Sygn. akt XII Ko 72/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 5 marca 2024 roku Sąd Okręgowy w Warszawie w XII Wydziale Karnym w składzie: Przewodnicząca: SSO Katarzyna Stasiów Protokolant: Paulina Powązką Płóciennik, Mateusz Jasik przy udziale prokurator Jolanty Pydyniak oraz Prezesa Sądu Okręgowego Warszawa Praga reprezentującego Skarb Państwa po rozpoznaniu 13 grudnia 2023 r. i 5 marca 2024 r. sprawy z wniosku Ł. G. przeciwko Skarbowi Państwa o odszkodowanie i zadośćuczynienie z tytułu niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania na podstawie art. 552 § 4 k.p.k. i art. 554 § 4 k.p.k. I. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Ł. G. kwotę 77 000 (siedemdziesięciu siedmiu tysięcy) złotych tytułem odszkodowania (22 000 złotych) i zadośćuczynienia za krzywdę (50 000 złotych) doznaną z tytułu niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania stosowanego w okresie od 24 października 2016 r. do 22 stycznia 2017 r. w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi Południe sygn. III K 739/17 zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego Warszawa-Praga sygn. VI Ka 593/19; II. w pozostałym zakresie wniosek oddala; III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Ł. G. kwotę 413,28 (czterystu trzynastu złotych i 28 groszy) – w tym VAT - tytułem zwrotu kosztów ustanowienia pełnomocnika w sprawie; IV. kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UWO Sygnatura akt XII Ko 72/23 WNIOSKODAWCA Ł. G. ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA
- Odszkodowanie (kwota główna) Odsetki 63 250 złotych nie
- Zadośćuczynienie (kwota główna) Odsetki 50 000 złotych nie
- Inne Ustalenie faktów Fakty uznane za udowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty
- Ł. G. był tymczasowo aresztowany w okresie od 24 października 2016 r. godz. 20.00 do 22 stycznia 2017 r. Zarzucono mu czyn z art. 198 k.k. oraz czyn z art. 58 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. protokół zatrzyma-nia, postano-wienie o tymcza-sowym areszto-waniu k. 57, 58-60
- Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Praga Południe z 15 stycznia 2019 r. Ł. G. został skazany za czyn z art. 198 k.k. i uniewinniony od zarzutu z art. 58 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. WYROK k. 61
- Wyrokiem Sądu Okręgowego Warszawa-Praga z 13 marca 2023 r. Ł. G. został ponadto uniewinniony od zarzutu z art. 198 k.k. WYROK k. 62
- 6 czerwca 2023 r. wpłynął wniosek pełnomocnika Ł. G. o zadośćuczynienie i odszkodowanie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie. wniosek k. 4-6
- W chwili zatrzymania wnioskodawca był nagle wyciągnięty z domu z użyciem brutalnej siły. Policjanci na niego krzyczeli i go zastraszali. W czasie pobytu w areszcie śledczym był bardzo źle traktowany przez współosadzonych z uwagi na zarzut wykorzystania seksualnego. Stosowano wobec niego przemoc fizyczną i groźby m.in. zgwałcenia, wyzywano od pedofili i zboczeńców, kazano spożywać posiłki w toalecie, prać cudzą bieliznę i skarpetki. Ze strachu nie przespał wielu nocy. Nie wychodził na spacery z obawy przed współosadzonymi. Wielu osadzonych pochodziło z O. – jego miasta rodzinnego, co zepsuło mu opinię. Spowodowało również napiętnowanie społeczne jego matki. W wyniku aresztowania pogorszył się stan zdrowia wnioskodawcy – miał stany depresyjne, schudł 40 kilogramów, nasilały się jego problemy z oddychaniem spowodowane operacją onkologiczną, która miała miejsce przed osadzeniem. Stracił 90% znajomych i bliskich. zeznania Ł. G.-go k. 50 i 50v
- Przed osadzeniem wnioskodawca pracował jako terapeuta zajęciowy w (...) Szpitalu (...) w W.. Zarabiał (...) złotych brutto miesięcznie. Ostatnią umowę o pracę miał zawartą na czas określony do 5 października 2018 roku. Kiedy po uzyskaniu prawomocnego uniewinnienia rozważał powrót do tej pracy, sposób przyjęcia jego propozycji przez pracodawcę spowodował rezygnację z tego pomysłu. Przez pięć miesięcy po opuszczeniu aresztu wnioskodawca nie pracował, następnie zaczął wykonywać prace dorywcze. Nie powrócił do wykonywania wyuczonego zawodu, gdyż musiałby posłużyć się ostatnim świadectwem pracy, z którego wynikał fakt rozwiązania stosunku pracy z powodu tymczasowego aresztowania, czego wnioskodawca się wstydził. zeznania Ł. G.-go, dokumen-tacja zatrudnie-nia k. 50-51, 72, 8-12 Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty ocena DOWODów Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.,2.,
- dokumenty, które stały się ujawnione bez odczytywania Sąd nie neguje prawdziwości dokumentów. Są to dokumenty oficjalne, urzędowe, niekwestionowane przez żadną ze stron.
- zeznania wnioskodawcy Sąd uznał za wiarygodne zeznania wnioskodawcy. Są one spójne, logiczne. Korespondują z dokumentacją dotyczącą zatrudnienia. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu - - PODSTAWA PRAWNA Odszkodowanie 5.
- Kwota główna Odsetki 5.1.1 art. 552 § 4 k.p.k. nie Zwięźle o powodach podstawy prawnej Zadośćuczynienie 5.
- Kwota główna Odsetki 5.2.1 art. 552 § 4 k.p.k. nie Zwięźle o powodach podstawy prawnej Zgodnie z art. 552 § 4 k.p.k. odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje w wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania. Aby możliwe było zatem przyznanie osobie aresztowanej w toku prowadzonego postępowania karnego odszkodowania i zadośćuczynienia, należy ustalić, czy aresztowanie miało charakter niewątpliwie niesłuszny, a także czy z uwagi na takie aresztowanie wnioskodawca poniósł szkodę lub doznał krzywdy. Zdaniem sądu w niniejszej sprawie obie te przesłanki zostały spełnione. Wobec treści prawomocnych wyroków uniewinniających Ł. G. od obu zarzucanych mu czynów tymczasowe aresztowanie było niewątpliwie niesłuszne w rozumieniu art. 552 § 4 k.p.k. Pozbawienie wolności w takiej sytuacji powoduje krzywdę. Wnioskodawca doznał też szkody w postaci różnicy majątkowej pomiędzy sytuacją zaistniałą a sytuacją, kiedy nie zostałby pozbawiony wolności. Inne 5.
- Zwięźle o powodach podstawy prawnej ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia Odszkodowanie 6.
- Kwota główna 22 000 złotych Odsetki nie Zadośćuczynienie 6.
- Kwota główna 50 000 złotych Odsetki nie Wnioskodawca wyliczył kwotę odszkodowania, uwzględniając sumę nieuzyskanych wynagrodzeń aż do końca obowiązywania ostatniej umowy o pracę, czyli do 5 października 2018 r. Takie rozumienie szkody wywołanej trzymiesięcznym aresztowaniem nie może się spotkać z akceptacją sądu, zwłaszcza, że w szóstym miesiącu po opuszczeniu aresztu Ł. G. podjął na nowo pracę. Konieczność wykonywania innej pracy niż przed osadzeniem i brak możliwości wykazania przed prawomocnym zakończeniem procesu, że tymczasowe aresztowanie wynikające ze świadectwa pracy było niesłuszne, to konsekwencje procesu karnego, które mogą być dochodzone przed sądem cywilnym, ale nie w toku niniejszego postępowania, które dotyczy wyłącznie skutków stosowania aresztu. Sąd zasądził na rzecz wnioskodawcy równowartość 8 wynagrodzeń, czyli uwzględnił rzeczywisty okres nieświadczenia pracy. Zdaniem sądu - niepodjęcie przez Ł. G. zatrudnienia przez 5 miesięcy po zwolnieniu było uzasadnione psychicznymi i fizycznymi konsekwencjami osadzenia. Zadośćuczynienie powinno być proporcjonalne do rodzaju naruszenia prawa oraz stopnia dolegliwości dla wnioskodawcy. Oznacza to, że jego wysokość powinna stanowić rzeczywistą ekonomiczną wartość, a nie tylko symboliczną kompensację wyrządzonej krzywdy. Z drugiej jednak strony nie może być źródłem bezpodstawnego wzbogacenia się. Sąd uwzględnił brutalność zatrzymania wnioskodawcy, czas trwania pozbawienia wolności, warunki w areszcie – przede wszystkim fakt znęcania się współosadzonych nad Ł. G., czemu służby państwowe nie zapobiegły. Wnioskodawca przez cały czas aresztowania nie wiedział, co go spotka - czy nie zostanie niesłusznie skazany, kiedy odzyska wolność. Uwzględniono stres Ł. G. związany z jego sytuacją oraz martwieniem się o matkę. Zasądzone na rzecz wnioskodawcy zadośćuczynienie - w ocenie sądu - jest współmierne do stopnia doznanych cierpień i rekompensuje w stopniu należytym doznaną krzywdę. Sąd na skutego oczywistej omyłki rachunkowej - sprostowanej postanowieniem wydanym w dniu wyroku - wskazał błędną kwotę łączną – 77 000 złotych zamiast prawidłowej – 72 000 złotych. Inne Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III. Zasądzono na rzecz Ł. G. wynagrodzenie dla pełnomocnika zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności IV. Orzekając o kosztach postępowania, sąd miał na uwadze, iż stosownie do art. 554 § 4 k.p.k. koszty postępowania w sprawach o odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie ponosi Skarb Państwa. PODPIS