X Ka 613/23 | Europaius

Sygn. akt X Ka 613/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie w X Wydziale Karnym-Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Anna Bator-Ciesielska – spr. Sędziowie: SO Mariusz Iwaszko SO Grzegorz Miśkiewicz Protokolant: inspektor sądowy Klaudia Czubczenko przy udziale Prokuratora Ewy Lotczyk po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2023 r. sprawy Mariusza Kamińskiego, Macieja Wąsika, Grzegorza Postek i Krzysztofa Brendel oskarżonych o czyny z art. 231 § 1 k.k. i inne na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych, pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego B. L. i oskarżycielkę posiłkową V. G.

(1)od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie z dnia 30 marca 2015 r., sygn. akt II K 784/10 orzeka: I. zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, w miejsce czynów przypisanych oskarżonym Mariuszowi Kamińskiemu, Maciejowi Wąsik – w trybie art. 435 k.p.k., Grzegorzowi Postek i Krzysztofowi Brendel w pkt I, III, V i VII ustala, że: oskarżony Mariusz Kamiński 1. w okresie od 14 grudnia 2006 roku do 5 lipca 2007 roku, w W., województwa (...), będąc funkcjonariuszem publicznym – Szefem Centralnego Biura Antykorupcyjnego i z racji zajmowanego stanowiska centralnym organem administracji rządowej stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 roku o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. Nr 104, poz. 708 z późn. zm.) zobowiązanym do działania na podstawie obowiązującego prawa i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) wykorzystując zajmowane stanowisko, działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, przekroczył przyznane mu uprawnienia i nie dopełnił ciążących na nim obowiązków w ten sposób, że kierował popełnieniem niżej opisanego czynu zabronionego przez podległych mu funkcjonariuszy CBA, pomimo braku podstaw prawnych do przeprowadzenia niżej wskazanych czynności operacyjno – rozpoznawczych podejmowanych w celu uzyskania i utrwalenia dowodów przestępstwa, a odnośnie wskazanych niżej czynności operacyjno – rozpoznawczych zaplanował, zorganizował i zrealizował przy wykorzystaniu wykonujących jego polecenia funkcjonariuszy CBA Macieja Wąsika, Grzegorza Postka i Krzysztofa Brendla oraz innych prowokację zmierzającą do zweryfikowania popełnienia przez A. K.

(1)przestępstwa polegającego na wręczeniu korzyści majątkowej znacznej wartości funkcjonariuszowi publicznemu zatrudnionemu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w tym celu wydał zarządzenie o przeprowadzeniu Kombinacji Operacyjnej o kryptonimie (...), a w jej ramach zlecił przeprowadzenie bez wymaganych przesłanek prawnych czynności zmierzających do przygotowania oraz zarejestrowania w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi „sprawy”, której załatwienia miał się podjąć i pośredniczyć w jej realizacji A. K.

(1)i w tym celu zlecił zainicjowanie na podstawie podrobionych dokumentów przeprowadzenie postępowania administracyjnego, którego przedmiotem miało być wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne 39,75 ha gruntów rolnych położonych w gminie (...), w obrębie geodezyjnym (...), a osobą zainteresowaną miał być działający „pod przykryciem” funkcjonariusz CBA A. S.

(1)oraz w celu jego uwiarygodnienia, nie będąc na podstawie art. 24 ust. 2 cytowanej ustawy o CBA w związku z art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 roku Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 z późniejszymi zmianami) organem uprawnionym do sporządzenia dokumentów uniemożliwiających ustalenie danych identyfikujących funkcjonariuszy oraz środków, którymi posługują się przy wykonywaniu czynności służbowych oraz w sytuacji braku podstaw prawnych dających prawo funkcjonariuszom CBA do sporządzania, wydawania i posługiwania się podrobionymi dokumentami, których wytworzenie narusza prawa osób trzecich zlecił podrobienie szeregu dokumentów urzędów administracji rządowej i samorządowej, w tym: a. wniosku Wójta Gminy (...) do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lutego 2007 roku, znak (...) z podrobioną pieczęcią o treści „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem J. K.

(1), który w dniu 6 kwietnia 2007 roku został przekazany przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczny; b. opinii z dnia 19 marca 2007 roku z oznaczeniem (...) dotyczącej wniosku Wójta Gminy (...) z dnia 23 lutego 2007 roku sygn. (...)z podrobioną pieczęcią o treści: „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem A. B., która w dniu 6 kwietnia 2007 roku została przekazana przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczną; c. pisma Wójta Gminy (...) do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 lutego 2007 roku, znak (...) z podrobioną pieczęcią o treści „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem J. K.

(1), które w dniu 6 kwietnia 2007 roku zostało przekazane przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczne; d. uchwały nr (...) Zarządu (...) Izby Rolniczej z dnia 2 marca 2007 roku z podrobioną pieczęcią o treści: „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem B. A., która w dniu 6 kwietnia 2007 roku została przekazana przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczną; e. pisma Marszałka Województwa (...) z dnia 4 kwietnia 2007 roku sygn. (...)z podrobioną pieczęcią o treści „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem A. B., które w dniu 6 kwietnia 2007 roku zostało przekazane przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczne; f. uchwały nr (...)Rady Gminy w M. z dnia 25 maja 2007 roku w sprawie przystąpienia do sporządzenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego działek o nr geodezyjnych (...), (...), (...), obręb (...), gmina (...), z podrobioną pieczęcią o treści: „(...)” i „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem S. O., która w dniu 13 czerwca 2007 roku została przekazana przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczną; g. tabelarycznego wykazu powierzchni obszarów urbanistycznych z wyodrębnieniem klas bonitacyjnych z podrobioną pieczęcią o treści: „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem D. J., który w dniu 13 czerwca 2007 roku został przekazany przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczny; h. pisma Wójta Gminy (...) z dnia 11 czerwca 2007 roku adresowanego do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wraz z podrobioną pieczęcią o treści „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem J. K.

(1), które w dniu 13 czerwca 2007 roku zostało przekazane przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczne; i. wypisu z rejestru gruntów z dnia 21 czerwca 2007 roku o symbolu (...) z podrobioną pieczęcią o treści „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem A. G., który w dniu 25 czerwca 2007 roku został przekazany przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczny, a następnie dokumenty te polecił złożyć w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmierzając do podstępnego wyłudzenia poświadczenia nieprawdy, a to uzyskania decyzji Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi o wyrażeniu zgody na zmianę przeznaczenia wymienionych gruntów na cele nierolne i nieleśne po wprowadzeniu w błąd wykonujących czynności służbowe pracowników ministerstwa, co do wiarygodności oraz celu przedkładanych dokumentów i składanych wniosków, do wydania której jednak nie doszło w skutek zakończenia operacji specjalnej; 2. wbrew art. 20 ustawy o CBA bez wymaganej art. 17 ust. 2 zgody Prokuratora Generalnego i Sądu Okręgowego w Warszawie polecił przeprowadzenie kontroli operacyjnej polegającej na utrwaleniu rozmów pomiędzy A. K.

(1)i funkcjonariuszem CBA działającym „pod przykryciem” przedstawiającym się jako A. S.

(1)w sytuacji, gdy w ramach realizowanej kombinacji operacyjnej dochodziło do wręczenia lub usiłowania wręczenia korzyści majątkowej: a. w dniu 5 czerwca 2007 roku w pokoju hotelu (...) w W.; b. w dniu 6 lipca 2007 roku w pokoju hotelu (...) w W., czym działał na szkodę interesu publicznego albowiem naraził urzędy administracji rządowej i samorządowej na utratę zaufania, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi naraził na możliwość wydania na podstawie podrobionych dokumentów niezgodnej ze stanem faktycznym decyzji o zmianie przeznaczenia gruntów na cele nierolne i nieleśne, organy administracji samorządowej, to jest Urząd Gminy w M., Starostwo Powiatowe w M., (...) Urząd Marszałkowski w O. i (...) Izbę Rolniczą w O. poprzez podrobienie dokumentów wymienionych urzędów w celu użycia ich za autentyczne i ich wykorzystanie w obiegu prawnym, a także na realną możliwość utraty dowodów, jako zebranych niezgodnie z prawem oraz na szkodę interesu prywatnego, a to właścicieli gruntów rolnych położonych w gminie (...), w obrębie (...), Z. L., M. L. i A. M., których nieruchomości wbrew ich wiedzy i woli zostały objęte czynnościami operacyjno – rozpoznawczymi oraz procesem wyłączenia z produkcji rolnej, dokumenty dotyczące tych nieruchomości zostały wykorzystane w obiegu prawnym, co mogło doprowadzić do zmiany przeznaczenia tych gruntów na cele nierolne i nieleśne wbrew woli wymienionych pokrzywdzonych, poprzez podrobienie podpisów J. K.

(1)przestępstwa polegającego na wręczeniu korzyści majątkowej znacznej wartości funkcjonariuszowi publicznemu zatrudnionemu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi podjęcie czynności zmierzających do przygotowania „sprawy”, której załatwienia miał się podjąć i pośredniczyć w jej realizacji A. K.

(1)i w tym celu zlecił zainicjowanie na podstawie podrobionych dokumentów przygotowanie postępowania administracyjnego, którego przedmiotem miało być wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne 39,75 ha gruntów rolnych położonych w gminie (...), w obrębie geodezyjnym (...), a osobą zainteresowaną miał być działający „pod przykryciem” funkcjonariusz CBA A. S.

(1)oraz w celu jego uwiarygodnienia, nie będąc na podstawie art. 24 ust. 2 cytowanej ustawy o CBA w związku z art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 roku Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 z późniejszymi zmianami) organem uprawnionym do sporządzenia dokumentów uniemożliwiających ustalenie danych identyfikujących funkcjonariuszy oraz środków, którymi posługują się przy wykonywaniu czynności służbowych oraz w sytuacji braku podstaw prawnych dających prawo funkcjonariuszom CBA do sporządzania, wydawania i posługiwania się podrobionymi dokumentami, których wytworzenie narusza prawa osób trzecich polecił za pośrednictwem M. G. posłużenie się przez funkcjonariusza działającego „pod przykryciem” przedstawiającego się jako A. S.

(1)szeregiem dokumentów urzędów państwowych i samorządowych, w tym: a. wnioskiem Wójta Gminy (...) do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lutego 2007 roku, znak (...) z podrobioną pieczęcią o treści „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem J. K.

(1), który w dniu 6 kwietnia 2007 roku został przekazany przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczny; b. opinią z dnia 19 marca 2007 roku z oznaczeniem (...) dotyczącej wniosku Wójta Gminy (...) z dnia 23 lutego 2007 roku sygn. (...) z podrobioną pieczęcią o treści: „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem A. B., która w dniu 6 kwietnia 2007 roku została przekazana przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczną; c. pismem Wójta Gminy (...) do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 lutego 2007 roku, znak (...) z podrobioną pieczęcią o treści „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem J. K.

(1), które w dniu 6 kwietnia 2007 roku zostało przekazane przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczne; d. uchwałą (...) Zarządu (...) Izby Rolniczej z dnia 2 marca 2007 roku z podrobioną pieczęcią o treści: „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem B. A., która w dniu 6 kwietnia 2007 roku została przekazana przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczną; e. pismem Marszałka Województwa (...) z dnia 4 kwietnia 2007 roku sygn. (...) z podrobioną pieczęcią o treści „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem A. B., które w dniu 6 kwietnia 2007 roku zostało przekazane przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczne; f. uchwałą nr (...) Rady Gminy w M. z dnia 25 maja 2007 roku w sprawie przystąpienia do sporządzenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego działek o nr geodezyjnych (...), (...),(...), obręb (...), gmina (...), z podrobioną pieczęcią o treści: „(...)” i „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem S. O., która w dniu 13 czerwca 2007 roku została przekazana przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczną; g. tabelarycznym wykazem powierzchni obszarów urbanistycznych z wyodrębnieniem klas bonitacyjnych z podrobioną pieczęcią o treści: „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem D. J., który w dniu 13 czerwca 2007 roku został przekazany przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczny; h. pismem Wójta Gminy (...) z dnia 11 czerwca 2007 roku adresowanego do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wraz z podrobioną pieczęcią o treści „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem J. K.

(1), które w dniu 13 czerwca 2007 roku zostało przekazane przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczne; i. wypisem z rejestru gruntów z dnia 21.06.2007 roku o symbolu (...) z podrobioną pieczęcią o treści „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem A. G., który w dniu 25 czerwca 2007 roku został przekazany przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczny, a następnie polecił M. G. przekazanie tych dokumentów działającemu „pod przykryciem” funkcjonariuszowi CBA przedstawiającemu się jako A. S.

(1), który miał je złożyć w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmierzając do podstępnego wyłudzenia poświadczenia nieprawdy, a to uzyskania decyzji Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi o wyrażeniu zgody na zmianę przeznaczenia wymienionych gruntów na cele nierolne i nieleśne, po wprowadzeniu w błąd wykonujących czynności służbowe pracowników Ministerstwa, co do wiarygodności oraz celu przedkładanych dokumentów i składanych wniosków, do wydania której jednak nie doszło w skutek zakończenia operacji specjalnej; 2. wbrew art. 20 ustawy o CBA bez wymaganej art. 17 ust. 2 zgody Prokuratora Generalnego i Sądu Okręgowego w Warszawie polecił podległym funkcjonariuszom CBA przeprowadzenie kontroli operacyjnych polegających na utrwaleniu rozmów pomiędzy A. K.

(1)i funkcjonariuszem CBA działającym „pod przykryciem” przedstawiającym się jako A. S.

(1)w sytuacji, gdy w ramach realizowanej kombinacji operacyjnej dochodziło do wręczenia lub usiłowania wręczenia korzyści majątkowej: a. w dniu 5 czerwca 2007 roku w pokoju hotelu (...) w W.; b. w dniu 6 lipca 2007 roku w pokoju hotelu (...) w W., czym działał na szkodę interesu publicznego albowiem naraził urzędy administracji rządowej i samorządowej na utratę zaufania publicznego, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi naraził na możliwość wydania na podstawie podrobionych dokumentów niezgodnej ze stanem faktycznym decyzji o zmianie przeznaczenia gruntów na cele nierolne i nieleśne, organy administracji samorządowej, to jest Urząd Gminy w M., Starostwo Powiatowe w M., (...) Urząd Marszałkowski w O. i (...) Izbę Rolniczą w O. poprzez podrobienie dokumentów wymienionych urzędów w celu użycia ich za autentyczne i ich wykorzystanie w obiegu prawnym, a także na realną możliwość utraty dowodów, jako zebranych niezgodnie z prawem oraz na szkodę interesu prywatnego, a to właścicieli gruntów rolnych położonych w gminie (...), w obrębie (...), Z. L., M. L. i A. M., których nieruchomości wbrew ich wiedzy i woli zostały objęte czynnościami operacyjno – rozpoznawczymi oraz procesem wyłączenia z produkcji rolnej, dokumenty dotyczące tych nieruchomości zostały wykorzystane w obiegu prawnym, co mogło doprowadzić do zmiany przeznaczenia tych gruntów na cele nierolne i nieleśne wbrew woli wymienionych pokrzywdzonych poprzez podrobienie podpisów J. K.

(1)przestępstwa polegającego na wręczeniu korzyści majątkowej znacznej wartości funkcjonariuszowi publicznemu zatrudnionemu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, podjęcie czynności zmierzających do przygotowania oraz zarejestrowania w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi „sprawy”, której załatwienia miał się podjąć i pośredniczyć w jej realizacji A. K.

(1)i w tym celu polecił wytworzenie całkowicie nieprawdziwego, fikcyjnego stanu faktycznego oraz zlecił zainicjowanie na podstawie podrobionych dokumentów postępowania administracyjnego, którego przedmiotem miało być wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne 39,75 ha gruntów rolnych, w skład których wchodzą użytki klas RIII, PS III położonych w gminie (...), w obrębie geodezyjnym (...), a osobą zainteresowaną miał być działający „pod przykryciem” funkcjonariusz CBA A. S.

(1)oraz w celu jego uwiarygodnienia, nie będąc na podstawie art. 24 ust. 2 cytowanej ustawy o CBA w związku z art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 roku Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 z późniejszymi zmianami) organem uprawnionym do sporządzenia dokumentów uniemożliwiających ustalenie danych identyfikujących funkcjonariuszy oraz środków, którymi posługują się przy wykonywaniu czynności służbowych oraz w sytuacji braku podstaw prawnych dających prawo funkcjonariuszom CBA do sporządzania, wydawania i posługiwania się podrobionymi dokumentami, których wytworzenie narusza prawa osób trzecich oraz wbrew zasadom proporcjonalności i subsydiarności podejmowanych działań polecił za pośrednictwem M. G. posłużenie się przez funkcjonariusza działającego „pod przykryciem” przedstawiającego się jako A. S.

(1)szeregiem dokumentów urzędów państwowych i samorządowych, w tym: a. wnioskiem Wójta Gminy (...) do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lutego 2007 roku, znak(...) z podrobioną pieczęcią o treści „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem J. K.

(1), który w dniu 6 kwietnia 2007 roku został przekazany przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczny; b. opinią z dnia 19 marca 2007 roku z oznaczeniem (...)dotyczącej wniosku Wójta Gminy (...) z dnia 23 lutego 2007 roku sygn. (...) z podrobioną pieczęcią o treści: „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem A. B., która w dniu 6 kwietnia 2007 roku została przekazana przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1), które w dniu 6 kwietnia 2007 roku zostało przekazane przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczny; d. uchwałą nr(...) Zarządu (...) Izby Rolniczej z dnia 2 marca 2007 roku z podrobioną pieczęcią o treści: „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem B. A., która w dniu 6 kwietnia 2007 roku została przekazana przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczne; f. uchwałą nr (...) Rady Gminy w M. z dnia 25 maja 2007 roku w sprawie przystąpienia do sporządzenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego działek o nr geodezyjnych (...), (...), (...), obręb (...), gmina (...), z podrobioną pieczęcią o treści: „(...)” i „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem S. O., która w dniu 13 czerwca 2007 roku została przekazana przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1), które w dniu 13 czerwca 2007 roku zostało przekazane przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczne; i. wypisem z rejestru gruntów z dnia 21.06.2007 roku o symbolu (...)z podrobioną pieczęcią o treści „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem A. G., który w dniu 25 czerwca 2007 roku został przekazany przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczny, a następnie polecił M. G. przekazanie tych dokumentów działającemu „pod przykryciem” funkcjonariuszowi CBA przedstawiającemu się jako A. S.

(1)i funkcjonariuszem CBA działającym „pod przykryciem” przedstawiającym się jako A. S.

(1)w sytuacji, gdy w ramach realizowanej kombinacji operacyjnej dochodziło do wręczenia lub usiłowania wręczenia korzyści majątkowej: a. w dniu 5 czerwca 2007 roku w pokoju hotelu (...) w W.; b. w dniu 6 lipca 2007 roku w pokoju hotelu (...) w W., czym działał na szkodę interesu publicznego albowiem naraził urzędy administracji rządowej i samorządowej na utratę zaufania publicznego, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi naraził na możliwość wydania na podstawie podrobionych dokumentów niezgodnej ze stanem faktycznym decyzji o zmianie przeznaczenia gruntów na cele nierolne i nieleśne, organy administracji samorządowej, to jest Urząd Gminy w M., Starostwo Powiatowe w M., (...) Urząd Marszałkowski w O. i (...) Izbę Rolniczą w O. poprzez podrobienie dokumentów wymienionych urzędów w celu użycia ich za autentyczne i ich wykorzystanie w obiegu prawnym, a także na realną możliwość utraty dowodów, jako zebranych niezgodnie z prawem oraz na szkodę interesu prywatnego, a to właścicieli gruntów rolnych położonych w gminie (...), w obrębie (...), Z. L., M. L. i A. M., których nieruchomości wbrew ich wiedzy i woli zostały objęte czynnościami operacyjno – rozpoznawczymi oraz procesem wyłączenia z produkcji rolnej, dokumenty dotyczące tych nieruchomości zostały wykorzystane w obiegu prawnym, co mogło doprowadzić do zmiany przeznaczenia tych gruntów na cele nierolne i nieleśne wbrew woli wymienionych pokrzywdzonych poprzez podrobienie podpisów J. K.

(1)i w tym celu polecił zainicjowanie na podstawie podrobionych dokumentów postępowania administracyjnego, którego przedmiotem miało być wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne 39,75 ha gruntów rolnych położonych w gminie (...), w obrębie geodezyjnym (...), a osobą zainteresowaną miał być działający „pod przykryciem” funkcjonariusz CBA A. S.

(1)oraz w celu jego uwiarygodnienia, nie będąc na podstawie art. 24 ust. 2 cytowanej ustawy o CBA w związku z art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 roku Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 z późniejszymi zmianami) organem uprawnionym do sporządzenia dokumentów uniemożliwiających ustalenie danych identyfikujących funkcjonariuszy oraz środków, którymi posługują się przy wykonywaniu czynności służbowych oraz w sytuacji braku podstaw prawnych dających prawo funkcjonariuszom CBA do sporządzania, wydawania i posługiwania się podrobionymi dokumentami, których wytworzenie narusza prawa osób trzecich polecił za pośrednictwem M. G. posłużenie się przez funkcjonariusza działającego „pod przykryciem” przedstawiającego się jako A. S.

(1)szeregiem dokumentów urzędów państwowych i samorządowych, w tym: a. wnioskiem Wójta Gminy (...) do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lutego 2007 roku, znak(...)z podrobioną pieczęcią o treści „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem J. K.

(1), który w dniu 6 kwietnia 2007 roku został przekazany przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczny; b. opinią z dnia 19 marca 2007 roku z oznaczeniem(...)dotyczącej wniosku Wójta Gminy (...) z dnia 23 lutego 2007 roku sygn. (...)z podrobioną pieczęcią o treści: „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem A. B., która w dniu 6 kwietnia 2007 roku została przekazana przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczną; c. pismem Wójta Gminy (...) do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 lutego 2007 roku, znak (...) z podrobioną pieczęcią o treści „(...) J. K.

(1)” z podrobionym odręcznym podpisem J. K.

(1), które w dniu 6 kwietnia 2007 roku zostało przekazane przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczne; f. uchwałą nr (...)Rady Gminy w M. z dnia 25 maja 2007 roku w sprawie przystąpienia do sporządzenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego działek o nr geodezyjnych (...), (...), (...), obręb (...), gmina (...), z podrobioną pieczęcią o treści: „(...)” i „(...)” z podrobionym odręcznym podpisem S. O., która w dniu 13 czerwca 2007 roku została przekazana przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1), które w dniu 13 czerwca 2007 roku zostało przekazane przez działającego „pod przykryciem” funkcjonariusza CBA przedstawiającego się jako A. S.

(1)A. K.

(1)w celu użycia za autentyczny, a następnie polecił M. G. przekazanie tych dokumentów działającemu „pod przykryciem” funkcjonariuszowi CBA przedstawiającemu się jako A. S.

(1)i funkcjonariuszem CBA działającym „pod przykryciem” przedstawiającym się jako A. S.

(1)w sytuacji, gdy w ramach realizowanej kombinacji operacyjnej dochodziło do wręczenia lub usiłowania wręczenia korzyści majątkowej: a. w dniu 5 czerwca 2007 roku w pokoju hotelu (...) w W.; b. w dniu 6 lipca 2007 roku w pokoju hotelu (...) w W., czym działał na szkodę interesu publicznego albowiem naraził urzędy administracji rządowej i samorządowej na utratę zaufania publicznego, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi naraził na możliwość wydania na podstawie podrobionych dokumentów niezgodnej ze stanem faktycznym decyzji o zmianie przeznaczenia gruntów na cele nierolne i nieleśne, organy administracji samorządowej, to jest Urząd Gminy w M., Starostwo Powiatowe w M., (...) Urząd Marszałkowski w O. i (...) Izbę Rolniczą w O. poprzez podrobienie dokumentów wymienionych urzędów w celu użycia ich za autentyczne i ich wykorzystanie w obiegu prawnym, a także na realną możliwość utraty dowodów, jako zebranych niezgodnie z prawem oraz na szkodę interesu prywatnego, a to właścicieli gruntów rolnych położonych w gminie (...), w obrębie (...), Z. L., M. L. i A. M., których nieruchomości wbrew ich wiedzy i woli zostały objęte czynnościami operacyjno – rozpoznawczymi oraz procesem wyłączenia z produkcji rolnej, dokumenty dotyczące tych nieruchomości zostały wykorzystane w obiegu prawnym, co mogło doprowadzić do zmiany przeznaczenia tych gruntów na cele nierolne i nieleśne wbrew woli wymienionych pokrzywdzonych, poprzez podrobienie podpisów J. K.

(1), A. B., B. A., S. O., D. J. i A. G., uznając oskarżonego za winnego popełnienia tych czynów wyczerpujących dyspozycję art. 231 §1 k.k. w zb. z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 18 §1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 272 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. skazuje go, a na podstawie art. 270 §1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierza mu karę 1 ( jednego ) roku pozbawienia wolności; II. wymiar zakazów orzeczonych w pkt II, IV, VI i VIII zaskarżonego wyroku zmniejsza i orzeka wobec oskarżonych Mariusza Kamińskiego, Macieja Wąsika, Grzegorza Postka i Krzysztofa Brendel zakaz zajmowania stanowisk w administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, organach kontroli państwowej, organach kontroli samorządu terytorialnego oraz stanowisk kierowniczych w innych instytucjach państwowych na okres 5 ( pięciu) lat; III. w pozostałym zakresie wyrok utrzymuje w mocy; IV. zasądza od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania za drugą instancję w częściach nań przypadających, w tym kwoty po 300 ( trzysta) złotych tytułem opłaty od oskarżonych Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika, oraz kwoty po 180 ( sto osiemdziesiąt) złotych od oskarżonych Grzegorza Postka i Krzysztofa Brendel. Anna Bator- Ciesielska Mariusz Iwaszko Grzegorz Miśkiewicz X Ka 613 /23 UZASADNIENIE W niniejszej sprawie, mimo wymogów określonych w przepisie art. 99a § 1 k.p.k., a także w przepisach Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie wzorów formularzy uzasadnień wyroków oraz sposobu ich wypełniania (Dz.U z 2019 r. poz. 2349), Sąd zdecydował o odstąpieniu od opracowania uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego na formularzu, sporządzając uzasadnienie wyroku w sposób tradycyjny. Sąd Odwoławczy w pełni podziela pogląd przedstawiony w Wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu - II Wydział Karny z dnia 13 maja 2022 r., II AKa 128/22, zgodnie z którym odstępstwo od zasady sporządzania uzasadnień orzeczeń na formularzu podyktowane jest koniecznością zagwarantowania stronom postępowania prawa do rzetelnego procesu, który obejmuje także postępowanie odwoławcze, a to w kontekście art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw i Podstawowych Wolności oraz gdy forma i treść formularza skutkowałaby niemożnością dotrzymania konwencyjnego standardu rzetelnego procesu. Jakość uzasadnienia wyroku jest istotnym elementem prawa. Sąd uznał, że w realiach niniejszej sprawy formularz nie pozwala na realizowanie obowiązku wynikającego z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 i 2 k.p.k., a zatem zaniechanie sporządzenia uzasadnienia formularzowego okazało się konieczne. Wyrokiem z dnia 30 marca 2015 r., II K 784/10 Sąd Rejonowy dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie uznał oskarżonych Mariusza Kamińskiego, Macieja Wąsika, Grzegorza Postka, Krzysztofa Brendla za winnych popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 229 § 1 k.k. w zb. z art.18 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 272 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i za to na podstawie art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 229 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył im kary odpowiednio Mariuszowi Kamińskiemu i Maciejowi Wąsikowi po 3 lata pozbawienia wolności, a Grzegorzowi Postkowi i Krzysztofowi Brendel po 2 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 39 pkt 2 k.k. w zw. z art. 41 § 1 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzekł w stosunku do wszystkich oskarżonych zakaz zajmowania stanowisk w administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, organach kontroli państwowej, organach kontroli samorządu terytorialnego oraz stanowisk kierowniczych w innych instytucjach państwowych na okres 10 lat. Nadto w wyroku tym rozstrzygnięto także o dowodach rzeczowych oraz kosztach sądowych. Powyższy wyrok zaskarżony został na korzyść oskarżonych, w całości – apelacjami obrońców wszystkich oskarżonych, a także na ich niekorzyść, w zakresie orzeczenia o karze – apelacjami oskarżycielek posiłkowych V. G.

(1)i S. L.

(1). Obrońca oskarżonego Mariusza Kamińskiego- adw. M. Z. w swojej apelacji (część jawna) wskazał na : „I. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, a mający decydujący wpływ na treść wyroku, a to: - fakt, że Mariusz Kamiński przejawiał lekceważące podejście do prawa, - wprowadzał w błąd Prokuratora Generalnego oraz Sąd Okręgowy w Warszawie treścią wniosków o zastosowanie czynności kombinacji operacyjnej, bez wskazania rodzaju i ilości rzekomo fałszywych informacji, które wpływałyby na zmianę decyzji Prokuratora Generalnego lub Sądu Okręgowego w Warszawie, przy sprzecznej ocenie lakoniczności wniosków lub manipulowania faktami; - fakt, że działanie Mariusza Kamińskiego uległo zakończeniu w ramach przyjętego czasookresu z miesiącem lipcem 2007 roku, a zatem po wejściu w życie zarządzenia Prezesa Rady Ministrów nr 91 z 31.08.2007 roku. II. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść wyroku, tj.: - art. 424 w zw. z art. 6 w zw. z art. 445 par. 1 i 429 k.p.k. w zw. z art. 6 ust 1 i ust 3 lit „b” Europejskiej Konwencji Ochrony Praw Człowieka i Podstawowych Wolności wobec sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób nieczytelny: z dwukrotnym powtórzeniem stanu faktycznego, przy braku wskazania, który stan jest wiążący i czy istnieją różnice oraz wielokrotnym powtarzaniem ocen prawnych w czasie oceny zeznań świadków; ze sporządzeniem dwóch wersji uzasadnienia, które różnią się numeracją stron (182 str. i 407 str.), przez usunięcia części niejawnych tekstu, co uczyniło uzasadnienie nieczytelnym i istotnie utrudniającym obrońcy sporządzenie apelacji w ciągu 14 dni terminu ustawowego, którego przekroczenie skutkowałoby odmową przyjęcia środka odwoławczego; - art. 410 k.p.k. w zw. z art. 4 i 7 k.p.k. polegającą na wybiórczej (z pominięciem istotnych dowodów z materiału niejawnego - o czym w części niejawnej apelacji) oraz dowolnej, a nie swobodnej ocenie dowodów, w tym oparciu treści uzasadnienia na materiale dowodowym ograniczającym się jedynie do przyjęcia wersji niepopartej żadnym dowodem, że Mariusz Kamiński znał „ostrzeżenia” płynące z treści opinii prawnej dr hab. Krystyny Pawłowicz z 11.03.2007 r. zaś treści pisma Komendanta Głównego Policji z 30.11.2006 r., oraz pisma Z. W. (tudzież treści sms dziennikarza do Prokuratora Krajowego) stanowiły podstawę do przyjęcia odmiennej, niż dotychczasowa praktyka ustawowa w zakresie wydania, a co za tym idzie wytworzenia dokumentu dla funkcjonariusza CBA w celu wykonywania czynności służbowych; III. obrazę przepisu prawa materialnego: - a to art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 1 par. 1 k.k. wobec braku dookreślenia znamienia czynu zabronionego, w sytuacji braku przekroczenia konkretnych uprawnień przez funkcjonariusza publicznego, które jeszcze nie zostały skodyfikowane wewnętrznie, zaś wykonywania obowiązków skodyfikowanych ustawą”. Wskazując na te zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego Mariusza Kamińskiego od wszystkich zarzucanych mu czynów. Apelacje wniesione przez drugiego obrońcę oskarżonego Mariusza Kamińskiego – adw. A. W. podobnie jak i apelacja wniesiona przez obrońcę oskarżonego Macieja Wąsika adw. J. W.

(1)zostały cofnięte przez oskarżonych i ich obrońców. W swojej apelacji adw. J. N. obrońca oskarżonego Krzysztofa. Brendla wskazał na : „

obrazę przepisów prawa materialnego art. 231 § 1 kodeksu karnego w zw. z art. 19 ust. 1 i art. 17 ust.1 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz.U. z 2014 r. poz. 1411 ze zm., dalej także jako ustawa o CBA), poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na wadliwym przyjęciu, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy czynności prowadzone w trybie art.19 mają charakter subsydiarny tj. kontrolowane wręczenie korzyści majątkowej może mieć miejsce tak jak w przypadku art.17 ust.1 tylko i wyłącznie wówczas gdy inne działania funkcjonariuszy CBA okażą się nieskuteczne gdy tymczasem brak jest takiego wymogu stawianego wskazanymi regulacjami prawnymi;
obrazę przepisów prawa materialnego art. 231 § 1 kodeksu karnego w zw. z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (tj. z 2014 r. poz. 1411 ze zm.) w zw. z art. 18 § 1 kodeksu karnego oraz art. 12 kodeksu karnego, polegającą na wywiedzeniu mylnej wykładni, iż realizacja znamion czynu zabronionego współdziałającego w popełnieniu przestępstwa funkcjonariusza publicznego Krzysztofa Brendla, działającego w warunkach czynu ciągłego mogła się dokonać zarówno przez przekroczenie uprawnień jak i niedopełnienie obowiązków.
obrazę przepisów postępowania art. 424 § 1 pkt.1 i 2 k.p.k. mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, polegającą na niewskazaniu jakie fakty Sąd Rejonowy dla Warszawa Śródmieścia uznał za udowodnione, na jakich oparł się dowodach, dlaczego nie dał wiary dowodom przeciwnym i w związku z czym w niniejszej sprawie zachodzi wywodzone przez niego wnioskowanie o niedopełnieniu obowiązku przez funkcjonariusza Krzysztofa Brendla.
obrazę przepisów postępowania art. 399 k.p.k. mającą wpływ na treść orzeczenia, a polegającą na zaniechaniu uprzedzenia stron postępowania o możliwości zakwalifikowania zachowania Krzysztofa Brendel z innego przepisu prawnego i w konsekwencji wydania wyroku skazującego ww. oskarżonego uwzględniającego kwalifikację z art. z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 229 § 1 k.k. w zb. z art.18 § 1 k.k. w zw. art. 270 § 1 k.k. w zb. z art.18 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 272 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 k.k.
błąd w ustaleniach faktycznych polegający na wadliwym przyjęciu, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy brak było „wiarygodnych informacji o przestępstwie” uzasadniających podjęcie i prowadzenie czynności operacyjno- rozpoznawczych w trybie wskazanym w art. 19 ust. 1 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, oskarżeni a w tym K.Brendel podejmowali działania kreujące mające na celu inspirowanie do dokonywania przestępstw przez A. K. oraz, że wprowadzali w błąd Prokuratora Generalnego, Sąd Okręgowy w Warszawie w procesach związanych z uzyskaniem zezwoleń na operacje specjalne gdy tymczasem prawidłowo ocenione i rozważone dowody prowadzić muszą do przeciwnych wniosków .
błąd w ustaleniach faktycznych polegający na wyrażeniu mylnego poglądu, iż zgromadzony i ujawniony na rozprawie głównej materiał dowodowy w postaci zeznań świadków, oraz zamieszczonych do akt sprawy opinii Krystyny Pawłowicz, opinii Koordynatora ds. służb specjalnych Z. W. oraz dokumentów z prac Międzyresortowej Komisji d\s Legalizacji, Komendanta Głównego Policji, Rządowego Centrum Legislacji stanowią o istnieniu świadomości Krzysztofa Brendel odnośnie przeszkód prawnych do przystąpienia do wykonania czynności kontrolowanego wręczenia korzyści majątkowej.
błąd w ustaleniach faktycznych polegający na wyrażaniu w trakcie publikacji orzeczenia w dniu 3 września 2015 mylnego poglądu, iż występujący w sprawie oskarżeni nie byli karani, gdy tymczasem prawidłowo ocenione i rozważone okoliczności dotyczące karalności jednego z współoskarżonych prowadzić muszą do odmiennych wniosków”. Podnosząc tak sformułowany zarzut obrońca oskarżonego wniósł o „ uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej uznania oskarżonego K. B.

(1)za winnego dokonania przypisanego mu czynu z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 229 § 1 k.k. w zb. z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 272 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k. k. z art. 12 k.k. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji oraz przeprowadzenie dowodu z nagrania audio-video obrazującego, iż na datę wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia pozostawał w błędzie odnośnie niekaralności wszystkich oskarżonych”. Obrońca oskarżonego Grzegorza Postka – adw. S. P. podniósł następujące zarzuty w wywiedzionym środku odwoławczym: „1) Naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: a) art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 229 § 1 k.k. w zw. z art. 21 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 roku o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. z 2006 r.. Nr 104, poz. 708 ze zm. zwana dalej: ustawą o CBA), poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że oskarżony Grzegorz Postek wyczerpał swoim zachowaniem znamiona przestępstwa polecenia podżegania do popełnienia przestępstwa korupcji czynnej przez A. K.

(1), albowiem zlecił podległym mu funkcjonariuszom Centralnego Biura Antykorupcyjnego (dalej: CBA) przeprowadzenie kombinacji operacyjnej, polegającej na skontaktowaniu funkcjonariusza CBA działającego pod przykryciem z A. K.

(1), o którym wiadomo było, iż powołuje się na wpływy w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi celem zaproponowania mu korzyści majątkowej w zamian za podjęcie się przez niego w załatwieniu w w/w Ministerstwie wyłączenia z produkcji rolnej określonych gruntów, podczas gdy zachowanie funkcjonariusza działającego pod przykryciem, jak ustalił sam Sąd I instancji, polegało jedynie na wykazaniu swojego zainteresowania tematem załatwienia tzw. „odrolnienia" wskazanych przez niego gruntów w okolicy M. w zamian za wręczenie korzyści majątkowej, a zatem w żadnej mierze nie stanowiło nakłaniania, namawiania, czy też podżegania A. K.

(1)do popełnienia przestępstwa korupcji czynnej, albowiem to jedynie od woli tego ostatniego zależało, czy zainteresuje się przedmiotową sprawą, czy też nie oraz jakie działania podejmie; nadto zaś działanie to objęte było kontratypem z art. 21 ustawy o CBA; b) art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że zachowanie oskarżonego G. P.

(1), polegające na zleceniu podległym mu funkcjonariuszom sporządzenia dokumentów legalizacyjnych dla funkcjonariusza działającego pod przykryciem w warunkach niniejszej sprawy stanowiło przestępstwo określone w/w przepisami, podczas gdy - po pierwsze - przestępność przedmiotowego czynu wyłączona jest wprost przez art. 24 ust. 4 pkt. 1 ustawy o CBA, po drugie zaś - jak wskazuje ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny, dokumenty te zostały sporządzone jedynie celem ukrycia tożsamości funkcjonariusza działającego pod przykryciem wobec A. K.

(1), nie zaś w celu używania ich jako autentycznych; c) art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 kk. z art. 272 k.k. poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że zachowanie oskarżonego G. P.

(1), polegające na zleceniu podległym mu funkcjonariuszom CBA wytworzenia fikcyjnego stanu faktycznego, do czego niezbędne było sporządzenie dokumentów legalizujących przedmiotowy stan, a odnoszących się do nieruchomości rolnych, stanowiło przestępstwo określone w/w przepisami, podczas gdy po pierwsze przestępność przedmiotowego czynu wyłączona jest wprost przez art. 24 ust. 4 pkt. 1 ustawy o CBA, po drugie zaś, jak wskazuje ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny, dokumenty te zostały sporządzone jedynie celem uwiarygodnienia funkcjonariusza działającego pod przykryciem wobec A. K.

(1), nie zaś w celu używania ich jako autentycznych, w żadnej także mierze celem ich sporządzenia nie było wyłudzenie poświadczenia nieprawdy przez funkcjonariuszy Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi;

d)art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 71 ust. 2 ustawy o CBA poprzez uznanie przez Sąd I instancji, iż oskarżony Grzegorz Postek dopuścił się w warunkach niniejszego postępowania przestępstwa niedopełnienia ciążących na nim obowiązków, gdyż nie odmówił wykonania poleceń Szefa CBA oraz jego Zastępcy, dotyczących stosowania czynności operacyjno-rozpoznawczych oraz kombinacji operacyjnej, stanowiących przedmiot niniejszego postępowania, podczas gdy wszystkie działania podjęte przez funkcjonariuszy CBA w niniejszej sprawie znajdowały umocowanie w odpowiednich przepisach o randze ustawowej;
e)art. 231 § 1 k.k. poprzez uznanie przez Sąd I instancji, iż oskarżony dopuścił się w warunkach niniejszego postępowania przestępstwa przekroczenia swoich uprawnień, albowiem zlecił podległym mu pracownikom przeprowadzenie czynności operacyjno-rozpoznawczych w Sprawie Operacyjnego Rozpracowania o kryptonimie (...) i Kombinacji Operacyjnej (...) przy braku podstaw faktycznych i prawnych, podczas gdy z ustalonego w niniejszym postępowaniu stanu faktycznego w sposób bezsporny wynika, iż istniały podstawy faktyczne do przeprowadzenia tychże czynności, brak zaś podstawy prawnej wskazywany przez Sąd I instancji wynika wyłącznie z błędnej wykładni przepisów ustawy o CBA dokonanej przez Sąd meriti;
f)art. 12 k.k. poprzez uznanie przez Sąd I instancji, iż zachowanie oskarżonego Grzegorza Postka, polegające na wykonywaniu przez niego czynności służbowych, znajdujących każdorazowo umocowanie w obowiązujących wówczas przepisach prawa, stanowiło działania podejmowane w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru wykreowania przestępstwa korupcji w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, podczas gdy wniosku takiego z całą pewnością nie sposób wyprowadzić z ustalonego w niniejszym postępowaniu stanu faktycznego; 2) naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie:
a)art. 2 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt. 1 ustawy o CBA, poprzez całkowite niewzięcie przez Sąd I instancji pod uwagę faktu, iż Centralne Biuro Antykorupcyjne powołane zostało nie tylko w celu wykrywania i rozpoznawania, ale także w celu zapobiegania popełnianiu określonych przestępstw, a zatem działania jego funkcjonariuszy w ramach tzw. czynności operacyjno-rozpoznawczych z natury swej muszą czasem znajdować się na przedpolu pewnych zachowań;
b)art. 14 ust. 1 pkt. 6 ustawy o CBA poprzez uznanie przez Sąd I instancji, iż w świetle przedmiotowego przepisu niemożliwa była rejestracja rozmowy pomiędzy J. W.

(2)a A. K.

(1), a także trzech rozmów pomiędzy funkcjonariuszem pod przykryciem a A. K.

(1), albowiem nie uzyskano na to zgody sądu, nadto zaś niemożliwa jest rejestracja przebiegu wydarzeń nie mających miejsca w pomieszczeniach publicznych oraz takich, na które mają wpływ funkcjonariusze CBA, podczas gdy wymóg zgody określonej w art. 17 ustawy o CBA nie ma zastosowania do czynności określonych w art. 14 ust. 1 pkt. 6 ustawy o CBA, w żadnym akcie prawnym nie ma legalnej definicji „miejsca publicznego", a zatem może być za takie uznawane każde miejsce dostępne większej liczbie osób, w tym także pokój hotelowy, definicja kontroli operacyjnej opisana w art. 17 ust. 5 pkt. 3 wskazuje, że dotyczy ona „uzyskiwania w sposób niejawny informacji i dowodów za pomocą środków technicznych" - w toku rozmowy operacyjnej wiedzę taką uzyskuje zaś bezpośrednio funkcjonariusz, dokumentując ją jedynie nagraniem, wreszcie z treści art. 14 ust. 1 pkt. 6 ustawy o CBA w żadnym zakresie nie wynika zakaz rejestrowania czynności, w których aktywnie uczestniczą funkcjonariusze CBA, w tym w szczególności funkcjonariusze pod przykryciem;

c)art. 19 ust. 1 ustawy o CBA poprzez uznanie przez Sąd I instancji, iż czynności określone w tym przepisie posiadają charakter subsydiarny tak jak czynności określone w art. 17 ust. 1 ustawy o CBA, tj. że m.in. kontrolowane wręczenie korzyści majątkowej może nastąpić dopiero wówczas, gdy inne działania funkcjonariuszy okażą się nieskuteczne, podczas gdy brzmienie art. 19 ust. 1 ustawy o CBA nie pozwala na taką jego wykładnię;
d)art. 19 ust. 2 ustawy o CBA poprzez uznanie przez Sąd I instancji, iż nie istniała możliwość przedłużenia przez Szefa CBA operacji określonej w art. 19 ust.l ustawy o CBA, podczas gdy przepis ten nie zakazuje takiej możliwości, nie wprowadza także limitu czasu, na jaki przedmiotowa operacja mogła zostać zarządzona;
e)art. 24 ust. 2 oraz art. 24 ust. 4 pkt. 1 w z w. z art. 24 ust. 5 ustawy o CBA w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP poprzez uznanie przez Sąd I instancji, iż wobec braku istnienia stosownego zarządzenia wydanego w trybie art. 24 ust. 5 ustawy o CBA, niemożliwym było sporządzanie i posługiwanie się przez funkcjonariuszy CBA dokumentami legalizacyjnymi, podczas gdy stanowisko takie godzi w określoną konstytucyjnie hierarchię źródeł prawa, albowiem brak wewnętrznego aktu wykonawczego nie może pozbawiać mocy obowiązującej kompetencji nadanych mocą przepisów rangi ustawowej;
f)art. 5 § 2 k.p.k. w zw. z art. 19 ust. 6 oraz art. 24 ust. 5 ustawy o CBA poprzez zaniechanie przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia na korzyść oskarżonego wątpliwości związanych z dokonaną przez niego oceną prawną możliwości przeprowadzenia czynności określonych w art. 19 ust. 1 i 3 oraz 24 ust. 2 ustawy o CBA, pomimo braku stosownych aktów wykonawczych przewidzianych w art. 19 ust. 6 oraz 24 ust. 5 ustawy o CBA, podczas gdy zgodnie z obowiązującym w czasie orzekania brzmieniem zasady in dubio pro reo, Sąd winien rozstrzygnąć te wątpliwości na korzyść oskarżonego;
g)art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. poprzez nieprzeprowadzenie przez Sąd I instancji dowodu z odpowiednich akt Sądu Okręgowego w Warszawie, w szczególności protokołów posiedzeń odbywanych w przedmiocie wydawania przez tenże Sąd zgody na stosowanie kontroli operacyjnych, będących przedmiotem niniejszego postępowania, a także dowodu z przesłuchania sędziów i prokuratorów wyrażających zgodę na przedmiotowe czynności, na okoliczność rzekomego świadomego wprowadzania przez oskarżonego w błąd ww. osób odnośnie podstaw faktycznych do zastosowania przepisów ustawy o CBA w zakresie wspomnianych działań podejmowanych przez tę służbę w toku czynności związanych z tzw. „aferą gruntową", podczas gdy przeprowadzenie powyższych dowodów jawiło się jako konieczne dla określenia odpowiedzialności karnej oskarżonego w zakresie zarzutu wprowadzania przez niego w błąd Sądów i Prokuratury, co do podstaw faktycznych stosowania kontroli operacyjnych;
h)art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. poprzez nieprzeprowadzenie przez Sąd I instancji dowodu z przesłuchania w charakterze świadka osoby wysyłającej wiadomość sms do J. K.

(2)z kontaktu o nazwie (...) na okoliczności wskazane w treści tej wiadomości, podczas gdy przedmiotowa wiadomość sms stanowiła dla Sądu meriti istotny element ustaleń faktycznych w zakresie zamiaru oskarżonych, zaś brak przesłuchania jej autora, a tym samym uniemożliwienie zadania mu pytań dotyczących jej treści, stanowił nie tylko naruszenie zasady bezpośredniości postępowania karnego, ale przede wszystkim naczelnej i fundamentalnej zasady tego postępowania, którą to jest zasada prawa do obrony; i) art. 6 k.p.k. w zw. z art. 42 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 1 i ust. 3 lit. b Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez doręczenie obrońcy oskarżonego odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem po upływie kilku miesięcy od złożenia wniosku o jego doręczenie, a nadto poprzez odmowę nie tylko udostępnienia komputera do sporządzenia niejawnej części uzasadnienia apelacji, pomimo tego że Sąd sporządzał uzasadnienie na komputerze, co znacznie utrudnia obrońcy sporządzenie niejawnej części środka odwoławczego, ale także odmowę możliwości sporządzania jakichkolwiek notatek w kancelarii tajnej Sądu, co wobec 14-dniowego ustawowego terminu na wniesienie apelacji, znacznie ogranicza jego zakres, podczas gdy Sąd uzasadnienie wyroku sporządzał przez ponad 6 miesięcy; które to uchybienia miały oczywisty wpływ na treść zapadłego w niniejszej sprawie wyroku, albowiem w zdecydowanej większości błędna wykładnia przepisów proceduralnych ustawy o CBA doprowadziła Sąd I instancji do dokonania oczywistych naruszeń prawa materialnego określonych w pkt. 1 lit. a-f niniejszej apelacji”. Wskazując na te zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego Grzegorza Postka od wszystkich zarzucanych mu aktem oskarżenia czynów, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości w zakresie w/ w oskarżonego i przekazanie sprawy w całości odnośnie do tego oskarżonego do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto też na podstawie art. 9 § 2 k.p.k. w zw. z art. 193 Konstytucji RP, obrońca wniósł o zwrócenie się przez Sąd Odwoławczy do Trybunału Konstytucyjnego z następującym pytaniem prawnym, mającym kluczowe znaczenie z punktu widzenia zagwarantowania oskarżonemu w niniejszym procesie fundamentalnego prawa do realnej możliwości obrony jego interesów procesowych: „ Czy art. 445 k.p.k. w zakresie, jakim nie przewiduje dłuższego niż 14-dniowy terminu na sporządzenie i wniesienie apelacji od wyroku Sądu I instancji, w sytuacji gdy znaczna część akt postępowania znajduje się w kancelarii tajnej Sądu, a także w zakresie w jakim nie zapewnia żadnych gwarancji technicznych co do sposobu sporządzania środka odwoławczego w tejże kancelarii, jest zgodny z art. 31 ust. 3, art. 42 ust. 2 oraz z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP oraz z art. 6 ust. 1 i ust. 3 lit. b Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności ?" Drugi z obrońców oskarżonego Grzegorza Postka – adw. D. G. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: . „1. obrazę prawa materialnego a konkretnie art.18 § 2 k.k. poprzez jego wadliwą wykładnię w kontekście art. 19.4 ustawy o CBA i art.231 § 1 k.k. poprzez przyjęcie, że działania oskarżonych polegające na inicjacji spotkania A. K.

(1)z J. W.

(2)a następnie z funkcjonariuszem działającym pod przykryciem oraz wręczenie i usiłowanie wręczeniaA. K. korzyści majątkowej stanowią podżeganie do popełnienia czynu zabronionego a tym samym naruszają dyspozycję art. 19.4 ustawy o CBA i nie są objęte kontratypem z art.21 ustawy o CBA co uzasadnia wnioskowanie, że oskarżeni przekroczyli swoje kompetencje w rozumieniu art.231 § 1 k.k. podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 18§ 2 k.k. prowadzi do wniosku, że działania oskarżonych nie są podżeganiem do czynu zabronionego;

obrazę prawa materialnego a konkretnie art.19.1 ustawy o CBA w zw. z art. 231§ 1 k.k. poprzez jego wadliwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że czynności prowadzone na podstawie tego przepisu mają charakter subsydiarny a zatem kontrolowane wręczenie korzyści majątkowej może mieć miejsce tylko wtedy gdy inne działania okażą się nieskuteczne co uzasadnia wnioskowanie, że oskarżeni przekroczyli swoje kompetencje w rozumieniu art.231 § 1 k.k. podczas gdy przepis ten wymogu takiego nie zawiera; 3.obrazę prawa materialnego a konkretnie art.14.1 pkt 6 ustawy o CBA oraz § 34.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25.
2006 roku w sprawie wydawania osobom poleceń określonego zachowania się, legitymowania, zatrzymywania, przeszukania, kontroli osobistej ,przeglądania bagaży i sprawdzania ładunku oraz obserwowania i i rejestrowania zdarzeń przez funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego (Dz.U. Nr 142 poz.1014) w kontekście art.231§ 1 k.k. poprzez wadliwą ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że rejestracja zdarzeń w trakcie wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych nie może obejmować rejestracji zdarzenia, na którego bieg wpływ mają funkcjonariusze co uzasadnia wnioskowanie, że oskarżeni przekroczyli swoje kompetencje w rozumieniu art.231 § 1 k.k. a przepis wymogu takiego nie stawia;
naruszenie, wynikającej z art. 7 k.p.k. zasady swobodnej oceny dowodów mające wpływy na treść rozstrzygnięcia poprzez dokonanie ich oceny bez uwzględnienia zasad logiki i doświadczenia życiowego czego skutkiem był błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że w dniu 11.01.2007r. brak było wiarygodnych informacji o przestępstwie korupcji w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministerstwie Budownictwa a zatem wystąpienie w tym dniu z wnioskiem nr (...) do Prokuratora Generalnego o zezwolenie na wręczenie korzyści majątkowej A. K.

(1)w zamian za podjęcie się przez niego pośrednictwa w załatwieniu w Ministerstwie Rolnictwa wyłączenia z produkcji rolnej gruntu stanowiło świadome wprowadzenie Prokuratora Generalnego w błąd co uzasadnia wnioskowanie, że oskarżeni przekroczyli swoje kompetencje w rozumieniu art.231 § 1 k.k. podczas gdy prawidłowa, uwzględniająca zasady określone w art.7 k.p.k. analiza dowodów prowadzi do wniosków przeciwnych;

obrazę prawa materialnego a konkretnie art.19.2 ustawy o CBA i art. 231§ 1 k.k. poprzez jego wadliwą wykładnię i wskazanie, że czynności określone w art.19.
ww ustawy nie mogą być w trybie art.19.2 ustawy o CBA przedłużone co uzasadnia wnioskowanie, że oskarżeni przekroczyli swoje kompetencje w rozumieniu art.231 § 1 k.k. podczas gdy wykładnia celowościowa tej normy prowadzi do wniosków przeciwnych;
obrazę prawa materialnego a konkretnie art.
1 i 2 ustawy o CBA w zb. z art.l8§ 1 k.k. w zw. z art.270 § 1 k.k. w zw. art. 18 § 1 k.k. w zw. z art.272 k.k. i art. 231 § 1 k.k. poprzez ich wadliwą wykładnię i przyjęcie, że oskarżeni nie mieli uprawnień do wytwarzania dokumentów służących do utrzymania legendy funkcjonariusza działającego pod przykryciem co uzasadnia wnioskowanie, że oskarżeni przekroczyli swoje kompetencje w rozumieniu art.231 § 1 k.k. podczas gdy ww norma nadaje im taką kompetencję co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych mającego wpływ na treść orzeczenia poprzez bezpodstawne wskazanie, że oskarżeni świadomie naruszyli dyspozycję art.24.2 ustawy o CBA albowiem w toku operacji posłużyli się funkcjonariuszem działającym pod przykryciem przedstawiającym się jako A. S.

(1), posługującym się dokumentami tożsamości uzyskanymi wbrew przepisom ustawy o CBA a także zlecili wytworzenie całkowicie fikcyjnego stanu faktycznego na podstawie podrobionych dokumentów, których sporządzenie polecili a następnie na podstawie tych dokumentów doprowadzili do zainicjowania postępowania administracyjnego, którego przedmiotem miało być wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele niewolne i nieleśne gruntów rolnych (gmina (...), obręb geodezyjny (...)) a osobą zainteresowaną miał być funkcjonariusz działający pod przykryciem -A. S.

(1)podczas gdy zebrane dowody jednoznacznie wskazują na to, że oskarżeni działali w przekonaniu o legalności swych działań; 7. naruszenie, wynikającej z art. 7 k.p.k. zasady swobodnej oceny dowodów mające wpływy na treść rozstrzygnięcia poprzez dokonanie ich oceny bez uwzględnienia zasad logiki i doświadczenia życiowego czego skutkiem był błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że zarządzenie w trybie nie cierpiącym zwłoki i wystąpienie do Prokuratora Generalnego oraz Sądu Okręgowego w Warszawie o wyrażenie zgody na przeprowadzenie kontroli operacyjnej wobec K. F., J. M.

(1), S. Ł., W. Ł., J. R., J. C., W. M., H. P., B. M. i P. K. miało na celu wprowadzenie ww organów w błąd albowiem w uzasadnieniach wniosków o zarządzenie kontroli operacyjnej manipulowano faktami a to w celu uzyskania zgody na ww kontrolę operacyjną co uzasadnia wnioskowanie, że oskarżeni przekroczyli swoje kompetencje w rozumieniu art. 231 § 1 k.k. podczas gdy prawidłowa, uwzględniająca zasady określone w art. 7 k.p.k. analiza dowodów prowadzi do wniosków przeciwnych;

obrazę prawa materialnego a konkretnie art.20 ustawy o CBA i art.231 § 1 k.k. poprzez jego wadliwą wykładnię i przyjęcie, że rejestracja zdarzeń w tym trybie może być przeprowadzona wyłącznie za zgodą Sądu Okręgowego w Warszawie na pisemny wniosek Szefa CBA, po uzyskaniu pisemnej zgody Prokuratora Generalnego co uzasadnia wnioskowanie, że oskarżeni przekroczyli swoje kompetencje w rozumieniu art.231 § 1 k.k. choć przepis ten mówi o postępowaniu z materiałami lub ich brakiem ramach czynności o których mowa w art. 19 ustawy o CBA;
naruszenie, wynikającej z art. 7 k.p.k. zasady swobodnej oceny dowodów mające wpływy na treść rozstrzygnięcia poprzez dokonanie ich oceny bez uwzględnienia zasad logiki i doświadczenia życiowego czego skutkiem był błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu, iż przypisane oskarżonym przez Sąd I instancji stany psychiczne warunkujące zachowania będące podstawą zarzucanego Grzegorzowi Postkowi i innym oskarżonym czynu świadczą o świadomości jego działania choć prawidłowa analiza tych relacji w kontekście zebranych dowodów prowadzi do wniosków przeciwnych;
obrazę prawa procesowego mającą wpływ na treść rozstrzygnięcia a konkretnie art.399 § 1 k.p.k poprzez zaniechanie uprzedzenia Grzegorza Postka i innych oskarżonych o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanego im czynu co naruszyło gwarancje procesowe oskarżonego poprzez uniemożliwienie mu przygotowania się do obrony”. Podsumowując skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uniewinnienie Grzegorza Postka, a w przypadku uwzględnienia zarzutu procesowego o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Z kolei w swojej apelacji oskarżycielka posiłkowa V. G.

(1)zaskarżając wyrok sądu I instancji na niekorzyść oskarżonych Mariusza Kamińskiego, Macieja Wąsika, Grzegorza Postka, Krzysztofa Brendla w części co do orzeczonych wobec oskarżonych kar tzn. kar pozbawienia wolności wskazała na „ rażącą niewspółmierność kary, gdyż orzeczone kary pozbawienia wolności są karami niższymi od ich średniego zagrożenia, biorąc pod uwagę przepisy art. 229 § 1 kk w zw. z art. 18 § 2 kk, w zw. z art. 19 § 1 kk.” Podnosząc ten zarzut wniosła o zmianę zaskarżonej części wyroku i wymierzenie: „1) oskarżonemu Mariusz Kamiński kary 4 (czterech) lat pozbawienia wolności, 2) oskarżonemu Maciej Wąsik kary 4 (czterech) lat pozbawienia wolności. 3) oskarżonemu Grzegorz Pestkowi kary 3 (trzech) lat i 6 ( sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, 4) oskarżonemu Krzysztof Brendel kary 3 ( trzech) lat i 6 ( sześciu) miesięcy pozbawienia wolności”. Apelacją złożoną przez adw. R. L. pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej S. L.

(1)(pierwotnie A. L.

(1), a finalnie B. L.) zaskarżono wyrok na niekorzyść wszystkich oskarżonych w części również co do orzeczonych wobec nich kar pozbawienia wolności. Podnosząc zarzut rażącej niewspółmierności wymierzonych oskarżonym kar pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej wniósł o wymierzenie oskarżonym Mariuszowi Kamińskiemu i Maciejowi Wąsikowi kar po 4 lata pozbawienia wolności, zaś dwom pozostałym tj. Krzysztofowi Brendlowi i Grzegorzowi Postkowi kar po 3 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, postanowieniem z dnia 16 listopada 2015 r., Nr PU.117.45.2015 w sprawie stosowania prawa łaski, na podstawie art. 139 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. postanowił zastosować prawo łaski w stosunku do Krzysztofa Brendla, Mariusza Kamińskiego, Grzegorza Postka, Macieja Wąsika przez „przebaczenie i puszczenie w niepamięć oraz umorzenie postępowania”. Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrokiem z dnia 30 marca 2016 r., X Ka 57/16, uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. umorzył postępowanie, stwierdzając w uzasadnieniu, że „ Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, sięgając po prawo łaski jeszcze przed ewentualnym prawomocnym skazaniem oskarżonych, przesądził o niemożności kontynuowania postępowania karnego przeciwko oskarżonym objętym prawem łaski”. Wyrok sądu odwoławczego zaskarżony został w całości, na niekorzyść wszystkich oskarżonych, kasacjami oskarżycieli posiłkowych: S. L.

(1), V. G.

(1), P. R. i A. K.

(1). Po rozpoznaniu tych kasacji Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt II KK 96/23 zaskarżony wyrok uchylił i sprawę oskarżonych Mariusza Kamińskiego, Macieja, Wąsika, Grzegorza Postka, Krzysztofa Brendla przekazał Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Na rozprawie w dniu 13 grudnia 2023 r., wobec faktu, że do dnia rozprawy odwoławczej nie złożono odmiennych stanowisk w zakresie cofnięcia apelacji przez oskarżonych M. Kamińskiego i M. Wąsika i ich obrońców, z tym, że w zakresie oskarżonego M. Kamińskiego apelacja została cofnięta tylko przez jednego z obrońców, sąd odwoławczy na podstawie art. 432 k.p.k. postanowił cofnięte środki odwoławcze tj. apelację oskarżonego Macieja Wąsika złożoną przez jego obrońcę J. W.

(1)oraz apelację adw. A. W.

(1)obrońcę oskarżonego Mariusza Kamińskiego, pozostawić bez rozpoznania. Sąd odwoławczy zważył co następuje. Z wniesionych środków odwoławczych na uwzględnienie jedynie w części zasługiwały apelacje obrońców oskarżonych Mariusza Kamińskiego - co do zarzutów przypisanych w pkt I.1, I.2, I.4 a-g.g., I.5 a-s, I.6 a wyroku sądu pierwszej instancji, Grzegorza Postka co do zarzutów przypisanych w pkt III.1, III. 3 a-m, III. 4 a-g, III.5 a wyroku sądu pierwszej instancji i Krzysztofa Brendel –w zakresie zarzutów wskazywanych w pkt IV.1, IV.3 a-s, IV. 4 a-h, IV. 5a, zaś co do oskarżonego Macieja Wąsika w trybie art. 435 k.p.k. co do zarzutów przypisanych w pkt II.1, II.2, II.4 a-l, II.5 a-e, II.6 a-e i II.7a wyroku sądu pierwszej instancji. W pierwszej jednak kolejności, należało wyjaśnić kwestię pozostawienia bez rozpoznania apelacji obrońców oskarżonych M. Kamińskiego i M. Wąsika tj. adw. J. W. i A. W.. Nie ma wątpliwości co do tego, że zarówno stronie, innemu wskazanemu w ustawie podmiotowi, jak i reprezentującym ich interesy przedstawicielom (obrońca czy pełnomocnik) przysługuje autonomiczne prawo do wniesienia skargi apelacyjnej. Warto wspomnieć, że oskarżony może mieć jednocześnie trzech obrońców (art. 77 k.p.k.) i każdy z nich obowiązany jest działać na jego korzyść. Zatem w kompetencji każdego z nich, zgodnie z udzielonym pełnomocnictwem, leży wniesienie apelacji w imieniu oskarżonego. Rzecz w tym, że każdemu z nich tylko jednej. Chronologicznie pierwszymi były pisma adw. J. W. i A. W. datowane i złożone w urzędzie pocztowym w dniu 3 listopada 2015 r. i to je należało uznać za skutecznie wniesione apelacje. Warto przypomnieć, że sąd odwoławczy nie bada powodów cofnięcia środka odwoławczego, a tylko ustala, czy nie zachodzą przesłanki z art. 432 k.p.k., bo tylko w razie ich niewystąpienia oświadczenie wiąże sąd. Błędne decyzje Przewodniczącego Wydziału (czy w drugi wypadku jego zastępcy) o przyjęciu jako środka odwoławczego pism datowanych na dzień 4 listopada 2015 r. i przekazaniu ich sądowi odwoławczemu do rozpoznania nie może oznaczać i nie oznacza, aby sąd ten był związany taką wadliwą oceną i zobligowany do ich rozpoznawania. Sąd odwoławczy nie jest w tej materii związany decyzją sądu a quo. Stąd pisma adw. J. W. i A. W. opatrzone datą 4 listopada 2015 r. i w tym dniu też złożone na biurze podawczym Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie należało pozostawić w aktach sprawy bez dalszego biegu. W tym układzie faktycznym rozpoznaniu przez Sąd odwoławczy, poza apelacjami oskarżycieli posiłkowych (V. G. i pełnomocnika S. L.), podlegały apelacje wniesione przez obrońcę M. Kamińskiego - adw. M. Z., oraz obrońców oskarżonych G. Postka - adw. S. P. i adw. D. G., a także K. Brendla – adw. J. N.. Przed merytorycznym ustosunkowaniem się do uchybień opisanych w poszczególnych środkach odwoławczych dla uporządkowania wywodów warto odnieść się do złożonego przed rozprawą odwoławczą pisma Szefa Kancelarii Prezydenta RP z dnia 5 grudnia 2023 r. W piśmie tym wskazano m.in., że wyrażone w przedmiotowej sprawie stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym treść prawa łaski należy odczytywać „poprzez system prawa karnego procesowego (np. rozdział 59 k.p.k.) - wyraźnie określa się tam. że chodzi o procedurę prowadzoną po wydaniu prawomocnego wyroku skazującego”, jest sprzeczne z poglądami doktryny i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego. Wyrażono także kategoryczny pogląd, sprowadzający się do przyznania, że Konstytucja jest także ustawą, niemniej normy konstytucyjne są odmienne od norm ustawowych, a to ma podważać wnioski wyprowadzone w oparciu o przyjętą przez Sąd Najwyższy metodę wykładni. Poniesiono nadto w ww. piśmie, że akt abolicji indywidualnej nie jest formą rozstrzygnięcia sprawy karnej, stanowi on natomiast formalną przeszkodę kontynuowania postępowania przygotowawczego lub sądowego (w przypadku zastosowania prawa łaski po wydaniu nieprawomocnego wyroku) poprzez realizację prerogatywy, jaką stanowi prawo łaski. Podkreślono także stanowczo, że Prezydent RP realizuje samodzielnie prerogatywę, którą stanowi prawo łaski i nie jest dopuszczalne określenie jej zakresu przez inny organ państwa, nawet na podstawie przepisu ustawy ustanawiającego kompetencję do dokonania wykładni prawa. W konkluzji wskazano, że Konstytucja nie dopuszcza sądowej kontroli (tym bardziej nadzoru) w stosunku do aktu urzędowego Prezydenta RP. realizującego kompetencję z art. 139 Konstytucji ani prób objęcia jurysdykcją sądową konkretnego aktu wykonywania tej prerogatywy, pod względem jej zgodności z prawem. Stwierdzono wreszcie, że „wykluczona konstytucyjnie jest również ingerencja, polegająca na współ wykonywaniu bądź zastąpieniu, ewentualnie ograniczaniu działań Prezydenta RP aktywnością organu z obszaru władzy sądowniczej, co oznacza, iż nie jest uprawnione dalsze prowadzenie postępowania karnego w sprawie, w której został zastosowany przez Prezydenta RP akt łaski”. Sąd ad quem zachowując pełne poszanowanie dla prerogatyw Głowy Państwa, wydając wyrok w dniu 20.12.2023 r., de facto i de iure, w żaden sposób nie uzurpował sobie uprawnień do kontroli, zmiany lub uchylenia decyzji Prezydenta w przedmiocie stosowania prawa łaski, a wręcz przeciwnie doprowadził do przywrócenia prawidłowego rozumienia instytucji prawa łaski oraz do przywrócenia konstytucyjnej pozycji ustrojowej władzy sądowniczej, która to wraz z Prezydentem Rzeczpospolitej stanowi element ustroju państwa. Punktem wyjścia dla rozumowania Sądu była tu zasada trójpodziału władz sformułowana w traktacie „O duchu praw „ ( fr. De l’esprit des loix ou du rapport que les loix doivent avoir avec constitution de chaque gouvernement, les moeurs, le climat, la religion, le commerce) – Monteskiusza, wydanym po raz pierwszy w Genewie w 1748 r. stanowiąca podstawę porządku ustrojowego większości współczesnych państw demokratycznych

Obecnie z tej koncepcji wyprowadza się następujące wnioski: władza ustawodawcza, wykonawcza i sądownicza są wyodrębnione i sprawowane przez osobne organy państwowe, łączenie kompetencji organów i stanowisk różnych władz jest niedopuszczalne, władze te mają wzajemnie oddziaływać na siebie i się hamować. A jeśli tak, to tak samo konstytucyjnie wykluczona jest ingerencja polegająca na współdecydowaniu w zakresie wymiaru sprawiedliwości przez inny organ z obszaru władzy wykonawczej w czasie, gdy sprawa podlega wyłącznej kognicji sądu, gdyż tylko ten może uznać winę i orzec o karze, co otwiera etap postępowania wykonawczego i otwiera drogę do darowania konkretnych kar wymierzonych indywidualnie oznaczonym osobom
Od tej chwili dopiero Prezydent dysponuje pełną swobodą ( z wyjątkiem wymienionym w zdaniu drugim art. 139 Konstytucji ) w rozstrzyganiu o kryteriach stosowania prawa łaski, a wydawane w tej sferze akty mają charakter dyskrecjonalny i stanowią przejaw uznaniowej władzy państwa wobec jednostki
Nie wolno tracić też z pola widzenia, że decyzja w przedmiocie ułaskawienia ma charakter subsydiarny względem postępowania sądowego. Powinna być zatem podjęta dopiero po wyczerpaniu wszystkich możliwych środków kontroli orzeczenia, a także środków służących złagodzeniu kary. W praktyce oznacza to konieczność uprzedniego sądowego ubiegania się o odstąpienie od wykonania dolegliwości (np. warunkowe przedterminowe zwolnienie) lub wcześniejszego zatarcia skazania (post. SN z 27.3.1970 r., IV KO 9/70, IP 1970, Nr 5–6, poz. 2). Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że dyrektywy te nie są wiążące dla Prezydenta RP, wykonuje on bowiem uprawnienie o charakterze prerogatywnym. Może zatem dokonać ułaskawienia bez wyczekiwania na dopełnienie się sądowych procedur związanych z nadzwyczajną kontrolą orzeczenia lub środków złagodzenia kary. Inną rzeczą, pożądaną z praktycznego punktu widzenia, jest to, aby wnioski o ułaskawienie nie były przedkładane Prezydentowi RP w sytuacji, gdy uciążliwości kary można zaradzić za pomocą zwyczajnych lub nadzwyczajnych instytucji prawa sądowego. Co najistotniejsze, nie budzi sporu w doktrynie i judykaturze, że wydanie aktu łaski nie stoi na przeszkodzie prowadzeniu postępowania sądowego na korzyść skazanego, również przy zastosowaniu nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Prawo do sądu może być realizowane przez zainteresowanego w sposób niezależny od uzyskanego aktu łaski. Z punktu widzenia zasad państwa prawnego możliwość uzyskania wyroku uniewinniającego jest wartością chronioną wyżej niż stabilizacja obrotu prawnego, związana z realizacją skutków już raz wydanego aktu łaski. Nie tworzy on bowiem stanu prawomocności materialnej, o ile możliwe są do przedsięwzięcia sądowe środki działania na korzyść skazanego ( K. Kaczmarczyk-Kłak, Prawo łaski, s. 390–391)
Powyższe argumenty przyczyniły się do tego, że Sąd w pełni podzielił pod względem aksjologicznym i prawnym motywy wskazane w orzeczeniu Sądu Najwyższego wydanym w tej sprawie w dniu 6 czerwca 2023 r. pod sygnaturą II KK 96/
Sąd Najwyższy uchylając pierwotne orzeczenie Sądu Okręgowego o umorzeniu postępowania i przekazując sprawę Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, zawarł w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazówki odnośnie interpretacji prawnej przepisu art. 139 Konstytucji oraz znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy przywołanych w uzasadnieniu wyroku z 6 czerwca 2023 r. orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. Wskazać przy tym należy, że odpowiednie stosowanie przepisu art. 442 § 3 k.p.k. w postępowaniu kasacyjnym oznacza, iż zapatrywania prawne i dyspozycje sądu kasacyjnego co do dalszego postępowania są wiążące dla sądu, któremu na skutek uwzględnienia kasacji, przekazano sprawę do ponownego rozpoznania, a taka przecież sytuacja miała miejsce w tej sprawie. Związanie sądu rozpoznającego sprawę ponownie zapatrywaniami prawnymi wyklucza zatem jego możliwość w zakresie niezastosowania się do interpretacji przepisów prawnych wskazanej przez sąd kasacyjny. Powtórzyć jednak trzeba, że sąd odwoławczy w składzie obecnym, zapatrywania prawne przedstawione zarówno w podjętej w tej sprawie uchwale SN o sygnaturze I KZP 4/17 z dnia 31 maja 2017 r., jak i wydanym wyroku, w pełni akceptuje i przyjmuje za własne. Przywołana uchwała SN I KZP 4/17 zgodnie z art. 441 § 3 k.p.k. ma moc wiążącą w danej sprawie, co oznacza, że jest nią związany każdy sąd, który w tej sprawie będzie orzekał. Dla mocy wiążącej ww. uchwały, jak i przedstawionej w niej argumentacji nie mają znaczenia ani występujące w doktrynie rozbieżności i przeciwstawne zapatrywania co do dopuszczalności możliwości skorzystania przez Prezydenta RP z abolicji indywidualnej w ramach przysługującego mu prawa łaski, ani też orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (tj. wyroki: z dnia 17 lipca 2018 r. - K 9/17, z dnia 26 czerwca 2019 r.- K 8/17 oraz postanowienie z dnia 2 czerwca 2023 r. - Kpt 1/17). Uchwała SN nie straciła swojej aktualności skoro od chwili jej podjęcia, przepisy stanowiące przedmiot wykładni dokonanej przez SN ( w przywołanej uchwale) nie zostały przez ustawodawcę zmienione. Związanie takie stanowi odstępstwo od zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego, określonej w art. 8 § 1 k.p.k. (por. P. Hofmański, Samodzielność jurysdykcyjna sądu karnego, Katowice 1988, s. 213 i n.). Nie może ulegać wątpliwości, że związanie, o którym mowa w art. 441 § 3 k.p.k., dotyczy zarówno sądów niższego rzędu (rejonowego, okręgowego, apelacyjnego) orzekających w danej sprawie, jak i składu Sądu Najwyższego, jeżeli sprawa byłaby rozpoznawana przez ten sąd, np. na skutek wniesienia kasacji. Odnosząc się do przywołanych orzeczeń TK warto zauważyć, że zgodnie z art. 188 ust. 1 pkt 1 Konstytucji RP, Trybunał Konstytucyjny orzeka w sprawach zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją. Oznacza to w konsekwencji, że przedmiotem kognicji jest treść ustawy, a nie sposób jej zastosowania przez sądy. Trybunał Konstytucyjny nie bierze udziału w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości; zgodnie z art. 175 Konstytucji wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Nie może więc orzekać w sprawach dotyczących rozstrzygania konkretnych sporów prawnych (sporów ze stosunków prawnych), nie mógł więc orzekać w sprawie oskarżonych, a tym bardziej nie mógł również obligować sądy orzekające w tej sprawie, aby wbrew dyspozycji art. 441 § 3 k.p.k., nie stosowały wiążącej ich uchwały z dnia 31 maja 2017 r., I KZP 4/17, ani też wskazać sądowi, w jaki sposób ma w tej sprawie zakończyć postępowanie. Należy stanowczo podkreślić, że Trybunał Konstytucyjny nie jest jedynym organem uprawnionym do interpretacji przepisów Konstytucji. W ramach sprawowania wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy i sądy powszechne, będąc zobowiązane do stosowania przepisów Konstytucji, są uprawnione również do dokonywania ich wykładni. W tym zakresie stosowanie przez sądy prawa nie podlega kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który nie może też dokonywać powszechnie obowiązującej jego wykładni. Nie jest też władny kontrolować aktów stosowania prawa, także wtedy, gdy w ocenie Trybunału są one rezultatem błędnej wykładni Konstytucji RP lub prowadzą do niekonstytucyjnych skutków (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2022 r., III CO 6/22 oraz powołane tam orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego). Podsumowując wydane przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia mogłyby mieć znaczenie dla rozpoznawanej sprawy o tyle, o ile spowodowałyby utratę mocy obowiązującej przepisów stanowiących podstawy orzekania, co przecież nie miało miejsca. Trzeba również przypomnieć, że Sąd Najwyższy w przywoływanej już uchwale siedmiu sędziów SN z 31.05.2017 r., I KZP 4/17, jednoznacznie stwierdził, że prawo łaski „ może być realizowane wyłącznie wobec osób, których winę stwierdzono prawomocnym wyrokiem sądu (osób skazanych)”, a jego zastosowanie „ przed datą prawomocności wyroku nie wywołuje skutków procesowych”. W tej uchwale SN została również przedstawiona pogłębiona argumentacja konstytucyjna oparta na wszechstronnej analizie zasad z art. 10 w zw. z art. 7, art. 42 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 175 ust. 1 i art. 177 Konstytucji, podczas gdy w wyroku TK 9/17 brak jest argumentacji – w tak szerokim zakresie. SN w uchwale tej podkreślił przecież, że gdyby przyjąć, iż prawo łaski obejmuje abolicję indywidualną, to należałoby stwierdzić, że art. 139 Konstytucji pozostaje w sprzeczności z przywołanymi wyżej przepisami konstytucyjnymi. Tym samym analiza tej instytucji w świetle owych innych przepisów i zasad w nich wyrażonych doprowadziła SN do wniosku, że prawo łaski nie może obejmować abolicji indywidualnej. Tymczasem TK w swoim wyroku, choć sprzeczności tej nie stwierdził, to jednocześnie zasugerował nie tylko możliwość zaistnienia wzajemnej sprzeczności przepisów konstytucyjnych, ale również i to, że owa sprzeczność ma charakter trwały i nieusuwalny. Zapomniano tu o elementarnej dyrektywie wykładni, zgodnie z którą przepisy Konstytucji powinny być zawsze traktowane jako spójna całość i tak interpretowane, aby każdy z nich mógł być możliwie najszerzej realizowany, była wielokrotnie stosowana w orzecznictwie konstytucyjnym, z jednoczesnym podkreśleniem jej fundamentalnego znaczenia dla prawidłowego ustalania znaczenia przepisów ustawy zasadniczej. Warto też dostrzec, że : Oba wyroki TK są wyrokami zakresowymi, przy czym co istotne wyrok wydany w sprawie K 9/17 jest wyrokiem zakresowym negatywnym, w którym stwierdzenie niekonstytucyjności wymienionych w nim przepisów odnosi się do elementu nieistniejącego, czyli tego, że zakresowo niekonstytucyjne przepisy „nie czynią aktu abolicji indywidualnej negatywną przesłanką prowadzenia – odpowiednio – postępowania karnego, postępowania w sprawach o wykroczenie oraz postępowania karnego wykonawczego”. Orzeczenie przez TK o treści, której w zakwestionowanych przepisach brakuje wyklucza możliwość zaistnienia podstawowego skutku prawnego wyroku negatywnego, jakim jest utrata mocy obowiązującej tych przepisów (art. 190 ust. 3 Konstytucji). Brak wysłowienia zakwestionowanej normy (owej normy nieistniejącej) w treści zaskarżonych przepisów wyklucza również jakąkolwiek samoistną zmianę zarówno ich brzmienia, jak i zawartości normatywnej. Należy zatem stwierdzić, że jedynym ewentualnym skutkiem tego rodzaju wyroku jest zobowiązanie ustawodawcy do zmiany zakwestionowanych przepisów. W wypadku tego wyroku owa zmiana powinna polegać – w świetle ustaleń TK – na dodaniu abolicji indywidualnej do kategorii negatywnych przesłanek prowadzenia postępowania karnego, postępowania w sprawach o wykroczenie oraz postępowania karnego wykonawczego. Do momentu zaistnienia tej zmiany należy stwierdzić, że stan prawny objęty treścią tego wyroku TK nie uległ zmianie, a sam wyrok potwierdził, że abolicja indywidualna nie jest negatywną przesłanką prowadzenia postępowania karnego, postępowania w sprawach o wykroczenie oraz postępowania karnego wykonawczego ( por Florczak-Wątor Monika, Abolicja indywidualna a prawo łaski Prezydenta. Glosa do wyroku TK z dnia 17 lipca 2018 r., K 9/17) Nie można nie zauważyć przy tym, że choć od wyroku TK upłynął już znaczny okres tj. ponad 5 lat ustawodawca zmiany takiej nie wprowadził. Warto przypomnieć, też, że wyrok ten został wydany w sprawie zainicjowanej wnioskiem Prokuratora Generalnego, który m.in. zakwestionował art. 17 § 1 k.p.k., art. 5 § 1 k.p.s.w. i art. 15 § 1 k.k.w. w zakresie, w jakim przepisy te nie przewidują aktu łaski jako negatywnej przesłanki powodującej niedopuszczalność prowadzenia – odpowiednio – postępowania karnego, postępowania w sprawach o wykroczenie lub postępowania karnego wykonawczego. Dwa pierwsze z zaskarżonych przepisów taksatywnie wyliczają przypadki, w których „nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza”, natomiast trzeci przepis wskazuje przesłanki umorzenia postępowania karnego wykonawczego. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że wszystkie trzy przepisy są niezgodne z art. 139 zdanie pierwsze Konstytucji, ale w zupełnie innym zakresie, niż żądał tego Prokurator Generalny, tj. w zakresie, w jakim nie czynią aktu abolicji indywidualnej negatywną przesłanką prowadzenia – odpowiednio – postępowania karnego, postępowania w sprawach o wykroczenie oraz postępowania karnego wykonawczego. Innymi słowy, Prokurator Generalny podnosił, że w przepisach tych brakuje prawa łaski jako negatywnej przesłanki procesowej, a TK orzekł, że faktycznie występuje brak, ale dotyczy on prawa abolicji indywidualnej. Dodać należy, że wzorcem kontroli w tej sprawie był art. 139 Konstytucji, który przyznaje Prezydentowi kompetencję do stosowania prawa łaski i nie ma w nim mowy o abolicji indywidualnej. Ponadto analiza sentencji tego wyroku oraz jego uzasadnienia prowadzi do wniosku, że TK orzekał w tej sprawie o zaniechaniu prawodawczym, do czego w świetle Konstytucji i wcześniejszego swojego orzecznictwa nie jest umocowany. Trybunał Konstytucyjny zakwestionował bowiem nieuczynienie przez ustawodawcę aktu abolicji indywidualnej negatywną przesłanką prowadzenia postępowania karnego, wykroczeniowego i wykonawczego. Orzekł zatem o tym, czego we wskazanych wyżej przepisach nie ma, a zatem o przedmiocie kontroli, który nie istnieje. Ponadto nie uwzględnił w swoich rozważaniach problemu rozróżnienia pominięcia i zaniechania legislacyjnego, bezkrytycznie przyjmując tezę sformułowaną przez Prokuratora Generalnego, zgodnie z którą w tej sprawie mieliśmy do czynienia z pominięciem prawodawczym. Problem ten został dostrzeżony i omówiony przez sędziego Leona Kieresa w zdaniu odrębnym złożonym do tego wyroku. W uzasadnieniu tym stwierdzono, że „brak aktu abolicji indywidualnej wśród negatywnych przesłanek prowadzenia postępowania karnego, wykroczeniowego i wykonawczego nie jest (jak twierdzi wnioskodawca) pominięciem prawotwórczym, lecz zaniechaniem legislacyjnym, które nie podlega kontroli Trybunału Konstytucyjnego” wyjaśniając zarówno różnice między pominięciem i zaniechaniem legislacyjnym oraz powody, dla których TK nie może orzekać w kwestii zaniechania legislacyjnego. Co do kluczowej kwestii tj. uznania, że brak abolicji indywidualnej w zaskarżonych przepisach kodeksowych nie stanowi pominięcia legislacyjnego, a co za tym idzie – pozostaje poza kognicją TK, sędzia ten wskazał na trzy kwestie: - po pierwsze, o pominięciu legislacyjnym można mówić wówczas, gdy przepis konstytucyjny wskazuje choćby jedynie kierunkowo treść materii, która ma być uregulowana w ustawie. Tymczasem art. 139 zdanie pierwsze Konstytucji warunku tego nie spełnia, zwłaszcza że w doktrynie prawa od lat teza jakoby abolicja indywidualna mieściła się w zakresie prawa łaski uważana jest za sporną - po drugie, celem kontroli pominięć prawodawczych przez TK jest ochrona prawa jednostki do równego traktowania przez władze publiczne w obszarze stanowienia i stosowania prawa. Tymczasem w tej sprawie, podstawowy zarzut ma charakter ustrojowy, a nie równościowy, zaś jego uwzględnienie – w zakresie żądanym przez Prokuratora Generalnego – niekoniecznie miało służyć wzmocnieniu ochrony praw jednostki. - po trzecie, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem TK ewentualne wątpliwości co do zakwalifikowania konkretnych sytuacji jako zaniechania lub pominięcia powinny być rozstrzygane na korzyść tego pierwszego członu alternatywy, a w tym wypadku od zasady tej odstąpiono. Jeśli chodzi o postanowienie TK z dnia 2 czerwca 2023 r., Kpt 1/17, to po pierwsze zostało wydane przez organ, w którego składzie zasiadały osoby powołane na miejsca wcześniej obsadzone, co jak stwierdził SN w postanowieniu z dnia 13 grudnia 2023 r. I KZP 5/23 oznacza, że organ ten nie jest organem opisanym w Konstytucji jako Trybunał Konstytucyjny, a zatem wydane przez taki organ decyzje nie wywierają skutków, o jakich mowa w art. 190 ust. 1 Konstytucji. W takiej zatem sytuacji, gdy postanowienie w sprawie Kpt 1/17 zostało wydane w składzie, w którym zasiadli sędziowie piastujący stanowiska już obsadzone należało za Sądem Najwyższym uznać, że nie wywiera ono skutków z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, a zatem TK nie rozstrzygnął sprawy objętej wnioskiem Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 czerwca 2017 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej a Sądem Najwyższym. Niezależnie od tego dodać trzeba, to na co słusznie zwrócił uwagę SN w sprawie II K 96/23 – tej sprawie, że w rzeczywistości nie zaistniał żaden spór kompetencyjny między Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej a Sądem Najwyższym, co wykluczało potrzebę jego rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny. Sytuacja, w której pojawiłaby się potrzeba rozstrzygania sporu co do właściwości rzeczowej, nie wystąpiła skoro Sąd Najwyższy nigdy nie przypisywał sobie kompetencji do stosowania prawa łaski, ani też nie przyznawał sobie ani sądom powszechnym uprawnienia do kontrolowania słuszności zastosowania przez Prezydenta RP prawa łaski, wyboru kryteriów, którymi w tym względzie Prezydent RP się kierował, czy też sposobu realizacji aktu łaski, co dotyczy również wiążącej w niniejszej sprawie uchwały z dnia 31 maja 2017 r., I KZP 4/
Należy też stanowczo podkreślić, że już z samej zasady wyrażonej w art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, mającej charakter absolutny i wiążącej wszystkie organy władzy publicznej, wynika, że wydanie każdego aktu łaski przed prawomocnością wyroku będzie stanowiło naruszenie tej normy. Nawet gdyby treścią tego aktu łaski nie była abolicja indywidualna, a np. darowanie kary, która będzie orzeczona, czy jej zatarcie, to uznanie, że taki akt łaski ma charakter względny, czy inaczej rzecz ujmując, jest udzielony pod warunkiem zawieszającym (warunkiem byłoby zastrzeżenie, że dojdzie do skazania w procesie), nie zmieniałoby oceny takiej decyzji na gruncie art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, a co istotne, mogłoby w ogóle godzić w samą istotę tej instytucji. Trudno bowiem byłoby uznać, że akt łaski o takiej treści stanowi o zastosowaniu przez Prezydenta RP prawa łaski, skoro skutek takiej decyzji byłby zawieszony w czasie i "warunkowy" (od końcowego rozstrzygnięcia sądu zależałoby, czy akt łaski będzie miał zastosowanie oraz, ewentualnie, kiedy do tego dojdzie - np. przy zawieszeniu postępowania karnego). Ponadto, co jest niezwykle istotne, o ile taki akt łaski, wydany przed datą prawomocności wyroku, nie stanowiłby formalnie przeszkody procesowej do osądzenia prawomocnego sprawy karnej, to niewątpliwie, zważywszy na jego treść, stanowiłby dla sądu - na etapie orzekania o odpowiedzialności karnej - sygnał, że proces kształtowania zakresu odpowiedzialności karnej jest mało istotny lub nieznaczący, skoro i tak dojdzie np. do darowania kary lub zatarcia skazania. Wydanie aktu łaski na takim etapie postępowania oddziałuje na sprawowanie wymiaru sprawiedliwości i wykonywanie innych zadań z zakresu ochrony prawnej przez sąd, godząc w zasady określone w art. 175 ust. 1 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RP. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego przyjmuje się, że nawet daleko mniej znaczące zachowanie przedstawiciela władzy wykonawczej (np. prawo Ministra Sprawiedliwości do żądania akt sprawy sądowej) stanowi naruszenie Konstytucji RP, albowiem może oddziaływać jako tzw. "efekt mrożący dla sędziego", co określa się jako wywieranie, choćby pośrednio, presji na sposób rozstrzygnięcia rozpoznawanej przez niego sprawy (np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 maja 2016 r., Kp 5/15, OTK-A 2016/24; a także por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 8 maja 2014 r., U 9/13, OTK-A 2014/5/51). W wypadku władzy sądowniczej istnieje, co należy powtórzyć, wymóg całkowitej separacji w zakresie tzw. jądra kompetencyjnego polegającego na sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości w celu realizacji przysługującego każdemu prawa do sądu (np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 marca 2013 r., K 27/12, OTK-A 2013/3/29). Mając na względzie te uwagi, trzeba stwierdzić, że zastosowanie prawa łaski przed datą prawomocności wyroku nie wywołuje skutków procesowych. Postępowanie, które zostało wszczęte wniesieniem aktu oskarżenia przez właściwy organ procesowy, niezależnie od stopnia jego zawansowania, toczy się z udziałem stron do jego prawomocnego zakończenia. Dopiero w sytuacji, gdy efektem prowadzonego postępowania będzie wydanie prawomocnego wyroku przesądzającego kwestie winy (skazującego), powstaje możliwość wydania aktu łaski dostosowanego do prawnokarnej zawartości tego wyroku. Wydanie prawomocnego wyroku skazującego stanowi więc warunek sine qua non zastosowania prawa łaski. Słusznie SN w uzasadnieniu wyroku (II KK 96/23) zwrócił uwagę, na procesowy aspekt zastosowania prawa łaski przed procesowym zakończeniem postępowania i to niezależnie od tego, że prawo to jest konstytucyjnym uprawnieniem osobistym Prezydenta RP wykonywanym jako prerogatywa i kompetencją, która nie może być ograniczona przepisami ustaw zwykłych. Skoro akt łaski ma stanowić jedną z negatywnych przesłanek procesowych ujętych w art. 17 § 1 k.p.k., to w takim samym zakresie jak one musi również podlegać kontroli sądu. Kontroli takiej nie da się przeprowadzić pozbawiając sąd możliwości wykładni przepisów określających wystąpienie danej przeszkody procesowej. Obrazuje to podany przez SN przykład dotyczący choćby przedawnienia karalności. Konkludując: do rozpoznania tej sprawy, a więc rozpoznania wniesionych apelacji, sąd odwoławczy był nie tylko uprawniony, ale przede wszystkim zobligowany zarówno wydaną przez Sąd Najwyższy w tej sprawie uchwałą I KZP 4/17, jak i wyrokiem II KK 96/
W ocenie Sądu odwoławczego dość szczegółowe przedstawienie kontekstu prawnej możliwości orzekania w tej sprawie w sytuacji wydania, w dniu 16 listopada 2015 r. przez Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej, aktów łaski wobec wszystkich oskarżonych było konieczne i pożądane, szczególnie wobec tak dużego zainteresowania społecznego przedmiotową sprawą. Przechodząc do analizy wniesionych środków odwoławczych: Ad. apelacji obrońcy oskarżonego Mariusza Kamińskiego - adw. M. Z.. Zarzut I. dotyczący popełnienia błędu w ustaleniach faktycznych w zakresie zastosowania i sposobu przeprowadzenia kombinacji operacyjnej okazał się o tyle skuteczny, że doprowadził do wyeliminowania z opisu czynu przypisanego oskarżonemu Mariuszowi Kamińskiemu (i pozostałym oskarżonym) części czynów związanych z wystąpieniem w trybie niecierpiącym zwłoki do Prokuratora Generalnego oraz Sądu Okręgowego w Warszawie o wyrażenie zgody na przeprowadzenia kontroli operacyjnej wobec A. L.

(2), K. F., J. M.

(1), E. W., S. Ł., W. Ł., J. R., J. C., P. M., M. J., W. M., H. P., V. G.

(1), B. M. i P. K.. Szczegółowe powody uznania tych inkryminowanych oskarżonemu Mariuszowi Kamińskiemu i pozostałym oskarżonym zachowań za zgodne z prawem zostały wskazane przez Sąd w części niejawnej uzasadnienia. Sąd uznał, że w przeciwieństwie do grupy czynów przypisanych oskarżonym, powyższe zachowania miały jednak podstawy faktyczne. Termin „wiarygodne informacje o przestępstwie” oznacza, że służby przede wszystkim przed właściwą realizacją kontroli operacyjnej są zobligowane do przeprowadzenia szeroko rozumianej selekcji przedmiotowej i podmiotowej danej grupy informacji. Tu ewidentnie widoczne były związki (...) z P. R., który z kolei był kilkukrotnie uczestnikiem delegacji Rządu Rzeczpospolitej Polskiej w wielu krajach ( m.in. w Chinach i Maroko ), m.in. tam nawiązał kontakty z Wicepremierem Andrzejem Lepperem, na tyle bliskie, że bywał w gabinecie Wicepremiera. Znając treści zawarte w materiałach niejawnych Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że w tej sprawie istniała na tyle wiarygodna informacja oparta na faktach, że uprawniała do wydania przez kierownictwo CBA stosownych zarządzeń w trybie art. 19 ust. 1 ustawy o CBA, a następnie uzyskania pisemnej zgody Prokuratora Generalnego i docelowo uzyskania decyzji procesowych Sądu legalizujących podejmowane działania. Oskarżeni podejmując czynności związane z uzyskaniem przedmiotowych zgód dysponowali zatem nie tylko wiarygodną informacją o możliwości popełnienia przestępstwa, ale co więcej wiedzą, pochodzącą z ustalonych źródeł, że osoba, która powołuje się na możliwość załatwienia intratnych spraw w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej MRiRW ) istotnie posiada kontakty i bezpośrednie relacje z szefem resortu, ówczesnym Wicepremierem Rzeczpospolitej Polskiej. W tym stanie rzeczy pojęcie czynności operacyjnych i uzyskanie wymaganych zgód na podsłuch określonego kręgu osób z kierownictwa MRiRW było uzasadnione, choć niewątpliwie, wówczas i obecnie, Centralne Biuro Antykorupcyjne (dalej CBA) i inne służby specjalne miały zbyt mało rygorystycznie określone standardy formułowania przedmiotowych wniosków, a przede wszystkim Sąd, co do zasady, nie dysponował wystarczającymi instrumentami kontrolnymi w zakresie informacji, jakie są mu przedstawiane w uzasadnieniu wniosku oraz informacji w zakresie środków technicznych, jakie zostaną użyte przy ich realizacji. W tej kwestii konieczne zdaje się podjęcie prac, które doprowadzą do zmian, jakich powinno się dokonać w stanie prawnym de lege ferenda. . Zarzut II. dotyczący obrazy przepisów postępowania jest nieuzasadniony i bezpodstawny. Kontrola odwoławcza dokonana przez Sąd odwoławczy nie wykazała by Sąd pierwszej instancji, tak jak twierdzi obrońca – w trakcie postępowania dowodowego w toku rozprawy głównej – dopuścił się obrazy przepisów postępowania w stopniu, która mogła mieć wpływ na treść wyroku. Nie można tracić z pola widzenia, że materiał dowodowy zebrany w tej sprawie był bardzo obszerny, co z oczywistych względów implikowało konieczność odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do licznych dowodów, w tym osobowych. Kardynalne znaczenie miał tu też stopień trudności z jaką przyszło się mierzyć Sądowi meriti, nie tylko ten prawny, ale też ten związany z bezprecedensowym charakterem sprawy. Przy sporządzaniu tak obszernego dokumentu mogło dojść i doszło do nielicznych powtórzeń, co nie umniejsza wartości procesowej dokonanej analizy dowodów. To zaś, że treść uzasadnienia zawiera luki związane z koniecznością przywołania w danym miejscu materiałów niejawnych, co niewątpliwie utrudnia odbiór toku rozumowania Sądu pierwszej instancji, w żadnym razie nie może być uznane za wadę, wynika to wyłącznie z charakteru przedstawionego Sądowi materiału dowodowego, jak też charakteru sprawy, który wymagał sięgnięcia po dokumenty objęte stosownymi klauzulami i dokonania przesłuchań niektórych świadków w warunkach rozprawy niejawnej. W zakresie wymogu dochowania przez skarżącego 14 dniowego terminu do złożenia apelacji Sąd drugiej instancji dostrzega, że ustawodawca nie przewidział możliwości przedłużenia tego terminu. Tymczasem istotnie w sprawach o złożonym stanie faktycznym i skomplikowanym, obszernym materiale dowodowym, uzasadnienie wyroku może być równie obszerne, a jego przygotowanie może trwać dłużej niż 14 dni – tak jak w niniejszej sprawie. Już w grudniu 2015 r. również Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił uwagę na to zagadnienie Ministrowi Sprawiedliwości. W ocenie Rzecznika obowiązujący stan prawny mógł powodować naruszenie prawa do obrony, tym bardziej, że nie można rozszerzyć granic zaskarżenia, ani podnieść nowych zarzutów, po upływie terminu do wniesienia apelacji. Ponadto zauważono, że ustawodawca przewidział możliwość przedłużenia terminu dla sądu na sporządzenie uzasadnienia wyroku w zawiłych sprawach, zaś takiej możliwości nie mają strony procesu. W 2016 r. Minister Sprawiedliwości odpowiedział RPO, że mimo iż w poszczególnych przypadkach może wystąpić problem z obowiązkiem dochowania ustawowego terminu do wniesienia apelacji, to jednak nie stanowi to impulsu do zmian legislacyjnych. W odpowiedzi podkreślono m.in., że w większości spraw odwołujący się nie skarżą wyroku w całości, a oznacza to, że nakład pracy przy apelacji jest, co do zasady, zdecydowanie mniejszy od nakładu pracy sądu przy sporządzaniu uzasadnienia. Omawiany stan prawny nie uległ zmianie do chwili obecnej. Sąd ad quem doszedł do przekonania, że strony w okresie poprzedzającym doręczenie uzasadnienia wyroku mogły, znając treść orzeczenia i jego ustne motywy, czynić przygotowania do sformułowania skargi apelacyjnej, korzystając przy tym z nielimitowanego dostępu do akt sprawy. Nie wolno tu zapominać o zasadzie racjonalności ustawodawcy, która jest podstawnym założeniem wykładni prawa. Wynika ona z charakteru prawa jako regulatora stosunków społecznych, który powinien być mądrością w znaczeniu praktycznym. Odpowiada ona potrzebom demokratycznego państwa prawnego, w którym prawo powinno i ma szansę zbliżać się do tego ideału. Zasada ta prowadzi do implikacji, że skoro ustawodawca jest racjonalny, to i jego dzieło w postaci aktu normatywnego jest racjonalne. Co więcej, powinno być ono racjonalne w maksymalnym stopniu i to według aktualnego stanu wiedzy, istniejących uwarunkowań i potrzeb społecznych. W tym ostatnim aspekcie, wobec zaistniałych zmian w życiu społecznym i coraz częstszej konieczności rozpoznawania spraw o wyjątkowo obszernym materiale dowodowym przepis art. 445 § 2 k.p.k. winien znaleźć się niewątpliwie w polu refleksji ustawodawcy. W tym miejscu, dla uniknięcia powtórzeń, Sąd odniesie się także do wniosku adw. S. P., obrońcy oskarżonego Grzegorza Postka, dotyczącym zwrócenia się przez Sąd Okręgowy do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 445 k.p.k. z Konstytucją. Zachowując w pełni poszanowanie dla instytucji Trybunału Konstytucyjnego, jako organu władzy sądowniczej, ale też bacząc by nie doszło do przedawnienia karalności zarzutów, Sąd stanął na stanowisku, że wystąpienie z przedmiotowym pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego groziłoby naruszeniem art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z dnia 10 lipca 1993 r.), zgodnie z którym „każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony ustawą przy rozstrzyganiu o jego prawach i obowiązkach o charakterze cywilnym albo o zasadności każdego oskarżenia w wytoczonej przeciwko niemu sprawie karnej. Postępowanie przed sądem jest jawne, jednak prasa i publiczność mogą być wyłączone z całości lub części rozprawy sądowej ze względów obyczajowych, z uwagi na porządek publiczny lub bezpieczeństwo państwowe w społeczeństwie demokratycznym, gdy wymaga tego dobro małoletnich lub gdy służy to ochronie życia prywatnego stron albo też w okolicznościach szczególnych, w granicach uznanych przez sąd za bezwzględnie konieczne, kiedy jawność mogłaby przynieść szkodę interesom wymiaru sprawiedliwości”. Prawo do rzetelnego procesu sądowego odnosi się zarówno do spraw cywilnych, jak i karnych, jednak przy rozpatrywaniu tych drugich państwom stawia się pod tym względem większe wymagania. Wedle przyjętych standardów postępowania osoba oskarżona o przestępstwo ma prawo oczekiwać od państwa, że będzie ono działać w dobrej wierze z uwzględnieniem wymogów proceduralnych i przy użyciu prawnie dostępnych możliwości, zaś osoba pokrzywdzona ma prawo uzyskać stosowne zadośćuczynienie. Tymczasem w sytuacji powszechnie znanego trybu pracy obecnego Trybunału Konstytucyjnego tj. średnio kilkuletniego okresu oczekiwania na odpowiedź na zadane pytanie prawne, jej uzyskanie miałoby walor wyłącznie historyczny, doszłoby bowiem niewątpliwie do przedawnienia karalności czynów zarzucanych oskarżonym, co godziłoby rażąco w poczucie wymiaru sprawiedliwości, w tej sprawie wyjątkowo społecznie oczekiwane. Co się tyczy zarzutu dokonania przez Sąd Rejonowy wybiórczej oceny dowodów, w tym oceny opinii Krystyny Pawłowicz, która doprowadzić miała do błędnego uznania, że oskarżony Mariusz Kamiński miał świadomość tego, że kierowana przez niego instytucja nie miała w okresie działania oskarżonych uprawnień do wydawania dokumentów legalizacyjnych dla funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego w celu wykonania czynności służbowych, Sąd ad quem uznał go za całkowicie chybiony. Tu również, aby poznać pełną argumentację Sądu należy sięgnąć po niejawną część uzasadnienia. Opinia Krystyny Pawłowicz wydana na potrzeby prac Zespołu powołanego w Sejmie RP w celu wypracowania standardów współpracy pomiędzy służbami specjalnymi, m.in. w zakresie wydawania dokumentów legendujących, znajduje się również w części jawnej akt, zatem można tu przytoczyć kategoryczny wniosek z tej opinii. Otóż stwierdza się tam, że „ CBA nie może i nie jest w świetle obowiązującego prawa ( ustawy ) związana aktem wykonawczym rangi rozporządzenia innego organu, tj. MSWiA w sprawach wydawania dokumentów wewnątrz struktur organizacyjnych tylko Policji. Rozporządzenie MSWiA nie dotyczy CBA. Brak dla odmiennego stanowiska podstawy ustawowej ( ani w ustawie o CBA, ani w ustawie o Policji). CBA zgodnie z przepisami art. 35 ust. 4 i 5 ustawy o ABW i AW składa wniosek do ABW o wydanie dokumentów legalizacyjnych, a nie do Komendanta Głównego Policji” 5. Opinia ta została opatrzona datą 11.03.2007 r. i odnosi się do korespondencji pomiędzy Mariuszem Kamińskim a Komendantem Głównym Policji prowadzonej w listopadzie i grudniu 2006 r. w przedmiocie legalizacji dokumentów ( treść korespondencji została omówiona w części niejawnej uzasadnienia). Fakty te świadczą jednoznacznie z jednej strony o próbie poszukiwania przez oskarżonego rozwiązania luki prawnej powstałej wobec rażącego zaniechania wydania, wymaganego ustawą o CBA, zarządzenia przez Prezesa Rady Ministrów, a z drugiej strony w oczywisty sposób świadczą o tym, że po stronie kierownictwa CBA w 2006 r., aż do 31.08.2007 r., istniała pełna świadomość problemu związanego z legendowaniem dokumentów. Oskarżony Mariusz Kamiński i pozostali oskarżeni mieli zatem w przedmiotowym okresie pełną orientację ( do której wystarczyła de facto lektura ustawy o CBA, a w szczególności art. 24 w pełnym brzmieniu), że do czasu wydania zarządzenia, o jakim mowa w art. 24 ust. 5 ustawy o CBA, podejmowanie przez nich czynności, opisanych w art. 24 ustawy jak wyżej, odbywało się w sytuacji braku, ustawowo nieodzownej, podstawy prawnej. Tym bardziej, że „ dopuszczenie możliwości stosowania art. 24 ustawy przed wprowadzeniem wskazanego w nim zarządzenia do systemu prawa byłoby równoznaczne z przyznaniem CBA pozaustawowej podstawy kompetencyjnej do ograniczania praw i wolności jednostki, co jest wykluczone przez art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w myśl którego ograniczenia te mogą być dokonywane tylko w ustawie. Nawet jeśli uznać, że art. 24 ustawy o CBA dotyczy technicznego aspektu stosowania postanowień ustawy dopuszczających wspomniane ograniczenia, to brak przedmiotowego zarządzenia służącego wykonywaniu ustawy jest równoznaczny z wadą podstawy ustawowej, która okazuje się niepełna, a tym samym nie jest spełnione konstytucyjne wymagania dokonywania ograniczeń praw i wolności jednostki tylko w ustawie” 6. Zgodnie z ustalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, kompetencji organu władzy publicznej nie można domniemywać. Jak wskazuje się w doktrynie „konstytucyjny wymóg podstawy prawnej jest równoznaczny z żądaniem, by taka podstawa faktycznie istniała”7 . Skoro przedmiotowe zarządzenie nie istniało, to nie było także podstawy prawnej do stosowania art. 24 ustawy. Obowiązek pozostawania w granicach wyznaczonych przez prawo dotyczy bowiem także stosowania prawa 8. Zarzut III. dotyczący obrazy art. 31 ust. 3 Konstytucji jawi się jako niezrozumiały, bowiem wskazana wyżej i już omawiana norma, choć ma podstawowe znaczenie dla zasad ograniczania wszystkich konstytucyjnych wolności i praw, zupełnie nie przystaje do ustalonego w tej sprawie stanu faktycznego. W oparciu o ten przepis obrońca zdaje się wskazywać, po pierwsze na brak określenia znamienia czynu przypisanego oskarżonemu, a po drugie na brak ustawowej regulacji obowiązków oskarżonego będącego funkcjonariuszem publicznym – szefem CBA, których przekroczenia, zdaniem sądu I instancji ten miał się dopuścić. Rzecz w tym, że dla przyjęcia, że sprawca dopuścił się czynu z art. 231 § 1 k.k., ma istotne znaczenie ustalenie zakresu i rodzaju (treści) uprawnień, które funkcjonariusz publiczny przekroczył, lub obowiązków, jakich nie dopełnił. Źródło obowiązków, których niewypełnienie stanowi warunek konieczny realizacji znamion omawianego przestępstwa, zależy od charakteru obowiązku i może mieć charakter ogólny, szczególny lub indywidualny. W przypadku pierwszego z nich takim źródłem są najczęściej przepisy odnoszące się do wszystkich funkcjonariuszy lub poszczególnych ich kategorii. Obowiązki szczególne są regulowane na ogół przepisami dotyczącymi określonej kategorii funkcjonariuszy publicznych, a więc dotyczącymi działalności poszczególnych rodzajów służb i w porównaniu z ogólnymi są bardziej konkretnie określone (np. ustawa o Policji). Z kolei obowiązki indywidualne zawierają odpowiednie przepisy regulaminów, instrukcji, mogą nimi być również wydane przez uprawnione osoby polecenia służbowe wykonania określonych czynności. Powszechnie akceptowane jest również stanowisko, że pewne obowiązki funkcjonariuszy publicznych mogą wynikać z samej istoty urzędowania. Ewentualne przekroczenie uprawnień, czy też niedopełnienie obowiązków w rozumieniu przepisu art.231 § 1 k.k. może zachodzić tylko w dziedzinie działalności służbowej oraz obejmować tylko te czynności, które wchodziły w zakres kompetencji funkcjonariusza i dotyczyły osób, dóbr lub faktów, w stosunku do których sprawca występuje jako funkcjonariusz publiczny, przy czym równocześnie należy wskazać na ich powiązanie materialne lub formalne z tymi kompetencjami. I w tej sprawie owe zachowania ewidentnie powiązane z kompetencjami oskarżonego Mariusza Kamińskiego i pozostałych oskarżonych wychodziły poza zakres ich uprawnień. Świadczy o tym, po pierwsze, lekceważenie w czasie działania przez oskarżonych, omawianego już braku Zarządzenia Prezesa Rady Ministrów do art. 25 ust. 5 ustawy o CBA, które było obligatoryjnym ustawowym upoważnieniem Premiera, którego nie wykonał do dnia 31.08.2017 r. A po drugie zastosowane przez CBA działania operacyjno- rozpoznawcze wobec MRiRW były nielegalne również i przede wszystkim dlatego, że funkcjonariusze CBA podrobili i posługiwali się sfałszowanymi przez CBA dokumentami dotyczącymi określonych gruntów pod M., w tym sfałszowanym podpise

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.