 § 1 k.p.c. Sąd umorzy postępowanie, jeżeli powód ze skutkiem prawnym cofnął pozew, strony zawarły ugodę lub została zatwierdzona ugoda zawarta przed mediatorem albo z innych przyczyn wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne. W rozpoznawanej sprawie organ rentowy, w toku postępowania sądowego, wydał decyzję z dnia 23.06.2023 r. i ponownie ustalił wysokość kapitału początkowego M. R. na dzień 1.01.1999 r. z uwzględnieniem okresu studiów wyższych od 1.09.1973 do 31.08.1978 r. które ubezpieczony odbył w Białorusi. Wydając wskazaną decyzję tym samym częściowo uwzględnił żądanie odwołania ponownego ustalenia wysokości kapitału początkowego . Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, w Ł. na podstawie art. 477 13 kpc w związku z art. 355 § 1 k.p.c., postępowanie w sprawie w tym zakresie umorzył. W pozostałym zakresie odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 173 ust 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1251 t.j) precyzuje, że wartość kapitału początkowego ustala się na dzień wejścia w życie ustawy, czyli na dzień 1 stycznia 1999 roku. Zgodnie z treścią art. 174 ust. 1 Ustawy o emeryturach i rentach z FUS kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.